2. Ünite: Kültür Ve Medeniyetimizin Rehberleri
SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.1. Meraka Dayalı Soru Sorma, SBAB2.2. Kaynaklardan Bilgi Toplama, SBAB2.6. Kanıta Dayalı Ürün Oluşturma ve Paylaşma)
E1.1. Merak, E1.6. Seçicilik, E3.3. Yaratıcılık, E3.10. Eleştirel Bakma
SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
D3. Çalışkanlık, D6. Dürüstlük, D14. Saygı, D15. Sevgi, D16. Sorumluluk, D19. Vatanseverlik
OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB5. Kültür Okuryazarlığı
KMYV.1.2.1. Kültür ve medeniyetimizin gelişimine rehberlik eden şahsiyetler hakkında meraka dayalı sorular sorabilme
a) Kültür ve medeniyetimizin gelişimine rehberlik eden şahsiyetler ile ilgili merak ettiği konuları belirler.
b) Kültür ve medeniyetimizin gelişimine rehberlik eden şahsiyetler ile ilgili merak ettiği konular hakkında sorular sorar.
KMYV.1.2.2. Kültür ve medeniyetimizin gelişimine rehberlik eden şahsiyetler hakkında kaynaklardan bilgi toplayabilme
a) Kültür ve medeniyetimizin gelişimine rehberlik eden şahsiyetler hakkında bilgi toplayabileceği kaynakları belirler.
b) Kültür ve medeniyetimizin gelişimine rehberlik eden şahsiyetler hakkında belir lediği kaynaklardan ilgili bilgileri bulur.
c) Kültür ve medeniyetimizin gelişimine rehberlik eden şahsiyetler hakkında top ladığı kaynakların uygunluğunu açıklar.
ç) Kültür ve medeniyetimizin gelişimine rehberlik eden şahsiyetler hakkında top ladığı bilgileri kaydeder. KMYV.1.2.3. Kültür ve medeniyetimizin gelişimine rehberlik eden şahsiyetler hakkında kanıta dayalı ürün oluşturabilme ve paylaşabilme
a) Kültür ve medeniyetimizin gelişimine rehberlik eden şahsiyetler hakkında ka nıtlara dayanarak çıkarım yapar.
b) Kültür ve medeniyetimizin gelişimine rehberlik eden şahsiyetler hakkında kanıt lardan elde ettiği çıkarım üzerine kişisel görüşünü̈ yansıtan bir ürün oluşturur.
c) Kültür ve medeniyetimizin gelişimine rehberlik eden şahsiyetler hakkında oluşturduğu ürünü paylaşır.
Kültür ve Medeniyetimizin Rehberlerini Merak Ediyorum
Kültür ve Medeniyetimizin Rehberlerini Araştırıyorum
Kültür ve Medeniyetimizin Rehberlerini Tanıtıyorum
adil paylaşım, Ahilik, cömertlik, Divan-ı Hikmet, erdem, fazilet, hakkaniyetli olma, hakikat, hikmet, kamil insan, marifet, mesnevi, misafirperverlik, şebiarus, tasavvuf, tevazu
Öğrenme çıktılarının değerlendirilmesinde öğrencilerin ilgi, yetenek ve öğrenme düzeyleri dikkate alınarak dereceli puanlama anahtarı, kontrol listeleri, öz değerlendirme, akran değerlendirme formları gibi çeşitli araçlar kullanılabilir. Öğrencilerden performans görevi kapsamında rehber şahsiyetlerin toplumsal hayata katkılarını yansıtmak amacıyla biyog rafik zaman şeridi, infografik, dijital hikâye anlatımı veya değer odaklı kısa film taslağı ha zırlamaları istenebilir.
Öğrencilerin medeniyet, Türk-İslam kültür ve medeniyeti, önemli şahsiyet gibi kavramlar hakkında temel bilgilere sahip oldukları kabul edilmektedir.
Öğrencilere “Türk-İslam kültür ve medeniyetinin gelişmesine katkıda bulunan önemli şah siyetlerden hangisi veya hangilerini tanıyorsunuz?” sorusu sorulabilir. Öğrencilerden “Türk-İslam kültür ve medeniyetinin gelişmesine katkıda bulunan önemli şahsiyetler hakkında bilgi sahibi olmak neden önemlidir?” sorusunu cevaplamaları iste nebilir. Öğrencilerden “Türk-İslam kültür ve medeniyetinin gelişmesine katkıda bulunmuş önemli şahsiyetler hakkında neler biliyorsunuz? ” sorusunu cevaplamaları istenebilir.
Öğrencilerden Yusuf Has Hacib, Ahmed Yesevi, Ahi Evran, Mevlana Celaleddin Rumi ve Yunus Emre’nin ortaya koyduğu değerlerin günlük yaşamdaki uygulamalarına örnekler vermeleri istenebilir. Öğrencilerden Yusuf Has Hacib, Ahmed Yesevi, Ahi Evran, Mevlana Celaleddin Rumi ve Yunus Emre’nin kültür ve medeniyetimize katkıları ile ilgili güncel haberleri incelemeleri istenebilir. Öğrencilerden Yusuf Has Hacib, Ahmed Yesevi, Ahi Evran, Mevlana Celaleddin Rumi ve Yunus Emre’nin ortaya koyduğu düşünce ve eserlerin kişisel ve toplumsal gelişimimize ne gibi katkılarda bulunduğuna örnekler vermeleri istenebilir.
KMYV.1.2.1
Öğrencilerin Yusuf Has Hacib, Ahmed Yesevi, Ahi Evran, Mevlana Celaleddin Rumi, Yunus Emre’nin düşünce ve eserlerini yansıtan yazılı, görsel veya dijital kaynakları öğretmen rehberliğinde incelemeleri sağlanır (OB1, OB2, OB4). Bu süreçte öğrencilerin sosyal bil giler dersindeki “Ortak Miras” konusu ile din kültürü ve ahlak bilgisi dersindeki “Tasavvufi Yorumlar” konusu arasında ilişki kurmaları sağlanabilir. Öğrencilerden Türk-İslam kültür ve medeniyetinine yön veren şahsiyetlerden (Yusuf Has Hacib, Ahmed Yesevi, Ahi Evran, Mevlana Celaleddin Rumi ve Yunus Emre) biyografisini incelemek istedikleri kişiyi öğret men rehberliğinde belirlemeleri beklenir (E1.1). Bu aşamada “Köşeleme” tekniği uygulanabilir. Öğrencilerin belirledikleri şahsiyet hakkında kaynaklardan yararlanarak sorular ha zırlamaları sağlanır. Bu aşamada öğrenciler iki gruba ayrılarak “Zıt Panel” tekniği uygulanır (SDB2.2). Performans görevi olarak öğrencilerden seçtikleri bir şahsiyetin biyografisini infografik şeklinde hazırlamaları ve sınıfta sunmaları istenebilir (SDB2.1). Sunum sürecin de öğrencilerin Türkçe dersinde öğrendikleri iletişim becerilerinden faydalanmaları sağ lanabilir. Çalışkanlık değeri kapsamında öğrencilerin bilgiye ulaşmada azimli, araştırmacı ve sorgulayıcı davranmaları sağlanır (D3.3). Öğrencilerin hazırladıkları sunumlar kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
KMYV.1.2.2
Öğrencilerin kültür ve medeniyetimizin gelişimine rehberlik eden şahsiyetler (Yusuf Has Hacib, Ahmed Yesevi, Ahi Evran, Mevlana Celaleddin Rumi ve Yunus Emre) hakkında bil gi toplayabilecekleri yazılı, görsel veya dijital kaynaklar öğretmen rehberliğinde belirlenir (OB1, OB2, OB4). Bu süreçte öğrencilere kaynak seçiminde güvenilirlik ve bilimsellik ölçütlerinin önemi açıklanır (E3.10). Öğrenciler küçük gruplara ayrılır ve her grup kültür ve medeniyetimize katkıda bulunan Yusuf Has Hacib, Ahmed Yesevi, Ahi Evran, Mevlana Celaleddin Rumi, Yunus Emre’den birini seçer (E1.1, E1.6). Gruplardan seçtikleri şahsiyetin hayatını, düşüncelerini, öğretilerini ve toplumsal etkilerini yazılı, görsel veya dijital kaynaklar aracılığıyla araştırmaları istenir (SDB2.1, SDB2.2, OB5). Bu süreçte öğrencilerin Okul Dışı Öğrenme Platformu’nu (okuldisiogrenme.eba.gov.tr) ziya ret ederek “Okul Dışı Öğrenme Ortamlarını Keşfet” sayfasındaki keşfet arama butonundan kültür ve medeniyetimizin gelişimine rehberlik eden şahsiyetlerle ilgili sayfaları incelemeleri istenebilir. Araştırma süreci sonunda öğrencilerden elde ettikleri bilgileri not etmeleri is tenir. Öğrencilerin inceledikleri şahsiyetlerin yaşadıkları topluma duydukları sevgi, saygı ve sorumluluk bilinciyle gerçekleştirdikleri hizmetlerin önemini fark etmeleri sağlanır (D14.3, D15.4, D16.2). Toplanan bilgiler, güvenilirliği açısından farklı kaynaklarla karşılaştırılır (E3.10). Öğretmen bilgi toplama konusunda öğrencilere rehberlik eder. Grupların doğruladıkları bil gileri biyografik zaman şeridine veya bilgi kartlarına not almaları sağlanırken bilimsel araş tırma sürecinde dürüstlük ilkesi doğrultusunda bilginin aslına sadık kalmanın ve güvenilir kaynak kullanımının önemi vurgulanır (D6.2). Hazırlanan biyografik zaman şeridi veya bilgi kartları derecelendirme ölçeği ile değerlendirilebilir.
KMYV.1.2.3
Öğrencilerin kültür ve medeniyetimizin gelişmesine katkıda bulunan şahsiyetler hakkında topladıkları bilgi ve kanıtlardan hareketle bu şahsiyetlerin toplum üzerindeki etkilerini tar tışmak ve çıkarımlarda bulunmak üzere “Çember Tartışma” tekniği uygulanır (SDB2.1). Öğrencilerden elde ettikleri çıkarımlar doğrultusunda kişisel görüşlerini yansıtan ürün (hikâye, afiş, poster, broşür, kısa belgesel, dijital sunum vb.) oluşturmaları istenir (E3.3). Hazırlanan çalışmalarda ilgili şahsiyetin ortaya koyduğu değer, düşünce ve eserlerin günümüz top lumsal hayatına nasıl yön verebileceği üzerinde durulur. Vatanseverlik değeri bağlamında öğrencilerin kültür ve medeniyetimize rehberlik eden şahsiyetleri tanımanın millî kimli ği pekiştirdiğini fark etmeleri sağlanır (D19.2, SDB3.3). Bu aşamada öğrencilerden kültür ve medeniyetimizin gelişimine rehberlik eden şahsiyetlerin yaptığı çalışmaları yaşadıkları coğrafya, dönemin düşünce yapısıyla ilişkilendirmeleri istenir. Öğrencilerin bu şahsiyetleri tarihsel bağlamıyla kavrayabilmeleri için yaşadıkları dönemi tarih şeridi üzerinde, faaliyet gösterdikleri çevreyi ise haritalar üzerinde göstermeleri sağlanır. Kültür ve medeniyetimi zin gelişimine rehberlik eden şahsiyetler hakkında öğrenciler tarafından hazırlanan ürünler sınıfta paylaşılır (SDB2.1). Sınıf veya okul panosunda sergilenebilir. Hazırlanan ürünler dere celendirme ölçeği, sunumlar ise kontrol listesi ile değerlendirilebilir.
Öğrencilerden “Yusuf Has Hacib, Ahmed Yesevi, Ahi Evran, Mevlana Celaleddin Rumi ve Yu nus Emre gibi önemli şahsiyetler günümüzde yaşasaydı hangi toplumsal sorunlara çözüm üretebilirdi?” konulu bir kompozisyon yazmaları istenebilir. Öğrencilerden Ahmed Yesevi’nin “Divan-ı Hikmet” adlı eserinden seçilmiş beyitlerin Türk top lumunun değerlerinden hangilerini yansıttığını ifade etmeleri istenebilir. Öğrencilerden; Yunus Emre’nin tasavvufi düşüncelerini sade bir Türkçe ve şiir diliyle halka ulaştırmasının, Anadolu’da dil birliğinin sağlanması ve Türk kültür kimliğinin korunması üze rindeki etkilerini açıklamaları istenebilir.
Yusuf Has Hacib, Ahmed Yesevi, Ahi Evran, Mevlana Celaleddin Rumi ve Yunus Emre’nin görsellerinin ve isimlerinin bulunduğu kartlarla eşleştirme oyunu oynatılabilir. Öğrencilerden Yusuf Has Hacib, Ahmed Yesevi, Ahi Evran, Mevlana Celaleddin Rumi ve Yu nus Emre’nin özlü sözlerinden seçtikleri birini afiş hâline getirmeleri istenebilir. Öğrencilerden Yunus Emre’nin sözlerine yönelik bir hikâye hazırlamaları istenebilir.
Güncelleme tarihi: 21.08.2026


