2. Tema: Oyun Ve Hayal
Oyunlarımız, Takımdaşlık, Yeteneklerim Ve Hayallerim
YDAB1. Dinleme / İzleme-Anlamlandırma, YDAB2. Okuma-Anlamlandırma, YDAB3. Konuşma-Anlatma,
YDAB4. Yazma-Anlatma, YDDB1. Dil Bilgisi Seçme-Kullanma, YDDB2. Sözcük Seçme-Kullanma,
YDDB3. Sesletim Seçme-Kullanma
E1.1. Merak, E1.3. Azim ve Kararlılık, E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik), E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E1.6. Seçicilik, E2.1. Empati, E2.2. Sorumluluk, E2.3. Girişkenlik, E2.4. Güven, E2.5. Oyunseverlik, E3.8. Soru Sorma
SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme),
SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB2.3. Sosyal Farkındalık,
SDB3.1. Uyum, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D5. Duyarlılık, D6. Dürüstlük, D9. Merhamet, D12. Sabır, D13. Sağlıklı Yaşam,
D14. Saygı, D15. Sevgi, D16. Sorumluluk
OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB5. Kültür Okuryazarlığı
ZAZ.7.2.D. " Oyun ve Hayal" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri dinleyebilme / izleyebilme-anlamlandırabilme
a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek dinleme / izlemeye hazırlık yapar.
b) Temaya ilişkin temel bilgileri, ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak bir araya getirir.
c) Temayı, temel ayrıntılar ve ipuçlarından hareketle anlamlandırır.
ç) Temaya ilişkin anlayışını bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.
ZAZ.7.2.O. "Oyun ve Hayal" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri okuyabilme-anlamlandırabilme
a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek okumaya hazırlık yapar.
b) Temaya ilişkin temel bilgileri, ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak bir araya getirir.
c) Temaya ilişkin temel bilgileri, ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak anlamlandırır.
ç) Temaya ilişkin anlayışını bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.
ZAZ.7.2.K. "Oyun ve Hayal" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle konuşabilme-anlatabilme
a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek konuşmaya hazırlık yapar.
b) Konuşma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını gözlemleyerek taklit eder ve tekrarlar.
c) Konuşma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını kullanarak taklit yoluyla sözlü içerik oluşturur.
ç) Temaya ilişkin iletişim sürecini dikkate alarak konuşmanın içeriğini yapılandırır ve uygulamaya geçirir.
d) Temaya ilişkin iletişim sürecini dikkate alarak sözlü içeriği yeniden yapılandırır ve iletişim kurar.
e) Temaya ilişkin konuşma sürecini bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.
ZAZ.7.2.Y. "Oyun ve Hayal" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle yazabilme-anlatabilme a) Temaya ilişkin ön bilgilerini ve deneyimlerini harekete geçirerek yazmaya hazırlık yapar.
b) Yazma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını inceleyerek modelden kopyalar.
c) Yazma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını kullanarak yazılı içerik oluşturur.
ç) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yapılandırır ve uygulamaya geçirir.
d) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yeniden yapılandırır ve iletişim kurar.
e) Temaya ilişkin yazma sürecini bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır
ZAZ.7.2.DBS. "Oyun ve Hayal" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun dil bilgisi seçebilme-kullanabilme
Temaya uygun dil bilgisi yapılarını seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.
ZAZ.7.2.SÖS. "Oyun ve Hayal" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sözcük seçebilme-kullanabilme
Temaya uygun sözcükleri seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.
ZAZ.7.2.SES. "Oyun ve Hayal" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sesletim seçebilme-kullanabilme
Temaya uygun sesletimi seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.
Tema: Oyun ve Hayal
Alt Temalar
1. Oyunlarımız
2. Takımdaşlık
3. Yeteneklerim ve Hayallerim
İşlevsel Cümle Yapıları
1. Oyun kurabilme: Ma eşkeni kay bıker, Kayi tutan rınd i, Kaykeri hê futbol kay keni, palıwani gulaş geni.
2. Hayal edebilme: O wazeno bıbo doxtor, Ez çı wext biya pil, icadanê neweyan vırazena. Tı çı ğıyal keni?
3. Basit soru sorma ve cevap verme: Ma kamci kay kay bıker? Şıma ça dı futbol kay keni?
4. Sayı ve temel bilgiler: Çoras kerra, des teni, heşt kaykeri.
5. Basit tanımlama ve gösterme: A kayker a, ına futbol a, ıni kerrayi çal ê. 6. Basit duygu ve durum ifadeleri: Ma kayanê zaf rından kay keni, Muhendisti gureyêko hol a, Kaykeri biyi şa, Şıma çıqas weş kay keni.
Hedef Dil Bilgisi Yapıları
1. Gelecek Zaman: Ma sıba futbol kay keni. Ma do futbol kay bıker, şıma do ma bıvini.
Sesletim
1. Kalın ve İnce sesliler: a, ı, o, u; e, ê, i…
2. Çift r sesi bulunan kelimeler: Zerr, serr, kerra, herr
3. Vurgu ve tonlama: Günlük konuşma cümlelerinde ince ve kalın sesli harflerin nasıl kullanıldıklarını ayırt edebilme
4. Tekrar ve taklit yoluyla otomatikleştirme: Kısa diyalog ve sözlük örneklerinin doğru sesletimle tekrarı. Basit cümle ve kelimelerin farklı bağlamlarda doğal telaffuzla kullanımı
5. Sesletim ve yazım ilişkisi: Sözcükleri doğru okuyup yazarken, ses-harf ve kelime eşleşmesini fark etme
6. Hedef Kelimeler: Kay, plan, kaykerdış, kayker, çırr, puan, kurm, serkotış, bınkotış, vernikotış, serfıraz, tiveranayiş, zorberdış, kal u pir, gud, gudvor; ğıyal, temaşa, hivi, ğıyalkerdış, fıkır, gure, mesleg, istiqbal, cıresayiş, pawıtış, ilham.
Geleneksel oyunlar, ekip ruhu, ilgi alanları, yeteneklerini keşfetme
Bu temada öğrenme çıktıları; çalışma kâğıtları, kısa yazma ve konuşma uygulamaları, kontrol listeleri, gözlem formları, kelime ilişkilendirme ve kümeleme etkinlikleri, performans görevi, öz / akran değerlendirme formları ile değerlendirilebilir.
Performans Görevi: Şehrimin Oyunları
Öğrenci anne babasının veya kendi çevresindekilerin eskiden oynadığı oyunları araştırabilir. Bu oyunların adını, kaç kişi ile oynandığını, oyunun kurallarını, oyun için kullanılan malzemeleri, oyunun hangi ortamlarda oynandığını defterine yazabilir. Sonra da sınıfta veya okul bahçesinde bu oyunları arkadaşları ile oynayabilir. Performans görevi; hedef sözcüklerin doğru ve bağlama uygun kullanımı, temel dil bilgisi yapılarını işlevsel biçimde kullanabilme, yazılı ve / veya sözlü anlatımın anlaşılırlığı, iletişim amacına uygun ifade kullanımı ile göreve katılım, çaba ve süreç içindeki ilerleme gibi ölçütleri içeren analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir. Performans görevi sürecinde öğrencilerin sürece daha aktif katılım göstermelerini desteklemek amacıyla öz değerlendirme veya akran değerlendirme formlarına da yer verilebilir.
Bu temada öğrencilerin günlük yaşamlarına ilişkin deneyimlerinden hareketle oyunlar, takımdaşlık, yetenekler ve hayalleri tanıtmaya yönelik temel durum ve kavramlara aşina oldukları kabul edilmektedir. Öğrenciler, bilgileri doğal olarak edinmiş olsalar da bu deneyimleri Zazaca daha ayrıntılı, sıralı ve bağlantılı bir biçimde ifade etme konusunda sınırlı dil yeterliğine sahip oldukları kabul edilmektedir.
Dil, bu temada öğrencilerin kendi yaşam ritimlerini ifade etmelerini sağlayan bir iletişim aracı olarak ele alınır. Öğrencilerin kişisel deneyimlerinden hareketle anlamlandırma oluşturabildikleri, günlük yaşamla Zazaca arasındaki bağlantıyı kurabildikleri ve sözlü– yazılı iletişimde etkin katılım sağlayabildikleri kabul edilmektedir.
Bu aşamada öğrencilerin oyunlar, takımdaşlık, yetenekler ve hayallere ilişkin mevcut bilgi ve deneyimlerini ortaya çıkarmak için oyunlar, takımdaşlık, yetenekler ve hayaller ile ilgili bilgi kartlarının yazılı olduğu görsel kartlar, kavram kartları kullanılarak ön öğrenmelerini pekiştirmeleri sağlanabilir ve temel ifadelerle ilişki kurmaları desteklenebilir.
Öğrencilerden "Hangi oyunları oynayabiliriz?", "Bir takım oyununda nelere dikkat edilir?", "Yeteneklerimi ve hayallerimi nasıl keşfedebilirim?" vb. sorular yoluyla oyunları, takımdaşlığı, yetenekleri ve hayalleri anlatan kısa bilgiler vermeleri istenebilir. Bu süreçte öğrencilerin oyunları bilmeleri, takımdaşlık ruhuna sahip olmaları, kendi yeteneklerini ve hayallerini ifade etmesi, tanımlama becerisi ve bilgileri düzenli bir biçimde ifade edebilme kapasiteleri gözlemlenebilir. Gözlem sonucunda öğretmen, öğrencilerin hazır bulunuşluk seviyesini dikkate alarak etkinliklerin kapsamını, içerik yoğunluğunu ve ilerleme sürecini düzenleyebilir.
Öğrencilerin bu temada öğrenecekleri ile ön öğrenmelerde Türkçe derslerinde edindikleri bilgilerin ve önceki öğrenme süreçlerinde edindikleri bilgilerle bağlantısı kurulabilir. "Oyun ve Hayal" teması kapsamında oyunlar, takımdaşlık, yetenekler ve hayaller başlıkları ele alınırken öğrencilerin günlük yaşam deneyimleri ve sosyal etkileşim alışkanlıkları öğretim sürecine dâhil edilebilir. Öğrencilerin Türkçe olarak bildikleri oyunlar, Takımdaşlık ruhu, kendi yetenekleri ve hayallerine ilişkin kavramsal bilgileri dikkate alınarak, Zazacadaki temel ifadelerle oyunları, takımdaşlığı, yeteneklerini ve hayallerini tanıtmaları sağlanabilir.
ZAZ.7.2.D
"Oyun ve hayal" temasına yönelik dinleme / izleme–anlamlandırma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayalleri yansıtan görseller üzerinden başlatılır. Görseller incelenerek "Hangi oyunlar var?", "Hangi oyunlar takım hâlinde oynanır?", "Nelere yeteneğin var?", "Gelecekte neler yapmak istersin?" vb. sorulara yönelik düşünceler oluşturulur ve öğrencilerin kendi sınıf yaşantılarından örnekler vermeleri sağlanır (SDB2.1, KB1, KB2.8). Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, görsellerdeki unsurlar ile yaşantılar arasında temel ilişkilerin fark edilmesi ve mevcut içerik hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır (E1.4, SDB1.1).
Kısa bir ses kaydı, video veya diyalogdan kesitler sunularak içerikte yer alan oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayaller hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır. Görsel ve işitsel ipuçları birlikte değerlendirilerek içerik hakkında çıkarımlar yapılır (D3.3). Tahminler sınıf ortamında paylaşılırken öğrencilerin birbirlerini dikkatle dinlemeleri, farklı görüşlere açık olmaları ve iletişim kurmaları desteklenir (E1.6,SDB1.3).
Ardından "oyun ve hayal" temasına uygun dinleme / izleme metni kesintisiz olarak sunulur. Bu metinde oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayaller yer alır. Bu aşamada içeriğin genel anlamının kavranılması, konusunun algılanılması; temel unsurların, yönergelerin ve ayrıntıların tanınması beklenir. Böylece bütüncül içerikteki temel Böylece bütüncül içerikteki temel bileşenlerin fark edilmesi sağlanır (OB2, KB2.10).
Dinleme sonrasında tema; içerikte geçen oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayaller ile ilgili görseller, kartlar ve dijital materyaller aracılığıyla yeniden ele alınır. Bu unsurlar eşleştirme, işaretleme ve basit sınıflandırma etkinlikleriyle ayırt edilir; benzerlik ve farklılıklar belirlenir (SDB1.2, SDB3.1). Başlangıçta yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve dinlenen içerikle karşılaştırılır; tahminlerin doğruluğu kontrol edilir ve gerekçelendirilir. İçerikte yer alan unsurların bütün içinde konumlandırılması ve temel sınıflandırmalar yapılması sağlanır. İçerikteki bilgiler tablo veya şemalar üzerinde yapılandırılarak yatay ve dikey ilişkiler görünür hâle getirilir (D16.2, OB4, KB2.7).
Oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayaller ile ilgili görseller ve içerikler kategorilere ayrılır; oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayaller üzerinden anlamlı bağlantılar kurulur. Dinlenen bilgiler öğrencilerin kendi yaşantılarıyla ilişkilendirilerek içerik içselleştirilir. Bu süreçte dikkatlerini içerik üzerinde yoğunlaştırmaları, öğrenmeye istekli katılım göstermeleri ve yeni duruma uyum sağlamaları desteklenir (E1.5).
Sürecin sonunda dinleme etkinliğine ilişkin gözlemlenen, anlaşılan ve düşünülen bilgiler bireysel olarak değerlendirilir ve sınıfla paylaşılır. Gönüllü öğrenciler söz alarak anladıklarını ifade ederken diğer öğrenciler onları dikkatle dinler. Ardından ikili ve küçük grup çalışmalarıyla karşılıklı olarak bilgi, düşünce ve deneyimler paylaşılır; oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayaller hakkında bilgi verilir, oyun ve hayal ile ilgili basit ifadeler kullanılır (OB1, OB4, KB2.3).
ZAZ.7.2.O
"Oyun ve hayal" temasına yönelik okuma–anlamlandırma süreci, öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayaller ile ilgili kısa metinler ve görseller üzerinden başlatılır. Görseller ve metin parçaları incelenerek "Bu metin ne hakkında olabilir?", "Burada hangi oyunlardan bahsediliyor?", "Hangi oyunlar beraber oynanır?", "Yeteneklerin neler?" vb. sorulara yönelik tahminlerde bulunulması sağlanır (SDB2.2, OB1). Önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, oyunların oynanması, oyunlarda takım arkadaşlığının önemi, yetenekler ve hayaller mevcut içerikle önceki bilgiler arasında temel ilişkilerin kurulması desteklenir. Bu süreçte öğrencilerden merak duygularını desteklemeleri, kendilerini ifade etmelerine yönelik farkındalık geliştirmeleri beklenir. Sunulan yazılı ve görsel ipuçları aracılığıyla içerik ile önceki bilgi ve deneyimler arasında bağ kurulması sağlanır ve metnin konusu hakkında basit tahminlerde bulunulur (KB2.11, KB2.12).
Okuma içeriğine ait başlık, görseller ve anahtar ifadeler incelenir. Bu ipuçlarına dayanarak metnin konusu, metinde yer alabilecek oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayaller hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır. Öğrencilerin görsel ve yazılı ipuçlarından yararlanarak içeriği genel olarak algılamaları desteklenir (E1.6, E2.3).
Metin sessiz olarak okunur. Okuma sürecinde içeriğin genel anlamının bütüncül olarak kavranması, metinde geçen oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayallerin fark edilmesi beklenir. Ayrıca metin içerisindeki basit ve temel ayrıntıların belirlenmesi sağlanır. Böylece içeriğin konusu genel olarak algılanır ve temel bileşenler tanınır (SDB3.3, KB2.2).
Okuma sonrasında metinde yer alan oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayaller ile ilgili görseller ve bilgi kartlarıyla yeniden ele alınır. Bu unsurlar eşleştirme ve işaretleme etkinlikleriyle tanınır ve ayırt edilir; "Hangi oyunlardan söz ediliyor?", "Hangi oyunları oynarız?", "Yeteneklerimizi nasıl keşfederiz?" vb. sorular üzerinden içerik somutlaştırılır. Başlangıçta yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve metinle karşılaştırılarak doğruluğu kontrol edilir; doğru ve yanlış tahminler gerekçeleriyle ifade edilir (KB2.14. KB2.20).
Metinde yer alan ögeler tablo, şema veya görsel düzenleyiciler aracılığıyla yapılandırılır. Oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayaller belirli bir düzen içinde yerleştirilerek bu unsurlar arasındaki bağlantılar açık biçimde ortaya konur. Bu unsurlar basit kategoriler altında sınıflandırılır ve benzerlik–farklılıklar üzerinden karşılaştırmalar yapılır. Ayrıca ögeler arasındaki yatay ve dikey ilişkilerin fark edilmesi sağlanır (KB2.17).
Oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayaller arasındaki bağlantılar ele alınır. "Oyunların önemi nedir?", "Oyunlar takım arkadaşlığını nasıl güçlendirir?", "Yeteneklerimiz bizi nasıl geliştirir?" vb. sorular üzerinden ilişkiler kurulması sağlanır. Bu süreçte anlamlı bağlantılar kurulması ve metnin derinlemesine incelenmesi desteklenir. Metinden hareketle basit çıkarımlar yapılır ve elde edilen bilgiler öğrencilerin kendi sınıf ortamlarıyla ilişkilendirilerek ifade edilir; böylece içerik içselleştirilir (KB2.3, KB2.6, KB2.10).
Sürecin sonunda okuma ve anlamlandırma sürecine ilişkin gözden geçirilen bilgi, deneyim, düşünce ve duygular bireysel olarak ifade edilir. Gönüllü öğrenciler söz alarak metinden anladıklarını paylaşırken diğer öğrenciler dikkatle dinler. Ardından ikili ve küçük grup çalışmalarıyla karşılıklı paylaşımlar gerçekleştirilir; oyunlar, takım arkadaşlığının önemi, yeteneklerin keşfedilmesi ve gelecek için hayal kurma ifade edilir. Bu süreçte iletişim kurulması, iş birliği yapılması ve karşılıklı etkileşim içinde bulunulması beklenir (E1.3, SDB1.3, SDB3.3).
ZAZ.7.2.K
"Oyun ve hayal" temasına yönelik konuşma–anlatma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayallere ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatılır (E1.1, E2.4). Öğrencilerin oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayallere ilişkin yaşantılarını hatırlamaları, nesneleri adlandırmaları, bulundukları yerleri ifade etmeleri ve basit yönergeleri fark etmeleri sağlanır. Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin etkin hâle getirilmesi ve mevcut içerikle ilişkilendirilmesi hedeflenir (SDB2.1, OB1. KB2.6).
Oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayallere dair beğeni ifadeleri içeren kısa konuşma örnekleri ("Oyun oynamayı çok severim.", "Takım oyunlarını oynarım.", "Yeteneklerimi geliştiririm") sunulur. Öğrencilerin bu örnekleri dinlemeleri, tekrar etmeleri ve doğru sesletimle taklit etmeleri sağlanır. Böylece model ifadelere aşinalık kazanmaları ve sözlü üretime hazırlık yapmaları desteklenir (E2.2, E2.5, SDB2.2).
Öğrencilerin model konuşmaları taklit ederek benzer ifadeler üretmeleri sağlanır. Öğrenciler "Arkadaşlarımla oyun oynarım.", "Okulda oynanan oyunları bilirim." vb. ifadeleri tekrar ederken "Oyunlarda takım arkadaşlığını severim.", "Yeteneklerimi keşfetmeyi bilirim." vb. yönergeleri de kullanır ve bu ifadeleri kendi sınıf ortamlarına göre değiştirerek yeniden kurar. Böylece taklit yoluyla yeni içerik oluşturulması ve bu içeriklerin bağlama uygun biçimde düzenlenmesi sağlanır (D4.4, D15.1, D9.3, OB5).
Öğrencilerin öğrendikleri dil yapılarını kullanarak yeni ve özgün ifadeler oluşturmaları sağlanır. Öğrencilerden oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayallere dair beğenilerini ifade eden cümleler kurmaları beklenir. Kurulan ifadelerin açık, anlaşılır ve doğru biçimde iletilmesi teşvik edilir (SDB1.1). Bu süreçte uygun sözcüklerin seçilmesi, ifadelerin geliştirilmesi ve farklı örneklerle karşılaştırılması desteklenir. Ayrıca öğrencilerin birbirlerine sorular yönelterek ifadelerini genişletmeleri ve sözlü etkileşim içinde kullanmaları sağlanır. Öğrencilerin hazırlıksız konuşma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları ve hazırlıklı konuşma durumlarında belirledikleri içerikleri düzenleyerek doğal ve anlaşılır biçimde sunmaları desteklenir (OB1, KB2.12).
İkili çalışmalar gerçekleştirilir. Öğrencilerden biri hangi oyunları oynadığı, takım arkadaşlığının önemi, yetenekler ve hayalleri ile ilgili basit cümleler kurar, diğeri dinler, sorular sorar ve gerektiğinde karşılaştırmalar yapar (E2.1, E3.8). Roller değiştirilerek sürecin sürdürülmesi sağlanır. Bu süreçte öğrenilen yapıların farklı bağlamlarda kullanılması, yeniden düzenlenmesi ve sözlü iletişim yoluyla paylaşılması desteklenir (D5.1, KB2.20).
Küçük grup çalışmaları yapılır. Öğrenciler grup içinde oyunları, takım arkadaşlığının önemini, yetenekler ve hayalleri birlikte belirler, bu unsurları sınıflandırır ve ortak bir sözlü sunum hazırlar. Böylece sınıflandırma ve yapılandırma becerilerinin geliştirilmesi sağlanır (D14.1, KB2.20).
Sürecin sonunda öğrencilerin konuşma etkinliklerine ilişkin düşünce, duygu ve deneyimlerini değerlendirmeleri sağlanır. Öğrencilerden hangi ifadeleri doğru kullandıklarını, hangi noktalarda zorlandıklarını ve kendilerini nasıl geliştirebileceklerini ifade etmeleri beklenir. Bu süreçte yapılan çalışmaların yorumlanması ve anlamlandırılması desteklenir. Öğrenciler bu değerlendirmelerini sınıf ortamında paylaşır ve arkadaşlarının görüşlerini dinler. İkili ve grup içi paylaşımlar yoluyla karşılıklı geri bildirim verilmesi ve öğrenmenin pekiştirilmesi sağlanır. Bu süreçte öğrencilerin sorumluluk almaları, duyarlı davranmaları ve iletişim kurmaları desteklenir (D16.2).
ZAZ.7.2.Y
"Oyun ve hayal" temasına yönelik yazma–anlatma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayallere ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatılır. Öğrencilerin bu görselleri incelemeleri; oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayallere ilişkin bildikleri sözcükleri hatırlamaları; oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayaller ile ilgili yönergeleri fark etmeleri ve bu bilgileri basit şekilde yazılı olarak ifade etmeleri sağlanır. Ayrıca verilen yazma görevinin ne olduğu ne yazılacağı ve nasıl yazılacağının genel olarak anlaşılması desteklenir (OB4, KB2.2, KB2.6).
Oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayallere dair beğeni bildiren ifadeler içeren kısa yazılı model metinler sunulur. Bu metinlerin incelenmesi, yapı ve ifade biçimlerinin fark edilmesi, model alınarak benzer ifadelerin yeniden yazılması sağlanır. Böylece modelden yararlanarak yazılı üretime geçiş desteklenir (SDB2.1, KB2.4, KB2.10).
Model metinler temel alınarak yazılı içerik oluşturulması sağlanır. "Okulda oyun oynamayı severim.", "Arkadaşlarımla oyun oynarım.", "Takım oyunlarını severim.", "Yeteneklerimi geliştiririm." vb. ifadelerin yanı sıra "Geleceğe dair hayallerim var.", "Gelecekte neler yapmak istediğimi şimdiden hayal ederim." vb. ifadeler de kullanılarak cümleler yazılır ve bu ifadeler uygun biçimde düzenlenir. Böylece yazma içeriğinin oluşturulması ve geliştirilmesi sağlanır (D16.3, D9.2, KB2.10).
Yazma görevinin yapılandırılması sağlanır. Oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayaller ile ilgili ifadeleri içeren kısa metinler yazılması beklenir. Yazma sürecinde uygun materyallerin seçilmesi (defter, çalışma kâğıdı vb.), uygun sözcüklerin ve dil yapılarının kullanılması, noktalama işaretlerine dikkat edilmesi, basit mesajların açık ve anlaşılır biçimde ifade edilmesi desteklenir. Ayrıca öğrencilerin hazırlıklı yazma durumlarında içeriklerini planlayarak düzenlemeleri ve hazırlıksız yazma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları sağlanır (SDB3.3).
Yazılan metinlerin geliştirilmesi sağlanır. Yazılar yeniden okunur, benzer ve farklı yönler karşılaştırılır, sınıf eşyaları ve ifadeler kategorilere ayrılır ve gerekli düzenlemeler yapılır (KB2.10, KB2.12, KB2.20).
Yazılı içeriklerin farklı bağlamlarda yeniden düzenlenmesi sağlanır. Yazılan ifadeler değiştirilerek metinler genişletilir. Bu süreçte yazılı bilgilerin yeniden yapılandırılması ve paylaşılması desteklenir. Öğrencilerin yazdıkları metinleri arkadaşlarıyla paylaşmaları ve yazılı iletişim kurmaları sağlanır (SDB1.3).
Küçük grup çalışmaları yapılır. Grup içinde yazılan metinler paylaşılır, birlikte gözden geçirilir ve ortak metinler oluşturulur (KB2.4).
Sürecin sonunda yazma süreci ve ürünlerine ilişkin değerlendirme yapılır. Yazılan metinler gözden geçirilerek güçlü yönler ve geliştirilmesi gereken noktalar belirlenir. Ardından bu değerlendirmeler sınıf ortamında paylaşılır ve karşılıklı geri bildirimlerde bulunulur (KB2.20).
Öğrenci bu tema kapsamında hazırlayacağı performans görevi ile ilgili; anne ve babasının veya kendi çevresindekilerin eskiden oynadığı oyunları araştırabilir. Bu oyunların adını, kaç kişi ile oynandığını, oyunun kurallarını, oyun için kullanılan malzemeleri, oyunun hangi ortamlarda oynandığını defterine yazabilir. Sonra da sınıfta veya okul bahçesinde bu oyunları arkadaşları ile oynayabilir. Bu performans görevi; hedef sözcüklerin doğru ve bağlama uygun kullanımı, temel dil bilgisi yapılarını işlevsel biçimde kullanabilme, yazılı ve / veya sözlü anlatımın anlaşılırlığı, iletişim amacına uygun ifade kullanımı ile göreve katılım, çaba ve süreç içindeki ilerleme gibi ölçütleri içeren analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir. Performans görevi sürecinde öğrencilerin sürece daha aktif katılım göstermelerini desteklemek amacıyla öz değerlendirme veya akran değerlendirme formlarına da yer verilebilir.
ZAZ.7.2.DBS
"Oyun ve hayal" temasına yönelik dil bilgisi seçme–kullanma süreci; oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayaller ile ilgili görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır. Öğrenciler görselleri inceler, duydukları ifadeleri takip eder ve sınıfça tekrar eder (SDB3.1, KB2.2, KB2.6).
"Oyun oynarım.", "Sokak oyunlarını severim.", "Arkadaşlarımla oyun oynarım." vb. cümleler birlikte söylenerek içerikle ilk aşinalık oluşturulur. Bu süreçte dil yapılarının kuralları açıklanmadan doğal ve bağlam içinde fark edilmesi sağlanır (SDB3.1).
Oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayaller içeren görseller üzerinden eşleştirme etkinliği yapılır. Öğrenciler dinledikleri cümleleri doğru görsellerle eşleştirir, her bir içerikle uyumlu olan görseli işaretler ve hangi ifadenin hangi görsele ait olduğunu sözlü olarak belirtir. Bu etkinlik sayesinde hedef dil parçaları kuralları bilinmeden fark edilerek ayırt edilir (D13.2, KB2.5, KB2.7, KB2.10).
Kısa canlandırmalar veya video kesitleri izlenir. Öğrenciler izledikleri içerikte oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayalleri ifade eden cümleleri ve basit ifadeleri ("Top oyunlarını severim.", "Sokakta arkadaşlarımla oyun oynarım.") belirler ve bu ifadeleri tekrar eder. Sınıf içine getirilen gerçek nesnelerle ilişki kurularak anlam güçlendirilir (OB5, KB2.6).
Aynı yapıya sahip cümleler grup hâlinde tekrar edilir. Öğrenciler sırayla cümleleri sesli olarak söyler, arkadaşlarının tekrarlarını dinler ve birlikte tekrar ederek işitsel farkındalık geliştirir. Bu süreçte benzer dil yapılarının fark edilmesi sağlanır.
Farklı oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayaller ile ilgili yeni örnekler oluşturulur. "Tablet ve bilgisayar oyunlarına bağımlı değilim.", "Ailemle ortak oyunlar oynamayı severim.", "Sokakta oyun oynamak çok güzel." vb. cümlelerin yanı sıra "Resim yapmayı çok severim.", "Gelecekteki hayalim öğretmen olmak." vb. ifadeler de kullanılarak aynı dil yapıları farklı bağlamlarda tekrar edilir. Böylece hedef dil parçaları kuralları düşünülmeden otomatik biçimde pekiştirilir (SDB1.1, SDB2.3).
Sınıf içinde hareketli bir etkinlik yapılır. Öğrenciler dolaşarak görsellerini gördükleri oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayaller ile ilgili cümleler kurar. "Bu oyun çok güzel.", "Basketbol oynamayı severim.", "Yüzmede çok yetenekliyim." vb. ifadeler gerçek ortamla ilişkilendirilerek kısa, doğal ve anlamlı biçimde tekrar edilir (D13.3, KB2.20).
Beden diliyle canlandırma etkinliği uygulanır. Öğrenciler oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayaller ile ilgili düşüncelerini hareketlerle destekler. Böylece dil yapıları kuralları bilinmeden fiziksel olarak da içselleştirilir (KB2.14).
Konuşma ve hareketin birlikte kullanıldığı oyunlaştırılmış etkinlikler yapılır. Öğrenciler hem cümle kurar hem de aynı anda nesneleri gösterir. Bu süreçte hedef dil parçaları eş zamanlı olarak tekrar edilir ve canlandırılır (SDB2.2).
İkili ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır. Öğrenciler birbirlerine oyunları, takım arkadaşlığını, yeteneklerini ve hayallerini anlatır; oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayaller ile ilgili karşılıklı sorular sorarak iletişim kurar. Kullanılan ifadeler doğal ve akıcı hâle gelir. Bu süreçte öğrenciler öğrendikleri dil yapılarını, kuralları düşünmeden seçerek farklı durumlarda kullanır ve iletişim kurarken tabii biçimde kullanıma sokar (KB2.9, KB2.20).
ZAZ.7.2.SÖS
"Oyun ve hayal" temasına yönelik sözcük seçme–kullanma süreci; oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayallere ilişkin hedef sözcüklerin yer aldığı görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır. Öğrenciler bu içerikleri dinler ve izler, hedef sözcükleri bütünsel olarak duyar ve görür (D12.1, OB4)
Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Hedef sözcükler sesli olarak tekrar edilir; "oyun", "takım arkadaşlığı", "takım oyunları", "yeteneklerim", "hayalim", "sokak oyunları", "gelecek planlarım" vb. sözcükler doğru sesletimle söylenir. Bu süreçte sözcüklerin doğal kullanımına aşinalık kazandırılır (KB2.6, KB2.11).
Görseller üzerinden sözcüklerin kullanımı üzerine çalışmalar yapılır. "Bu hangi oyun?", "Hangi oyunları seversin?" vb. sorulara hedef sözcüklerle cevap verilmesi sağlanır. Böylece sözcüklerin kullanım bağlamı algılanır.
Sözcüklerin anlamlarını zihinde yapılandırmaya yönelik eşleştirme ve sınıflandırma etkinlikleri uygulanır. Oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayaller ile ilgili doğru sözcükler eşleştirilir, benzer özelliklerine göre gruplandırılır ve sözcükler arasında kavramsal ilişkiler kurulur (KB2.5).
Hedef sözcüklerin anlamlarını pekiştirmek amacıyla tekrar ve kullanım çalışmaları yapılır. Aynı sözcükler farklı örnekler içinde kullanılır; mahalledeki mekânlar gösterilerek adlandırılır ve "oyun", "hayal", "yetenek" vb. sözcükler çeşitli durumlarda tekrar edilir. Böylece sözcüklerin anlamları bağlam içinde algılanır (KB2.7).
Sınıf içinde hareketli etkinlikler uygulanır. Öğrenciler sınıfta bulunan oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayaller ile ilgili ait görselleri görür ve bunları ifade içeren sözcükleri kullanır. Sözcüklerin gerçek yaşamla ilişkilendirilmesi ve kendiliğinden doğal ve tabii bir biçimde kullanılması sağlanır (KB2.10).
İkili ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır. Öğrenciler birbirlerine sorular sorar, oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayaller ile ilgili hedef sözcükleri iletişim kurarken kendiliğinden, gerçek ve doğal biçimde kullanır. Bu süreçte sözcüklerin farklı bağlamlarda etkili biçimde kullanıma sokulması desteklenir (D14.3).
ZAZ.7.2.SES
"Oyun ve hayal" temasına yönelik sesletim seçme–kullanma süreci; sınıfa oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayalleri yansıtan görsellerin getirilmesiyle başlatılır. Görseller incelenirken kısa diyaloglar dinletilir. Dinleme sırasında duyulan sözcüklere dikkat edilmesi ve özellikle tekrar eden seslerin fark edilmesi sağlanır. Dinleme sonrasında duyulan sözcükler sınıfça tekrar edilir ve hangi seslerin duyulduğu belirlenir (SDB3.3).
Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Sözcükler önce toplu olarak, ardından bireysel olarak tekrar edilir. "sokak oyunu", "oyun", "hayal", "yetenek" vb. sözcükler doğru sesletimle ifade edilir ve işitsel doğruluk pekiştirilir (D6.2, OB4, KB2.10).
Farklı cümlelerin yer aldığı dinleme etkinliği uygulanır. Aynı sesleri içeren sözcükler farklı cümleler içinde dinlenir. Dinleme sonrasında duyulan sözcükler ve tekrar eden sesler belirlenir. Benzer sesler karşılaştırılır ve aralarındaki farklar ortaya konur (KB2.20, SDB3.1).
Sınıf içinde uygulama etkinliği yapılır. Sınıfa getirilen oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayaller ile ilgili kartları gösterilerek doğru sesletimle adlandırılır. Öğrenciler gördükleri nesneleri kendiliğinden seçerek doğru ve doğal biçimde ifade eder; yanlış sesletimler fark edilerek doğru biçimi tekrar edilir. Bu süreçte öğrencilerin sesleri gerçek ve tabii bir biçimde kullanmaları desteklenir (D16.1).
Ses gruplama etkinliği uygulanır. Benzer sesleri içeren sözcükler bir araya getirilir ve farklı sesler ayırt edilerek gruplandırılır. Bu süreçte öğrencilerin ses farkındalıkları güçlendirilir (KB2.8,KB2.20).
İkili ve grup çalışmaları yapılır. Öğrenciler birbirlerine oyunlar, takım arkadaşlığı, yetenekler ve hayaller ile ilgili kullanabilecekleri ifadeleri (oynama yeri, ortak oynanması vb.) doğru sesletimle ifade eder. Öğrencilerin hedef sesleri iletişim sırasında kendiliğinden, doğru, gerçek ve tabii bir biçimde kullanmaları sağlanır. Etkinlik sonunda yapılan konuşmalar değerlendirilir ve sesletim doğruluğu üzerine geri bildirim verilir (KB2.14, KB2.17, KB2.20).
Oyunlarımız alt temasında öğrencilerden bildikleri geleneksel veya güncel bir oyunu seçerek bu oyunun adını, kaç kişiyle oynandığını, nerede oynandığını, hangi araçların kullanıldığını ve temel kurallarını kısa cümlelerle tanıtmaları istenebilir. Öğrenci, seçtiği oyun için bir "Oyun Tanıtım Kartı" hazırlayabilir; karta oyunun görselini çizebilir veya yapıştırabilir, oyunun adını yazar ve birkaç kısa cümleyle oyunu açıklayabilir.
Takımdaşlık alt temasında öğrencilerden bir takım oyunu sırasında kullanılabilecek destekleyici ifadeler üretmeleri istenebilir. Öğrenciler "arkadaşını cesaretlendirme", "sıra isteme", "yardım teklif etme", "kurala uymayı hatırlatma", "teşekkür etme" ve "özür dileme" vb. iletişim durumlarına uygun kısa ifadelerden oluşan bir pano hazırlayabilirler. Bu ifadeler daha sonra sınıf içinde küçük canlandırmalarla kullanılabilir.
Yeteneklerim ve hayallerim alt temasında öğrencilerden kendi yeteneklerini ve hayallerini tanıtan kısa bir "Benim Yetenek ve Hayal Kartım" hazırlamaları istenebilir. Öğrenci bu kartta sevdiği bir etkinliği, iyi yapabildiği bir işi ve geleceğe yönelik bir hayalini görsel ve kısa cümlelerle ifade edebilir. Örneğin resim çizmeyi, şarkı söylemeyi, oyun kurmayı, kitap okumayı veya bir mesleğe ilgi duymayı kısa cümlelerle anlatabilir. Hazırlanan kartlar sınıf panosunda sergilenir ve öğrenciler kartlarını sınıfta anlatabilir.
Oyunlarımız alt temasında öğrencilerin oyun adlarını, oyun araçlarını ve basit oyun kurallarını tanımakta zorlanmaları durumunda öğretmen görseller, oyun kartları, gerçek nesneler ve kısa yönergeler kullanılabilir. Öğrencilere önce oyun görselleri gösterilebilir; "Bu oyun mu?", "Top nerede?", "Kaç kişi oynuyor?", "Sırayla mı oynanıyor?" vb. kısa ve yönlendirici sorularla öğrencilerin temel anlamı fark etmeleri sağlanabilir.
Takımdaşlık alt temasında birlikte oynama, sıra alma, yardım isteme, teşekkür etme, özür dileme ve arkadaşını destekleme vb. iletişim durumları kısa diyaloglar ve canlandırmalarla somutlaştırılabilir. Öğrencilerin "Ben oynayabilir miyim?", "Sıra bende mi?", "Teşekkür ederim.", "Beraber oynayalım." vb. kısa kalıpları uygun durumlarda kullanmaları sağlanabilir.
Yeteneklerim ve hayallerim alt temasında öğretmen görsel seçenekler, hazır ifade kalıpları ve tamamlamalı cümlelerden yararlanabilir. Öğrenciye resim çizme, koşma, şarkı söyleme, oyun oynama, kitap okuma gibi etkinlikleri gösteren kartlar sunulur ve ondan önce sevdiği veya yapabildiği etkinliği seçmesi istenebilir. Ardından "Ben kitap okumayı severim.", "Ben resim yapabilirim.", "Hayalim doktor olmak." vb. kısa ve tekrarlanabilir cümle kalıplarıyla öğrencinin kendini ifade etmesi sağlanabilir.
Güncelleme tarihi: 24.09.2026


