3. TEMA: REPERTUVAR ÇALIŞMASI
SAB11. Müziksel Çalma
KB1. Temel Beceriler
E2.4. Güven, E3.5. Açık Fikirlilik, E3.8. Soru Sorma
SDB1.2. Öz Düzenleme, SDB2.1. İletişim, SDB2.3. Sosyal Farkındalık
D4. Dostluk, D10. Mütevazılık, D16. Sorumluluk
OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık
VİY.8.3.1. Kendi repertuvarını oluşturabilme
VİY.8.3.2. Repertuvarındaki eserleri çalabilme
a) Repertuvarındaki eserlerin teknik ve müzikal özelliklerini çözümler.
b) Repertuvarındaki eserleri çalarken duruş ve tutuş pozisyonlarını alır.
c) Repertuvarındaki eserleri çalarken viyolaya özgü teknikleri uygular.
ç) Repertuvarındaki eserleri çalarken müziksel bileşenleri uygular.
Repertuvar Hazırlama
Repertuvardaki Eserleri Çalma
eser, müzikal bilgi, repertuvar, teknik bilgi, viyola, yorum
Öğrenme çıktıları; performans görevi, öz değerlendirme ve akran değerlendirme ile ölçülebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden hazırladıkları repertuvarı sınıfta sunmaları, seçtikleri eserlerle ilgili gerekçelerini paylaşmaları ve repertuvarlarındaki bir eseri sınıfta icra etmeleri istenebilir. Performans görevi dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formları ile değerlendirilebilir.
Öğrencilerin kendi repertuvarlarını oluştururken teknik zorlukları ve müzikal özellikleri analiz ederek eserler arasında bilinçli tercihler yapabileceği kabul edilmektedir. Bu süreçte öğretmenin rehberliği ile öğrencilerin repertuvarlarına uygun eserleri belirleyebileceği ve bu eserleri kısmen ya da tamamen uygulayarak gelişim sağlayabileceği kabul edilmektedir.
Öğretmen, öğrencilerin kendi repertuvarlarını oluşturabilme süreçlerinde ihtiyaç duyabilecekleri bilgi ve beceri düzeylerini değerlendirebilmek için çeşitli yönlendirmeler yapabilir. Bu süreçte öğrencilere şu tür sorular yöneltilebilir: • "Daha önce hangi eserleri çalabildiniz ve bu eserleri neden seçebildiniz?" • "Bir eseri repertuvarınıza ekleyebilmek için hangi teknik veya müzikal özellikleri dikkate alabilirsiniz?" • "Repertuvarınızdaki eserler arasında teknik veya duygusal anlamda bir bağlantı kurabilmeniz mümkün mü?" Ayrıca öğrencilerden geçmişte çalışabildikleri eserlerin teknik ve müzikal analizlerini yapabilmeleri istenebilir. Öğretmen, bireysel ya da grup etkinliklerinde öğrencilerin daha önce öğrendikleri viyola tekniklerini (detaşe, legato, pizzicato, staccato) kullanarak bu eserlerin kısa bölümlerini çalabilmelerini isteyebilir. Bu süreçte öğrencilerin duruş ve tutuş pozisyonları, teknik doğrulukları ve ifade becerileri gözlemlenebilir. Öğrencilerle birlikte, farklı eserler arasındaki bağlantıları, teknik zorlukları ve ifade unsurlarını tartışarak öğrencilerin repertuvarlarını oluşturabilmeleri konusunda daha bilinçli kararlar almaları desteklenebilir. Bu değerlendirme süreci, öğrencilerin güçlü yönlerini ve gelişim alanlarını belirleyebilmeleri için bir temel sağlayabilir.
Öğretmen, öğrencilerin geçmişte öğrendikleri viyola tekniklerini ve daha önce çalışabildikleri eserlerden edinebildikleri deneyimleri repertuvar oluşturabilme sürecine bağlayabilmek için düşündürücü sorular yöneltebilir. Örneğin: • "Daha önce çalışabildiğiniz eserlerin hangi bölümleri size daha kolay ya da zor gelebilmişti? Bu deneyimler, yeni eserler seçebilirken sizi nasıl etkileyebilir?" • "Bir eserin duygusal ifadesini yorumlayabilmenizde hangi viyola teknikleri size yardımcı olabilmişti?" Bu süreçte öğrencilerden daha önceki eserlerinde kullanabildikleri teknikleri ve ifadeleri hatırlayabilmeleri ve bunları yeni repertuvarlarında nasıl kullanabileceklerini tartışabilmeleri istenebilir. Ayrıca farklı makamların ya da eserlerin teknik zorlukları arasında bağlantı kurabilmeleri teşvik edilebilir. Grup çalışmaları sırasında öğrenciler birbirlerinin geçmiş deneyimlerini dinleyerek repertuvar seçimlerinde farklı bakış açıları geliştirebilirler. Öğretmen, bu tartışmalar aracılığıyla öğrencilerin repertuvar oluşturabilme sürecinde teknik ve müzikal farkındalıklarını artırabilmeyi amaçlayabilir. Öğrenciler, önceki deneyimlerinden yola çıkarak repertuvarlarını nasıl daha bilinçli bir şekilde oluşturabileceklerini keşfedebilirler.
VİY.8.3.1
Öğrenci, çargâh, buselik, hicaz, kürdi ve segâh makamlarında daha önce çaldığı etüt ve eserlerden yararlanarak dijital müzik arşivleri, çevrim içi kütüphaneler, nota paylaşım platformları, müzik uygulamaları ve öğretmen rehberliğinde önerilen kaynaklar gibi çeşitli araçları kullanarak eserleri araştırır (OB2, OB4). Bu süreçte seçmeyi düşündüğü eserlerin teknik zorlukları, makam yapısı ve müzikal ifadeleri hakkında bilgi toplar (KB2.6). Ayrıca bu eserlerle ilgili sorularını öğretmenine ve arkadaşlarına sorarak seçimlerini daha iyi temellendirmeye çalışır (E3.8, SDB2.3). Öğrenci, topladığı bilgileri analiz ederek repertuvara seçilecek eserlerin makam, teknik ve ifade unsurlarını dikkate alır. Parçalar arasındaki ilişkiyi belirler ve farklı teknikleri temsil eden eserleri bir araya getirerek özgün bir bütün oluşturur (KB2.20). Tüm bu unsurları bir araya getirerek kendi seviyesine ve tarzına uygun özgün bir repertuvar oluşturur. Hazırladığı repertuvar seçimlerinde, çevresinden edindiği fikirleri dikkate alarak bireysel kararlar alır ve bu kararların sorumluluğunu üstlenir (D16.1). Performans görevi olarak hazırladığı repertuvarı sınıfta sunması, eserlere ilişkin gerekçelerini paylaşması istenebilir. Performans görevi, gözlem formu ve analitik dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir. Ayrıca geri bildirimler repertuvar geliştirme sürecine katkı sağlar. Arkadaşlarından geri bildirim alması için akran değerlendirme formu kullanılabilir. Bu süreçte arkadaşlarını etkin bir şekilde dinler ve geri bildirimleri repertuvarını geliştirmek için değerlendirir (D4.2, SDB2.1).
VİY.8.3.2
Öğrencilerden repertuvarlarındaki eserleri hatırlamaları ve bu eserlerin teknik ve müzikal özelliklerini çözümlemeleri beklenir. Bu analizde, eserlerin teknik zorlukları ve müzikal ifadeleri belirlenir ve analiz sonuçları öğrenciler arasında tartışılır ve paylaşılır. Öğretmen rehberliğinde öğrenciler eserleri icra ederken doğru duruş ve tutuş pozisyonlarını uygular. Bu süreçte öğrenciler eserleri çalarken doğru duruş ve tutuş pozisyonlarını koruyarak fiziksel kontrollerini sağlamlaştırır ve bu becerilerini geliştirmeye odaklanır. Öğretmen, öğrencilerin repertuvarlarındaki eserleri çalarken çalgıya özgü teknikleri kullanmalarını sağlar. Özellikle detaşe, legato, pizzicato ve staccato gibi tekniklerin eserlerin gerekli yerlerinde uygun bir şekilde uygulanması desteklenir. Eserlerin icrası sırasında öğrencilerden müziksel bileşenlere dikkat etmeleri beklenir. Bu süreçte eserlerin makamına ve özelliklerine uygun yorumlar yapmaları teşvik edilir (OB4). Performans görevi olarak öğrencilerden repertuvarlarındaki bir eseri sınıfta icra etmeleri istenebilir. Performans, gözlem formu ve analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Ayrıca arkadaşlarından geri bildirim alırken güvenilir bir iletişim ortamı oluşturmaları, yapıcı yorumlar üzerinden ilerlemeleri ve arkadaşlarının olumlu yönlerini takdir etmeleri beklenebilir (E2.4, D10.3, SDB2.1, SDB2.1). Geri bildirim sürecinin ardından öğrenciler kendi performanslarını öz değerlendirme formu ile analiz ederek gelişim alanlarını belirleyebilirler (SDB1.2). Ayrıca arkadaşlarından gelen farklı önerilere ve eleştirilere açık bir şekilde yaklaşmaları ve bu görüşleri ön yargısız değerlendirmeleri beklenir (E3.5).
Öğrenciler, repertuvarlarındaki eserlerin farklı yorumlarını araştırarak bu yorumların teknik ve müzikal farklılıklarını karşılaştıran kısa bir analiz raporu hazırlayabilirler. Bu süreçte farklı sanatçıların performanslarını dinleyip bu performanslardaki yorum farklılıklarını ortaya koyabilirler. Ayrıca öğrencilerden repertuvarlarında yer alan bir eserin farklı müzik türlerine uyarlanmış versiyonlarını incelemeleri ve bu uyarlamaların eserin duygusal yapısını nasıl değiştirdiğini analiz etmeleri istenebilir. Grup çalışmaları kapsamında öğrenciler bu analizlerini sınıfta paylaşabilir ve farklı bakış açılarını tartışabilirler. Dijital platformlar kullanılarak eserlerin teknik ve müzikal özelliklerini görselleştiren interaktif sunumlar hazırlanabilir. Örneğin bir eserin teknik zorluklarını ve dinamik yapısını grafiksel olarak ifade eden bir çalışma, öğrencilerin analiz becerilerini geliştirebilir. Son olarak öğrenciler, repertuvarlarında yer alan eserlerden birini seçerek bu eseri farklı bir tempoda veya dinamik yapıda yorumlayarak yaratıcı bir performans sergileyebilirler.
Öğrencilerin repertuvarlarındaki eserlerin teknik ve müzikal özelliklerini daha iyi anlamaları için sadeleştirilmiş pasajlar üzerinde çalışma yapılabilir. Özellikle, pozisyon geçişleri ve yay tekniklerinde zorlanan öğrenciler için adım adım rehberlik sağlanabilir. Grup etkinliklerinde öğrencilerin birbirlerine destek sağlayarak teknik ve müzikal sorunları birlikte çözmeleri teşvik edilir. Öğrencilerden repertuvardaki eserlerin belirli bölümlerini farklı tekniklerle icra etmeleri istenerek teknik becerilerini geliştirmeye yönelik çalışmalar yapılabilir. Ayrıca öğretmen, öğrencilerin duruş, tutuş ve yay kullanımı gibi temel tekniklerdeki eksikliklerini gözlemleyerek bireysel geri bildirim sağlayabilir. Performans sırasında öğrencilerin entonasyon ve ritim problemlerini aşmalarına yardımcı olacak küçük tekrarlı çalışmalar yapılabilir. Öğrencilerin eserlerin duygusal yapısını daha iyi ifade edebilmeleri için basitleştirilmiş görsel materyaller ve açıklamalar kullanılabilir. Örneğin dinamik ve nüans işaretlerini farklı renklerle vurgulayan nota çalışmaları, öğrencilerin ifadelerini geliştirmelerine yardımcı olabilir.


