3. Tema: Medya Ve Yayın

ZAZ.8.3.D

"Medya ve Yayın" temasına yönelik dinleme / izleme–anlamlandırma süreci, öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medyayı yansıtan görseller üzerinden başlatılır (OB3, OB4, KB2.2). Görseller incelenerek "Hangi medya araçları var?", "Hangi sosyal medya platformları var?", "Doğru bilgiye nasıl erişilebilir?", "Sosyal medya kullanımında nelere dikkat etmeliyiz?" gibi sorulara yönelik düşünceler oluşturulur ve öğrencilerin kendi sınıf yaşantılarından örnekler vermeleri sağlanır. Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, görsellerdeki unsurlar ile yaşantılar arasında temel ilişkilerin fark edilmesi ve mevcut içerik hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır (E1.4, E1.5, SDB1.2).

Kısa bir ses kaydı, video veya diyalogdan kesitler sunularak içerikte yer alan medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medya hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır. Görsel ve işitsel ipuçları birlikte değerlendirilerek içerik hakkında çıkarımlar yapılır. Tahminler sınıf ortamında paylaşılırken öğrencilerin birbirlerini dikkatle dinlemeleri, farklı görüşlere açık olmaları ve iletişim kurmaları desteklenir (E2.1, OB7, OB8).

"Medya ve Yayın" temasına uygun dinleme / izleme metni kesintisiz olarak sunulur. Bu metinde medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medya yer alır. Bu aşamada içeriğin genel anlamının kavranılması, konusunun algılanılması; temel unsurların, yönergelerin ve ayrıntıların tanınması beklenir. Böylece bütüncül içerikteki temel bileşenlerin fark edilmesi sağlanır (D1.1, D3.3, KB2.3, KB2.4)

Dinleme sonrasında tema; içerikte geçen medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medya ile ilgili görseller, kartlar ve dijital materyaller aracılığıyla yeniden ele alınır. Bu unsurlar eşleştirme, işaretleme ve basit sınıflandırma etkinlikleriyle ayırt edilir; benzerlik ve farklılıklar belirlenir. Başlangıçta yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve dinlenen içerikle karşılaştırılır; tahminlerin doğruluğu kontrol edilir ve gerekçelendirilir. İçerikte yer alan unsurların bütün içinde konumlandırılması ve temel Öğrenme yapılması sağlanır. İçerikteki bilgiler tablo veya şemalar üzerinde yapılandırılarak yatay ve dikey ilişkiler görünür hâle getirilir (E2.2, E2.4, KB2.5).

Medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medya ile ilgili görseller ve içerikler kategorilere ayrılır; medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medya üzerinden anlamlı bağlantılar kurulur. Dinlenen bilgiler öğrencilerin kendi yaşantılarıyla ilişkilendirilerek içerik içselleştirilir. Bu süreçte dikkatlerini içerik üzerinde yoğunlaştırmaları, öğrenmeye istekli katılım göstermeleri ve yeni duruma uyum sağlamaları desteklenir (SDB3.2, D5.1).

Sürecin sonunda dinleme etkinliğine ilişkin gözlemlenen, anlaşılan ve düşünülen bilgiler bireysel olarak değerlendirilir ve sınıfla paylaşılır. Gönüllü öğrenciler söz alarak anladıklarını ifade ederken diğer öğrenciler onları dikkatle dinler. Ardından ikili ve küçük grup çalışmalarıyla karşılıklı olarak bilgi, düşünce ve deneyimler paylaşılır; medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medya hakkında bilgi verilir, medya ve yayın ile ilgili basit ifadeler kullanılır (KB2.10).

ZAZ.8.3.O

"Medya ve Yayın" temasına yönelik okuma–anlamlandırma süreci, öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medya ile ilgili kısa metinler ve görseller üzerinden başlatılır. Görseller ve metin parçaları incelenerek "Bu metin ne hakkında olabilir?", "Burada hangi medya araçlarından bahsediliyor?", "Medya araçlarını nasıl kullanmalısınız?", "Sosyal medyayı nasıl kullanmalısınız?" gibi sorulara yönelik tahminlerde bulunulması sağlanır (SDB2.1, OB5). Önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medya mevcut içerikle önceki bilgiler arasında temel ilişkilerin kurulması desteklenir. Bu süreçte öğrencilerin merak duygularının desteklenmesi, kendilerini ifade etmelerine yönelik farkındalık geliştirmeleri beklenir. Sunulan yazılı ve görsel ipuçları aracılığıyla içerik ile önceki bilgi ve deneyimler arasında bağ kurulması sağlanır ve metnin konusu hakkında basit tahminlerde bulunulur (KB2.2, KB2.6).

Okuma içeriğine ait başlık, görseller ve anahtar ifadeler incelenir. Bu ipuçlarına dayanarak metnin konusu, metinde yer alabilecek medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medya hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır. Öğrencilerin görsel ve yazılı ipuçlarından yararlanarak içeriği genel olarak algılamaları desteklenir. Metin sessiz olarak okunur. Okuma sürecinde içeriğin genel anlamının bütüncül olarak kavranması, metinde geçen medya araçlarının, medya okuryazarlığının, dijital okuryazarlığın ve sosyal medyanın fark edilmesi beklenir. Ayrıca metin içerisindeki basit ve temel ayrıntıların belirlenmesi sağlanır. Böylece içeriğin konusu genel olarak algılanır ve temel bileşenler tanınır (SDB2.3, D6.2, D8.4, KB2.8).

Okuma sonrasında metinde yer alan medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medya ile ilgili görseller ve bilgi kartlarıyla yeniden ele alınır. Bu unsurlar eşleştirme ve işaretleme etkinlikleriyle tanınır ve ayırt edilir; "Hangi medya araçları vardır?", "Hangi medya araçlarını kullanırsınız?", "Medya araçlarını nasıl kullanmalısınız?" gibi sorular üzerinden içerik somutlaştırılır. Başlangıçta yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve metinle karşılaştırılarak doğruluğu kontrol edilir; doğru ve yanlış tahminler gerekçeleriyle ifade edilir (E2.3, E3.9, KB2.7).

Metinde yer alan ögeler tablo, şema veya görsel düzenleyiciler aracılığıyla yapılandırılır. Medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medya belirli bir düzen içinde yerleştirilerek bu unsurlar arasındaki bağlantılar açık biçimde ortaya konur. Bu unsurlar basit kategoriler altında sınıflandırılır ve benzerlik–farklılıklar üzerinden karşılaştırmalar yapılır. Ayrıca ögeler arasındaki yatay ve dikey ilişkilerin fark edilmesi sağlanır (D9.1, KB2.8).

Medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medya arasındaki bağlantılar ele alınır. "Evinizde hangi medya araçları var?", "Medya araçları nasıl kullanılmalıdır?", "Medya araçlarında doğru bilgiyi nasıl edinirsiniz?" gibi sorular üzerinden ilişkiler kurulması sağlanır. Bu süreçte anlamlı bağlantılar kurulması ve metnin derinlemesine incelenmesi desteklenir. Metinden hareketle basit çıkarımlar yapılır ve elde edilen bilgiler öğrencilerin kendi sınıf ortamlarıyla ilişkilendirilerek ifade edilir; böylece içerik içselleştirilir (E3.7, KB2.11, KB2.12).

Sürecin sonunda okuma ve anlamlandırma sürecine ilişkin gözden geçirilen bilgi, deneyim, düşünce ve duygular bireysel olarak ifade edilir. Gönüllü öğrenciler söz alarak metinden anladıklarını paylaşırken diğer öğrenciler dikkatle dinler. Ardından ikili ve küçük grup çalışmalarıyla karşılıklı paylaşımlar gerçekleştirilir; hangi medya araçları var, hangi medya araçlarını kullanırız, medyada doğru bilgiye nasıl erişiriz, sosyal medyayı kullanırken nelere dikkat etmeliyiz ifade edilir. Bu süreçte iletişim kurulması, iş birliği yapılması ve karşılıklı etkileşim içinde bulunulması beklenir (KB2.14).

ZAZ.8.3.K

"Medya ve Yayın" temasına yönelik konuşma–anlatma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medyaya ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatılır. Öğrencilerin medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medyaya ilişkin yaşantılarını hatırlamaları, nesneleri adlandırmaları, bulundukları yerleri ifade etmeleri ve basit yönergeleri fark etmeleri sağlanır. Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin etkin hâle getirilmesi ve mevcut içerikle ilişkilendirilmesi hedeflenir (E1.3, OB2, KB1. KB2.2).

Medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medyaya dair beğeni ifadeleri içeren kısa konuşma örnekleri ("Medya araçlarını tanırım.", "Medya araçlarını doğru kullanmayı bilirim.", "Sosyal medyayı doğru kullanmayı bilirim.") sunulur. Öğrencilerin bu örnekleri dinlemeleri, tekrar etmeleri ve doğru sesletimle taklit etmeleri sağlanır. Böylece model ifadelere aşinalık kazanmaları ve sözlü üretime hazırlık yapmaları desteklenir (OB5, OB6, OB8).

Öğrencilerin model konuşmaları taklit ederek benzer ifadeler üretmeleri sağlanır. Öğrenciler "Evinizdeki medya araçlarını bilirim.", "Doğru haber kaynaklarını araştırırım." gibi ifadeleri tekrar ederken "Sosyal medyayı kullanmayı bilirim.", "Medya araçlarını kullanırken ekran süresine dikkat ederim." gibi yönergeleri de kullanır ve bu ifadeleri kendi sınıf ortamlarına göre değiştirerek yeniden kurar. Böylece taklit yoluyla yeni içerik oluşturulması ve bu içeriklerin bağlama uygun biçimde düzenlenmesi sağlanır (D10.3, D11.3, KB2.8).

Öğrencilerin öğrendikleri dil yapılarını kullanarak yeni ve özgün ifadeler oluşturmaları sağlanır. Öğrencilerden medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medyaya dair beğenilerini ifade eden cümleler kurmaları beklenir. Kurulan ifadelerin açık, anlaşılır ve doğru biçimde iletilmesi teşvik edilir. Bu süreçte uygun sözcüklerin seçilmesi, ifadelerin geliştirilmesi ve farklı örneklerle karşılaştırılması desteklenir. Ayrıca öğrencilerin birbirlerine sorular yönelterek ifadelerini genişletmeleri ve sözlü etkileşim içinde kullanmaları sağlanır. Öğrencilerin hazırlıksız konuşma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları ve hazırlıklı konuşma durumlarında belirledikleri içerikleri düzenleyerek doğal ve anlaşılır biçimde sunmaları desteklenir (SDB2.3, SDB3.1, KB2.4, KB2.10).

İkili çalışmalar gerçekleştirilir. Öğrencilerden biri evimizdeki medya araçlarını tanırım veya televizyon izleme ve tablet kullanım süresini bilirim gibi basit cümleler kurar, diğeri dinler, sorular sorar ve gerektiğinde karşılaştırmalar yapar. Roller değiştirilerek sürecin sürdürülmesi sağlanır. Bu süreçte öğrenilen yapıların farklı bağlamlarda kullanılması, yeniden düzenlenmesi ve sözlü iletişim yoluyla paylaşılması desteklenir.

Devamında küçük grup çalışmaları yapılır. Öğrenciler grup içinde medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medya ifadelerini birlikte belirler, bu unsurları sınıflandırır ve ortak bir sözlü sunum hazırlar. Böylece sınıflandırma ve yapılandırma becerilerinin geliştirilmesi sağlanır (KB2.5, KB2.10).

Sürecin sonunda öğrencilerin konuşma etkinliklerine ilişkin düşünce, duygu ve deneyimlerini değerlendirmeleri sağlanır. Öğrencilerden hangi ifadeleri doğru kullandıklarını, hangi noktalarda zorlandıklarını ve kendilerini nasıl geliştirebileceklerini ifade etmeleri beklenir. Bu süreçte yapılan çalışmaların yorumlanması ve anlamlandırılması desteklenir.

Öğrenciler bu değerlendirmelerini sınıf ortamında paylaşır ve arkadaşlarının görüşlerini dinler. İkili ve grup içi paylaşımlar yoluyla karşılıklı geri bildirim verilmesi ve öğrenmenin pekiştirilmesi sağlanır. Bu süreçte öğrencilerin sorumluluk almaları, duyarlı davranmaları ve iletişim kurmaları desteklenir (SDB3.2, KB2.17).

ZAZ.8.3.Y

"Medya ve Yayın" temasına yönelik yazma–anlatma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medyaya ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatılır. Öğrencilerin bu görselleri incelemeleri; medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medyaya ilişkin bildikleri sözcükleri hatırlamaları; medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medya ile ilgili yönergeleri fark etmeleri ve bu bilgileri basit şekilde yazılı olarak ifade etmeleri sağlanır. Ayrıca verilen yazma görevinin ne olduğu ne yazılacağı ve nasıl yazılacağının genel olarak anlaşılması desteklenir (E3.8, OB1, OB2, OB4).

Medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medyaya dair beğeni bildiren ifadeler içeren kısa yazılı model metinler sunulur. Bu metinlerin incelenmesi, yapı ve ifade biçimlerinin fark edilmesi ve model alınarak benzer ifadelerin yeniden yazılması sağlanır. Böylece modelden yararlanarak yazılı üretime geçiş desteklenir (E3.5, E3.10).

Model metinler temel alınarak yazılı içerik oluşturulması sağlanır. "Evimizdeki medya araçlarını bilirim.", "Televizyon izleme saatine dikkat ederim.", "Doğru haber kaynaklarını araştırırım.", "Medyada her gördüğüme hemen inanmam." gibi ifadelerin yanı sıra "Sosyal medya kullanımı kurallarını bilirim.", "Sosyal medyada kişisel verilerin gizliliğine dikkat ederim." gibi ifadeler de kullanılarak cümleler yazılır ve bu ifadeler uygun biçimde düzenlenir. Böylece yazma içeriğinin oluşturulması ve geliştirilmesi sağlanır (KB2.4, D12.2, D14.4, KB2.10).

Yazma görevinin yapılandırılması sağlanır. Medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medya ile ilgili ifadeleri içeren kısa metinler yazılması beklenir. Yazma sürecinde uygun materyallerin seçilmesi (defter, çalışma kâğıdı vb.), uygun sözcüklerin ve dil yapılarının kullanılması, noktalama işaretlerine dikkat edilmesi ve basit mesajların açık ve anlaşılır biçimde ifade edilmesi desteklenir. Ayrıca öğrencilerin hazırlıklı yazma durumlarında içeriklerini planlayarak düzenlemeleri ve hazırlıksız yazma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları sağlanır (D15.1, D16.2, KB2.9).

Bu aşamada yazılan metinlerin geliştirilmesi sağlanır. Yazılar yeniden okunur, benzer ve farklı yönler karşılaştırılır, sınıf eşyaları ve ifadeler kategorilere ayrılır ve gerekli düzenlemeler yapılır.

Yazılı içeriklerin farklı bağlamlarda yeniden düzenlenmesi sağlanır. Yazılan ifadeler değiştirilerek metinler genişletilir. Bu süreçte yazılı bilgilerin yeniden yapılandırılması ve paylaşılması desteklenir. Öğrencilerin yazdıkları metinleri arkadaşlarıyla paylaşmaları ve yazılı iletişim kurmaları sağlanır (E3.10, SDB3.3).

Küçük grup çalışmaları yapılır. Grup içinde yazılan metinler paylaşılır, birlikte gözden geçirilir ve ortak metinler oluşturulur.

Sürecin sonunda yazma süreci ve ürünlerine ilişkin değerlendirme yapılır. Yazılan metinler gözden geçirilerek güçlü yönler ve geliştirilmesi gereken noktalar belirlenir. Ardından bu değerlendirmeler sınıf ortamında paylaşılır ve karşılıklı geri bildirimlerde bulunulur (KB2.7, KB2.12, KB2.17).

Öğrenci bu tema kapsamında hazırlayacağı performans görevi ile ilgili bir gün boyunca kullandığı medya araçlarını (televizyon, radyo, gazete, dergi, afiş, haber sitesi, akıllı telefon, tablet vb.) gözlemleyerek hangi aracı ne amaçla kullandığını not edebilir; ardından bu araçlardan üçünü seçip onların günlük yaşamdaki işlevlerini, sağladıkları yararları ve dikkat edilmesi gereken yönleri içeren bir "Medya Günlüğü Haritası" afişi hazırlayabilir; bunu sınıfta bir sunumla paylaşabilir. Bu performans görevi; hedef sözcüklerin doğru ve bağlama uygun kullanımı, temel dil bilgisi yapılarını işlevsel biçimde kullanabilme, yazılı ve / veya sözlü anlatımın anlaşılırlığı, iletişim amacına uygun ifade kullanımı ile göreve katılım, çaba ve süreç içindeki ilerleme gibi ölçütleri içeren analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir. Performans görevi sürecinde öğrencilerin sürece daha aktif katılım göstermelerini desteklemek amacıyla öz değerlendirme veya akran değerlendirme formlarına da yer verilebilir.

ZAZ.8.3.DBS

"Medya ve Yayın" temasına yönelik dil bilgisi seçme–kullanma süreci; medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medya ile ilgili görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır. Öğrenciler görselleri inceler, duydukları ifadeleri takip eder ve sınıfça tekrar eder. "Televizyon izleme saatine dikkat edin.", "Neden dijital okuryazarlık bilgisine sahip olmalıyız?", "Acaba doğru haber kaynaklarına nasıl ulaşılır?" gibi cümleler birlikte söylenerek içerikle ilk aşinalık oluşturulur. Bu süreçte dil yapılarının kuralları açıklanmadan doğal ve bağlam içinde fark edilmesi sağlanır (SDB1.1, KB1, KB2.2).

Medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medyayı içeren görseller üzerinden eşleştirme etkinliği yapılır. Öğrenciler dinledikleri cümleleri doğru görsellerle eşleştirir, her bir içerikle uyumlu olan görselleri işaretler ve hangi ifadenin hangi görsele ait olduğunu sözlü olarak belirtir. Bu etkinlik sayesinde hedef dil parçaları kuralları bilinmeden fark edilerek ayırt edilir.

Kısa canlandırmalar veya video kesitleri izlenir. Öğrenciler izledikleri içerikte medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medyayı ifade eden cümleleri ve basit ifadeleri ("Medya araçlarının tehlikelerini bilirim.", "Sosyal medya kullanımında dikkatli olmalıyız.") belirler ve bu ifadeleri tekrar eder. Sınıf içine getirilen gerçek nesnelerle ilişki kurularak anlam güçlendirilir (E2.1, SDB2.3).

Aynı yapıya sahip cümleler grup hâlinde tekrar edilir. Öğrenciler sırayla cümleleri sesli olarak söyler, arkadaşlarının tekrarlarını dinler ve birlikte tekrar ederek işitsel farkındalık geliştirir. Bu süreçte benzer dil yapılarının fark edilmesi sağlanır (E3.5, E3.9).

Farklı medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medya ile ilgili yeni örnekler oluşturulur. "Neden medya araçlarını kullanırız?", "Medya araçlarını nasıl faydalı kullanabiliriz?", "Medyanın tarihsel değişimi nasıl oldu?" gibi cümlelerin yanı sıra "Medya araçlarını kullanırken neden dikkatli olmalıyız?", "Sosya medyada kişisel bilgilerimizi neden saklı tutmalıyız?" gibi ifadeler de kullanılarak aynı dil yapıları farklı bağlamlarda tekrar edilir. Böylece hedef dil parçaları kuralları düşünülmeden otomatik biçimde pekiştirilir (SDB3.3, KB2.8, KB2.10).

Sınıf içinde hareketli bir etkinlik yapılır. Öğrenciler dolaşarak görsellerini gördükleri medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medyaya dair cümleler kurar. "Medya araçları önemlidir.", "Teknolojik medya araçlarını faydalı kullanmalıyız.", "Doğru haber kaynaklarını bilmeliyiz." gibi ifadeler gerçek ortamla ilişkilendirilerek kısa, doğal ve anlamlı biçimde tekrar edilir.

Beden diliyle canlandırma etkinliği uygulanır. Öğrenciler medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medya ile ilgili düşüncelerini hareketlerle destekler. Böylece dil yapıları kuralları bilinmeden fiziksel olarak da içselleştirilir (SDB3.1, KB2.8).

Konuşma ve hareketin birlikte kullanıldığı oyunlaştırılmış etkinlikler yapılır. Öğrenciler hem cümle kurar hem de aynı anda nesneleri gösterir. Bu süreçte hedef dil parçaları eş zamanlı olarak tekrar edilir ve canlandırılır.

İkili ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır. Öğrenciler birbirlerine medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medyayı anlatır; televizyon, tablet, bilgisayar gibi medya araçlarını, medyayı doğru kullanma yöntemlerini, kişisel bilgileri korumanın neden önemli olduğunu birbirlerine karşılıklı sorular sorarak iletişim kurar. Kullanılan ifadeler doğal ve akıcı hâle gelir. Bu süreçte öğrenciler öğrendikleri dil yapılarını, kuralları düşünmeden seçerek farklı durumlarda kullanır ve iletişim kurarken tabii biçimde kullanıma sokar (KB2.9, KB2.14).

ZAZ.8.3.SÖS

"Medya ve Yayın" temasına yönelik sözcük seçme–kullanma süreci; medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medyaya ilişkin hedef sözcüklerin yer aldığı görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır. Öğrenciler bu içerikleri dinler ve izler, hedef sözcükleri bütünsel olarak duyar ve görür (E1.1, SDB1.1).

Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Hedef sözcükler sesli olarak tekrar edilir; "medya", "televizyon", "sosyal medya", "dijital medya", "medya araçları", "haber kaynakları", "kişisel bilgileri" gibi sözcükler doğru sesletimle söylenir. Bu süreçte sözcüklerin doğal kullanımına aşinalık kazandırılır (SDB1.2, SDB1.3, KB2.2, KB2.6).

Görseller üzerinden sözcüklerin kullanımı üzerine çalışmalar yapılır. "Bu nedir?", "Hangi medya araçlarını bilirsin?" gibi sorulara hedef sözcüklerle cevap verilmesi sağlanır. Böylece sözcüklerin kullanım bağlamı algılanır.

Sözcüklerin anlamlarını zihinde yapılandırmaya yönelik eşleştirme ve sınıflandırma etkinlikleri uygulanır. Medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medya ile ilgili doğru sözcükler eşleştirilir, benzer özelliklerine göre gruplandırılır ve sözcükler arasında kavramsal ilişkiler kurulur (E1.6, E3.4, SDB3.1).

Hedef sözcüklerin anlamlarını pekiştirmek amacıyla tekrar ve kullanım çalışmaları yapılır. Aynı sözcükler farklı örnekler içinde kullanılır; mahalledeki mekânlar gösterilerek adlandırılır ve "medya", "dijital medya", "sosyal medya" gibi sözcükler çeşitli durumlarda tekrar edilir. Böylece sözcüklerin anlamları bağlam içinde algılanır (SDB2.2).

Sınıf içinde hareketli etkinlikler uygulanır. Öğrenciler sınıfta bulunan medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medyaya ait görselleri görür ve bunları ifade içeren sözcükleri kullanır. Sözcüklerin gerçek yaşamla ilişkilendirilmesi ve kendiliğinden, doğal ve tabii bir biçimde kullanılması sağlanır (E3.7, SDB2.1).

İkili ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır. Öğrenciler birbirlerine sorular sorar, medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medya ile ilgili hedef sözcükleri iletişim kurarken kendiliğinden, gerçek ve doğal biçimde kullanır. Bu süreçte sözcüklerin farklı bağlamlarda etkili biçimde kullanıma sokulması desteklenir (KB2.10).

ZAZ.8.3.SES

"Medya ve Yayın" temasına yönelik sesletim seçme–kullanma süreci; sınıfa medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medyayı yansıtan görsellerin getirilmesiyle başlatılır. Görseller incelenirken kısa diyaloglar dinletilir. Dinleme sırasında duyulan sözcüklere dikkat edilmesi ve özellikle tekrar eden seslerin fark edilmesi sağlanır. Dinleme sonrasında duyulan sözcükler sınıfça tekrar edilir ve hangi seslerin duyulduğu belirlenir (E1.3, SDB1.2, SDB1.3, KB1).

Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Sözcükler önce toplu olarak, ardından bireysel olarak tekrar edilir. "sosyal medya", "dijital medya", "medya araçları", "kişisel veriler" gibi sözcükler doğru sesletimle ifade edilir ve işitsel doğruluk pekiştirilir.

Farklı cümlelerin yer aldığı dinleme etkinliği uygulanır. Aynı sesleri içeren sözcükler farklı cümleler içinde dinlenir. Dinleme sonrasında duyulan sözcükler ve tekrar eden sesler belirlenir. Benzer sesler karşılaştırılır ve aralarındaki farklar ortaya konur (SDB3.3, KB2.4).

Sınıf içinde uygulama etkinliği yapılır. Sınıfa getirilen medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medya kartları gösterilerek doğru sesletimle adlandırılır. Öğrenciler gördükleri nesneleri kendiliğinden seçerek doğru ve doğal biçimde ifade eder; yanlış sesletimler fark edilerek doğru biçimi tekrar edilir. Bu süreçte öğrencilerin sesleri gerçek ve tabii bir biçimde kullanmaları desteklenir (KB2.10, KB2.12).

Ses gruplama etkinliği uygulanır. Benzer sesleri içeren sözcükler bir araya getirilir ve farklı sesler ayırt edilerek gruplandırılır. Bu süreçte öğrencilerin ses farkındalıkları güçlendirilir.

İkili ve grup çalışmaları yapılır. Öğrenciler birbirlerine medya araçları, medya okuryazarlığı, dijital okuryazarlık ve sosyal medya ile ilgili kullanabilecekleri ifadeleri (medya araçları, bunları kullanım alanları) doğru sesletimle ifade eder. Öğrencilerin hedef sesleri iletişim sırasında kendiliğinden, doğru, gerçek ve tabii bir biçimde kullanmaları sağlanır. Etkinlik sonunda yapılan konuşmalar değerlendirilir ve sesletim doğruluğu üzerine geri bildirim verilir (SDB2.2, KB2.18).

Medya araçları alt teması için öğrencilerden bir medya aracı (gazete, radyo, televizyon, internet sitesi, tablet veya telefon) seçmeleri istenebilir. Öğrenciler seçtikleri aracın hangi amaçlarla kullanıldığını araştırarak kısa bir tanıtım hazırlayabilirler. Örneğin "Radyo hangi durumlarda kullanılır?", "Televizyon ile internet arasındaki fark nedir?", "Gazete neden yazılı bir medya aracıdır?" gibi sorulara cevap verebilirler ve seçtikleri medya aracını sınıfta örneklerle tanıtabilirler.

Medya okuryazarlığı alt temasında öğrencilere aynı konuyla ilgili iki kısa haber metni veya haber görseli verilebilir. Öğrenciler bu içerikleri karşılaştırarak hangi bilginin daha açık, güvenilir ve anlaşılır olduğunu belirlemeye çalışabilir. Haberde başlık, görsel, kaynak, tarih ve verilen bilginin doğruluğu üzerinde durulabilir. Böylece öğrencilerin medya içeriklerini sorgulayarak değerlendirmeleri sağlanabilir.

Dijital okuryazarlık ve sosyal medya alt temasında öğrencilerden güvenli sosyal medya kullanımıyla ilgili kısa bir sınıf afişi hazırlamaları istenebilir. Afişte kişisel bilgileri paylaşmama, tanımadığı kişilerle iletişim kurarken dikkatli olma, başkalarına saygılı dil kullanma ve paylaşılan bilgilerin doğruluğunu kontrol etme gibi uyarılara yer verilebilir. Hazırlanan afişler sınıfta sergilenerek dijital ortamda sorumlu davranma bilinci pekiştirilebilir.

Medya araçlarını ayırt etmekte desteğe ihtiyaç duyan öğrenciler için görsel kartlarla eşleştirme çalışması yapılabilir. Öğretmen gazete, radyo, televizyon, telefon, tablet ve bilgisayar görsellerini sınıfa getirebilir; öğrenciler bu araçları "haber alma", "iletişim kurma", "eğlenme", "araştırma yapma" gibi kullanım amaçlarıyla eşleştirebilir. Ardından her öğrenci seçtiği bir medya aracı için "Bu araç ne işe yarar?" sorusuna kısa ve basit bir cümleyle cevap verebilir.

Haber veya medya içeriğini değerlendirmekte güçlük yaşayan öğrenciler için kısa ve sade bir haber metni üzerinde yönlendirilmiş inceleme yapabilir. Öğretmen öğrencilere "Bu haberin konusu nedir?", "Haberde kimden veya neden söz ediliyor?", "Bu bilginin kaynağı belli mi?", "Başlık haberle uyumlu mu?" gibi basit sorular sorabilir. Öğrenciler bu sorulara cevap vererek medya içeriğini adım adım anlamlandırabilir.

Dijital ortamda güvenli davranma konusunda öğrenciler için doğru-yanlış kartlarıyla uygulama yapılabilir. Öğretmen "Şifremi arkadaşlarımla paylaşırım.", "Tanımadığım kişilerden gelen mesajlara dikkat ederim.", "Bir bilgiyi paylaşmadan önce doğru olup olmadığını kontrol ederim." gibi örnek durumlar verilebilir. Öğrenciler bu davranışları doğru veya yanlış olarak sınıflandırır ve her doğru davranış için kısa bir açıklama yapabilir.