1. Tema: Şehrim

ZAZ.7.1.D

"Şehrim" temasına yönelik dinleme / izleme–anlamlandırma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürünü yansıtan görseller üzerinden başlatılır. Görseller incelenerek "Şehir hayatında nelere dikkat etmelisiniz?", "Şehrimizi tanıyor musunuz?", "Şehrinizdeki tarihî ve turistik yerler nerelerdir?", "Bir gezide nelere dikkat edersiniz?" gibi sorulara yönelik düşünceler oluşturulur ve öğrencilerin kendi sınıf yaşantılarından örnekler vermeleri sağlanır (OB1, OB2, KB2.2, KB2.6). Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, görsellerdeki unsurlar ile yaşantılar arasında temel ilişkilerin fark edilmesi ve mevcut içerik hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır (E1.1, E3.4, SDB1.1). Kısa bir ses kaydı, video veya diyalogdan kesitler sunularak içerikte yer alan şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürü hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır. Görsel ve işitsel ipuçları birlikte değerlendirilerek içerik hakkında çıkarımlar yapılır. Tahminler sınıf ortamında paylaşılırken öğrencilerin birbirlerini dikkatle dinlemeleri, farklı görüşlere açık olmaları ve iletişim kurmaları desteklenir (E3.5, E3.2).

"Şehrim" temasına uygun dinleme / izleme metni kesintisiz olarak sunulur. Bu metinde şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürü yer alır. Bu aşamada içeriğin genel anlamının kavranılması konusunun algılanılması; temel unsurların, yönergelerin ve ayrıntıların tanınması beklenir. Böylece bütüncül içerikteki temel bileşenlerin fark edilmesi sağlanır (E2.4, KB2.11).

Dinleme sonrasında tema; içerikte geçen şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürü ile ilgili görseller, kartlar ve dijital materyaller aracılığıyla yeniden ele alınır. Bu unsurlar eşleştirme, işaretleme ve basit sınıflandırma etkinlikleriyle ayırt edilir; benzerlik ve farklılıklar belirlenir. Başlangıçta yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve dinlenen içerikle karşılaştırılır; tahminlerin doğruluğu kontrol edilir ve gerekçelendirilir (D5.2, D14.3, D16.3). İçerikte yer alan unsurların bütün içinde konumlandırılması ve temel sınıflandırmalar yapılması sağlanır. İçerikteki bilgiler tablo veya şemalar üzerinde yapılandırılarak yatay ve dikey ilişkiler görünür hâle getirilir (KB2.5, KB2.14).

Şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürü ile ilgili görseller ve içerikler kategorilere ayrılır; şehir-yaşam, tarih-geçmiş, turistik yerler-gezi üzerinden anlamlı bağlantılar kurulur. Dinlenen bilgiler öğrencilerin kendi yaşantılarıyla ilişkilendirilerek içselleştirilir. Bu süreçte dikkatlerini içerik üzerinde yoğunlaştırmaları, öğrenmeye istekli katılım göstermeleri ve yeni duruma uyum sağlamaları desteklenir (E2.3, SDB2.1).

Sürecin sonunda dinleme etkinliğine ilişkin gözlemlenen, anlaşılan ve düşünülen bilgiler bireysel olarak değerlendirilir ve sınıfla paylaşılır. Gönüllü öğrenciler söz alarak anladıklarını ifade ederken diğer öğrenciler onları dikkatle dinler. Ardından ikili ve küçük grup çalışmalarıyla karşılıklı olarak bilgi, düşünce ve deneyimler paylaşılır; şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürü hakkında bilgi verilir, şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürü ile ilgili basit ifadeler kullanılır (KB2.9).

ZAZ.7.1.O

"Şehrim" temasına yönelik okuma–anlamlandırma süreci, öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürü ile ilgili kısa metinler ve görseller üzerinden başlatılır. Görseller ve metin parçaları incelenerek "Bu metin ne hakkında olabilir?", "Burada şehir hayatı ile ilgili nelerden bahsediliyor?", "Şehrimizde neler bulunur?", "Tarihî ve turistik yerler neden önemlidir?" gibi sorulara yönelik tahminlerde bulunulması sağlanır (OB6, KB2.8). Önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürü ile ilgili mevcut içerikle önceki bilgiler arasında temel ilişkilerin kurulması desteklenir. Bu süreçte öğrencilerin merak duygularının desteklenmesi, kendilerini ifade etmelerine yönelik farkındalık geliştirmeleri beklenir. Sunulan yazılı ve görsel ipuçları aracılığıyla içerik ile önceki bilgi ve deneyimler arasında bağ kurulması sağlanır ve metnin konusu hakkında basit tahminlerde bulunulur (E1.3, E3.4, SDB1.3).

Okuma içeriğine ait başlık, görseller ve anahtar ifadeler incelenir. Bu ipuçlarına dayanarak metnin konusu, metinde yer alabilecek şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürü hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır. Öğrencilerin görsel ve yazılı ipuçlarından yararlanarak içeriği genel olarak algılamaları desteklenir (E1.4, E1.5).

Metin sessiz olarak okunur. Okuma sürecinde içeriğin genel anlamının bütüncül olarak kavranması, metinde geçen şehir hayatının gereklilikleri, tarihî ve turistik yerlerin önemi, gezi kültürünün neleri içerdiğinin fark edilmesi beklenir. Ayrıca metin içerisindeki basit ve temel ayrıntıların belirlenmesi sağlanır. Böylece içeriğin konusu genel olarak algılanır ve temel bileşenler tanınır (SDB2.3, KB2.4)

Okuma sonrasında metinde yer alan şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürü ile ilgili görseller ve bilgi kartlarıyla yeniden ele alınır. Bu unsurlar eşleştirme ve işaretleme etkinlikleriyle tanınır ve ayırt edilir; "Şehir hayatı nasıldır?", "Şehrinizde hangi tarihî ve turistik yerler bulunur?", "Bir gezi esnasında nelere dikkat edilmelidir?" gibi sorular üzerinden içerik somutlaştırılır (E2.3, SDB2.2). Başlangıçta yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve metinle karşılaştırılarak doğruluğu kontrol edilir; doğru ve yanlış tahminler gerekçeleriyle ifade edilir (D9.3, D11.3, KB2.3).

Metinde yer alan ögeler tablo, şema veya görsel düzenleyiciler aracılığıyla yapılandırılır. Şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürü belirli bir düzen içinde yerleştirilerek bu unsurlar arasındaki bağlantılar açık biçimde ortaya konur. Bu unsurlar basit kategoriler altında sınıflandırılır ve benzerlik–farklılıklar üzerinden karşılaştırmalar yapılır. Ayrıca ögeler arasındaki yatay ve dikey ilişkilerin fark edilmesi sağlanır (SDB2.3, KB1).

Devamında şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürü arasındaki bağlantılar ele alınır. "Şehirde yaşamanın kuralları var mıdır?", "Şehrinizde hangi tarihî ve turistik yapılar vardır?", "Bir gezi nasıl düzenlenir ve nelere dikkat edilir?" gibi sorular üzerinden ilişkiler kurulması sağlanır (SDB2.1). Bu süreçte anlamlı bağlantılar kurulması ve metnin derinlemesine incelenmesi desteklenir. Metinden hareketle basit çıkarımlar yapılır ve elde edilen bilgiler öğrencilerin kendi sınıf ortamlarıyla ilişkilendirilerek ifade edilir; böylece içerik içselleştirilir (D19.3, KB2.10).

Sürecin sonunda okuma ve anlamlandırma sürecine ilişkin gözden geçirilen bilgi, deneyim, düşünce ve duygular bireysel olarak ifade edilir. Gönüllü öğrenciler söz alarak metinden anladıklarını paylaşırken diğer öğrenciler dikkatle dinler. Ardından ikili ve küçük grup çalışmalarıyla karşılıklı paylaşımlar gerçekleştirilir; şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürü ifade edilir. Bu süreçte iletişim kurulması, iş birliği yapılması ve karşılıklı etkileşim içinde bulunulması beklenir (KB2.9).

ZAZ.7.1.K

"Şehrim" temasına yönelik konuşma–anlatma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürüne ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatılır. Öğrencilerin şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürüne ilişkin yaşantılarını hatırlamaları, nesneleri adlandırmaları, bulundukları yerleri ifade etmeleri ve basit yönergeleri fark etmeleri sağlanır. Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin etkin hâle getirilmesi ve mevcut içerikle ilişkilendirilmesi hedeflenir (E2.2, E3.8).

Şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürüne dair beğeni ifadeleri içeren kısa konuşma örnekleri ("Şehrimi çok seviyorum.", "Şehir yaşamındaki kuralları biliyorum.", "Şehrimdeki tarihî ve turistik yapıları tanıyorum.") sunulur. Öğrencilerin bu örnekleri dinlemeleri, tekrar etmeleri ve doğru sesletimle taklit etmeleri sağlanır. Böylece model ifadelere aşinalık kazanmaları ve sözlü üretime hazırlık yapmaları desteklenir (OB2, OB4).

Öğrencilerin model konuşmaları taklit ederek benzer ifadeler üretmeleri sağlanır. Öğrenciler "Şehir yaşamındaki kurallara uyarım.", "Başkalarının yaşam alanlarına saygı duyarım." gibi ifadeleri tekrar ederken "Tarihî yerler bize geçmişimizi hatırlatır.", "Turistik yerleri gezmeyi çok severim." gibi yönergeleri de kullanır ve bu ifadeleri kendi sınıf ortamlarına göre değiştirerek yeniden kurar. Böylece taklit yoluyla yeni içerik oluşturulması ve bu içeriklerin bağlama uygun biçimde düzenlenmesi sağlanır (OB5, OB6, D6.1).

Öğrencilerin öğrendikleri dil yapılarını kullanarak yeni ve özgün ifadeler oluşturmaları sağlanır. Öğrencilerden şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürüne beğenilerini ifade eden cümleler kurmaları beklenir. Kurulan ifadelerin açık, anlaşılır ve doğru biçimde iletilmesi teşvik edilir. Bu süreçte uygun sözcüklerin seçilmesi, ifadelerin geliştirilmesi ve farklı örneklerle karşılaştırılması desteklenir (E3.8, E3.9, SDB3.1). Ayrıca öğrencilerin birbirlerine sorular yönelterek ifadelerini genişletmeleri ve sözlü etkileşim içinde kullanmaları sağlanır. Öğrencilerin hazırlıksız konuşma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları ve hazırlıklı konuşma durumlarında belirledikleri içerikleri düzenleyerek doğal ve anlaşılır biçimde sunmaları desteklenir (D15.1, KB2.7).

İkili çalışmalar gerçekleştirilir. Öğrencilerden biri şehirdeki toplu yaşam kurallarını söyler veya şehirdeki ortak yaşam alanlarında dikkat edilmesi gerekenler hakkında basit cümleler kurar, diğeri dinler, sorular sorar ve gerektiğinde karşılaştırmalar yapar. Roller değiştirilerek sürecin sürdürülmesi sağlanır. Bu süreçte öğrenilen yapıların farklı bağlamlarda kullanılması, yeniden düzenlenmesi ve sözlü iletişim yoluyla paylaşılması desteklenir.

Küçük grup çalışmaları yapılır. Öğrenciler grup içinde şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürünü birlikte belirler, bu unsurları sınıflandırır ve ortak bir sözlü sunum hazırlar. Böylece sınıflandırma ve yapılandırma becerilerinin geliştirilmesi sağlanır (SDB2.2).

Sürecin sonunda öğrencilerin konuşma etkinliklerine ilişkin düşünce, duygu ve deneyimlerini değerlendirmeleri sağlanır. Öğrencilerden hangi ifadeleri doğru kullandıklarını, hangi noktalarda zorlandıklarını ve kendilerini nasıl geliştirebileceklerini ifade etmeleri beklenir. Bu süreçte yapılan çalışmaların yorumlanması ve anlamlandırılması desteklenir (KB2.5).

Öğrenciler bu değerlendirmelerini sınıf ortamında paylaşır ve arkadaşlarının görüşlerini dinler. İkili ve grup içi paylaşımlar yoluyla karşılıklı geri bildirim verilmesi ve öğrenmenin pekiştirilmesi sağlanır. Bu süreçte öğrencilerin sorumluluk almaları, duyarlı davranmaları ve iletişim kurmaları desteklenir (KB2.20).

ZAZ.7.1.Y

"Şehrim" temasına yönelik yazma–anlatma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla şehir hayatı, tarihi ve turistik yerler, gezi kültürüne ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatılır (OB4). Öğrencilerin bu görselleri incelemeleri; şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürüne ilişkin bildikleri sözcükleri hatırlamaları şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürü ile ilgili yönergeleri fark etmeleri ve bu bilgileri basit şekilde yazılı olarak ifade etmeleri sağlanır. Ayrıca verilen yazma görevinin ne olduğu ne yazılacağı ve nasıl yazılacağının genel olarak anlaşılması desteklenir (SDB1.2).

Şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürüne dair beğeni bildiren ifadeler içeren kısa yazılı model metinler sunulur. Bu metinlerin incelenmesi, yapı ve ifade biçimlerinin fark edilmesi ve model alınarak benzer ifadelerin yeniden yazılması sağlanır. Böylece modelden yararlanarak yazılı üretime geçiş desteklenir (KB2.8).

Model metinler temel alınarak yazılı içerik oluşturulması sağlanır. "Şehir hayatını severim", "Ortak yaşam alanlarını biliyorum.", "Tarihî yerler bize geçmişimizden mirastır.", "Tarihî yerleri korumalıyız." gibi ifadelerin yanı sıra "Tarihî ve turistik yerleri gezmeyi severim.", "Yeni yerleri görmeyi ve gezmeyi çok seviyorum" gibi ifadeler de kullanılarak cümleler yazılır ve bu ifadeler uygun biçimde düzenlenir. Böylece yazma içeriğinin oluşturulması ve geliştirilmesi sağlanır (D17.3, D18.3, D19.3).

Yazma görevinin yapılandırılması sağlanır. Şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürü ile ilgili ifadeleri içeren kısa metinler yazılması beklenir. Yazma sürecinde uygun materyallerin seçilmesi (defter, çalışma kâğıdı vb.), uygun sözcüklerin ve dil yapılarının kullanılması, noktalama işaretlerine dikkat edilmesi ve basit mesajların açık, anlaşılır biçimde ifade edilmesi desteklenir (E1.5, E3.5).

Ayrıca öğrencilerin hazırlıklı yazma durumlarında içeriklerini planlayarak düzenlemeleri ve hazırlıksız yazma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları sağlanır. Yazılan metinlerin geliştirilmesi sağlanır. Yazılar yeniden okunur, benzer ve farklı yönler karşılaştırılır, şehir ile ilgili ifadeler kategorilere ayrılır ve gerekli düzenlemeler yaplır (E3.5).

Yazılı içeriklerin farklı bağlamlarda yeniden düzenlenmesi sağlanır. Yazılan ifadeler değiştirilerek metinler genişletilir. Bu süreçte yazılı bilgilerin yeniden yapılandırılması ve paylaşılması desteklenir. Öğrencilerin yazdıkları metinleri arkadaşlarıyla paylaşmaları ve yazılı iletişim kurmaları sağlanır (KB2.14).

Küçük grup çalışmaları yapılır. Grup içinde yazılan metinler paylaşılır, birlikte gözden geçirilir ve ortak metinler oluşturulur.

Sürecin sonunda yazma süreci ve ürünlerine ilişkin değerlendirme yapılır. Yazılan metinler gözden geçirilerek güçlü yönler ve geliştirilmesi gereken noktalar belirlenir. Ardından bu değerlendirmeler sınıf ortamında paylaşılır ve karşılıklı geri bildirimlerde bulunulur.

Öğrenci yaşadığı şehrin tarihî ve turistik yerlerini araştırabilir. Tespit ettiği yerlerin resmini fon kartonun üzerine yapıştırıp yerin ismini yazabilir. Görselin altına bir cümle ile tanıtımını yapabilir. Öğrenci hazırlamış olduğu çalışmasının sunumunu sınıfta yapabilir. Bu performans görevi; hedef sözcüklerin doğru ve bağlama uygun kullanımı, temel dil bilgisi yapılarını işlevsel biçimde kullanabilme, yazılı ve / veya sözlü anlatımın anlaşılırlığı, iletişim amacına uygun ifade kullanımı ile göreve katılım, çaba ve süreç içindeki ilerleme gibi ölçütleri içeren analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir. Performans görevi sürecinde öğrencilerin sürece daha aktif katılım göstermelerini desteklemek amacıyla öz değerlendirme veya akran değerlendirme formlarına da yer verilebilir.

ZAZ.7.1.DBS

"Şehrim" temasına yönelik dil bilgisi seçme–kullanma süreci; şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürü ile ilgili görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır. Öğrenciler görselleri inceler, duydukları ifadeleri takip eder ve sınıfça tekrar eder. "Ben gezmeyi severim.", "Yeni yerleri keşfetmeyi bilirim.", "Yazın yeni yerleri görmeye gideceğim." gibi cümleler birlikte söylenerek içerikle ilk aşinalık oluşturulur (OB4, KB1). Bu süreçte dil yapılarının kuralları açıklanmadan, doğal ve bağlam içinde fark edilmesi sağlanır (E2.3). Şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürünü içeren görseller üzerinden eşleştirme etkinliği yapılır. Öğrenciler dinledikleri cümleleri doğru görsellerle eşleştirir, her bir içerikle uyumlu olan görseli işaretler ve hangi ifadenin hangi görsele ait olduğunu sözlü olarak belirtir. Bu etkinlik sayesinde hedef dil parçaları kuralları bilinmeden fark edilerek ayırt edilir (KB2.12).

Kısa canlandırmalar veya video kesitleri izlenir. Öğrenciler izledikleri içerikte şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürünü ifade eden cümleleri ve basit ifadeleri ("Yazın tatile gideriz.", "Tarihî ve turistik yerleri gezmeyi severim.") belirler ve bu ifadeleri tekrar eder. Sınıf içine getirilen gerçek nesnelerle ilişki kurularak anlam güçlendirilir (E2.3, SDB2.1).

Aynı yapıya sahip cümleler grup hâlinde tekrar edilir. Öğrenciler sırayla cümleleri sesli olarak söyler, arkadaşlarının tekrarlarını dinler ve birlikte tekrar ederek işitsel farkındalık geliştirir. Bu süreçte benzer dil yapılarının fark edilmesi sağlanır (SDB3.1).

Farklı şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürü ile ilgili yeni örnekler oluşturulur. "Şehir hayatındaki kurallar önemlidir.", "Şehir hayatındaki kurallara uyarım.", "Yaz aylarında tatil yaparız." gibi cümlelerin yanı sıra "Tarihî yerleri çok severim.", "Ailemle yeni yerler keşfederim." gibi ifadeler de kullanılarak aynı dil yapıları farklı bağlamlarda tekrar edilir. Böylece hedef dil parçaları kuralları düşünülmeden, otomatik biçimde pekiştirilir (KB2.10).

Sınıf içinde hareketli bir etkinlik yapılır. Öğrenciler dolaşarak görsellerini gördükleri şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürüne dair cümleler kurar. "Şehrimiz çok güzeldir.", "Tarihî yerleri temiz tutmalıyız.", "Turistik yerleri korumalıyız." gibi ifadeler gerçek ortamla ilişkilendirilerek kısa, doğal ve anlamlı biçimde tekrar edilir.

Beden diliyle canlandırma etkinliği uygulanır. Öğrenciler şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürü ile ilgili düşüncelerini hareketlerle destekler. Böylece dil yapıları kuralları bilinmeden fiziksel olarak da içselleştirilir (KB2.17).

Konuşma ve hareketin birlikte kullanıldığı oyunlaştırılmış etkinlikler yapılır. Öğrenciler hem cümle kurar hem de aynı anda nesneleri gösterir. Bu süreçte hedef dil parçaları eş zamanlı olarak tekrar edilir ve canlandırılır. İkili ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır. Öğrenciler birbirlerine şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürünü anlatır; şehir hayatındaki ortak yaşam alanlarını, tarihî ve turistik yerlerin önemini ve onları korumanın yollarını, yeni bir gezi rotasında nelere dikkat edilmesi gerektiğini anlatır ve karşılıklı sorular sorarak iletişim kurar. Kullanılan ifadeler doğal ve akıcı hâle gelir. Bu süreçte öğrenciler öğrendikleri dil yapılarını, kuralları düşünmeden seçerek farklı durumlarda kullanır ve iletişim kurarken tabii biçimde kullanıma sokar ve turistik yerlerini araştırabilir (SDB2.2).

ZAZ.7.1.SÖS

"Şehrim" temasına yönelik sözcük seçme–kullanma süreci; şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürüne ilişkin hedef sözcüklerin yer aldığı görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır. Öğrenciler bu içerikleri dinler ve izler, hedef sözcükleri bütünsel olarak duyar ve görür (E1.5).

Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Hedef sözcükler sesli olarak tekrar edilir; "şarıstan", "bajar", "tarix", "cayi tarixi", "tebiato rınd", "geyrayiş", "kultır" gibi sözcükler doğru sesletimle söylenir. Bu süreçte sözcüklerin doğal kullanımına aşinalık kazandırılır görseller üzerinden sözcüklerin kullanımı üzerine çalışmalar yapılır. "Bu nedir?", "Hangi yerleri gezmeyi seversin?" gibi sorulara hedef sözcüklerle cevap verilmesi sağlanır. Böylece sözcüklerin kullanım bağlamı algılanır (E3.5).

Sözcüklerin anlamlarını zihinde yapılandırmaya yönelik eşleştirme ve sınıflandırma etkinlikleri uygulanır. Şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürü ile ilgili doğru sözcükler eşleştirilir, benzer özelliklerine göre gruplandırılır ve sözcükler arasında kavramsal ilişkiler kurulur.

Hedef sözcüklerin anlamlarını pekiştirmek amacıyla tekrar ve kullanım çalışmaları yapılır. Aynı sözcükler farklı örnekler içinde kullanılır; mahalledeki mekânlar gösterilerek adlandırılır ve "şehir", "tarihî ve turistik yerler", "gezi" gibi sözcükler çeşitli durumlarda tekrar edilir. Böylece sözcüklerin anlamları bağlam içinde algılanır (E2.3, KB2.12).

Sınıf içinde hareketli etkinlikler uygulanır. Öğrenciler sınıfta bulunan şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürüne ait görselleri görür ve bunları ifade içeren sözcükleri kullanır. Sözcüklerin gerçek yaşamla ilişkilendirilmesi ve kendiliğinden, doğal ve tabii bir biçimde kullanılması sağlanır (SDB3.1).

İkili ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır. Öğrenciler birbirlerine sorular sorar, şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürü ile ilgili hedef sözcükleri iletişim kurarken kendiliğinden, gerçek ve doğal biçimde kullanır. Bu süreçte sözcüklerin farklı bağlamlarda etkili biçimde kullanıma sokulması desteklenir (KB2.20).

ZAZ.7.1.SES

"Şehrim" temasına yönelik sesletim seçme–kullanma süreci; sınıfa şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürünü yansıtan görsellerin getirilmesiyle başlatılır. Görseller incelenirken kısa diyaloglar dinletilir. Dinleme sırasında duyulan sözcüklere dikkat edilmesi ve özellikle tekrar eden seslerin fark edilmesi sağlanır. Dinleme sonrasında duyulan sözcükler sınıfça tekrar edilir ve hangi seslerin duyulduğu belirlenir (KB2.6).

Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Sözcükler önce toplu ardından bireysel olarak tekrar edilir. "Bajaro rınd", "şarıstano gırd", "tarix u kultır", "tebiat" gibi sözcükler doğru sesletimle ifade edilir ve işitsel doğruluk pekiştirilir. Farklı cümlelerin yer aldığı dinleme etkinliği uygulanır. Aynı sesleri içeren sözcükler farklı cümleler içinde dinlenir. Dinleme sonrasında duyulan sözcükler ve tekrar eden sesler belirlenir. Benzer sesler karşılaştırılır ve aralarındaki farklar ortaya konur (SDB3.1).

Sınıf içinde uygulama etkinliği yapılır. Sınıfa getirilen şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürü kartları gösterilerek doğru sesletimle adlandırılır. Öğrenciler gördükleri nesneleri kendiliğinden seçerek doğru ve doğal biçimde ifade eder; yanlış sesletimler fark edilerek doğru biçimi tekrar edilir. Bu süreçte öğrencilerin sesleri gerçek ve tabii bir biçimde kullanmaları desteklenir (KB2.10).

Ses gruplama etkinliği uygulanır. Benzer sesleri içeren sözcükler bir araya getirilir ve farklı sesler ayırt edilerek gruplandırılır. Bu süreçte öğrencilerin ses farkındalıkları güçlendirilir.

İkili ve grup çalışmaları yapılır. Öğrenciler birbirlerine şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler, gezi kültürü ile ilgili kullanabilecekleri ifadeleri (şehir hayatı, tarihî ve turistik yerler vb.) doğru sesletimle ifade eder. Öğrencilerin hedef sesleri iletişim sırasında kendiliğinden, doğru, gerçek ve tabii bir biçimde kullanmaları sağlanır. Etkinlik sonunda yapılan konuşmalar değerlendirilir ve sesletim doğruluğu üzerine geri bildirim verilir (SDB3.1, KB2.17).

Şehir hayatı alt temasında öğrencilere, yaşadıkları şehirdeki günlük yaşam alanlarını tanıtan küçük bir "Şehir Rehberi" hazırlama görevi verilebilir. Öğrenciler; mahalle, cadde, sokak, okul, park, çarşı, pazar, durak, hastane, kütüphane gibi yerleri görsellerle eşleştirebilir ve her biri için kısa Zazaca tanıtım cümleleri kurabilir. Örneğin "Burası okuldur.", "Park okulun yanındadır.", "Çarşı kalabalıktır." gibi basit ama anlamlı cümlelerle şehir yaşamını anlatmaları sağlanabilir.

Tarihî ve turistik yerler alt temasında öğrencilerden şehirlerinde bulunan tarihî veya turistik bir yeri seçmeleri ve bu yer hakkında kısa bir tanıtım kartı hazırlamaları istenebilir. Öğrenci seçtiği yerin adını, nerede bulunduğunu, ne amaçla ziyaret edildiğini ve neden önemli olduğunu basit cümlelerle ifade edebilir. Öğrenciler fotoğraf, çizim veya harita üzerinde seçtikleri yeri gösterebilir.

Gezi kültürü alt temasında öğrencilerden hayalî veya gerçek bir şehir gezisi planlamaları istenebilir. Öğrenciler geziye nereye gidileceğini, kimlerle gidileceğini, yanlarına neler alacaklarını ve gezi sırasında nelere dikkat edeceklerini kısa cümlelerle anlatabilir.

Şehir hayatı alt temasında öğrenmede güçlük yaşayan öğrenciler için şehir yaşamına ait kavramlar önce görsel, nesne, kroki ve sınıf içi canlandırmalarla desteklenebilir. Öğretmen; okul, park, çarşı, pazar, sokak, cadde, durak, hastane, belediye, kütüphane gibi yerleri gösteren resimler kullanır ve öğrencilerden bu görselleri adlarıyla eşleştirmelerini isteyebilir. Öğrencilere "Burası okul.", "Burası park.", "Çarşı burada." gibi kısa ve kalıplaşmış ifadeler verilebilir. Daha sonra bu ifadeler "Okul nerede?", "Park nerede?", "Burası neresi?" gibi basit soru-cevap çalışmalarıyla pekiştirilebilir.

Tarihî ve turistik yerler alt temasında öğretmen; kale, köprü, cami, türbe, müze, eski ev, mesire alanı veya doğal güzellik gibi yerlerin görsellerini sınıfa getirebilir. Öğrencilerden bu görselleri "eski yapı", "ziyaret yeri", "güzel yer", "şehrimizdeki önemli yer" gibi basit anlam gruplarıyla ilişkilendirmeleri istenebilir.

Gezi kültürü alt temasında öğretmen sınıfta kısa bir "geziye hazırlanıyoruz" canlandırması yapabilir: çanta, su, defter, kalem, şapka gibi eşyaları göstererek öğrencilerin bunları adlandırmasını sağlayabilir. Gezi sırasında uyulacak kurallar resimli kartlarla desteklenebilir. Öğretmeni dinlemek, sırayı bozmamak, çevreyi kirletmemek, arkadaşlarından ayrılmamak, tarihi eserlere zarar vermemek gibi davranışlar örneklendirilebilir.