Dijital Sanatlar Dersi Ortaokul Seçmeli Dersler 2. Tema: Dijital Sanat Ve Etik Teması

Bu temada öğrencilerin dijital sanat / içerik üretiminde telif hakkı, lisans türleri, açık kaynak kavramlarını tanıyıp bunların benzerlik ve farklılıklarını karşılaştırabilmesi, dijital içeriklerdeki etik riskleri belirleyip bilgi güvenliği / dijital güvenlik önlemleri çerçevesinde güvenli ve etik üretim yapabilmesi amaçlanmaktadır. Bu süreçte öğrencilerin kaynak kullanımı, esinlenme, dönüştürme, taklit ve özgün katkı arasındaki farkları ayırt etmeleri desteklenir.

Ders Saati

Alan Becerileri

BTYAB6. Dijital Güvenlik Önlemleri Alma (BTYAB6.1. Dijital Güvenlik Önlemlerini Yönetme)

Kavramsal Beceriler

KB2.7. Karşılaştırma

Eğilimler

E3.4. Gerçeği Arama

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB2.3. Sosyal Farkındalık, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

Değerler

D1. Adalet, D3. Çalışkanlık, D8. Mahremiyet, D16. Sorumluluk

Okuryazarlık Becerileri

OB2. Dijital Okuryazarlık

Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

DS.2.2.1. Dijital sanat içeriklerinde telif hakkı türlerini karşılaştırabilme
a) Telif hakkı, lisans türleri ve açık kaynak kavramlarının özelliklerini belirler.
b) Telif hakkı, lisans türleri ve açık kaynak kavramlarının etik ve yasal yönleri açısından benzerliklerini listeler.
c) Dijital sanat içerik üretimi bağlamında telif hakkı, lisans türleri ve açık kaynak kavramları arasındaki farklılıkları listeler.

DS.2.2.2. Dijital içeriklerdeki etik risklerle ilgili dijital güvenlik önlemlerini yönetebilme
a) Dijital içerik üretiminde karşılaşılabilecek etik riskleri belirler.
b) Yapay zekâ ile içerik üretiminde etik ve şeffaf kullanıma yönelik ilkeleri ve telif ihlali, intihal gibi hukuka aykırı durumlara karşı alınabilecek güvenlik önlemlerini belirler.
c) Dijital içeriklerinin güvenli ve etik şekilde üretilebilmesi için bilgi güvenliğinin temel bileşenlerini ayırt eder.
ç) Etik ihlallerle üretilen farklı dijital içerik örneklerini dijital güvenlik önlemleri açısından değerlendirir.

İçerik Çerçevesi

Dijital Sanatta Telif Hakkı, Lisanslar ve Açık Kaynak Yönetimi
Dijital İçeriklerde Etik ve Güvenlik Önlemleri

Anahtar Kavramlar

açık kaynak, bilgi güvenliği, dijital güvenlik, dijital mahremiyet, intihal, lisans, özgünlük, telif hakkı, yapay zekâ etiği

Programlar Arası Bileşenlere Yönelik Uygulamalar

DS.2.2.1
Öğrenciler dijital içerik üretimi sırasında kullandıkları görsel, müzik veya metinlerin lisans bilgilerini inceleyerek telif politikalarına ve özgün üretim ilkelerine uygun içerikleri seçer ve üretim sürecinde bu içerikleri doğru biçimde kullanır (OB2). Öğrenciler farklı lisans türlerine sahip dijital içerik örneklerini karşılaştırarak hangi içeriklerin kullanılabilir olduğunu tartışır, özgün içerik üretmenin ve başkalarının emeğine saygı göstermenin önemini fark ederek seçimler yapar (D3.3, SDB2.3). Öğrenciler dijital içerik paylaşım etkinliğinde kullandıkları kaynakları belirtir ve içerikleri adil kullanım ilkelerine uygun biçimde paylaşarak hak gözetimi ve eşitlik ilkesine uygun davranır (D1.2, D1.3). Öğrenciler farklı dijital sanat ürünlerini inceleyerek esinlenme, kaynak göstererek yararlanma, dönüştürme, taklit ve özgün üretim arasındaki farkları tartışır; özgün üretimi destekleyen kaynak kullanım biçimlerini belirler.

DS.2.2.2
Öğrencilerden telif, intihal, kişisel veri ve dijital mahremiyet ihlalleriyle ilgili durumlarda bilgi güvenliği ilkelerini uygulamaları ve dijital araçları güvenli biçimde yönetmeleri beklenir (OB2). Öğrenciler dijital ortamda karşılaşılabilecek etik ikilemleri içeren senaryolar üzerinden özgünlük, telif ve etik kullanım ilkeleri doğrultusunda değerlendirme yapar ve uygun, güvenli kararlar alır (SDB3.3). Öğrenciler dijital içerik oluşturma ve paylaşma sürecinde kişisel veri içeren bilgileri ayırt ederek bu bilgileri paylaşmaktan kaçınır ve doğruluk ilkesine uygun hareket eder (D16.2). Öğrenciler kullandıkları dijital araçların gizlilik ayarlarını inceleyerek kişisel bilgilerini koruyacak şekilde düzenler ve araçları güvenli biçimde kullanır (D8.2).

Güncelleme tarihi: 27.08.2026