3. Tema: Mevsim Ve Takvim

ZAZ.5.3.D

"Mevsim ve Takvim" temasına yönelik dinleme / izleme–anlamlandırma süreci, öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla günler ve aylar, mevsimler, hava olayları görseller üzerinden başlatılır (E1.1). Görseller incelenerek "Bugün hava nasıl?", "Hangi mevsimdesiniz?", "Hangi aydasınız?", "Bugün günlerden nedir?", "Saat kaç?" gibi sorulara yönelik düşünceler oluşturulur ve öğrencilerin kendi sınıf yaşantılarından örnekler vermeleri sağlanır. Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, görsellerdeki unsurlar ile yaşantılar arasında temel ilişkilerin fark edilmesi ve mevcut içerik hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır (OB4, KB1).

Kısa bir ses kaydı, video veya diyalogdan kesitler sunularak içerikte yer alan günler ve aylar, mevsimler, hava olayları hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır. Görsel ve işitsel ipuçları birlikte değerlendirilerek içerik hakkında çıkarımlar yapılır. Tahminler sınıf ortamında paylaşılırken öğrencilerin birbirlerini dikkatle dinlemeleri, farklı görüşlere açık olmaları ve iletişim kurmaları desteklenir (KB2.10, D3.2, D5.2).

"Mevsim ve Takvim" temasına uygun dinleme / izleme metni kesintisiz olarak sunulur. Bu metinde gün isimleri, aylar, mevsimler, hava olayları ve saatler yer alır. Bu aşamada içeriğin genel anlamının kavranılması, konusunun algılanılması; temel unsurların, yönergelerin ve ayrıntıların tanınması beklenir. Böylece bütüncül içerikteki temel bileşenlerin fark edilmesi sağlanır.

Dinleme sonrasında tema; içerikte geçen günler ve aylar, mevsimler, hava olaylarına ait görseller, kartlar ve dijital materyaller aracılığıyla yeniden ele alınır (E3.7). Bu unsurlar eşleştirme, işaretleme ve basit sınıflandırma etkinlikleriyle ayırt edilir; benzerlik ve farklılıklar belirlenir (SDB2.2). Başlangıçta yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve dinlenen içerikle karşılaştırılır, tahminlerin doğruluğu kontrol edilir ve gerekçelendirilir (SDB3.1). İçerikte yer alan unsurların bütün içinde konumlandırılması ve temel sınıflandırmalar yapılması sağlanır. İçerikteki bilgiler tablo veya şemalar üzerinde yapılandırılarak yatay ve dikey ilişkiler görünür hâle getirilir (KB2.3, KB2.14).

Günleri, ayları, mevsimleri, hava olaylarını ve günün vakitleri kategorilere ayrılır; günün vakitleri-günün aktiviteleri, aylar-mevsimler, hava olayları-giyim kuşam ve sosyal aktiviteler üzerinden anlamlı bağlantılar kurulur. Dinlenen bilgiler öğrencilerin kendi yaşantılarıyla ilişkilendirilerek içerik içselleştirilir. Bu süreçte dikkatlerini içerik üzerinde yoğunlaştırmaları, öğrenmeye istekli katılım göstermeleri ve yeni duruma uyum sağlamaları desteklenir.

Sürecin sonunda dinleme etkinliğine ilişkin gözlemlenen, anlaşılan ve düşünülen bilgiler bireysel olarak değerlendirilir ve sınıfla paylaşılır. Gönüllü öğrenciler söz alarak anladıklarını ifade ederken diğer öğrenciler onları dikkatle dinler (E3.3, E3.5). Ardından ikili ve küçük grup çalışmalarıyla karşılıklı olarak bilgi, düşünce ve deneyimler paylaşılır; günün vakitleri, gün isimleri, aylar, mevsimler ve hava olayları için basit ifadeler kullanılır (KB2.16.1).

ZAZ.5.3.O

"Mevsim ve Takvim" temasına yönelik okuma–anlamlandırma süreci, öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla günler ve aylar, mevsimler, hava olaylarını içeren kısa metinler ve görseller üzerinden başlatılır (SDB1.3). Görseller ve metin parçaları incelenerek "Bu metin ne hakkında olabilir?", "Saat kaç?", "Bugün günlerden nedir?", "Hangi mevsimdeyiz?", "Bugün hava nasıl?" gibi sorulara yönelik tahminlerde bulunulması sağlanır. Önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, günlerin vakitlerini, gün isimlerini, ayları, mevsimleri, hava olayları ile ilgili mevcut içerikle önceki bilgiler arasında temel ilişkilerin kurulması desteklenir. Bu süreçte öğrencilerin merak duygularının desteklenmesi, kendilerini ifade etmelerine yönelik farkındalık geliştirmeleri beklenir. Sunulan yazılı ve görsel ipuçları aracılığıyla içerik ile önceki bilgi ve deneyimler arasında bağ kurulması sağlanır ve metnin konusu hakkında basit tahminlerde bulunulur (OB4, OB5, KB2.2).

Okuma içeriğine ait başlık, görseller ve anahtar ifadeler incelenir. Bu ipuçlarına dayanarak metnin konusu, metinde yer alabilecek günün vakitleri, günler ve aylar, mevsimler, hava olayları hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır (E1.6). Öğrencilerin görsel ve yazılı ipuçlarından yararlanarak içeriği genel olarak algılamaları desteklenir (D16.2, D17.2, KB2.9).

Metin sessiz olarak okunur. Okuma sürecinde içeriğin genel anlamının bütüncül olarak kavranılması; metinde geçen günün vakitleri, günler ve aylar, mevsimler, hava olaylarının fark edilmesi beklenir. Ayrıca metin içerisindeki basit ve temel ayrıntıların belirlenmesi sağlanır. Böylece içeriğin konusu genel olarak algılanır ve temel bileşenler tanınır.

Okuma sonrasında metinde yer alan günün vakitleri; günler ve aylar, mevsimler, hava olayları ile ilgili görseller ve bilgi kartlarıyla yeniden ele alınır (E1.3, E3.2). Bu unsurlar eşleştirme ve işaretleme etkinlikleriyle tanınır ve ayırt edilir; "Saat kaçta okula gidersiniz?", "Hangi mevsimde nasıl giyinirsiniz?", "Hangi aylarda hava daha sıcak olur?" gibi sorular üzerinden içerik somutlaştırılır. Başlangıçta yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve metinle karşılaştırılarak doğruluğu kontrol edilir; doğru ve yanlış tahminler gerekçeleriyle ifade edilir (SDB3.3, KB2.12).

Metinde yer alan ögeler tablo, şema veya görsel düzenleyiciler aracılığıyla yapılandırılır. Günler ve aylar, mevsimler, hava olayları belirli bir düzen içinde yerleştirilerek bu unsurlar arasındaki bağlantılar açık biçimde ortaya konur (E3.1, E3.10). Bu unsurlar basit kategoriler altında sınıflandırılır ve benzerlik–farklılıklar üzerinden karşılaştırmalar yapılır. Ayrıca ögeler arasındaki yatay ve dikey ilişkilerin fark edilmesi sağlanır (KB2.8).

Günün vakitleri ile gün içinde yapılan aktiviteler, günler ile okula gidilen günler arasında, aylar ile mevsimler arasındaki bağlantılar ele alınır. "Hangi mevsimde kar yağar?", "Ağaçlar hangi mevsimde yapraklarını döker?", "Kahvaltı ne zaman yapılır?" gibi sorular üzerinden ilişkiler kurulması sağlanır (SDB3.3). Bu süreçte anlamlı bağlantılar kurulması ve metnin derinlemesine incelenmesi desteklenir. Metinden hareketle basit çıkarımlar yapılır ve elde edilen bilgiler öğrencilerin kendi sınıf ortamlarıyla ilişkilendirilerek ifade edilir, böylece içerik içselleştirilir (E3.4, KB2.10).

Sürecin sonunda okuma ve anlamlandırma sürecine ilişkin gözden geçirilen bilgi, deneyim, düşünce ve duygular bireysel olarak ifade edilir. Gönüllü öğrenciler söz alarak anladıklarını ifade ederken diğer öğrenciler onları dikkatle dinler (E1.5). Ardından ikili ve küçük grup çalışmalarıyla karşılıklı paylaşımlar gerçekleştirilir; günün vakitleri, günler ve aylar, mevsimler, hava olayları ifade edilir. Bu süreçte iletişim kurulması, iş birliği yapılması ve karşılıklı etkileşim içinde bulunulması bekleni (SDB3.1, KB2.4).

ZAZ.5.3.K

"Mevsim ve Takvim" temasına yönelik konuşma–anlatma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla günün vakitleri, günler ve aylar, mevsimler, hava olayları ve beğeniye ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatılır (E3.1). Öğrencilerin günler ve ayları, mevsimleri, hava olaylarını ifade etmeleri ve basit yönergeleri fark etmeleri sağlanır. Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin etkin hâle getirilmesi ve mevcut içerikle ilişkilendirilmesi hedeflenir (OB7, KB2.8).

Günün vakitleri, günler ve aylar, mevsimler, hava olayları ile ilgili beğeni ifadeleri içeren kısa konuşma örnekleri ("Bugün hava güneşli.", "Nisan ayındayız.", "Akşamları ders çalışırım.") sunulur. Öğrencilerin bu örnekleri dinlemeleri, tekrar etmeleri ve doğru sesletimle taklit etmeleri sağlanır (E1.4). Böylece model ifadelere aşinalık kazanmaları ve sözlü üretime hazırlık yapmaları desteklenir (KB2.14).

Ardından öğrencilerin model konuşmaları taklit ederek benzer ifadeler üretmeleri sağlanır. Öğrenciler "Hava yağışlı.", "Haziranda okullar kapanır." gibi ifadeleri tekrar ederken "Mayısta doğdum.", "Ocak ayında hava soğuk olur." gibi yönergeleri de kullanır ve bu ifadeleri kendi sınıf ortamlarına göre değiştirerek yeniden kurar. Böylece taklit yoluyla yeni içerik oluşturulması ve bu içeriklerin bağlama uygun biçimde düzenlenmesi sağlanır.

Öğrencilerin öğrendikleri dil yapılarını kullanarak yeni ve özgün ifadeler oluşturmaları sağlanır. Öğrencilerden günün vakitleri, günler ve aylar, mevsimler, hava olayları ile ilgili beğenilerini ifade eden cümleler kurmaları beklenir (E2.4). Kurulan ifadelerin açık, anlaşılır ve doğru biçimde iletilmesi teşvik edilir. Bu süreçte uygun sözcüklerin seçilmesi, ifadelerin geliştirilmesi ve farklı örneklerle karşılaştırılması desteklenir. Ayrıca öğrencilerin birbirlerine sorular yönelterek ifadelerini genişletmeleri ve sözlü etkileşim içinde kullanmaları sağlanır. Öğrencilerin hazırlıksız konuşma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları ve hazırlıklı konuşma durumlarında belirledikleri içerikleri düzenleyerek doğal ve anlaşılır biçimde sunmaları desteklenir (D7.2, KB2.5).

İkili çalışmalar gerçekleştirilir. Öğrencilerden biri hava olayları, mevsimler, günler ile ilgili basit cümleler kurar; diğeri dinler, sorular sorar ve gerektiğinde karşılaştırmalar yapar. Roller değiştirilerek sürecin sürdürülmesi sağlanır. Bu süreçte öğrenilen yapıların farklı bağlamlarda kullanılması, yeniden düzenlenmesi ve sözlü iletişim yoluyla paylaşılması desteklenir (SDB3.3).

Küçük grup çalışmaları yapılır. Öğrenciler grup içinde günün vakitleri, günler ve aylar, mevsimler, hava olayları ifadelerini birlikte belirler, bu unsurları sınıflandırır ve ortak bir sözlü sunum hazırlar. Böylece sınıflandırma ve yapılandırma becerilerinin geliştirilmesi sağlanır (E3.2, D11.1, OB8).

Sürecin sonunda öğrencilerin konuşma etkinliklerine ilişkin düşünce, duygu ve deneyimlerini değerlendirmeleri sağlanır. Öğrencilerden hangi ifadeleri doğru kullandıklarını, hangi noktalarda zorlandıklarını ve kendilerini nasıl geliştirebileceklerini ifade etmeleri beklenir. Bu süreçte yapılan çalışmaların yorumlanması ve anlamlandırılması desteklenir (KB2.7).

Öğrenciler bu değerlendirmelerini sınıf ortamında paylaşır ve arkadaşlarının görüşlerini dinler. İkili ve grup içi paylaşımlar yoluyla karşılıklı geri bildirim verilmesi ve öğrenmenin pekiştirilmesi sağlanır. Bu süreçte öğrencilerin sorumluluk almaları, duyarlı davranmaları ve iletişim kurmaları desteklenir (KB2.16.2).

ZAZ.5.3.Y

"Mevsim ve Takvim" temasına yönelik yazma–anlatma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla günün vakitleri, günler ve aylar, mevsimler, hava olayları ifadelerine ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatılır (E3.8, SDB1.1). Öğrencilerin bu görselleri incelemeleri; günün vakitleri, günler ve aylar, mevsimler, hava olaylarına ilişkin bildikleri sözcükleri hatırlamaları; günün vakitleri, günler ve aylar, mevsimler, hava olaylarına ilişkin yönergeleri fark etmeleri ve bu bilgileri basit şekilde yazılı olarak ifade etmeleri sağlanır. Ayrıca verilen yazma görevinin ne olduğu, ne yazılacağı ve nasıl yazılacağının genel olarak anlaşılması desteklenir (OB1, OB2).

Günün vakitleri, günler ve aylar, mevsimler, hava olaylarını bildiren ifadeler içeren kısa yazılı model metinler sunulur. Bu metinlerin incelenmesi, yapı ve ifade biçimlerinin fark edilmesi ve model alınarak benzer ifadelerin yeniden yazılması sağlanır. Böylece modelden yararlanarak yazılı üretime geçiş desteklenir (E3.10).

Ardından model metinler temel alınarak yazılı içerik oluşturulması sağlanır. "Hava bulutludur.", "Nisan ayı yağmurludur." gibi ifadelerin yanı sıra "Cumartesi tatildir.", "İlkbaharda hava serindir." gibi ifadeler de kullanılarak cümleler yazılır ve bu ifadeler uygun biçimde düzenlenir. Böylece yazma içeriğinin oluşturulması ve geliştirilmesi sağlanır (D13.4).

Yazma görevinin yapılandırılması sağlanır. Günün vakitleri, günler ve aylar, mevsimler, hava olayları ifadelerini içeren kısa metinler yazılması beklenir. Yazma sürecinde uygun materyallerin seçilmesi (defter, çalışma kâğıdı vb.), uygun sözcüklerin ve dil yapılarının kullanılması, noktalama işaretlerine dikkat edilmesi ve basit mesajların açık ve anlaşılır biçimde ifade edilmesi desteklenir (E3.2, E3.10). Ayrıca öğrencilerin hazırlıklı yazma durumlarında içeriklerini planlayarak düzenlemeleri ve hazırlıksız yazma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları sağlanır (KB2.1).

Yazılan metinlerin geliştirilmesi sağlanır. Yazılar yeniden okunur, benzer ve farklı yönler karşılaştırılır, sınıf eşyaları ve ifadeler kategorilere ayrılır ve gerekli düzenlemeler yapılır.

Yazılı içeriklerin farklı bağlamlarda yeniden düzenlenmesi sağlanır. Yazılan ifadeler değiştirilerek metinler genişletilir (E3.10). Bu süreçte yazılı bilgilerin yeniden yapılandırılması ve paylaşılması desteklenir. Öğrencilerin yazdıkları metinleri arkadaşlarıyla paylaşmaları ve yazılı iletişim kurmaları sağlanır (KB2.5, KB2.17).

Küçük grup çalışmaları yapılır. Grup içinde yazılan metinler paylaşılır, birlikte gözden geçirilir ve ortak metinler oluşturulur.

Sürecin sonunda yazma süreci ve ürünlerine ilişkin değerlendirme yapılır. Yazılan metinler gözden geçirilerek güçlü yönler ve geliştirilmesi gereken noktalar belirlenir. Ardından bu değerlendirmeler sınıf ortamında paylaşılır ve karşılıklı geri bildirimlerde bulunulur (KB2.11).

Öğrenci bu tema kapsamında hazırlayacağı performans görevi ile ilgili; mukavvadan yuvarlak bir duvar saati tasarlayabilir. Her saate kendi rutinini yazabilir. Örneğin saatlerin altına şuna benzer ifadeler yazabilir: Saat 07.00'de uyanırım, saat 07.30'da kahvaltı yaparım, saat 08.00'da okula giderim. Bu performans görevi; hedef sözcüklerin doğru ve bağlama uygun kullanımı, temel dil bilgisi yapılarını işlevsel biçimde kullanabilme, yazılı ve / veya sözlü anlatımın anlaşılırlığı, iletişim amacına uygun ifade kullanımı ile göreve katılım, çaba ve süreç içindeki ilerleme gibi ölçütleri içeren analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.

ZAZ.5.3.DBS

"Mevsim ve Takvim" temasına yönelik dil bilgisi seçme–kullanma süreci; günün vakitleri, günler ve aylar, mevsimler, hava olaylarını yansıtan görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır (E1.3). Öğrenciler görselleri inceler, duydukları ifadeleri takip eder ve sınıfça tekrar eder. "Nisan ayında ağaçlar çiçek açar.", "Yaz ayları sıcak olur.", "Sabah hava serin olur." gibi cümleler birlikte söylenerek içerikle ilk aşinalık oluşturulur. Bu süreçte dil yapılarının kuralları açıklanmadan doğal ve bağlam içinde fark edilmesi sağlanır (E3.9, SDB2.1, KB2.6).

Günün vakitleri, günler ve aylar, mevsimler, hava olaylarını içeren görseller üzerinden eşleştirme etkinliği yapılır. Öğrenciler dinledikleri cümleleri doğru görsellerle eşleştirir, ilgili kavramları işaretler ve hangi ifadenin hangi görsele ait olduğunu sözlü olarak belirtir (E1.6). Bu etkinlik sayesinde hedef dil parçaları kuralları bilinmeden fark edilerek ayırt edilir (SDB3.1).

Kısa canlandırmalar veya video kesitleri izlenir. Öğrenciler izledikleri içerikte hangi mevsimde hangi ayların olduğunu, günün vakitlerini, ayların isimlerini ifade eden cümleleri ve basit ifadeleri ("Ben ilkbaharı severim.", "Öğlen daha sıcak olur.", "Pazartesiden sonra salı gelir.") belirler ve bu ifadeleri tekrar eder (E3.10). Sınıf içine getirilen gerçek nesnelerle ilişki kurularak anlam güçlendirilir (SDB2.3).

Aynı yapıya sahip cümleler grup hâlinde tekrar edilir. Öğrenciler sırayla cümleleri sesli olarak söyler, arkadaşlarının tekrarlarını dinler ve birlikte tekrar ederek işitsel farkındalık geliştirir. Bu süreçte benzer dil yapılarının fark edilmesi sağlanır (E3.9).

Farklı mevsim, ay ve gün isimlerini kullanarak yeni örnekler oluşturulur. "Akşam güneş batar.", "Öğlen sıcaktır.", "Kış mevsimi soğuktur." gibi cümlelerin yanı sıra "Kışın geceler uzundur.", "Yazın hava sıcaktır." gibi ifadeler de kullanılarak aynı dil yapıları farklı bağlamlarda tekrar edilir. Böylece hedef dil parçaları kuralları düşünülmeden otomatik biçimde pekiştirilir (SDB1.2, KB2.9).

Sınıf içinde hareketli bir etkinlik yapılır. Öğrenciler dolaşarak gördükleri günün vakitleri, günler ve aylar, mevsimler, hava olayları özelliklerini ifade eden cümleler kurar. "Ağustos mayısa göre daha sıcaktır", "İlkbaharda daha çok yağmur yağar" gibi ifadeler gerçek ortamla ilişkilendirilerek kısa, doğal ve anlamlı biçimde tekrar edilir (E3.7).

Beden diliyle canlandırma etkinliği uygulanır. Öğrenciler günün vakitleri, günler ve aylar, mevsimler, hava olayları ile ilgili düşüncelerini hareketlerle destekler. Böylece dil yapıları kuralları bilinmeden fiziksel olarak da içselleştirilir (KB2.10).

Konuşma ve hareketin birlikte kullanıldığı oyunlaştırılmış etkinlikler yapılır. Öğrenciler hem cümle kurar hem de aynı anda nesneleri gösterir. Bu süreçte hedef dil parçaları eş zamanlı olarak tekrar edilir ve canlandırılır (E3.6, SDB3.2).

İkili ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır. Öğrenciler birbirlerine günün vakitleri, günler ve aylar, mevsimler, hava olaylarını anlatır; hangi vakitte ne yaptıklarını, hangi günleri sevdiklerini, hangi mevsimde hangi hava olaylarının olduğunu ifade eder ve karşılıklı sorular sorarak iletişim kurar. Kullanılan ifadeler doğal ve akıcı hâle gelir. Bu süreçte öğrenciler öğrendikleri dil yapılarını, kuralları düşünmeden seçerek farklı durumlarda kullanır ve iletişim kurarken tabii biçimde kullanıma sokar (KB2.16.2).

ZAZ.5.3.SÖS

"Mevsim ve Takvim" temasına yönelik sözcük seçme–kullanma süreci; günün vakitleri, günler ve aylar, mevsimler, hava olaylarına ilişkin hedef sözcüklerin yer aldığı görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır (E3.5). Öğrenciler bu içerikleri dinler ve izler, hedef sözcükleri bütünsel olarak duyar ve görür.

Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Hedef sözcükler sesli olarak tekrar edilir; "sıcak", "soğuk", "yağışlı", "öğle", "akşam", "ikindi", "gece" gibi sözcükler doğru sesletimle söylenir. Bu süreçte sözcüklerin doğal kullanımına aşinalık kazandırılır (SDB3.3, KB2.8).

Görseller üzerinden sözcüklerin kullanımı üzerine çalışmalar yapılır. "Hangi aydayız?", "Hangi mevsimdeyiz?" gibi sorulara hedef sözcüklerle cevap verilmesi sağlanır. Böylece sözcüklerin kullanım bağlamı algılanır (E1.6, E3.2, E3.9).

Sözcüklerin anlamlarını zihinde yapılandırmaya yönelik eşleştirme ve sınıflandırma etkinlikleri uygulanır. Günün vakitleri, günler ve aylar, mevsimler, hava olaylarını doğru sözcüklerle eşleştirilir, benzer özelliklerine göre gruplandırılır ve sözcükler arasında kavramsal ilişkiler kurulur (KB2.9, KB2.14).

Hedef sözcüklerin anlamlarını pekiştirmek amacıyla tekrar ve kullanım çalışmaları yapılır. Aynı sözcükler farklı örnekler içinde kullanılır; günün vakitleri, günler ve aylar, mevsimler, hava olayları ifade edilir ve "sıcak", "soğuk", "gündüz", "gece" gibi sözcükler çeşitli durumlarda tekrar edilir. Böylece sözcüklerin anlamları bağlam içinde algılanır (SDB2.3).

Sınıf içinde hareketli etkinlikler uygulanır. Öğrenciler sınıfta dolaşarak etrafa resimleri asılmış günün vakitleri, günler ve aylar, mevsimler, hava olaylarını ifade içeren sözcükleri kullanır. Sözcüklerin gerçek yaşamla ilişkilendirilmesi ve kendiliğinden, doğal ve tabii bir biçimde kullanılması sağlanır (KB2.14).

İkili ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır. Öğrenciler birbirlerine sorular sorar, günün vakitleri, günler ve aylar, mevsimler, hava olayları ile ilgili hedef sözcükleri iletişim kurarken kendiliğinden, gerçek ve doğal biçimde kullanır. Bu süreçte sözcüklerin farklı bağlamlarda etkili biçimde kullanıma sokulması desteklenir.

ZAZ.5.3.SES

"Mevsim ve Takvim" temasına yönelik sesletim seçme–kullanma süreci; sınıfa günün vakitleri, günler ve aylar, mevsimler, hava olaylarını yansıtan görsellerin getirilmesiyle başlatılır. Görseller incelenirken kısa diyaloglar dinletilir (E3.2). Dinleme sırasında duyulan sözcüklere dikkat edilmesi ve özellikle tekrar eden seslerin fark edilmesi sağlanır. Dinleme sonrasında duyulan sözcükler sınıfça tekrar edilir ve hangi seslerin duyulduğu belirlenir (E3.7, SDB2.1, KB2.8).

Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Sözcükler önce toplu olarak, ardından bireysel olarak tekrar edilir. "sıcak", "soğuk", "gündüz", "akşam" gibi sözcükler doğru sesletimle ifade edilir ve işitsel doğruluk pekiştirilir (E3.7).

Farklı cümlelerin yer aldığı dinleme etkinliği uygulanır. Aynı sesleri içeren sözcükler farklı cümleler içinde dinlenir. Dinleme sonrasında duyulan sözcükler ve tekrar eden sesler belirlenir. Benzer sesler karşılaştırılır ve aralarındaki farklar ortaya konur (E3.9, KB2.5, KB2.11).

Sınıf içinde uygulama etkinliği yapılır. Sınıfa getirilen kartlar gösterilerek doğru sesletimle adlandırılır. Öğrenciler gördükleri kartları kendiliğinden seçerek doğru ve doğal biçimde ifade eder; yanlış sesletimler fark edilerek doğru biçimi tekrar edilir. Bu süreçte öğrencilerin sesleri gerçek ve tabii bir biçimde kullanmaları desteklenir (SDB3.1). Ses gruplama etkinliği uygulanır. Benzer sesleri içeren sözcükler bir araya getirilir ve farklı sesler ayırt edilerek gruplandırılır. Bu süreçte öğrencilerin ses farkındalıkları güçlendirilir (KB2.9, KB2.14).

İkili ve grup çalışmaları yapılır. Öğrenciler birbirlerine günün vakitleri, günler ve aylar, mevsimler, hava olayları ile ilgili kullanabilecekleri ifadeleri (günlük yaşam, mevsimden döngü) doğru sesletimle ifade eder (E3.6). Öğrencilerin hedef sesleri iletişim sırasında kendiliğinden, doğru, gerçek ve tabii bir biçimde kullanmaları sağlanır. Etkinlik sonunda yapılan konuşmalar değerlendirilir ve sesletim doğruluğu üzerine geri bildirim verilir (KB2.14, KB2.17).

Öğrencilerden basit bir haftalık hava durumu panosu hazırlamaları istenebilir. Panoda haftanın günleri yer alabilir; öğrenciler her günün yanına güneşli, yağmurlu, bulutlu, rüzgârlı veya karlı hava sembollerini yerleştirebilir. Öğrenciler "Bugün hava güneşli.", "Salı günü hava yağmurlu." gibi cümlelerle gün ve hava durumu arasında bağlantı kurabilir.

Mevsimler alt teması için öğrenciler bir mevsim döngüsü posteri oluşturulabilir. İlkbahar, yaz, sonbahar ve kış görsellerini sıraya koyar; her mevsimin yanına uygun hava olayı, kıyafet, yiyecek veya etkinlik görselleri ekleyebilir. Örneğin kış mevsiminin yanına kar, mont ve atkı; yaz mevsiminin yanına güneş, şapka ve yüzme; sonbaharın yanına yaprak ve rüzgâr; ilkbaharın yanına yağmur ve çiçek görselleri yerleştirilebilir.

Günler ve aylar alt temasında öğrenciler sınıf için küçük bir takvim köşesi hazırlayabilir. İçinde bulunulan ay, haftanın günleri ve özel okul günleri takvim üzerinde gösterebilir.

Öğretmen günler ve aylar için sınıf takvimini kullanabilir. Öğrenci takvimde bugünü gösterebilir, ardından öğretmenin söylediği gün veya ay kartını seçebilir. Haftalık plan çizelgesi hazırlanabilir; öğrenciler gün kartlarını sıraya dizebilir. Aylar için de yıl şeridi kullanılır ve öğrenciler ay kartlarını görsel destekle doğru sıraya yerleştirebilir. Mevsimler için öğretmen dört temel mevsimi büyük ve belirgin görsellerle verebilir. Öğrenci önce kış, yaz, ilkbahar ve sonbahar görsellerini tanıyabilir sonra bu görselleri kar, güneş, yaprak, çiçek gibi ipuçlarıyla eşleştirebilir.

Hava olayları için güneşli, yağmurlu, karlı, bulutlu ve rüzgârlı hava sembolleri kullanılabilir. Öğrenci önce o günkü hava durumuna uygun sembolü seçebilir; ardından öğretmenin model ifadesini tekrar edebilir. Örneğin öğretmen pencereyi gösterip hava durumunu söyleyebilir, öğrenci güneş veya bulut kartını seçerek anlamı destekleyebilir.