1. TEMA: FLÜTTE MÜZİKALİTE

SAB9. Müziksel Dinleme, SAB11. Müziksel Çalma

KB2.6. Bilgi Toplama

E1.1. Merak, E1.3. Azim ve Kararlılık

SDB2.2. İş Birliği

D3. Çalışkanlık

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık

FLT.4.1.1. Nüans hakkında bilgi toplayabilme

a) Nüans bilgisine ulaşmak için kullanacağı araçları belirler.

b) Belirlediği aracı kullanarak nüans hakkında bilgiler bulur.

c) Nüans hakkında ulaşılan bilgileri doğrular.

ç) Nüans hakkında ulaşılan bilgileri kaydeder.

FLT.4.1.2. Nüansı dinleyebilme

a) Nüansı tanır.

b) Nüansı ayırt eder.

c) Nüansı açıklar.

FLT.4.1.3. Nüansı çalabilme

a) Nüansı kullanacağı egzersiz veya etütü çözümler.

b) Nüansı uygularken duruş ve tutuş pozisyonu alır.

c) Nüansı uygularken flüte özgü teknikleri kullanır.

ç) Öğrendiği seslerden oluşan etüt ve egzersiz çalarken nüans ve müziksel bileşenleri uygular.

Nüans Kavramının Tanıtımı ve Duygusal İfade ile İlişkisinin Açıklanması

Nüans Çeşitlerinin (Piyano, Forte, Crescendo, Decrescendo) Öğretilmesi Dinlenen Eserlerde Nüans Çeşitlerinin Fark Edilmesi ve Analiz Edilmesi

Flüt Üzerinde Nüansların Doğru Duruş ve Tutuşla Uygulanması

Flüt Teknikleri Kullanılarak Nüansların İfade Edilmesi

Nüansların Dinamikler, Tempo ve Ritim ile Uyumlu Bir Şekilde Çalınması

Nüansların Birlikte Kullanılarak Müzikal Bütünlük Oluşturulması

crescendo, decrescendo, dinamikler, doğrulama, forte, ifade, nüans, piyano, sistematik kayıt, tempo, tını

Öğrenme çıktıları; doğru-yanlış soruları, eşleştirme soruları, gözlem formu, kontrol listesi araçları ile ölçülebilir. Nüans çeşitleri ve müzik üzerindeki etkileri, doğru-yanlış ve eşleştirme soruları ile ölçülebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden nüansları kullanarak belirlenen bir egzersizi veya kısa bir melodiyi çalmaları istenebilir. Performans sırasında doğru ritmik vurgu, nefes kontrolü, akıcılık ve teknik doğruluk değerlendirilebilir. Performans görevi; analitik dereceli puanlama anahtarı, gözlem formu ve öz/akran değerlendirme formları ile değerlendirilebilir.

Öğrencilerin sesin tonlamalarla farklı duygular ifade edebildiğini bildikleri, müzikte sesin bazen güçlü (forte), bazen yumuşak (piyano) çalındığını ve sesin giderek artması (crescendo) veya azalması (decrescendo) gibi dinamik değişimlere aşina oldukları, farklı müzik eserlerini dinleyerek benzerlik ve farklılıkları ayırt edebildikleri, müzik parçalarındaki duygu değişimlerini fark edebildikleri kabul edilir.

Öğrencilerin nüans kavramına dair algılarını değerlendirmek ve hazır bulunuşlukları düzeylerini belirlemek için eğlenceli ve bağlamsal bir etkinlik kullanılabilir. Örneğin bir çocuk parkı, hastane ya da kütüphane gibi farklı ortamları içeren bir senaryo oluşturulabilir. Öğretmen “Hangi ortamda nasıl bir ses kullanırdınız?“ sorusuyla süreci başlatır ve öğrencilerden bu soruya hayal gücüyle cevap vermeleri istenebilir. Bu sırada öğretmen “Sizce hangi ortamda müzik daha sakin ya da daha enerjik olmalı?“ gibi sorularla öğrencilerin ifadelerini yönlendirebilir. Son olarak öğrencilere iki farklı şekilde çalınmış kısa bir melodi dinletilir. “Bu melodiyi hangi ortamda kullanırdınız?“ veya “Hangi melodi daha kütüphaneye uygun hissettirdi?“ gibi sorularla müzikteki nüansların duygusal etkisi ve bağlamla ilişkisi tartışılabilir.

Öğrenciler, çevrelerinde duydukları sesler ve ritimler aracılığıyla nüans kavramını daha iyi anlayabilir ve bu kavramı flütle çalarken uygulamaya başlayabilirler. Örneğin bir dere suyunun akışındaki yumuşak ve sürekli sesi, piyano gibi hafif bir nüansın yarattığı sakin atmosferi hissedebilirler.

FLT.4.1.1

Öğrenciler, öğretmenin yönlendirmesiyle bir etkinliğe başlar. “Hadi ‘Merhaba’ kelimesini farklı şekillerde söyleyelim!“ çağrısıyla öğrenciler kelimeyi neşeli, kızgın, korkmuş veya şaşkın bir şekilde söylemeyi dener. Her biri, kelimenin nasıl farklı anlamlar kazandığını keşfeder ve hangi duyguyu yansıttığını tahmin eder. Öğrenciler, “Konuşurken olduğu gibi müzikte de duygularımızı ve ifadelerimizi değiştirmek için nüans kullanırız.“ sonucuna ulaşır (E1.1). Öğrenciler, nüans hakkında bilgi toplamak için kendi araştırmalarını yapmaya karar verir. Öğretmen bilgiye ulaşmak için farklı yollar olduğunu hatırlatır. Her öğrenci, kendi tercihine göre en iyi yöntemi belirler (OB1). Kimisi dijital ortamda güvenilir kaynaklardan araştırma yapmayı seçerken (OB2), kimisi müzikle ilgili kitapları incelemeyi tercih eder. Bazı öğrenciler ise bir müzik öğretmenine danışarak sorularına cevap bulmayı seçer. Seçtikleri araçları kullanarak nüans hakkında bilgiler toplar ve öğrendiklerini not ederler. Topladıkları bilgileri gözden geçiren öğrenciler, bilginin doğru olup olmadığını anlamak için birden fazla güvenilir kaynaktan karşılaştırma yapar (D3.3). Örneğin dijital ortamda buldukları bir bilgiyi kitaplardan veya uzmanlardan teyit ederler. Bilgileri doğruladıktan sonra öğrendiklerini düzenli bir şekilde kaydeder ve sunuma hazır hâle getirirler. Son olarak öğrenciler öğrendiklerini uygulamalı olarak göstermek için küçük gruplara ayrılır. Her grup, bir hikâye veya kısa bir sahne oluşturarak nüansın müzikteki etkisini canlandırır. Bazı gruplar, aynı melodiyi farklı hız, vurgu ve tını ile çalarak müzikteki nüans farklarını gösterirken bazıları ise aynı cümleyi farklı duygularla okuyarak ses tonundaki değişimin nasıl bir fark yarattığını sunar. Öğrenciler, bu süreçte öğrendikleri bilgileri kullanarak kendi yaratıcı performanslarını sergiler ve arkadaşlarının geri bildirimleriyle sunumlarını geliştirir. Böylece hem teorik bilgiyi pratiğe döker hem de müzikte duygu ve ifadenin nasıl değiştiğini derinlemesine keşfederler. Performans görevi olarak öğrencilerden nüansları kullanarak belirlenen bir egzersizi veya kısa bir melodiyi çalmaları istenebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden nüansları kullanarak belirlenen bir egzersizi veya kısa bir melodiyi çalmaları istenebilir. Performans sırasında doğru ritmik vurgu, nefes kontrolü, akıcılık ve teknik doğruluk değerlendirilebilir. Performans görevi; analitik dereceli puanlama anahtarı, gözlem formu ve öz/akran değerlendirme formları ile değerlendirilebilir.

FLT.4.1.2

Öğretmen her nüansı tanıtırken bir müzik aletiyle ya da kısa bir ses kaydıyla örnek çalar/ dinletir. Örneğin piyano için flütte yumuşak bir melodi, forte için aynı melodinin daha güçlü bir yorumu çalınır. Crescendo ve decrescendo örneklerinde sesin giderek artması ve azalması gösterilir. Öğrencilere dinledikleri nüansların isimlerini ve hissettirdiklerini defterlerine not etmeleri söylenir. Böylece öğrenciler, dinledikleri parçalardaki nüans çeşitlerini doğru şekilde adlandırabilir. Dinlenen eserlerde öncelikle nüansı oluşturan ifade farklılıkları belirlenir ve bu farklılıkları açıklayan unsurlar ayrıştırılır. Daha sonra benzer özelliklere sahip bölümler bir araya getirilir ve bu gruplar anlamlandırılarak uygun ifadelerle adlandırılır. Bu süreçte nüansların müzik üzerindeki etkisi daha derinlemesine incelenir ve müziğin anlatım gücü hakkında farkındalık kazanılır (KB2.5). Öğrenciler, dinledikleri eserlerde farklı nüans çeşitlerini birbirinden ayırt eder. Öğrencilere içinde temel nüansların (piyano, forte, crescendo, decrescendo) kullanıldığı kısa bir müzik parçası dinletilir. Öğrencilerden dinlerken nüans fark ettiklerinde ellerini kaldırmaları istenir. Öğrenciler, nüansları fark ettikçe defterlerine kısa notlar yazar. Örneğin: Ses giderek azaldı, decrescendo olabilir. Öğretmen, dinleme sonunda parça üzerindeki nüansları işaret ederek doğrular ve açıklar. Öğrenciler; nüansların müzik üzerindeki etkisini açıklar. Her öğrenci, bir dinleme bölümü seçerek nüansların o bölümdeki rolünü sözlü ya da yazılı olarak açıklar. Öğrenciler, dinledikleri müzik parçalarından yola çıkarak nüansların tek başına değil genellikle birlikte kullanıldığını fark eder. Nüansların birlikte kullanımı, müziğin duygusal ifadesini daha güçlü hâle getirirken dinamik bir yapı oluşturur. Öğrenciler, bu süreçte iş birliği yaparak farklı bakış açılarını bir araya getirir ve ortak bir anlayış geliştirir (SDB2.2).

FLT.4.1.3

Öğrencilerin nüans kavramını öğrenmeleri ve müzikal ifadelerinde kullanmaları amacıyla hazırlanan egzersiz veya etütler çözümleme yoluyla ele alınır. Çözümleme sırasında öğrencilerden eser veya egzersiz üzerindeki dinamik işaretlerini (p, mf, f gibi) ve bu işaretlerin ifade ettiği ses seviyelerini dikkatle incelemeleri istenir. Her bir nüans işaretinin müzikal ifadeye nasıl katkıda bulunduğu açıklanır ve öğrenciler, bu işaretlerin hangi bölümlerde uygulanması gerektiğini belirler. Nüansların çözümlemesi sırasında seslerin yumuşak başlayıp giderek güçlenmesi (crescendo) veya güçlü başlayıp yumuşaması (decrescendo) gibi dinamik geçişlere özellikle odaklanılır. Ayrıca nüansların eserin duygusal yapısını nasıl etkilediği üzerinde durulur. Bu süreçte egzersizdeki nüansları uygulayarak farklı ses seviyelerini ve geçişlerini pratik eder. Öğrenciler, flütü doğru bir duruş ve tutuşla kullanarak nüansı uygular. Öğretmen flütün doğru tutulması ve vücudun duruş pozisyonu hakkında kısa bir açıklama yapar ve uygulamalı olarak gösterir. Öğrenciler, aynanın karşısında durarak veya öğretmen rehberliğinde doğru pozisyon alır. Öğretmen her öğrencinin duruşunu kontrol eder ve gerekirse düzeltir. Öğrenciler, öğretmenin gösterdiği basit bir etüdü (piyano veya forte gibi temel nüanslarla) doğru duruş ve tutuş pozisyonunda çalar. Öğrenciler, flüt tekniklerini kullanarak nüansları ifade eder. Öğretmen flütte kullanılan temel teknikleri (nefes kontrolü, dil vuruşu, parmak pozisyonları) açıklar. Örneğin crescendo sırasında nefesin yavaşça artırılması gerektiği, piyano çalarken nefesin yumuşatılması gerektiği vurgulanır. Öğrenciler, belirli bir nüansı ifade etmek için tekniklerini uygular. Örneğin forte çalmak için güçlü bir nefes kullanılırken decrescendo için nefes yavaşça azaltılır. Öğrenciler, içinde farklı nüansların bulunduğu kısa bir etüdü teknikleriyle birlikte çalar. Öğrenciler, nüanslarla birlikte müziksel bileşenleri (tempo, ritim, dinamikler) uyumlu bir şekilde uygular. Öğretmen öğrencilerle birlikte çalınacak etüdün dinamiklerini, temposunu ve ritim yapısını inceler ve açıklar. Örneğin “Bu bölüm yavaş bir tempo ile başlıyor ve crescendo ile hızlanıyor.“ Öğrenciler, öğretmenin gösterdiği etüdü çalarken hem dinamikleri hem de ritmi dikkatli bir şekilde uygular. Öğretmen her öğrencinin performansını gözlemler ve nüansların, tekniklerin ve müziksel bileşenlerin uyumlu şekilde kullanılıp kullanılmadığını değerlendirir. Nüansları çalarken doğru ifade gücünü yakalamak azim ve kararlılık gerektirir. Her denemede daha iyi bir sonuç almak için tekrar eden bir öğrenci hem flüt üzerindeki kontrolünü artırır hem de müziğin duygusal ifadesini güçlendirir (E1.3). Performans görevi olarak öğrencilerden nüansları kullanarak belirlenen bir egzersizi veya kısa bir melodiyi çalmaları istenebilir. Performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Ayrıca süreç değerlendirilirken gözlem formu, kontrol listesi, öz/ akran değerlendirme formları ve çalışma kağıtları kullanılabilir.

Öğrencilerden öğrendikleri nüans çeşitlerini (piyano, forte, crescendo, decrescendo) ve dil, bağ, staccato gibi teknikleri kullanarak kendi kısa melodilerini oluşturmaları istenebilir. Melodilerinin hem tekniklerin hem de nüansların karakteristik özelliklerini vurgulaması beklenebilir. Öğrencilere aynı melodiyi üç farklı şekilde (yalnızca piyano nüansını kullanarak yumuşak bir ifade oluşturmak, crescendo ile sesin giderek artmasını vurgulamak, staccato ve forte ile enerjik bir ifade yaratmak) çalmaları için bir görev verilebilir. Bu uygulamanın ardından öğrencilerden tekniklerin ve nüansların müzikal yapı üzerindeki etkilerini analiz etmeleri istenebilir.

Öğrenciler için teknikler ve nüanslar, adım adım uygulanabilir ve tekrar odaklı çalışmalarla pekiştirilebilir. Öğrencilere nüans ve teknikleri ayrı ayrı anlamalarına ve birleştirmelerine olanak sağlayan destekleyici etkinlikler sunulabilir. Öğrencilere yalnızca bir nüans ve bir teknik üzerinde odaklanabilecekleri kısa ve basit melodiler verilebilir. Örneğin sadece piyano ve bağ tekniği ile yumuşak bir melodi çalmaları istenebilir. Öğretmen önce bir nüans ve teknik kombinasyonunu örnek olarak çalabilir. Örneğin crescendo ile başlayıp bağ tekniği ile ilerleyen kısa bir melodi icra edebilir. Öğrenciler, bu melodiyi bire bir taklit edebilir.