3. Tema: Kitapların Dünyası

ZAZ.7.3.D

"Kitapların Dünyası" temasına yönelik dinleme / izleme–anlamlandırma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserlerini yansıtan görseller üzerinden başlatılır. Görseller incelenerek "Niçin kitap okuruz?", "Hangi tür kitapları seversiniz?", "Kütüphanede neler bulunur?", "Okuma kültürü nasıl kazanılır?" vb. sorulara yönelik düşünceler oluşturulur ve öğrencilerin kendi sınıf yaşantılarından örnekler vermeleri sağlanır (OB1, OB4, OB6, KB2.2). Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, görsellerdeki unsurlar ile yaşantılar arasında temel ilişkilerin fark edilmesi ve mevcut içerik hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır (E1.4, SDB1.2, SDB1.3).

Devamında kısa bir ses kaydı, video veya diyalogdan kesitler sunularak içerikte yer alan okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserleri hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır. Görsel ve işitsel ipuçları birlikte değerlendirilerek içerik hakkında çıkarımlar yapılır. Tahminler sınıf ortamında paylaşılırken öğrencilerin birbirlerini dikkatle dinlemeleri, farklı görüşlere açık olmaları ve iletişim kurmaları desteklenir (E3.1, E3.4, KB2.6).

"Kitapların Dünyası" temasına uygun dinleme / izleme metni kesintisiz olarak sunulur. Bu metinde okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserleri yer alır. Bu aşamada içeriğin genel anlamının kavranılması, konusunun algılanılması; temel unsurların, yönergelerin ve ayrıntıların tanınması beklenir. Böylece bütüncül içerikteki temel bileşenlerin fark edilmesi sağlanır (E1.3, KB2.8).

Dinleme sonrasında tema; içerikte geçen okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserleri ile ilgili görseller, kartlar ve dijital materyaller aracılığıyla yeniden ele alınır. Bu unsurlar eşleştirme, işaretleme ve basit sınıflandırma etkinlikleriyle ayırt edilir; benzerlik ve farklılıklar belirlenir. Başlangıçta yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve dinlenen içerikle karşılaştırılır; tahminlerin doğruluğu kontrol edilir ve gerekçelendirilir. İçerikte yer alan unsurların bütün içinde konumlandırılması ve temel sınıflandırmalar yapılması sağlanır. İçerikteki bilgiler tablo veya şemalar üzerinde yapılandırılarak yatay ve dikey ilişkiler görünür hâle getirilir (E3.3, D3.1, D5.1).

Okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserleri ile ilgili görseller ve içerikler kategorilere ayrılır; kitap-okuma, kütüphane-kitap üzerinden anlamlı bağlantılar kurulur. Dinlenen bilgiler öğrencilerin kendi yaşantılarıyla ilişkilendirilerek içerik içselleştirilir. Bu süreçte dikkatlerini içerik üzerinde yoğunlaştırmaları, öğrenmeye istekli katılım göstermeleri ve yeni duruma uyum sağlamaları desteklenir (E2.2, KB2.4, KB2.5). 

Sürecin sonunda dinleme etkinliğine ilişkin gözlemlenen, anlaşılan ve düşünülen bilgiler bireysel olarak değerlendirilir ve sınıfla paylaşılır. Gönüllü öğrenciler söz alarak anladıklarını ifade ederken diğer öğrenciler onları dikkatle dinler. Ardından ikili ve küçük grup çalışmalarıyla karşılıklı olarak bilgi, düşünce ve deneyimler paylaşılır; okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserleri hakkında bilgi verilir, kitaplar ve okuma sevgisi ile ilgili basit ifadeler kullanılır (E3.6, KB2.10).

ZAZ.7.3.O

"Kitapların Dünyası" temasına yönelik okuma–anlamlandırma süreci, öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserleri ile ilgili kısa metinler ve görseller üzerinden başlatılır. Görseller ve metin parçaları incelenerek "Bu metin ne hakkında olabilir?", "Burada kitaplar ve okuma sevgisi ile ilgili nelerden bahsediliyor?", "Kitap okumak niçin önemlidir?", "Okuma kültürü nasıl edinilir?" vb. sorulara yönelik tahminlerde bulunulması sağlanır (OB5, KB2.8). Önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, kitap okumanın önemi, okuma kültürünün edinilmesi, kütüphanelerin kitap ve okuma kültürü için önemi mevcut içerikle önceki bilgiler arasında temel ilişkilerin kurulması desteklenir. Bu süreçte öğrencilerin merak duygularının desteklenmesi, kendilerini ifade etmelerine yönelik farkındalık geliştirmeleri beklenir. Sunulan yazılı ve görsel ipuçları aracılığıyla içerik ile önceki bilgi ve deneyimler arasında bağ kurulması sağlanır ve metnin konusu hakkında basit tahminlerde bulunulur (E2.4, SDB3.1).

Okuma içeriğine ait başlık, görseller ve anahtar ifadeler incelenir. Bu ipuçlarına dayanarak metnin konusu, metinde yer alabilecek okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserleri hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır. Öğrencilerin görsel ve yazılı ipuçlarından yararlanarak içeriği genel olarak algılamaları desteklenir (E1.4, E1.5, E3.7).

Metin sessiz olarak okunur. Okuma sürecinde içeriğin genel anlamının bütüncül olarak kavranması, metinde geçen okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserlerin fark edilmesi beklenir. Ayrıca metin içerisindeki basit ve temel ayrıntıların belirlenmesi sağlanır. Böylece içeriğin konusu genel olarak algılanır ve temel bileşenler tanınır (D10.1, D6.2).

Okuma sonrasında metinde yer alan okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserleri ile ilgili görseller ve bilgi kartlarıyla yeniden ele alınır. Bu unsurlar eşleştirme ve işaretleme etkinlikleriyle tanınır ve ayırt edilir; "Hangi tür kitaplar vardır", "Hangi kitapları daha çok okuruz?", "Okumak niçin önemlidir?" vb. sorular üzerinden içerik somutlaştırılır. Başlangıçta yapılan tahminler gözden geçirilir ve metinle karşılaştırılarak doğruluğu kontrol edilir; doğru ve yanlış tahminler gerekçeleriyle ifade edilir (E3.5, D14.1).

Metinde yer alan ögeler tablo, şema veya görsel düzenleyiciler aracılığıyla yapılandırılır. Okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserleri belirli bir düzen içinde yerleştirilerek bu unsurlar arasındaki bağlantılar açık biçimde ortaya konur. Bu unsurlar basit kategoriler altında sınıflandırılır ve benzerlik–farklılıklar üzerinden karşılaştırmalar yapılır. Ayrıca ögeler arasındaki yatay ve dikey ilişkilerin fark edilmesi sağlanır (E3.7, SDB2.1).

Okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserleri arasındaki bağlantılar ele alınır. "Kitaplardan neler öğreniriz?", "Okulumuzda veya şehrimizde kütüphane var mı?", "Okuma kültürü ile okuma sevgisi nasıl kazanılır?" vb. sorular üzerinden ilişkiler kurulması sağlanır. Bu süreçte anlamlı bağlantılar kurulması ve metnin derinlemesine incelenmesi desteklenir. Metinden hareketle basit çıkarımlar yapılır ve elde edilen bilgiler öğrencilerin kendi sınıf ortamlarıyla ilişkilendirilerek ifade edilir; böylece içerik içselleştirilir (KB2.10).

Sürecin sonunda okuma ve anlamlandırma sürecine ilişkin gözden geçirilen bilgi, deneyim, düşünce ve duygular bireysel olarak ifade edilir. Gönüllü öğrenciler söz alarak metinden anladıklarını paylaşırken diğer öğrenciler dikkatle dinler. Ardından ikili ve küçük grup çalışmalarıyla karşılıklı paylaşımlar gerçekleştirilir; kitap okumanın önemi, okuma kültürü kazanmanın faydaları, okuma sevgisi edinimi, yazarlar ve eserleri ifade edilir. Bu süreçte iletişim kurulması, iş birliği yapılması ve karşılıklı etkileşim içinde bulunulması beklenir (KB2.17).

ZAZ.7.3.K

"Kitapların Dünyası" temasına yönelik konuşma–anlatma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserlerine ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatılır (E3.1). Öğrencilerin okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserlerine ilişkin yaşantılarını hatırlamaları, nesneleri adlandırmaları, bulundukları yerleri ifade etmeleri ve basit yönergeleri fark etmeleri sağlanır. Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin etkin hâle getirilmesi ve mevcut içerikle ilişkilendirilmesi hedeflenir (SDB1.3, OB4).

Okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserlerine dair beğeni ifadeleri içeren kısa konuşma örnekleri ("Kitap okumayı çok severim.", "Her akşam düzenli olarak kitap okurum.", "Kitaplar bize bir okuma sevgisi kazandırır.") sunulur. Öğrencilerin bu örnekleri dinlemeleri, tekrar etmeleri ve doğru sesletimle taklit etmeleri sağlanır. Böylece model ifadelere aşinalık kazanmaları ve sözlü üretime hazırlık yapmaları desteklenir (KB2.3, KB2.4).

Öğrencilerin model konuşmaları taklit ederek benzer ifadeler üretmeleri sağlanır. Öğrenciler "Her gün kitap okurum.", "Kitap okumayı çok severim." vb. ifadeleri tekrar ederken "Kitap okumak bilgimizi artırır.", "Kitaplar hayallerimizi ve ufkumuzu genişletir." vb. yönergeleri de kullanır ve bu ifadeleri kendi sınıf ortamlarına göre değiştirerek yeniden kurar. Böylece taklit yoluyla yeni içerik oluşturulması ve bu içeriklerin bağlama uygun biçimde düzenlenmesi sağlanır (D15.4, KB2.8, KB2.10).

Öğrencilerin öğrendikleri dil yapılarını kullanarak yeni ve özgün ifadeler oluşturmaları sağlanır. Öğrencilerden okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserlerine dair beğenilerini ifade eden cümleler kurmaları beklenir. Kurulan ifadelerin açık, anlaşılır ve doğru biçimde iletilmesi teşvik edilir. Bu süreçte uygun sözcüklerin seçilmesi, ifadelerin geliştirilmesi ve farklı örneklerle karşılaştırılması desteklenir. Ayrıca öğrencilerin birbirlerine sorular yönelterek ifadelerini genişletmeleri ve sözlü etkileşim içinde kullanmaları sağlanır. Öğrencilerin hazırlıksız konuşma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları ve hazırlıklı konuşma durumlarında belirledikleri içerikleri düzenleyerek doğal ve anlaşılır biçimde sunmaları desteklenir (KB2.16).

İkili çalışmalar gerçekleştirilir. Öğrencilerden biri hangi tür kitapları sevdiğini ve neleri daha çok okuduğunu söyler veya okuma sevgisi ve okum kültürünü hakkında basit cümleler kurar, diğeri dinler, sorular sorar ve gerektiğinde karşılaştırmalar yapar. Roller değiştirilerek sürecin sürdürülmesi sağlanır (E3.5). Bu süreçte öğrenilen yapıların farklı bağlamlarda kullanılması, yeniden düzenlenmesi ve sözlü iletişim yoluyla paylaşılması desteklenir.

Küçük grup çalışmaları yapılır. Öğrenciler grup içinde okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserleri ile ilgili ifadeleri birlikte belirler, bu unsurları sınıflandırır ve ortak bir sözlü sunum hazırlar. Böylece sınıflandırma ve yapılandırma becerilerinin geliştirilmesi sağlanır (SDB2.2, KB2.20).

Sürecin sonunda öğrencilerin konuşma etkinliklerine ilişkin düşünce, duygu ve deneyimlerini değerlendirmeleri sağlanır. Öğrencilerden hangi ifadeleri doğru kullandıklarını, hangi noktalarda zorlandıklarını ve kendilerini nasıl geliştirebileceklerini ifade etmeleri beklenir. Bu süreçte yapılan çalışmaların yorumlanması ve anlamlandırılması desteklenir (E3.9, SDB2.1, SDB2.2).

Ardından öğrenciler bu değerlendirmelerini sınıf ortamında paylaşır ve arkadaşlarının görüşlerini dinler. İkili ve grup içi paylaşımlar yoluyla karşılıklı geri bildirim verilmesi ve öğrenmenin pekiştirilmesi sağlanır. Bu süreçte öğrencilerin sorumluluk almaları, duyarlı davranmaları ve iletişim kurmaları desteklenir (KB2.16.1, KB2.16.2).

ZAZ.7.3.Y

"Kitapların Dünyası" temasına yönelik yazma–anlatma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserlerine ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatılır (OB2, OB4). Öğrencilerin bu görselleri incelemeleri; okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserlerine ilişkin bildikleri sözcükleri hatırlamaları; okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserleri ile ilgili yönergeleri fark etmeleri ve bu bilgileri basit şekilde yazılı olarak ifade etmeleri sağlanır. Ayrıca verilen yazma görevinin ne olduğu ne yazılacağı ve nasıl yazılacağının genel olarak anlaşılması desteklenir (E1.1, E1.5).

Okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserlerine dair beğeni bildiren ifadeler içeren kısa yazılı model metinler sunulur. Bu metinlerin incelenmesi, yapı ve ifade biçimlerinin fark edilmesi , model alınarak benzer ifadelerin yeniden yazılması sağlanır. Böylece modelden yararlanarak yazılı üretime geçiş desteklenir (SDB3.3).

Model metinler temel alınarak yazılı içerik oluşturulması sağlanır. "Her gün kitap okurum.", "Kitap okumayı çok severim.", "Kütüphaneler bizi kitapla buluşturur.", "Yazarları ve yazdıkları kitapları incelerim." vb. ifadelerin yanı sıra "Her gün kitap okumak bize okuma sevgisi kazandırır.", "Kitapların dünyasını çok merak ederim." vb. ifadeler de kullanılarak cümleler yazılır ve bu ifadeler uygun biçimde düzenlenir. Böylece yazma içeriğinin oluşturulması ve geliştirilmesi sağlanır (D16.3, D20.2, KB2.5).

Yazma görevinin yapılandırılması sağlanır. Okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserleri ile ilgili ifadeleri içeren kısa metinler yazılması beklenir (E3.10). Yazma sürecinde uygun materyallerin seçilmesi (defter, çalışma kâğıdı vb.), uygun sözcüklerin ve dil yapıların kullanılması, noktalama işaretlerine dikkat edilmesi ve basit mesajların açık ve anlaşılır biçimde ifade edilmesi desteklenir. Ayrıca öğrencilerin hazırlıklı yazma durumlarında içeriklerini planlayarak düzenlemeleri ve hazırlıksız yazma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları sağlanır (SDB2.3, OB5).

Yazılan metinlerin geliştirilmesi sağlanır. Yazılar yeniden okunur, benzer ve farklı yönler karşılaştırılır, sınıf eşyaları ve ifadeler kategorilere ayrılır ve gerekli düzenlemeler yapılır. Yazılı içeriklerin farklı bağlamlarda yeniden düzenlenmesi sağlanır. Yazılan ifadeler değiştirilerek metinler genişletilir. Bu süreçte yazılı bilgilerin yeniden yapılandırılması ve paylaşılması desteklenir. Öğrencilerin yazdıkları metinleri arkadaşlarıyla paylaşmaları ve yazılı iletişim kurmaları sağlanır (KB2.5, KB2.17).

Küçük grup çalışmaları yapılır. Grup içinde yazılan metinler paylaşılır, birlikte gözden geçirilir ve ortak metinler oluşturulur.

Sürecin sonunda yazma süreci ve ürünlerine ilişkin değerlendirme yapılır. Yazılan metinler gözden geçirilerek güçlü yönler ve geliştirilmesi gereken noktalar belirlenir. Ardından bu değerlendirmeler sınıf ortamında paylaşılır ve karşılıklı geri bildirimlerde bulunulur.

Öğrenci bu tema kapsamında hazırlayacağı performans görevi ile ilgili; Zaza edebiyatı ve kültürü için önemli olan yazarların listesini hazırlayabilir. Örneğin Ehmedê Xasi, Usman Efendiyo Babıj. Bu yazarın hayatını, eserlerini araştırabilir bunları bir postere dönüştürebilir ve sınıfta arkadaşlarına bir sunum yapabilir. Bu performans görevi; hedef sözcüklerin doğru ve bağlama uygun kullanımı, temel dil bilgisi yapılarını işlevsel biçimde kullanabilme, yazılı ve / veya sözlü anlatımın anlaşılırlığı, iletişim amacına uygun ifade kullanımı ile göreve katılım, çaba ve süreç içindeki ilerleme gibi ölçütleri içeren analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir. Performans görevi sürecinde öğrencilerin sürece daha aktif katılım göstermelerini desteklemek amacıyla öz değerlendirme veya akran değerlendirme formlarına da yer verilebilir.

ZAZ.7.3.DBS

"Kitapların Dünyası" temasına yönelik dil bilgisi seçme–kullanma süreci; okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserleri ile ilgili görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır. Öğrenciler görselleri inceler, duydukları ifadeleri takip eder ve sınıfça tekrar eder. "Kitap masanın üstündedir.", "Kitaplar rafta yan yana dizilidir.", "Kütüphanedeki kitaplar üst üste dizilidir." vb. cümleler birlikte söylenerek içerikle ilk aşinalık oluşturulur. Bu süreçte dil yapılarının kuralları açıklanmadan doğal ve bağlam içinde fark edilmesi sağlanır.

Okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserlerini içeren görseller üzerinden eşleştirme etkinliği yapılır. Öğrenciler dinledikleri cümleleri doğru görsellerle eşleştirir, her bir içerikle uyumlu olan görseli işaretler ve hangi ifadenin hangi görsele ait olduğunu sözlü olarak belirtir. Bu etkinlik sayesinde hedef dil parçaları kuralları bilinmeden fark edilerek ayırt edilir (E2.3, E3.4).

Kısa canlandırmalar veya video kesitleri izlenir. Öğrenciler izledikleri içerikte okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserlerini ifade eden cümleleri ve basit ifadeleri ("Kitaplar öğretmen masasının üzerinde duruyor.", "Sınıf kütüphanemiz arka tarafta yer alıyor.") belirler ve bu ifadeleri tekrar eder. Sınıf içine getirilen gerçek nesnelerle ilişki kurularak anlam güçlendirilir (KB2.2, KB2.8).

Aynı yapıya sahip cümleler grup hâlinde tekrar edilir. Öğrenciler sırayla cümleleri sesli olarak söyler, arkadaşlarının tekrarlarını dinler ve birlikte tekrar ederek işitsel farkındalık geliştirir. Bu süreçte benzer dil yapılarının fark edilmesi sağlanır.

Farklı okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserleri ile ilgili yeni örnekler oluşturulur. "Evde kütüphanemiz vardır.", "Kitapları sırayla rafa dizdim.", "Kitaplarımı çantamın içine koydum." vb. cümlelerin yanı sıra "Okul kitaplarımı çantamda yanımda taşırım.", "Tüm kitapları boylarına göre sıralarım." vb. ifadeler de kullanılarak aynı dil yapıları farklı bağlamlarda tekrar edilir. Böylece hedef dil parçaları kuralları düşünülmeden otomatik biçimde pekiştirilir (KB2.20).

Sınıf içinde hareketli bir etkinlik yapılır. Öğrenciler dolaşarak görsellerini gördükleri okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserlerine dair cümleler kurar. "Kitap masanın yanındadır.", "Sınıf kütüphanemiz büyüktür.", "Okulun kütüphanesinde çokça kitap var." vb. ifadeler gerçek ortamla ilişkilendirilerek kısa, doğal ve anlamlı biçimde tekrar edilir (E3.6).

Beden diliyle canlandırma etkinliği uygulanır. Öğrenciler okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserleri ile ilgili düşüncelerini hareketlerle destekler. Böylece dil yapıları kurallarını bilmeden fiziksel olarak da içselleştirilir (KB2.16).

Konuşma ve hareketin birlikte kullanıldığı oyunlaştırılmış etkinlikler yapılır. Öğrenciler hem cümle kurar hem de aynı anda nesneleri gösterir. Bu süreçte hedef dil parçaları eş zamanlı olarak tekrar edilir ve canlandırılır.

İkili ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır. Öğrenciler birbirlerine okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserlerini anlatır; kitap okumanın önemi, kitap sevgisini kazanmanın yolları, kütüphanelerin önemi, yazar ve eserlerini tanıma konularına dair karşılıklı sorular sorarak iletişim kurar. Kullanılan ifadeler doğal ve akıcı hâle gelir. Bu süreçte öğrenciler öğrendikleri dil yapılarını, kuralları düşünmeden seçerek farklı durumlarda kullanır ve iletişim kurarken tabii biçimde kullanıma sokar (E3.10, SDB3.2, KB2.16).

ZAZ.7.3.SÖS

"Kitapların Dünyası" temasına yönelik sözcük seçme–kullanma süreci; okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserlerine ilişkin hedef sözcüklerin yer aldığı görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır. Öğrenciler bu içerikleri dinler ve izler, hedef sözcükleri bütünsel olarak duyar ve görür (E1.4, SDB1.1, SDB1.3).

Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Hedef sözcükler sesli olarak tekrar edilir; "kitap", "kütüphane", "okuma kültürü", "okuma sevgisi", "kitap sevgisi", "yazarlar", "yazarlar ve eserleri" vb. sözcükler doğru sesletimle söylenir. Bu süreçte sözcüklerin doğal kullanımına aşinalık kazandırılır (SDB3.2).

Görseller üzerinden sözcüklerin kullanımı üzerine çalışmalar yapılır. "Bu nedir?", "Hangi kitapları okumayı seversin?" vb. sorulara hedef sözcüklerle cevap verilmesi sağlanır. Böylece sözcüklerin kullanım bağlamı algılanır (KB2.10, KB2.12).

Sözcüklerin anlamlarını zihinde yapılandırmaya yönelik eşleştirme ve sınıflandırma etkinlikleri uygulanır. Okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserleri ile ilgili doğru sözcükler eşleştirilir, benzer özelliklerine göre gruplandırılır ve sözcükler arasında kavramsal ilişkiler kurulur.

Hedef sözcüklerin anlamlarını pekiştirmek amacıyla tekrar ve kullanım çalışmaları yapılır. Aynı sözcükler farklı örnekler içinde kullanılır; mahalledeki mekânlar gösterilerek adlandırılır ve "kitap", "okuma", "kütüphane" vb. sözcükler çeşitli durumlarda tekrar edilir. Böylece sözcüklerin anlamları bağlam içinde algılanır (KB2.4).

Sınıf içinde hareketli etkinlikler uygulanır. Öğrenciler sınıfta bulunan okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserlerine ait görselleri görür ve bunları ifade içeren sözcükleri kullanır. Sözcüklerin gerçek yaşamla ilişkilendirilmesi ve kendiliğinden, doğal ve tabii bir biçimde kullanılması sağlanır (E3.7, E3.10).

İkili ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır. Öğrenciler birbirlerine sorular sorar, okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserleri ile ilgili hedef sözcükleri iletişim kurarken kendiliğinden, gerçek ve doğal biçimde kullanır. Bu süreçte sözcüklerin farklı bağlamlarda etkili biçimde kullanıma sokulması desteklenir (SDB3.1).

ZAZ.7.3.SES

"Kitapların Dünyası" temasına yönelik sesletim seçme–kullanma süreci; sınıfa okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserlerini yansıtan görsellerin getirilmesiyle başlatılır. Görseller incelenirken kısa diyaloglar dinletilir. Dinleme sırasında duyulan sözcüklere dikkat edilmesi ve özellikle tekrar eden seslerin fark edilmesi sağlanır. Dinleme sonrasında duyulan sözcükler sınıfça tekrar edilir ve hangi seslerin duyulduğu belirlenir ( SDB3.3, KB2.10).

Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Sözcükler önce toplu olarak, ardından bireysel olarak tekrar edilir. "kitap okuma", "kütüphane", "okuma sevgisi", "yazarlar ve eserleri" vb. sözcükler doğru sesletimle ifade edilir ve işitsel doğruluk pekiştirilir (E2.4).

Farklı cümlelerin yer aldığı dinleme etkinliği uygulanır. Aynı sesleri içeren sözcükler farklı cümleler içinde dinlenir. Dinleme sonrasında duyulan sözcükler ve tekrar eden sesler belirlenir. Benzer sesler karşılaştırılır ve aralarındaki farklar ortaya konur (SDB2.2, KB2.8).

Sınıf içinde uygulama etkinliği yapılır. Sınıfa getirilen okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserleri kartları gösterilerek doğru sesletimle adlandırılır. Öğrenciler gördükleri nesneleri kendiliğinden seçerek doğru ve doğal biçimde ifade eder; yanlış sesletimler fark edilerek doğru biçimi tekrar edilir. Bu süreçte öğrencilerin sesleri gerçek ve tabii bir biçimde kullanmaları desteklenir (KB2.10).

Ses gruplama etkinliği uygulanır. Benzer sesleri içeren sözcükler bir araya getirilir ve farklı sesler ayırt edilerek gruplandırılır. Bu süreçte öğrencilerin ses farkındalıkları güçlendirilir (E3.1, SDB3.3).

İkili ve küçük grup çalışmaları yapılır. Öğrenciler birbirlerine okuma sevgisi ve okuma kültürü, kütüphane, yazarlar ve eserleri ile ilgili kullanabilecekleri ifadeleri (okuma kültürü ve okuma sevgisi vb.) doğru sesletimle ifade eder. Öğrencilerin hedef sesleri iletişim sırasında kendiliğinden, doğru, gerçek ve tabii bir biçimde kullanmaları sağlanır. Etkinlik sonunda yapılan konuşmalar değerlendirilir ve sesletim doğruluğu üzerine geri bildirim verilir (KB2.9, KB2.10).

Okuma sevgisi ve okuma kültürü alt temasında öğrencilerden sevdikleri veya okumak istedikleri bir kitabı seçmeleri istenebilir. Her öğrenci, seçtiği kitap için "Bu kitabı neden okumalıyız?" başlıklı kısa bir tanıtım kartı hazırlayabilir. Kartta kitabın adı, yazarı, konusu, en dikkat çekici yönü ve arkadaşlarına tavsiye etme nedeni yer alabilir. Hazırlanan kartlar sınıf panosunda "Okuma Köşesi" başlığı altında sergilenebilir.

Kütüphane alt temasında öğrenciler sınıfta küçük bir "Sınıf Kütüphanesi Düzenleme" etkinliği yapabilir. Öğrenciler kitapları hikâye, şiir, masal, bilgilendirici kitap, dergi gibi türlerine göre ayırabilir. Her kitap için basit bir kitap künyesi hazırlayabilir: kitabın adı, yazarı, türü ve konusu. Daha sonra kitaplar raflara veya kutulara bu sınıflandırmaya göre yerleştirilebilir. Böylece öğrenciler kütüphanenin nasıl düzenlendiğini uygulamalı olarak öğrenebilir.

Yazarlar ve eserleri alt temasında öğrencilerden bir yazar seçmeleri istenebilir. Her öğrenci seçtiği yazar için "Yazar Tanıtım Kartı" hazırlayabilir. Kartta yazarın adı, kısa yaşam bilgisi, önemli eserlerinden birkaç örnek ve bu yazarın hangi türde eserler verdiği belirtilebilir. Öğrenciler hazırladıkları kartları sınıfta kısaca sunar ve yazarın bir eserini arkadaşlarına tanıtabilir.

Okuma kültürü ve sevgisi konusunda desteğe ihtiyaç duyan öğrenciler için kısa, görsel destekli ve seviyeye uygun bir metin seçilebilir. Öğretmen metni önce sesli okur, ardından öğrenciler metindeki kitap adı, kahraman, olay ve beğenilen bölüm gibi temel bilgileri bulabilir. Öğrencilere "Kitabın adı nedir?", "Metinde kimden söz ediliyor?", "Bu kitabı sevdin mi?" gibi kısa cevaplı sorular yöneltilebilir.

Kütüphane alt temasında sınıfa az sayıda kitap getirilir ve kitaplar renkli etiketlerle gruplandırılabilir. Öğrenciler öğretmen rehberliğinde kitapları "hikâye", "şiir", "masal" ve "dergi" gibi basit türlere göre ayırabilir. Her öğrenciye üzerinde "Kitabın adı", "Yazarı", "Türü" yazan hazır bir kitap künyesi verilebilir. Öğrenci kitaptaki bilgileri öğretmen desteğiyle bulur ve boşluklara yazabilir.

Yazar ve eser ilişkisi için öğretmen birkaç yazar adı ve bu yazarlara ait eserleri kartlar hâlinde hazırlayabilir. Öğrenciler önce yazar kartları ile eser kartlarını eleştirebilir. Ardından seçilen bir yazar hakkında çok kısa bir tanıtım metni okuyabilir.