T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI

1. TEMA: NEYDE ÜÇÜNCÜ KADEME SES ALANINDA ANA SESLER

Temanın içeriğini neyde üçüncü kademe ses alanında yer alan ana sesleri (hüseyni, acem, açık gerdaniye, açık muhayyer) seslendirebilme oluşturmaktadır. Bu doğrultuda neyde ikinci kademede ses alanında yer alan ana sesleri seslendirebilmek için belirlenen öğrenme çıktılarına ulaşılması amaçlanır.
Ders Saati
17
Alan Becerileri

SAB11. Müziksel Çalma

Eğilimler

E3.2. Odaklanma

Programlar Arası Bileşenler
Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

Değerler

D10. Mütevazilik, D12. Sabır

Okuryazarlık Becerileri

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

Disiplinler Arası İlişkiler
Türkçe, Hayat Bilgisi
Beceriler Arası İlişkiler
KB2.2. Gözlemleme
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

NEY.4.1.1. Hüseyni ve acem notalarını çalabilme

 a) Hüseyni ve acem notalarını çözümler.

 b) Doğru duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) Çalgıya özgü teknikleri kullanır.

ç) Notaları yapısına uygun olarak çalar.

NEY.4.1.2. Açık gerdaniye ve açık muhayyer notalarını çalabilme

 a) Açık gerdaniye ve açık muhayyer notalarını çözümler.

 b) Doğru duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) Çalgıya özgü teknikleri kullanır.

 ç) Seslendireceği seslerin yapısına uygun olarak notaları çalar.

İçerik Çerçevesi

Neyde Üçüncü Kademede Yer Alan Ana Sesler

 Üçüncü Kademede Yer Alan Ana Seslerin Çalınması

Anahtar Kavramlar

ana sesler, ney, nota

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Temadaki öğrenme çıktıları; gözlem formu, analitik dereceli puanlama anahtarı, kontrol listesi ve performans görevi kullanılarak değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerin hüseyni, acem, açık gerdaniye ve açık muhayyer notalarıyla kendi melodilerini oluşturup sunmaları istenebilir. Performans görevi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

Öğrenme-Öğretme Yaşantıları
Temel Kabuller

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan neyde ikinci kademe ses alanında yer alan ana sesleri (açık neva, çargâh, buselik, dügâh, rast) seslendirebilme ile ilgili öğrenme çıktılarına sahip oldukları kabul edilir.

Ön Değerlendirme Süreci

Hüseyni, hicaz, açık neva, çargâh, buselik, dügâh ve rast makamlarını seslendirmeleri istenerek bireysel çalışmalar desteklenebilir. Öğrencilerin neyde öğrendikleri sesler ile ilgili önceden hazırlanmış melodiler çalmaları istenebilir.

Köprü Kurma

Öğrencilerin bir önceki temada yer alan açık neva, çargâh, buselik, dügâh ve rast notalarını çalabilme öğrenme çıktısında kullandığı parmak pozisyonuyla ilişki kurması istenerek çalacağı notalardaki parmak pozisyonuyla bağ kurması sağlanabilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

NEY.4.1.1

Öğretmen tarafından neyde hüseyni ve acem sesleri uygulamalı olarak gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Neyde ‘hüseyni ve acem’ notalarının parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak öğrencilere gösterilerek öğrencilerin odaklanıp pozisyonları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları sağlandıktan sonra öğrencilerin neyde üçüncü kademede yer alan ‘hüseyni ve acem’ notalarını çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. Üçüncü kademede yer alan hüseyni ve acem notalarının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3, KB2.2). Süreç sonunda performans görevi olarak öğrencilerin hüseyni ve acem notalarıyla kendi melodilerini oluşturup sunmaları istenebilir. Performans görevi; kontrol listesi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

NEY.4.1.2

Öğretmen tarafından neyde açık gerdaniye ve açık muhayyer sesleri uygulamalı olarak öğrencilere gösterilip dinlettirildikten sonra öğrencilerden sesleri çözümlemeleri beklenir. Neyde açık gerdaniye ve açık muhayyer notalarının parmak pozisyonu ve doğru duruş pozisyonu uygulamalı olarak gösterilerek öğrencilerin odaklanıp pozisyonları kendi cümleleriyle yorumlamaları sağlanır (OB1, E3.2). Ardından öğrencilerin ayna karşısında doğru duruş ve parmak pozisyonlarını kontrol etmeleri, kendilerini değerlendirmeleri, doğru duruş ve tutuş pozisyonunu sergilemeleri istenir (D10.1, SDB1.2). Doğru duruş ve parmak pozisyonları alındıktan sonra öğrencilerin neyde üçüncü kademede yer alan ‘açık gerdaniye ve açık muhayyer’ notalarını çalabilmeleri için neye özgü teknikleri ifade etmeleri ardından kullanmaları sağlanır. Üçüncü kademede yer alan açık gerdaniye ve açık muhayyer notalarının belirgin şekilde algılanması için uzun seslerden ve basit usullerden oluşan etütler, öğretmen tarafından çalınır. Öğrencilerin gözlemledikten sonra etütleri ezgisel yapıya uygun olarak çalmaları istenerek çalışmalarında sabırlı olmaları gerektiği vurgulanır (D12.3, KB2.2). Süreç sonunda performans görevi olarak öğrencilerin hüseyni, acem, açık gerdaniye ve açık muhayyer notalarıyla kendi melodilerini oluşturup sunmaları istenebilir. Performans görevi; kontrol listesi, gözlem formu veya analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirebilir.

Farklılaştırma
Zenginleştirme

Bu süreçte etütler metronom aleti ile hızlandırılarak çalınabilir.

Destekleme

Her öğrencinin gelişimi takip edilerek bireysel geri bildirimler verilebilir. Bu süreçte etütler metronom aleti ile yavaşlatılarak çalınabilir.