1. Tema: Yaşamım

ZAZ.6.1.D

"Yaşamım" temasına yönelik dinleme / izleme–anlamlandırma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışveriş görselleri üzerinden başlatılır. Görseller incelenerek "Bu ne?", "Bu nerede?" gibi sorulara yönelik düşünceler oluşturulur ve öğrencilerin kendi sınıf yaşantılarından örnekler vermeleri sağlanır (E1.1). Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, görsellerdeki unsurlar ile yaşantılar arasında temel ilişkilerin fark edilmesi ve mevcut içerik hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır (E3.4, SDB1.1).

Devamında kısa bir ses kaydı, video veya diyalogdan kesitler sunularak içerikte yer alan çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışveriş hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır (OB2). Görsel ve işitsel ipuçları birlikte değerlendirilerek içerik hakkında çıkarımlar yapılır. Tahminler sınıf ortamında paylaşılırken öğrencilerin birbirlerini dikkatle dinlemeleri, farklı görüşlere açık olmaları ve iletişim kurmaları desteklenir (SDB2.1, KB2.2). 

"Yaşamım" temasına uygun dinleme / izleme metni kesintisiz olarak sunulur. Bu metinde çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışveriş yer alır. Bu aşamada içeriğin genel anlamının kavranılması, konusunun algılanılması; temel unsurların, yönergelerin ve ayrıntıların tanınması beklenir. Böylece bütüncül içerikteki temel bileşenlerin fark edilmesi sağlanır (E1.3, OB1).

Dinleme sonrasında tema; içerikte geçen çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışveriş ile ilgili görseller, kartlar ve dijital materyaller aracılığıyla yeniden ele alınır (E1.4, E3.5). Bu unsurlar eşleştirme, işaretleme ve basit sınıflandırma etkinlikleriyle ayırt edilir; benzerlik ve farklılıklar belirlenir (OB5, KB2.4). Başlangıçta yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve dinlenen içerikle karşılaştırılır; tahminlerin doğruluğu kontrol edilir ve gerekçelendirilir. İçerikte yer alan unsurların bütün içinde konumlandırılması ve temel sınıflandırmaların yapılması sağlanır. İçerikteki bilgiler tablo veya şemalar üzerinde yapılandırılarak yatay ve dikey ilişkiler görünür hâle getirilir (D2.3, D8.4, D14.3, KB2.8).

Çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışveriş ile ilgili görseller kategorilere ayrılır; ev-mahalle, ihtiyaç-alışveriş ilişkisi üzerinden anlamlı bağlantılar kurulur. Dinlenen bilgiler öğrencilerin kendi yaşantılarıyla ilişkilendirilerek içerik içselleştirilir. Bu süreçte dikkatlerini içerik üzerinde yoğunlaştırmaları, öğrenmeye istekli katılım göstermeleri ve yeni duruma uyum sağlamaları desteklenir (E3.2, KB2.12).

Sürecin sonunda dinleme etkinliğine ilişkin gözlemlenen, anlaşılan ve düşünülen bilgiler bireysel olarak değerlendirilir ve sınıfla paylaşılır (E1.5, SDB2.2). Gönüllü öğrenciler söz alarak anladıklarını ifade ederken diğer öğrenciler onları dikkatle dinler. Ardından ikili ve küçük grup çalışmalarıyla karşılıklı olarak bilgi, düşünce ve deneyimler paylaşılır; çevre tanıtımı yapılır, akrabalık ifadeleri günlük yaşam ve alışveriş ile ilgili basit ifadeler kullanılır (KB2.10).

ZAZ.6.1.O

"Yaşamım" temasına yönelik okuma–anlamlandırma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışveriş içeren kısa metinler ve görseller üzerinden başlatılır. Görseller ve metin parçaları incelenerek "Bu metin ne hakkında olabilir?", "Aile bireylerimiz kimlerden oluşur?", "İhtiyaçlarımızı nereden alırız?", "Burası neresidir?" gibi sorulara yönelik tahminlerde bulunulması sağlanır (E3.8, SDB1.3, OB4). Önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, çevrenin tanınması, akrabalık kavramlarının bilinmesi, ihtiyaçların listelenmesi ve mevcut içerikle önceki bilgiler arasında temel ilişkilerin kurulması desteklenir. Bu süreçte öğrencilerin merak duygularının desteklenmesi, kendilerini ifade etmelerine yönelik farkındalık geliştirmeleri beklenir. Sunulan yazılı ve görsel ipuçları aracılığıyla içerik ile önceki bilgi ve deneyimler arasında bağ kurulması sağlanır ve metnin konusu hakkında basit tahminlerde bulunulur (KB1).

Okuma içeriğine ait başlık, görsel ve anahtar ifadeler incelenir. Bu ipuçlarına dayanarak metnin konusu, metinde yer alabilecek çevresini tanımlama, akrabalık, günlük yaşam ve alışveriş hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır. Öğrencilerin görsel ve yazılı ipuçlarından yararlanarak içeriği genel olarak algılamaları desteklenir (E1.4, SDB2.3).

Metin sessiz olarak okunur. Okuma sürecinde içeriğin genel anlamının bütüncül olarak kavranması; metinde geçen mekânların, akrabalık kavramlarının, günlük yaşam ve alışveriş faaliyetlerinin fark edilmesi beklenir (E2.2). Ayrıca metin içerisindeki basit ve temel ayrıntıların belirlenmesi sağlanır. Böylece içeriğin konusu genel olarak algılanır ve temel bileşenler tanınır (D16.3, KB2.10).

Okuma sonrasında tema; metinde yer alan mekânlar, akrabalık ifadeleri, günlük yaşam ve alışveriş ile ilgili görseller ve bilgi kartlarıyla yeniden ele alınır. Bu unsurlar eşleştirme ve işaretleme etkinlikleriyle tanınır ve ayırt edilir; "Çevrenizde neler var?", "Annenizin erkek kardeşi neyiniz olur?", "İhtiyaçlarınızı nasıl belirlersiniz?" gibi sorular üzerinden içerik somutlaştırılır (SDB3.3). Başlangıçta yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve metinle karşılaştırılarak doğruluğu kontrol edilir; doğru ve yanlış tahminler gerekçeleriyle ifade edilir (D17.2).

Metinde yer alan ögeler tablo, şema veya görsel düzenleyiciler aracılığıyla yapılandırılır. Mekânlar, akrabalık ifadeleri, günlük yaşam ve alışveriş belirli bir düzen içinde yerleştirilerek bu unsurlar arasındaki bağlantılar açık biçimde ortaya konur. Bu unsurlar basit kategoriler altında sınıflandırılır ve benzerlik–farklılıklar üzerinden karşılaştırmalar yapılır. Ayrıca ögeler arasındaki yatay ve dikey ilişkilerin fark edilmesi sağlanır (KB2.7, KB2.10). Mekân-yaşam, akrabalık-kan bağı, ihtiyaç / istek-alışveriş arasındaki bağlantılar ele alınır. "Hangi mekânda ne yapılır?", "Hangi akrabalık kavramı kimin için kullanılır?" gibi sorular üzerinden ilişkiler kurulması sağlanır. Bu süreçte anlamlı bağlantılar kurulması ve metnin derinlemesine incelenmesi desteklenir. Metinden hareketle basit çıkarımlar yapılır ve elde edilen bilgiler öğrencilerin kendi sınıf ortamlarıyla ilişkilendirilerek ifade edilir; böylece içerik içselleştirilir (SDB3.3).

Sürecin sonunda okuma ve anlamlandırma sürecine ilişkin gözden geçirilen bilgi, deneyim, düşünce ve duygular bireysel olarak ifade edilir. Gönüllü öğrenciler söz alarak metinden anladıklarını paylaşırken diğer öğrenciler dikkatle dinler. Ardından ikili ve küçük grup çalışmalarıyla karşılıklı paylaşımlar gerçekleştirilir; çevresindeki mekânlar, akrabalık kavramları, ihtiyaçlar ile ilgili yerler ve yönergeler ifade edilir. Bu süreçte iletişim kurulması, iş birliği yapılması ve karşılıklı etkileşim içinde bulunulması beklenir (KB2.10).

ZAZ.6.1.K

"Yaşamım" temasına yönelik konuşma–anlatma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışveriş ve beğeniye ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatılır. Öğrencilerin çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışverişe ilişkin yaşantılarını hatırlamaları, nesneleri adlandırmaları, bulundukları yerleri ifade etmeleri ve basit yönergeleri fark etmeleri sağlanır. Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin etkin hâle getirilmesi ve mevcut içerikle ilişkilendirilmesi hedeflenir (E1.1, E1.4, SDB1.2, KB2.6).

Çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam, alışveriş ve beğeni ifadeleri içeren kısa konuşma örnekleri ("Mahallemde market burada.", "Şu benim amcam.", "Şurada alışveriş yaparız.") sunulur (E1.6). Öğrencilerin bu örnekleri dinlemeleri, tekrar etmeleri ve doğru sesletimle taklit etmeleri sağlanır. Böylece model ifadelere aşinalık kazanmaları ve sözlü üretime hazırlık yapmaları desteklenir (SDB1.3).

Öğrencilerin model konuşmaları taklit ederek benzer ifadeler üretmeleri sağlanır. Öğrenciler "Mahallemi severim.", "Babamın erkek kardeşi amcam olur." gibi ifadeleri tekrar ederken "Dedem bizimle yaşıyor.", "Marketten alışveriş yapabilirim." gibi yönergeleri de kullanır ve bu ifadeleri kendi sınıf ortamlarına göre değiştirerek yeniden kurar (E2.3). Böylece taklit yoluyla yeni içerik oluşturulması ve bu içeriklerin bağlama uygun biçimde düzenlenmesi sağlanır (KB2.7).

Öğrencilerin öğrendikleri dil yapılarını kullanarak yeni ve özgün ifadeler oluşturmaları sağlanır. Öğrencilerden çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışveriş ile ilgili ve beğenilerini ifade eden cümleler kurmaları beklenir. Kurulan ifadelerin açık, anlaşılır ve doğru biçimde iletilmesi teşvik edilir (E2.5). Bu süreçte uygun sözcüklerin seçilmesi, ifadelerin geliştirilmesi ve farklı örneklerle karşılaştırılması desteklenir. Ayrıca öğrencilerin birbirlerine sorular yönelterek ifadelerini genişletmeleri ve sözlü etkileşim içinde kullanmaları sağlanır. Öğrencilerin hazırlıksız konuşma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları ve hazırlıklı konuşma durumlarında belirledikleri içerikleri düzenleyerek doğal ve anlaşılır biçimde sunmaları desteklenir (KB2.17).

İkili çalışmalar gerçekleştirilir. Öğrencilerden biri aile bireylerini tanımlar ve basit cümleler kurar, diğeri dinler, sorular sorar ve gerektiğinde karşılaştırmalar yapar. Roller değiştirilerek sürecin sürdürülmesi sağlanır (E3.5). Bu süreçte öğrenilen yapıların farklı bağlamlarda kullanılması, yeniden düzenlenmesi ve sözlü iletişim yoluyla paylaşılması desteklenir.

Küçük grup çalışmaları yapılır. Öğrenciler grup içinde akrabalık isimlerini birlikte belirler, bu unsurları sınıflandırır ve ortak bir sözlü sunum hazırlar. Böylece sınıflandırma ve yapılandırma becerilerinin geliştirilmesi sağlanır (KB2.7, KB2.10).

Sürecin sonunda öğrencilerin konuşma etkinliklerine ilişkin düşünce, duygu ve deneyimlerini değerlendirmeleri sağlanır. Öğrencilerden hangi ifadeleri doğru kullandıklarını, hangi noktalarda zorlandıklarını ve kendilerini nasıl geliştirebileceklerini ifade etmeleri beklenir. Bu süreçte yapılan çalışmaların yorumlanması ve anlamlandırılması desteklenir (E3.5).

Öğrenciler bu değerlendirmelerini sınıf ortamında paylaşır ve arkadaşlarının görüşlerini dinler. İkili ve grup içi paylaşımlar yoluyla karşılıklı geri bildirim verilmesi ve öğrenmenin pekiştirilmesi sağlanır. Bu süreçte öğrencilerin sorumluluk almaları, duyarlı davranmaları ve iletişim kurmaları desteklenir (KB2.16)

ZAZ.6.1.Y

"Yaşamım" temasına yönelik yazma–anlatma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışverişe ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatılır (E1.3, SDB1.2). Öğrencilerin bu görselleri incelemeleri; çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışverişe ilişkin bildikleri sözcükleri hatırlamaları; çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışveriş ile ilgili yönergeleri fark etmeleri ve bu bilgileri basit şekilde yazılı olarak ifade etmeleri sağlanır (OB3, OB7). Ayrıca verilen yazma görevinin ne olduğu, ne yazılacağı ve nasıl yazılacağının genel olarak anlaşılması desteklenir (KB2.6).

Çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışveriş ile ilgili beğeni bildiren ifadeler içeren kısa yazılı model metinler sunulur. Bu metinlerin incelenmesi, yapı ve ifade biçimlerinin fark edilmesi ve model alınarak benzer ifadelerin yeniden yazılması sağlanır. Böylece modelden yararlanarak yazılı üretime geçiş desteklenir (E2.3, SDB2.3).

Ardından model metinler temel alınarak yazılı içerik oluşturulması sağlanır. "Okul evimize yakındır.", "Mahallemizde futbol sahası vardır." gibi ifadelerin yanı sıra "Akrabalarımı ziyaret ederim.", "Meyve ve sebzeleri pazardan alırız." gibi ifadeler de kullanılarak cümleler yazılır ve bu ifadeler uygun biçimde düzenlenir. Böylece yazma içeriğinin oluşturulması ve geliştirilmesi sağlanır (D9.2, D13.4, D17.1, KB2.5).

Yazma görevinin yapılandırılması sağlanır. Çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışveriş ifadeleri içeren kısa metinler yazılması beklenir. Yazma sürecinde uygun materyallerin seçilmesi (defter, çalışma kâğıdı vb.), uygun sözcüklerin ve dil yapılarının kullanılması, noktalama işaretlerine dikkat edilmesi ve basit mesajların açık ve anlaşılır biçimde ifade edilmesi desteklenir (E3.5). Ayrıca öğrencilerin hazırlıklı yazma durumlarında içeriklerini planlayarak düzenlemeleri ve hazırlıksız yazma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları sağlanır (KB2.10).

Yazılan metinlerin geliştirilmesi sağlanır. Yazılar yeniden okunur, benzer ve farklı yönler karşılaştırılır, sınıf eşyaları ve ifadeler kategorilere ayrılır ve gerekli düzenlemeler yapılır.

Yazılı içeriklerin farklı bağlamlarda yeniden düzenlenmesi sağlanır. Yazılan ifadeler değiştirilerek metinler genişletilir. Bu süreçte yazılı bilgilerin yeniden yapılandırılması ve paylaşılması desteklenir. Öğrencilerin yazdıkları metinleri arkadaşlarıyla paylaşmaları ve yazılı iletişim kurmaları sağlanır (KB2.17).

Küçük grup çalışmaları yapılır. Grup içinde yazılan metinler paylaşılır, birlikte gözden geçirilir ve ortak metinler oluşturulur.

Sürecin sonunda yazma süreci ve ürünlerine ilişkin değerlendirme yapılır. Yazılan metinler gözden geçirilerek güçlü yönler ve geliştirilmesi gereken noktalar belirlenir. Ardından bu değerlendirmeler sınıf ortamında paylaşılır ve karşılıklı geri bildirimlerde bulunulur (KB2.9).

Öğrenci bu tema kapsamında hazırlayacağı performans görevi ile ilgili; günlük rutininin özet hâlini kısa ve yalın bir dille defterine yazabilir. Öğrenci yazdığı bu metni sınıftakilere yüksek sesle okuyabilir, sonra defterini kapatıp yazdığı metni sınıftakilere anlatabilir. Bu performans görevi; hedef sözcüklerin doğru ve bağlama uygun kullanımı, temel dil bilgisi yapılarını işlevsel biçimde kullanabilme, yazılı ve / veya sözlü anlatımın anlaşılırlığı, iletişim amacına uygun ifade kullanımı ile göreve katılım, çaba ve süreç içindeki ilerleme gibi ölçütleri içeren analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir. Performans görevi sürecinde öğrencilerin sürece daha aktif katılım göstermelerini desteklemek amacıyla öz değerlendirme veya akran değerlendirme formlarına da yer verilebilir.

ZAZ.6.1.DBS

"Yaşamım" temasına yönelik dil bilgisi seçme–kullanma süreci; çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışveriş görselleri ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır. Öğrenciler görselleri inceler, duydukları ifadeleri takip eder ve sınıfça tekrar eder (E2.3). "Babamın kardeşi amcam olur.", "Mahallemizin spor salonuna giderim." gibi cümleler birlikte söylenerek içerikle ilk aşinalık oluşturulur. Bu süreçte dil yapılarının kuralları açıklanmadan doğal ve bağlam içinde fark edilmesi sağlanır (SDB2.1). 

Çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışveriş içeren görseller üzerinden eşleştirme etkinliği yapılır. Öğrenciler dinledikleri cümleleri doğru görsellerle eşleştirir, çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışveriş ile ilgili işaretler ve hangi ifadenin hangi görsele ait olduğunu sözlü olarak belirtir. Bu etkinlik sayesinde hedef dil parçaları kuralları bilinmeden fark edilerek ayırt edilir (SDB2.1).

Kısa canlandırmalar veya video kesitleri izlenir. Öğrenciler izledikleri içerikte mahallede neler bulunduğunu, akrabalık kavramlarını, alışveriş ihtiyaçlarını ifade eden cümleleri ve basit ifadeleri ("Ben fırından ekmek alabilirim.", "Halamlar bize misafirliğe geldi.") belirler ve bu ifadeleri tekrar eder. Sınıf içine getirilen gerçek nesnelerle ilişki kurularak anlam güçlendirilir (KB2.16).

Aynı yapıya sahip cümleler grup hâlinde tekrar edilir. Öğrenciler sırayla cümleleri sesli olarak söyler, arkadaşlarının tekrarlarını dinler ve birlikte tekrar ederek işitsel farkındalık geliştirir. Bu süreçte benzer dil yapılarının fark edilmesi sağlanır (KB2.4).

Farklı aile bireyleri, mekânları ve yönergeler kullanılarak yeni örnekler oluşturulur. "Dedemi ve nenemi çok severim." , "Annemle alışverişe gittik." gibi cümlelerin yanı sıra "Sokağımızı temiz tutarız.", "Okula tek başıma giderim." gibi ifadeler de kullanılarak aynı dil yapıları farklı bağlamlarda tekrar edilir. Böylece hedef dil parçaları kuralları düşünülmeden, otomatik biçimde pekiştirilir (KB2.11).

Sınıf içinde hareketli bir etkinlik yapılır. Öğrenciler dolaşarak görselini gördükleri çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışveriş ile ilgili sözcükleri içeren cümleler kurar. "Tek başıma alışveriş yapabilirim.", "Dışarıda gezmeyi severim." gibi ifadeler gerçek ortamla ilişkilendirilerek kısa, doğal ve anlamlı biçimde tekrar edilir (SDB2.3).

Beden diliyle canlandırma etkinliği uygulanır. Öğrenciler çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışveriş ile ilgili düşüncelerini hareketlerle destekler. Böylece dil yapıları kuralları bilinmeden fiziksel olarak da içselleştirilir (KB2.17).

Konuşma ve hareketin birlikte kullanıldığı oyunlaştırılmış etkinlikler yapılır. Öğrenciler hem cümle kurar hem de aynı anda nesneleri gösterir. Bu süreçte hedef dil parçaları eş zamanlı olarak tekrar edilir ve canlandırılır (E2.3).

İkili ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır. Öğrenciler birbirlerine akrabalık kavramlarını anlatır; çevre duyarlılığı, sağlıklı yaşamayı ifade eder ve karşılıklı sorular sorarak iletişim kurar. Kullanılan ifadeler doğal ve akıcı hâle gelir. Bu süreçte öğrenciler öğrendikleri dil yapılarını, kuralları düşünmeden seçerek farklı durumlarda kullanır ve iletişim kurarken tabii biçimde kullanıma sokar (KB2.17).

ZAZ.6.1.SÖS

"Yaşamım" temasına yönelik sözcük seçme–kullanma süreci; çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışverişe ilişkin hedef sözcüklerin yer aldığı görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır. Öğrenciler bu içerikleri dinler ve izler, hedef sözcükleri bütünsel olarak duyar ve görür (E2.3, KB2.6).

Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Hedef sözcükler sesli olarak tekrar edilir; "amca", "ev", "oda", "mahalle", "hala", "teyze", "kuzen" gibi sözcükler doğru sesletimle söylenir. Bu süreçte sözcüklerin doğal kullanımına aşinalık kazandırılır (SDB3.3).

Görseller üzerinden sözcüklerin kullanımı üzerine çalışmalar yapılır. "Bu kimdir?", "Nerede alışveriş yaparız?" gibi sorulara hedef sözcüklerle cevap verilmesi sağlanır. Böylece sözcüklerin kullanım bağlamı algılanır (KB2.8, KB2.10). 

Sözcüklerin anlamlarını zihinde yapılandırmaya yönelik eşleştirme ve sınıflandırma etkinlikleri uygulanır. Çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışveriş ile ilgili doğru sözcüklerle eşleştirilir, benzer özelliklerine göre gruplandırılır ve sözcükler arasında kavramsal ilişkiler kurulur.

Hedef sözcüklerin anlamlarını pekiştirmek amacıyla tekrar ve kullanım çalışmaları yapılır. Aynı sözcükler farklı örnekler içinde kullanılır; akrabalık kavramları gösterilerek "amca", "dayı", "hala", "teyze" çeşitli durumlarda tekrar edilir. Böylece sözcüklerin anlamları bağlam içinde algılanır (KB2.11).

Sınıf içinde hareketli etkinlikler uygulanır. Öğrenciler sınıfta dolaşarak görselini gördükleri çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışveriş ile ilgili sözcükleri kullanarak cümleler kurar. Sözcüklerin gerçek yaşamla ilişkilendirilmesi ve kendiliğinden, doğal ve tabii bir biçimde kullanılması sağlanır (E1.6, E3.2).

İkili ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır. Öğrenciler birbirlerine sorular sorar, çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışveriş ile ilgili hedef sözcükleri iletişim kurarken kendiliğinden, gerçek ve doğal biçimde kullanır. Bu süreçte sözcüklerin farklı bağlamlarda etkili biçimde kullanıma sokulması desteklenir (KB2.17).

ZAZ.6.1.SES.

"Yaşamım" temasına yönelik sesletim seçme–kullanma süreci; sınıfa çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışverişi yansıtan görsellerin getirilmesiyle başlatılır. Görseller incelenirken kısa diyaloglar dinletilir. Dinleme sırasında duyulan sözcüklere dikkat edilmesi ve özellikle tekrar eden seslerin fark edilmesi sağlanır. Dinleme sonrasında duyulan sözcükler sınıfça tekrar edilir ve hangi seslerin duyulduğu belirlenir (E1.3, E1.6).

Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Sözcükler önce toplu olarak, ardından bireysel olarak tekrar edilir. "Amca", "kuzen", "kardeş", "alışveriş", "park" gibi sözcükler doğru sesletimle ifade edilir ve işitsel doğruluk pekiştirilir.

Farklı cümlelerin yer aldığı dinleme etkinliği uygulanır. Aynı sesleri içeren sözcükler farklı cümleler içinde dinlenir. Dinleme sonrasında duyulan sözcükler ve tekrar eden sesler belirlenir. Benzer sesler karşılaştırılır ve aralarındaki farklar ortaya konur (KB2.3, KB2.8).

Sınıf içinde uygulama etkinliği yapılır. Sınıfa getirilen bilgi kartları gösterilerek doğru sesletimle adlandırılır. Öğrenciler gördükleri bilgi kartlarını kendiliğinden seçerek doğru ve doğal biçimde ifade eder, yanlış sesletimler fark edilerek bunların doğru biçimi tekrar edilir. Bu süreçte öğrencilerin sesleri gerçek ve tabii bir biçimde kullanmaları desteklenir (KB2.5).

Ses gruplama etkinliği uygulanır. Benzer sesleri içeren sözcükler bir araya getirilir ve farklı sesler ayırt edilerek gruplandırılır. Bu süreçte öğrencilerin ses farkındalıkları güçlendirilir. İkili ve grup çalışmaları yapılır. Öğrenciler birbirlerine çevresini tanıma, akrabalık, günlük yaşam ve alışveriş ile ilgili kullanabilecekleri ifadeleri (yaşam alanları, akrabalık kavramları vb.) doğru sesletimle ifade eder. Öğrencilerin hedef sesleri iletişim sırasında kendiliğinden, doğru, gerçek ve tabii bir biçimde kullanmaları sağlanır. Etkinlik sonunda yapılan konuşmalar değerlendirilir ve sesletim doğruluğu üzerine geri bildirim verilir (KB2.10, KB2.16).

Çevresini tanıma alt temasında öğrenciler "Benim Mahallem" veya "Benim Çevrem" başlıklı bir kroki veya poster hazırlayabilir. Bu çalışmada öğrenci evini merkeze alarak okul, market, pazar, park, cami, komşu evi, fırın, durak gibi yerleri gösterebilir. Öğrenci bu yerleri yalnızca adlandırmakla kalmaz; evine yakın olanları, okul yolunda gördüğü mekânları ve günlük yaşamda hangi yerleri kullandığını basit cümlelerle anlatabilir.

Akrabalık alt temasında öğrenciler aile ağacı hazırlayarak anne, baba, kardeş, dede, nine, amca, hala, dayı, teyze ve kuzen gibi akrabalık ilişkilerini gösterebilir. Bu çalışmada öğrenciden birkaç aile bireyini kısa cümlelerle tanıtması beklenebilir. Örneğin dedesinin nerede yaşadığını, teyzesinin ne iş yaptığını veya bayramda hangi akrabalarını ziyaret ettiğini anlatabilir.

Günlük yaşam alt temasında öğrenciler "Bir Günüm" başlıklı bir çizelge hazırlayabilir. Sabah uyanma, hazırlanma, okula gitme, derse girme, oyun oynama, eve dönme, ödev yapma, aileyle yemek yeme ve uyuma gibi günlük işler zaman sırasına göre düzenleyebilir.

Alışveriş alt temasında sınıfta küçük bir pazar, bakkal, manav, kırtasiye veya kantin ortamı oluşturulabilir. Öğrenciler ürün kartları, gerçek nesneler veya görseller üzerinden alışveriş listesi hazırlayabilir, ürün isteme, miktar belirtme, fiyat sorma, tercih yapma ve teşekkür etme gibi ifadeleri kullanabilir.

Çevresini tanıma alt temasında öğrenciler için ev, okul, bakkal, park, pazar, cami, sokak, komşu evi gibi yerler görsel kartlarla verilebilir. Öğrenci önce bu görselleri tanıyabilir, sonra öğretmenin söylediği yeri gösterebilir, ardından görsel ile kelimeyi eşleştirebilir. Daha sonra "Bu evdir.", "Bu okuldur.", "Bakkal buradadır." gibi kısa ve model cümlelerle çevresindeki yerleri ifade edebilir.

Akrabalık alt temasında öğrencilerin anne, baba, kardeş, dede, nine, amca, hala, dayı, teyze ve kuzen gibi adları karıştırmamaları için basit aile ağacı görsellerinden yararlanılabilir. Öğrenci önce çekirdek aile bireylerini tanıyabilir; ardından yakın akrabalar aşamalı biçimde eklenebilir. Öğretmen "Bu kim?", "Bu annen mi?", "Bu deden mi?" gibi kısa sorularla öğrencinin cevap vermesini kolaylaştırabilir. Öğrenci "Bu benim annemdir.", "Bu benim kardeşimdir." gibi kalıp cümlelere geçirilebilir.

Günlük yaşam alt temasında sabah kalkma, yüz yıkama, kahvaltı yapma, okula gitme, oyun oynama, ödev yapma ve uyuma gibi günlük işler resimli kartlarla gösterilebilir. Öğrenci bu kartları önce tanıyabilir, sonra doğru sıraya dizebilir. Daha sonra her kart için kısa ifadeler kullanabilir. Örneğin "Kalkarım.", "Okula giderim.", "Yemek yerim.", "Uyurum." gibi basit cümlelerle günlük yaşamını anlatmaya başlayabilir.

Alışveriş alt temasında öğrencilerin ekmek, su, süt, elma, defter, kalem gibi öğrencinin bildiği ürünlerden başlanabilir. Öğrenci önce ürünü gösterebilir ve adını tekrar edebilir; ardından "Ekmek istiyorum.", "Su istiyorum.", "Bu kaç lira?", "Teşekkür ederim." gibi kısa kalıpları model alarak kullanabilir.