T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI

2. ÜNİTE: MEKÂNSAL BİLGİ TEKNOLOJİLERİ

Bu ünitede web tabanlı CBS aracılığıyla tematik haritalar üzerinde uygulamalar (harita okuma, haritayı çözümleme, haritadan çıkarım yapma ve harita oluşturma) yapılabilmesi amaçlanmaktadır.
Ders Saati
12
Alan Becerileri

SBAB10. Harita

Kavramsal Beceriler

-

Eğilimler

E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik), E3.4. Gerçeği Arama, E3.7. Sistematiklik, E3.8. Soru Sorma

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği

Değerler

D3. Çalışkanlık, D7. Estetik, D8. Mahremiyet

Okuryazarlık Becerileri

OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB7. Veri Okuryazarlığı

Disiplinler Arası İlişkiler
Bilişim Teknolojileri ve Yazılım
Beceriler Arası İlişkiler
BTYAB1. Bilişim Teknolojilerini Kullanma, BTYAB4. Dijital Ürün Geliştirme, KB3.2. Problem Çözme, MAB4. Veri ile Çalışma ve Veriye Dayalı Karar Verme, SBAB11. Tablo, Grafik, Şekil ve/veya Diyagram (SBAB11.2. Tablo, Grafik, Şekil ve/veya Diyagram Hazırlama)
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

COĞ.11.2.1. Web tabanlı CBS aracılığı ile harita uygulamaları yapabilme
a) Web tabanlı CBS uygulamasını kullanarak harita okur.
b) Web tabanlı CBS uygulamasını kullanarak harita çözümler.
c) Web tabanlı CBS uygulamasını kullanarak haritadan çıkarım yapar.
ç) Web tabanlı CBS uygulamasını kullanarak harita oluşturur.

İçerik Çerçevesi

Web Tabanlı CBS Uygulamaları

Anahtar Kavramlar

bulut bilişim, detay, genelleme, katman, öz nitelik tablosu, sembol, sorgulama, veri girişi, veri görüntüleme, yaşayan atlas, web CBS

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Öğrenme çıktısı; kontrol listesi, performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı, öz değerlendirme formu, grup değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden çeşitli mekânsal verileri kullanarak web tabanlı CBS üzerinden basit bir harita oluşturmaları istenebilir. Performans görevi; harita okuma, haritayı çözümleme, haritadan çıkarım yapma ve harita oluşturma ölçütlerine göre değerlendirilebilir.

Temel Kabuller

Öğrencilerin mekânsal bilgi teknolojileri ve bu teknolojilere ait temel bileşenler hakkında bilgi sahibi olduğu kabul edilmektedir.

Ön Değerlendirme Süreci

Verilere genel ağ aracılığıyla kolayca ulaşabilmenin ve sistemdeki bilgilere bağlı olarak sorgulamalar yapabilmenin avantajları üzerine bir liste oluşturulabilir.

Köprü Kurma

Web tabanlı CBS uygulamalarından yararlanılarak oluşturulan haritaların mobil cihazlara aktarılması ile bunların günlük hayatta kullanıcılara sağladığı avantajlar arasında bağlantı kurulabilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

COĞ.11.2.1

 Öğrencilerden web tabanlı CBS uygulamalarını incelemeleri ve web tabanlı CBS hakkında bilgi sahibi olmaları istenir. Toplanan bilgiler aracılığıyla söz konusu uygulamaların özellikleri ve kullanım alanlarını gösteren bir tablo oluşturulabilir (SBAB11.2, OB2). Bu süreçte iş birlikli öğrenme yönteminden yararlanılabilir. Öğrencilerin kendi hazırladıkları tabloyu incelemesi ve yorumlaması sağlanabilir. Web tabanlı CBS uygulamalarıyla hazırlanmış haritalar üzerinden okuma, çözümleme ve çıkarım yapma aşamaları gerçekleştirilir (OB4). Bu uygulamada kullanılan veri türleri örneklendirilir. Web tabanlı CBS’de kullanılacak mekânsal veriler, resmî genel ağ sayfalarından (Türkiye İstatistik Kurumu, Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Ulusal Akıllı Şehir Açık Veri Platformu, Türkiye Ulusal Coğrafi Bilgi Sistemi, Bulut Kent Bilgi Sistemi vb.) amacına uygun şekilde temin edilir. Bilişim teknolojileri kullanılarak genel ağ üzerinden web tabanlı CBS uygulamasına giriş yapılır. Uygulamanın kullanıcı arayüzünde bulunan araçlarla ilgili öğretmen rehberliğinde bilgi edinilir (OB2). Öğrenciler tarafından oluşturulacak haritayla ilgili kontrol listesi paylaşılır. Oluşturulacak harita seçiminde resmî genel ağ sayfalarından elde edilen verilerle örneğin Türkiye’nin istatistiki bölge birimleri sınıflandırmasını gösteren harita oluşturulabilir. Kullanıcı arayüzünden katman ekleme, görüntüleme, düzenleme vb. işlem basamakları takip edilerek basit düzeyde harita oluşturulur (OB2, OB7, E1.4, E3.7, KB3.2, MAB4, BTYAB1, BTYAB4, D7.1). Mekânsal veri toplama ve analiz süreçlerinde ulaşılan bilgilerin sadece teknik bir veri olmadığı, kişilerin özel hayatına dair unsurlar içerebileceği vurgulanır. Öğrencilerin başkalarına ait mekânsal verileri izinsiz kullanmama ve bu bilgilerin gizliliğini koruma konusunda yüksek bir hassasiyet ve özveriyle davranmaları sağlanır (D8.2). Hazırlanan harita; amaca uygun biçimde kullanılır, gerektiğinde zihinde canlandırılır, kontrol listesiyle değerlendirilebilir (OB7, SDB1.2, SDB2.1, SDB2.2, E3.4, E3.8, D3.1). 

 Bu ünitede performans görevi olarak öğrencilerden çeşitli mekânsal verileri kullanarak web tabanlı CBS üzerinden basit bir harita oluşturmaları istenebilir. Performans görevi, analitik dereceli puanlama anahtarı, öz ve grup değerlendirme formuyla değerlendirilebilir (SDB1.2, SDB1.3).

Zenginleştirme

Öğrencilere Yerel Yönetimler ve Akıllı Şehir Uygulamaları ile *T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Coğrafi Bilgi Sistemleri Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen çalışmalar konularında araştırma görevi verilebilir. Öğrencilerin söz konusu çalışmalarını öğrenme profillerine göre farklı yollarla sunmalarına (rol oynama, eylem planı ve medya ürünü hazırlama, görsel ve sözlü sunum vb.) imkân sağlanır.

Destekleme

Web tabanlı CBS uygulama örneklerinin sayısı artırılabilir. Performans görevi, web tabanlı CBS uygulaması kullanılarak hazırlanan haritaların incelenmesi ve bu haritalardan çıkarımlar yapılması şeklinde düzenlenebilir.