4. Tema: Beden Ve Sağlık

ZAZ.5.4.D

"Beden ve Sağlık" temasına yönelik dinleme / izleme–anlamlandırma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla vücudumuz, temizlik, sağlık ve spor görselleri üzerinden başlatılır. Görseller incelenerek "İnsan vücudunda hangi organlar var?", "Vücut temizliği için ne yapılmalıdır?", "Sporun sağlık için faydası nedir?" gibi sorulara yönelik düşünceler oluşturulur ve öğrencilerin kendi sınıf yaşantılarından örnekler vermeleri sağlanır (E1.1, E1.4). Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, görsellerdeki unsurlar ile yaşantılar arasında temel ilişkilerin fark edilmesi ve mevcut içerik hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır (E3.4, SDB1.2, OB4, KB1, KB2.8).

Devamında kısa bir ses kaydı, video veya diyalogdan kesitler sunularak içerikte yer alan vücudumuz, temizlik, sağlık ve spor hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır. Görsel ve işitsel ipuçları birlikte değerlendirilerek içerik hakkında çıkarımlar yapılır (E3.5, SDB1.3). Tahminler sınıf ortamında paylaşılırken öğrencilerin birbirlerini dikkatle dinlemeleri, farklı görüşlere açık olmaları ve iletişim kurmaları desteklenir (KB2.10, KB2.11).

Ardından "Beden ve Sağlık" temasına uygun dinleme / izleme metni kesintisiz olarak sunulur. Bu metinde vücudumuz, temizlik, sağlık ve spor yer alır. Bu aşamada içeriğin genel anlamının kavranılması, konusunun algılanılması; temel unsurların, yönergelerin ve ayrıntıların tanınması beklenir. Böylece bütüncül içerikteki temel bileşenlerin fark edilmesi sağlanır.

Dinleme sonrasında tema; içerikte geçen vücudumuz, temizlik, sağlık ve spor ile ilgili görseller, kartlar ve dijital materyaller aracılığıyla yeniden ele alınır. Bu unsurlar eşleştirme, işaretleme ve basit sınıflandırma etkinlikleriyle ayırt edilir; benzerlik ve farklılıklar belirlenir (E1.6, E3.6, D3.2, D5.2). Başlangıçta yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve dinlenen içerikle karşılaştırılır; tahminlerin doğruluğu kontrol edilir ve gerekçelendirilir. İçerikte yer alan unsurların bütün içinde konumlandırılması ve temel sınıflandırmalar yapılması sağlanır. İçerikteki bilgiler tablo veya şemalar üzerinde yapılandırılarak yatay ve dikey ilişkiler görünür hâle getirilir (D13.2, D16.3, OB5).

Vücudumuz, temizlik, sağlık ve sporla ilgili kategorilere ayrılır; organlar-vücudumuz, sınıf- temizlik, sağlıklı yaşam-spor üzerinden anlamlı bağlantılar kurulur. Dinlenen bilgiler öğrencilerin kendi yaşantılarıyla ilişkilendirilerek içerik içselleştirilir (E3.7). Bu süreçte dikkatlerini içerik üzerinde yoğunlaştırmaları, öğrenmeye istekli katılım göstermeleri ve yeni duruma uyum sağlamaları desteklenir.

Sürecin sonunda dinleme etkinliğine ilişkin gözlemlenen, anlaşılan ve düşünülen bilgiler bireysel olarak değerlendirilir ve sınıfla paylaşılır (E3.10). Gönüllü öğrenciler söz alarak anladıklarını ifade ederken diğer öğrenciler onları dikkatle dinler. Ardından ikili ve küçük grup çalışmalarıyla karşılıklı olarak bilgi, düşünce ve deneyimler paylaşılır; vücudun organları tanıtılır, beden temizliği için nelerin yapılması gerektiği söylenir, spor ile sağlıklı yaşam arasındaki ilişkiye dair basit ifadeler kullanılır (KB2.5, KB2.12).

ZAZ.5.4.O

"Beden ve Sağlık" temasına yönelik okuma–anlamlandırma süreci, öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla vücudumuz, temizlik, sağlık ve spor içeren kısa metinler ve görseller üzerinden başlatılır. Görseller ve metin parçaları incelenerek "Bu metin ne hakkında olabilir?", "Vücudumuzda hangi organlar vardır?", "Vücut temizliği nasıl yapılır?", "Niçin spor yapmalıyız?" gibi sorulara yönelik tahminlerde bulunulması sağlanır (E1.3, E3.8). Önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, vücudun bölümlerini söylemesi, temizliğin vücut için önemini, sağlıklı yaşam ile sporun önemini mevcut içerikle önceki bilgiler arasında temel ilişkilerin kurulması desteklenir. Bu süreçte öğrencilerin merak duygularının desteklenmesi, kendilerini ifade etmelerine yönelik farkındalık geliştirmeleri beklenir. Sunulan yazılı ve görsel ipuçları aracılığıyla içerik ile önceki bilgi ve deneyimler arasında bağ kurulması sağlanır ve metnin konusu hakkında basit tahminlerde bulunulur (SDB1.1, OB1, OB4, KB2.2).

Okuma içeriğine ait başlık, görseller ve anahtar ifadeler incelenir. Bu ipuçlarına dayanarak metnin konusu, metinde yer alabilecek vücudun bölümleri, sağlıklı yaşam, temizlik hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır. Öğrencilerin görsel ve yazılı ipuçlarından yararlanarak içeriği genel olarak algılamaları desteklenir (E3.7).

Metin sessiz olarak okunur. Okuma sürecinde içeriğin genel anlamının bütüncül olarak kavranması, metinde geçen vücudun bölümleri, temizlik, sağlık ve sporla ilgili ifadelerin fark edilmesi beklenir. Ayrıca metin içerisindeki basit ve temel ayrıntıların belirlenmesi sağlanır. Böylece içeriğin konusu genel olarak algılanır ve temel bileşenler tanınır (D8.1, D11.3, KB2.6).

Okuma sonrasında metinde yer alan vücudun bölümleri; temizlik, sağlık ve spor ile ilgili görseller ve bilgi kartlarıyla yeniden ele alınır. Bu unsurlar eşleştirme ve işaretleme etkinlikleriyle tanınır ve ayırt edilir; "Vücudun baş kısmında hangi organlar bulunur?", "Beden temizliği için neler kullanılır?", "Sporun sağlığınız için önemi nedir?" gibi sorular üzerinden içerik somutlaştırılır (E1.6, SDB3.1). Başlangıçta yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve metinle karşılaştırılarak doğruluğu kontrol edilir; doğru ve yanlış tahminler gerekçeleriyle ifade edilir (D17.3, SDB3.3).

Metinde yer alan ögeler tablo, şema veya görsel düzenleyiciler aracılığıyla yapılandırılır. Vücudun bölümleri, temizlik, sağlık ve spor belirli bir düzen içinde yerleştirilerek bu unsurlar arasındaki bağlantılar açık biçimde ortaya konur. Bu unsurlar basit kategoriler altında sınıflandırılır ve benzerlik–farklılıklar üzerinden karşılaştırmalar yapılır. Ayrıca ögeler arasındaki yatay ve dikey ilişkilerin fark edilmesi sağlanır (SDB1.2). Devamında vücut ile organlar, beden ve temizlik, sağlıklı yaşam ve spor arasındaki bağlantılar ele alınır. "Vücudunuzda hangi organlar bulunur?", "Sağlıklı yaşam için ne yapılmalıdır?" gibi sorular üzerinden ilişkiler kurulması sağlanır. Bu süreçte anlamlı bağlantılar kurulması ve metnin derinlemesine incelenmesi desteklenir. Metinden hareketle basit çıkarımlar yapılır ve elde edilen bilgiler öğrencilerin kendi sınıf ortamlarıyla ilişkilendirilerek ifade edilir; böylece içerik içselleştirilir (KB2.5, KB2.14).

Sürecin sonunda okuma ve anlamlandırma sürecine ilişkin gözden geçirilen bilgi, deneyim, düşünce ve duygular bireysel olarak ifade edilir. Gönüllü öğrencilere söz verilerek onların metinden anladıklarını paylaşmaları diğer öğrencilerin de onları dikkatle dinlemeleri sağlanır (SDB3.1). Ardından ikili ve küçük grup çalışmalarıyla karşılıklı paylaşımlar gerçekleştirilir; vücudun bölümleri, temizlik, sağlık ve spor ile ilgili kavramlar ifade edilir. Bu süreçte iletişim kurulması, iş birliği yapılması ve karşılıklı etkileşim içinde bulunulması beklenir (KB2.20).

ZAZ.5.4.K

"Beden ve Sağlık" temasına yönelik konuşma–anlatma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla vücudun bölümleri, temizlik, sağlık ve spora ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatılır (E1.3). Öğrencilerin vücudun bölümleri, temizlik, sağlık ve spora ilişkin yaşantılarını hatırlamaları, nesneleri adlandırmaları, bulundukları yerleri ifade etmeleri ve basit yönergeleri fark etmeleri sağlanır. Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin etkin hâle getirilmesi ve mevcut içerikle ilişkilendirilmesi hedeflenir (E1.5, OB2, KB2.2).

Devamında vücudun bölümleri, temizlik, sağlık ve spor ile ilgili beğeni ifadeleri içeren kısa konuşma örnekleri ("Bu gözdür.", "Şu eldir.") sunulur. Öğrencilerin bu örnekleri dinlemeleri, tekrar etmeleri ve doğru sesletimle taklit etmeleri sağlanır. Böylece model ifadelere aşinalık kazanmaları ve sözlü üretime hazırlık yapmaları desteklenir (SDB1.1).

Ardından öğrencilerin model konuşmaları taklit ederek benzer ifadeler üretmeleri sağlanır. Öğrenciler "Bu ayaktır.", "Şu kulaktır." gibi ifadeleri tekrar ederken "Ben spor yapmayı severim.", "Elimi yüzümü yıkarım." gibi yönergeleri de kullanır ve bu ifadeleri kendi sınıf ortamlarına göre değiştirerek yeniden kurar. Böylece taklit yoluyla yeni içerik oluşturulması ve bu içeriklerin bağlama uygun biçimde düzenlenmesi sağlanır (D14.3, D15.4, OB6, KB2.4, KB2.17).

Öğrencilerin öğrendikleri dil yapılarını kullanarak yeni ve özgün ifadeler oluşturmaları sağlanır. Öğrencilerden vücudun bölümleri, temizlik, sağlık ve spor ile ilgili beğenilerini ifade eden cümleler kurmaları beklenir. Kurulan ifadelerin açık, anlaşılır ve doğru biçimde iletilmesi teşvik edilir. Bu süreçte uygun sözcüklerin seçilmesi, ifadelerin geliştirilmesi ve farklı örneklerle karşılaştırılması desteklenir (E1.5, E3.10). Ayrıca öğrencilerin birbirlerine sorular yönelterek ifadelerini genişletmeleri ve sözlü etkileşim içinde kullanmaları sağlanır. Öğrencilerin hazırlıksız konuşma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları ve hazırlıklı konuşma durumlarında belirledikleri içerikleri düzenleyerek doğal ve anlaşılır biçimde sunmaları desteklenir (D18.3).

İkili çalışmalar gerçekleştirilir. Öğrencilerden biri vücudun organlarını tanımlar ve basit cümleler kurar, diğeri dinler, sorular sorar ve gerektiğinde karşılaştırmalar yapar. Roller değiştirilerek sürecin sürdürülmesi sağlanır (E3.7). Bu süreçte öğrenilen yapıların farklı bağlamlarda kullanılması, yeniden düzenlenmesi ve sözlü iletişim yoluyla paylaşılması desteklenir.

Küçük grup çalışmaları yapılır. Öğrenciler grup içinde vücudun bölümleri, temizlik, sağlık ve spor ifadelerini birlikte belirler, bu unsurları sınıflandırır ve ortak bir sözlü sunum hazırlar. Böylece sınıflandırma ve yapılandırma becerilerinin geliştirilmesi sağlanır (KB2.16.3). Sürecin sonunda öğrencilerin konuşma etkinliklerine ilişkin düşünce, duygu ve deneyimlerini değerlendirmeleri sağlanır. Öğrencilerden hangi ifadeleri doğru kullandıklarını, hangi noktalarda zorlandıklarını ve kendilerini nasıl geliştirebileceklerini ifade etmeleri beklenir. Bu süreçte yapılan çalışmaların yorumlanması ve anlamlandırılması desteklenir (SDB2.1).

Öğrenciler bu değerlendirmelerini sınıf ortamında paylaşır ve arkadaşlarının görüşlerini dinler. İkili ve grup içi paylaşımlar yoluyla karşılıklı geri bildirim verilmesi ve öğrenmenin pekiştirilmesi sağlanır. Bu süreçte öğrencilerin sorumluluk almaları, duyarlı davranmaları ve iletişim kurmaları desteklenir (KB2.15, KB2.20).

ZAZ.5.4.Y

"Beden ve Sağlık" temasına yönelik yazma–anlatma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla vücudun bölümleri, temizlik, sağlık ve spor beğeni ifadelerine ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatılır (SDB2.3). Öğrencilerin bu görselleri incelemeleri; vücudun bölümleri, temizlik, sağlık ve spora ilişkin bildikleri sözcükleri hatırlamaları; vücudun bölümleri, temizlik, sağlık ve spor ile ilgili yönergeleri fark etmeleri ve bu bilgileri basit şekilde yazılı olarak ifade etmeleri sağlanır. Ayrıca verilen yazma görevinin ne olduğu, ne yazılacağı ve nasıl yazılacağının genel olarak anlaşılması desteklenir (OB2, KB2.2, KB2.8).

Vücudun bölümleri, temizlik, sağlık ve spor ile ilgili beğeni bildiren ifadeler içeren kısa yazılı model metinler sunulur. Bu metinlerin incelenmesi, yapı ve ifade biçimlerinin fark edilmesi ve model alınarak benzer ifadelerin yeniden yazılması sağlanır. Böylece modelden yararlanarak yazılı üretime geçiş desteklenir (D7.2, D12.3).

Model metinler temel alınarak yazılı içerik oluşturulması sağlanır. "Göz buradadır.", "Kulakla duyarız." gibi ifadelerin yanı sıra "Spor yapmayı severim.", "Vücut temizliğime dikkat ederim." gibi ifadeler de kullanılarak cümleler yazılır ve bu ifadeler uygun biçimde düzenlenir. Böylece yazma içeriğinin oluşturulması ve geliştirilmesi sağlanır (D18.1).

Yazma görevinin yapılandırılması sağlanır. Vücudun bölümleri, temizlik, sağlık ve spor ile ilgili ifadeleri içeren kısa metinler yazılması beklenir. Yazma sürecinde uygun materyallerin seçilmesi (defter, çalışma kâğıdı vb.), uygun sözcüklerin ve dil yapılarının kullanılması, noktalama işaretlerine dikkat edilmesi ve basit mesajların açık ve anlaşılır biçimde ifade edilmesi desteklenir (D19.3). Ayrıca öğrencilerin hazırlıklı yazma durumlarında içeriklerini planlayarak düzenlemeleri ve hazırlıksız yazma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları sağlanır (SDB2.1, KB2.16.3).

Yazılan metinlerin geliştirilmesi sağlanır. Yazılar yeniden okunur, benzer ve farklı yönler karşılaştırılır, sınıf eşyaları ve ifadeler kategorilere ayrılır ve gerekli düzenlemeler yapılır. Yazılı içeriklerin farklı bağlamlarda yeniden düzenlenmesi sağlanır (SDB2.1). Yazılan ifadeler değiştirilerek metinler genişletilir. Bu süreçte yazılı bilgilerin yeniden yapılandırılması ve paylaşılması desteklenir. Öğrencilerin yazdıkları metinleri arkadaşlarıyla paylaşmaları ve yazılı iletişim kurmaları sağlanır (SDB3.1, KB2.16).

Küçük grup çalışmaları yapılır. Grup içinde yazılan metinler paylaşılır, birlikte gözden geçirilir ve ortak metinler oluşturulur. Sürecin sonunda yazma süreci ve ürünlerine ilişkin değerlendirme yapılır. Yazılan metinler gözden geçirilerek güçlü yönler ve geliştirilmesi gereken noktalar belirlenir (E3.6). Ardından bu değerlendirmeler sınıf ortamında paylaşılır ve karşılıklı geri bildirimlerde bulunur (E3.7, SDB3.3, KB2.10).

Öğrenci bu tema kapsamında hazırlayacağı performans görevi ile ilgili; bir mukavva üzerine insan figürü çizebilir veya bir model oluşturabilir. Daha sonra vücudun ana bölümlerini (baş, göz, kulak, dil, dudak, burun vb.) etiketlerle işaretleyebilir. Sunum esnasında en az 5 organın adını söyleyebilir ve ne işe yaradığını kısa cümlelerle ifade edebilir. Örneğin "Gözlerimle görürüm.", "Kulaklarımla sesleri duyarım.", "Ellerimle soğukla sıcağı ayırt ederim.". Bu performans görevi; hedef sözcüklerin doğru ve bağlama uygun kullanımı, temel dil bilgisi yapılarını işlevsel biçimde kullanabilme, yazılı ve / veya sözlü anlatımın anlaşılırlığı, iletişim amacına uygun ifade kullanımı ile göreve katılım, çaba ve süreç içindeki ilerleme gibi ölçütleri içeren analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.

ZAZ.5.4.DBS

"Beden ve Sağlık" temasına yönelik dil bilgisi seçme–kullanma süreci; vücudun bölümleri, temizlik, sağlık ve spor görselleri ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır (E1.5). Öğrenciler görselleri inceler, duydukları ifadeleri takip eder ve sınıfça tekrar eder. "Bu kulaktır.", "Mide şurada." gibi cümleler birlikte söylenerek içerikle ilk aşinalık oluşturulur. Bu süreçte dil yapılarının kuralları açıklanmadan, doğal ve bağlam içinde fark edilmesi sağlanır (E3.8, SDB1.1).

Vücudun bölümleri, temizlik, sağlık ve spor içeren görseller üzerinden eşleştirme etkinliği yapılır. Öğrenciler dinledikleri cümleleri doğru görsellerle eşleştirir, vücutta yer alan organları, temizlik ve sağlıklı yaşam kurallarını hangi ifadenin hangi görsele ait olduğunu sözlü olarak belirtir. Bu etkinlik sayesinde hedef dil parçaları kuralları bilinmeden fark edilerek ayırt edilir (SDB2.1).

Kısa canlandırmalar veya video kesitleri izlenir. Öğrenciler izledikleri içerikte hangi organın vücudun neresinde olduğunu, temizlik kurallarını, sağlıklı yaşamı ifade eden cümleleri ve basit ifadeleri ("Ben yürümeyi severim.", "Kalp vücudun sol tarafındadır.") belirler ve bu ifadeleri tekrar eder. Sınıf içine getirilen gerçek nesnelerle ilişki kurularak anlam güçlendirilir (KB2.4).

Aynı yapıya sahip cümleler grup hâlinde tekrar edilir. Öğrenciler sırayla cümleleri sesli olarak söyler, arkadaşlarının tekrarlarını dinler ve birlikte tekrar ederek işitsel farkındalık geliştirir. Bu süreçte benzer dil yapılarının fark edilmesi sağlanır (E3.6, SDB3.1).

Farklı vücut organları, temizlik kuralları ve yönergeler kullanılarak yeni örnekler oluşturulur. "Bu spor hareketleri çok faydalıdır." , "Şu tatma organımızdır." gibi cümlelerin yanı sıra "Ben spor yapmayı severim.", "Ben basketbol oynamayı sevmem." gibi ifadeler de kullanılarak aynı dil yapıları farklı bağlamlarda tekrar edilir. Böylece hedef dil parçaları kuralları düşünülmeden otomatik biçimde pekiştirilir (SDB3.3).

Sınıf içinde hareketli bir etkinlik yapılır. Öğrenciler dolaşarak gördükleri vücudun organlarını gösterir ve özelliklerini ifade eden cümleler kurar (E3.7). "Diş beyazdır.", "Saç siyahtır." gibi ifadeler gerçek ortamla ilişkilendirilerek kısa, doğal ve anlamlı biçimde tekrar edilir. Beden diliyle canlandırma etkinliği uygulanır. Öğrenciler vücudun organlarını taklit eder ve onlarla ilgili düşüncelerini hareketlerle destekler. Böylece dil yapıları kuralları bilinmeden fiziksel olarak da içselleştirilir (KB2.7).

Konuşma ve hareketin birlikte kullanıldığı oyunlaştırılmış etkinlikler yapılır. Öğrenciler hem cümle kurar hem de aynı anda nesneleri gösterir. Bu süreçte hedef dil parçaları eş zamanlı olarak tekrar edilir ve canlandırılır. İkili ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır. Öğrenciler birbirlerine vücudun bölümlerini, temizlik kurallarını, sağlıklı yaşamı anlatır, organların yerlerini ve özelliklerini ifade eder ve karşılıklı sorular sorarak iletişim kurar (E3.4). Kullanılan ifadeler doğal ve akıcı hâle gelir. Bu süreçte öğrenciler öğrendikleri dil yapılarını, kuralları düşünmeden seçerek farklı durumlarda kullanır ve iletişim kurarken tabii biçimde kullanıma sokar (SDB3.3).

ZAZ.5.4.SÖS

"Beden ve Sağlık" temasına yönelik sözcük seçme–kullanma süreci; vücudun bölümleri, temizlik kuralları, sağlıklı yaşama ilişkin hedef sözcüklerin yer aldığı görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır (E3.8). Öğrenciler bu içerikleri dinler ve izler, hedef sözcükleri bütünsel olarak duyar ve görür.

Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Hedef sözcükler sesli olarak tekrar edilir; "göz", "kulak", "dil", "ağız", "boyun", "burada", "şurada", "nerede" gibi sözcükler doğru sesletimle söylenir. Bu süreçte sözcüklerin doğal kullanımına aşinalık kazandırılır (SDB1.1). Görseller üzerinden sözcüklerin kullanımı üzerine çalışmalar yapılır. "Bu nedir?", "Bu hangi organ?" gibi sorulara hedef sözcüklerle cevap verilmesi sağlanır. Böylece sözcüklerin kullanım bağlamı algılanır (E2.5). Sözcüklerin anlamlarını zihinde yapılandırmaya yönelik eşleştirme ve sınıflandırma etkinlikleri uygulanır. Vücudun bölümleri, temizlik kuralları, sağlıklı yaşam doğru sözcüklerle eşleştirilir, benzer özelliklerine göre gruplandırılır ve sözcükler arasında kavramsal ilişkiler kurulur (SDB2.1, KB2.10).

Hedef sözcüklerin anlamlarını pekiştirmek amacıyla tekrar ve kullanım çalışmaları yapılır. Aynı sözcükler farklı örnekler içinde kullanılır; vücudun bölümleri gösterilerek adlandırılır ve "parmak", "ayak" gibi sözcükler çeşitli durumlarda tekrar edilir. Böylece sözcüklerin anlamları bağlam içinde algılanır (SDB2.3). Sınıf içinde hareketli etkinlikler uygulanır. Öğrenciler sınıfta dolaşarak etrafa resimleri asılmış organları adlandırır, görevlerini söyler ve ifade içeren sözcükleri kullanır. Sözcüklerin gerçek yaşamla ilişkilendirilmesi ve kendiliğinden, doğal ve tabii bir biçimde kullanılması sağlanır (SDB3.3, KB2.15, KB2.16).

İkili ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır. Öğrenciler birbirlerine sorular sorar, organları tanımlar ve hedef sözcükleri iletişim kurarken kendiliğinden, gerçek ve doğal biçimde kullanır. Bu süreçte sözcüklerin farklı bağlamlarda etkili biçimde kullanıma sokulması desteklenir.

ZAZ.5.4.SES

"Beden ve Sağlık" temasına yönelik sesletim seçme–kullanma süreci; sınıfa vücudun bölümleri, temizlik kuralları, sağlıklı yaşamı yansıtan görsellerin getirilmesiyle başlatılır. Görseller incelenirken kısa diyaloglar dinletilir. Dinleme sırasında duyulan sözcüklere dikkat edilmesi ve özellikle tekrar eden seslerin fark edilmesi sağlanır. Dinleme sonrasında duyulan sözcükler sınıfça tekrar edilir ve hangi seslerin duyulduğu belirlenir (SDB1.2).

Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Sözcükler önce toplu olarak, ardından bireysel olarak tekrar edilir. "Göz", "kulak", "temizlik", "onlar" gibi sözcükler doğru sesletimle ifade edilir ve işitsel doğruluk pekiştirilir (E1.6).

Farklı cümlelerin yer aldığı dinleme etkinliği uygulanır. Aynı sesleri içeren sözcükler farklı cümleler içinde dinlenir. Dinleme sonrasında duyulan sözcükler ve tekrar eden sesler belirlenir. Benzer sesler karşılaştırılır ve bunların aralarındaki farklar ortaya konur (SDB3.3). Sınıf içinde uygulama etkinliği yapılır. Sınıfa getirilen vücut iskeleti gösterilerek doğru sesletimle adlandırılır. Öğrenciler gördükleri nesneleri kendiliğinden seçerek doğru ve doğal biçimde ifade eder; yanlış sesletimler fark edilerek doğru biçimi tekrar edilir. Bu süreçte öğrencilerin sesleri gerçek ve tabii bir biçimde kullanmaları desteklenir (SDB2.2).

Ses gruplama etkinliği uygulanır. Benzer sesleri içeren sözcükler bir araya getirilir ve farklı sesler ayırt edilerek gruplandırılır. Bu süreçte öğrencilerin ses farkındalıkları güçlendirilir (KB2.16). İkili ve grup çalışmaları yapılır. Öğrenciler birbirlerine vücudun bölümleri, temizlik kuralları, sağlıklı yaşam ile ilgili kullanabilecekleri ifadeleri (organların işlevleri, temizlik ve sporun önemi) doğru sesletimle ifade eder (E3.7). Öğrencilerin hedef sesleri iletişim sırasında kendiliğinden, doğru, gerçek ve tabii bir biçimde kullanmaları sağlanır. Etkinlik sonunda yapılan konuşmalar değerlendirilir ve sesletim doğruluğu üzerine geri bildirim verilir (SDB3.1).

Vücudumuz alt temasında öğrenciler bir beden şeması posteri hazırlayabilir. Poster üzerinde baş, el, kol, ayak, göz, kulak, ağız, burun gibi bölümleri gösterebilir ve uygun kelime kartlarını ilgili yerlere yerleştirebilir. Öğrenciler; göz–görme, kulak–duyma, el– tutma, ayak–yürüme ilişkisi kurarak beden bölümlerini işlevleriyle anlamlandırabilir. Temizlik alt temasında öğrenciler temizlik alışkanlıkları panosu oluşturabilir. Sabun, su, havlu, diş fırçası, tarak gibi araçları el yıkama, yüz yıkama, diş fırçalama ve saç tarama gibi davranışlarla eşleştirebilir. "Elimi sabunla yıkarım.", "Dişimi fırçalarım." gibi kısa model ifadelerle temizlik davranışları tanıtabilir.

Sağlık ve spor alt temasında öğrenciler sağlıklı yaşam kartları hazırlayabilir. Bir kartta iyi olma, hasta olma, yorgun hissetme gibi sağlık durumları; başka kartlarda yürüyüş, koşma, top oynama, egzersiz yapma gibi spor etkinlikleri yer alabilir. Öğrenciler bu kartları "sağlığı koruyan davranışlar" ve "dikkat edilmesi gereken durumlar" şeklinde gruplandırabilir.

Sağlıklı yaşam konusunda öğrenciler "Sağlıklı Günüm" etkinliğinde sabah elini yüzünü yıkama, dişini fırçalama, okulda hareket etme, spor yapma ve kendini iyi hissetme gibi durumları görsellerle sıralayabilir.

Vücudumuz alt temasında öğretmen beden şeması ve büyük görseller kullanabilir. Öğrenci önce baş, el, kol, ayak, göz, kulak gibi bölümleri kendi bedeninde veya görsel üzerinde gösterebilir. Daha sonra öğretmenin söylediği kelimeyi ilgili beden bölümüyle eşleştirir ve öğretmenle birlikte tekrar edebilir. Temizlik alt temasında sabun, havlu, diş fırçası, tarak gibi araçlar gösterilebilir; öğrenci bu araçları el yıkama, diş fırçalama, yüz yıkama ve saç tarama gibi davranışlarla eşleştirilebilir. Öğretmen davranışı canlandırır, öğrenciler önce izleyebilir, sonra kart seçer, ardından kısa tekrar yapabilir. Sağlık ve spor alt temasında iyi, hasta, yorgun gibi sağlık durumu kartları ile koşma, yürüme, top oynama ve egzersiz yapma görselleri kullanılabilir. Öğrenci önce sağlık durumunu veya spor etkinliğini görselden tanıyabilir, sonra öğretmenin model ifadesini tekrar edebilir. Spor etkinlikleri için basit hareket canlandırmaları yapılabilir; öğrenci koşma, yürüme veya top oynama görselini hareketle eşleştirerek anlamı pekiştirebilir.

Vücudumuz alt temasında öğretmen beden şeması ve büyük görseller kullanabilir. Öğrenci önce baş, el, kol, ayak, göz, kulak gibi bölümleri kendi bedeninde veya görsel üzerinde gösterebilir. Daha sonra öğretmenin söylediği kelimeyi ilgili beden bölümüyle eşleştirir ve öğretmenle birlikte tekrar edebilir.

Temizlik alt temasında sabun, havlu, diş fırçası, tarak gibi araçlar gösterilebilir; öğrenci bu araçları el yıkama, diş fırçalama, yüz yıkama ve saç tarama gibi davranışlarla eşleştirilebilir. Öğretmen davranışı canlandırır, öğrenciler önce izleyebilir, sonra kart seçer, ardından kısa tekrar yapabilir.

Sağlık ve spor alt temasında iyi, hasta, yorgun gibi sağlık durumu kartları ile koşma, yürüme, top oynama ve egzersiz yapma görselleri kullanılabilir. Öğrenci önce sağlık durumunu veya spor etkinliğini görselden tanıyabilir, sonra öğretmenin model ifadesini tekrar edebilir. Spor etkinlikleri için basit hareket canlandırmaları yapılabilir; öğrenci koşma, yürüme veya top oynama görselini hareketle eşleştirerek anlamı pekiştirebilir.