2. Tema: Evim

ZAZ.5.2.D

"Evim" temasına yönelik dinleme / izleme–anlamlandırma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla aile bireyleri, mahalle hayatı, meslekleri yansıtan görseller üzerinden başlatılır. Görseller incelenerek "Ailemde kimler var?", "Mahallede market nerede?", "Sağlık ocağı nerede?", "Doktor ne yapar?" gibi sorulara yönelik düşünceler oluşturulur ve öğrencilerin kendi sınıf yaşantılarından örnekler vermeleri sağlanır (E1.1, E1.5, E3.8, SDB1.2). Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, görsellerdeki unsurlar ile yaşantılar arasında temel ilişkilerin fark edilmesi ve mevcut içerik hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır ( OB1, KB2.2, KB2.6).

Kısa bir ses kaydı, video veya diyalogdan kesitler sunularak içerikte yer alan aile bireyleri, mahalle hayatı, meslekler hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır. Görsel ve işitsel ipuçları birlikte değerlendirilerek içerik hakkında çıkarımlar yapılır. Tahminler sınıf ortamında paylaşılırken öğrencilerin birbirlerini dikkatle dinlemeleri, farklı görüşlere açık olmaları ve iletişim kurmaları desteklenir (E3.4, D6.1, D10.1).

"Evim" temasına uygun dinleme / izleme metni kesintisiz olarak sunulur. Bu metinde aile bireyleri, mahalle hayatı, meslekler yer alır. Bu aşamada içeriğin genel anlamının ve konusunun kavranması, yönergelerin anlaşılması, temel unsurların ve ayrıntıların fark edilmesi beklenir. Böylece bütüncül içerikteki temel bileşenlerin fark edilmesi sağlanır (KB1, KB2.10, KB2.12).

Dinleme sonrasında tema; içerikte geçen aile bireyleri, mahalle hayatı, meslekler ile ilgili görseller, kartlar ve dijital materyaller aracılığıyla yeniden ele alınır. Bu unsurlar eşleştirme, işaretleme ve basit sınıflandırma etkinlikleriyle ayırt edilir; benzerlik ve farklılıklar belirlenir (SDB2.3). Başlangıçta yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve dinlenen içerikle karşılaştırılır; tahminlerin doğruluğu kontrol edilir ve gerekçelendirilir (E2.3, E3.5, D3.1, D9.1). İçerikte yer alan unsurların bütün içinde konumlandırılması ve temel sınıflandırmalar yapılması sağlanır. İçerikteki bilgiler tablo veya şemalar üzerinde yapılandırılarak yatay ve dikey ilişkiler görünür hâle getirilir ( KB2.9, KB2.19, SDB1.2, SDB3.3).

Aile bireyleri, mahalle hayatı, meslekler ile ilgili görseller ve içerikler kategorilere ayrılır; mahalle-yaşam ilişkisi, meslekler-iş becerileri üzerinden anlamlı bağlantılar kurulur. Dinlenen bilgiler öğrencilerin kendi yaşantılarıyla ilişkilendirilerek içerik içselleştirilir. Bu süreçte dikkatlerini içerik üzerinde yoğunlaştırmaları, öğrenmeye istekli katılım göstermeleri ve yeni duruma uyum sağlamaları desteklenir (E1.2, E2.2, SDB3.1).

Sürecin sonunda dinleme etkinliğine ilişkin gözlemlenen, anlaşılan ve düşünülen bilgiler bireysel olarak değerlendirilir ve sınıfla paylaşılır. Gönüllü öğrenciler söz alarak anladıklarını ifade ederken diğer öğrenciler onları dikkatle dinler. Ardından ikili ve küçük grup çalışmalarıyla karşılıklı olarak bilgi, düşünce ve deneyimler paylaşılır; aile bireyleri tanıtılır, meslekler hakkında bilgi verilir, mahalle hayatı ile ilgili tutum ve davranışlar ve basit ifadeler kullanılır (SDB3.3, OB5, KB2.3, KB2.7, KB2.10).

ZAZ.5.2.O

"Evim" temasına yönelik okuma–anlamlandırma süreci, öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla aile bireyleri, mahalle hayatı, meslekleri içeren kısa metinler ve görseller üzerinden başlatılır. Görseller ve metin parçaları incelenerek "Bu metin ne hakkında olabilir?", "Burada hangi mesleklerden bahsediliyor?", "Mahallenizde hangi mekânlar bulunur?", "Hasta olduğunuzda kime gidersiniz?" gibi sorulara yönelik tahminlerde bulunulması sağlanır (E1.6, E3.4). Önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, mesleklerin sınıflandırılması, mahalledeki mekânların hatırlanması, aile bireylerinin sınıflandırılması ve mevcut içerikle önceki bilgiler arasında temel ilişkilerin kurulması desteklenir. Bu süreçte öğrencilerin merak duyguları desteklenir. Öğrencilerden kendilerini ifade etmelerine yönelik farkındalık geliştirmeleri beklenir. Sunulan yazılı ve görsel ipuçları aracılığıyla içerik ile önceki bilgi ve deneyimler arasında bağ kurulması sağlanır ve metnin konusu hakkında basit tahminlerde bulunulur (SDB1.1, SDB1.3).

Okuma içeriğine ait başlık, görseller ve anahtar ifadeler incelenir. Bu ipuçlarına dayanarak metnin konusu, metinde yer alabilecek aile bireyleri, mahalle hayatı, meslekler hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır. Öğrencilerin görsel ve yazılı ipuçlarından yararlanarak içeriği genel olarak algılamaları desteklenir (KB2.4).

Metin sessiz olarak okunur. Okuma sürecinde içeriğin genel anlamının bütüncül olarak kavranması, metinde geçen mesleklerin, mekânların, aile bireylerinin fark edilmesi beklenir. Ayrıca metin içerisindeki basit ve temel ayrıntıların belirlenmesi sağlanır. Böylece içeriğin konusu genel olarak algılanır ve temel bileşenler tanınır (E3.7).

Okuma sonrasında metinde yer alan aile bireyleri; mahalle hayatı, meslekler ile ilgili görseller ve bilgi kartlarıyla yeniden ele alınır. Bu unsurlar eşleştirme ve işaretleme etkinlikleriyle tanınır ve ayırt edilir; "Hangi meslek grupları vardır?", "Aileniz kimlerden oluşur?", "Mahallenizde eczane var mı?" gibi sorular üzerinden içerik somutlaştırılır (D5.1, D8.1). Başlangıçta yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve metinle karşılaştırılarak doğruluğu kontrol edilir; doğru ve yanlış tahminler gerekçeleriyle ifade edilir (D16.1, KB2.5, KB2.11).

Metinde yer alan ögeler tablo, şema veya görsel düzenleyiciler aracılığıyla yapılandırılır. Aile bireyleri, mahalle hayatı, meslekler belirli bir düzen içinde yerleştirilerek bu unsurlar arasındaki bağlantılar açık biçimde ortaya konur. Bu unsurlar basit kategoriler altında sınıflandırılır ve benzerlik–farklılıklar üzerinden karşılaştırmalar yapılır. Ayrıca ögeler arasındaki yatay ve dikey ilişkilerin fark edilmesi sağlanır (E3.3).

Aile bireyleri, mahalle hayatı, meslekler arasındaki bağlantılar ele alınır. "Öğretmen ne yapar?", "Fırından ne alırsınız?", "Babanızın annesi neyiniz olur?" gibi sorular üzerinden ilişkiler kurulması sağlanır. Bu süreçte anlamlı bağlantılar kurulması ve metnin derinlemesine incelenmesi desteklenir. Metinden hareketle basit çıkarımlar yapılır ve elde edilen bilgiler öğrencilerin kendi sınıf ortamlarıyla ilişkilendirilerek ifade edilir; böylece içerik içselleştirilir (D14.1, KB2.18).

Sürecin sonunda okuma ve anlamlandırma sürecine ilişkin gözden geçirilen bilgi, deneyim, düşünce ve duygular bireysel olarak ifade edilir. Gönüllü öğrenciler söz alarak anladıklarını ifade ederken diğer öğrenciler onları dikkatle dinler. Ardından ikili ve küçük grup çalışmalarıyla karşılıklı paylaşımlar gerçekleştirilir; aile bireylerinin kimlerden oluştuğu, mahallemizde hangi mekânların yer aldığı, çevremizdeki insanların hangi mesleklere sahip olduğu ifade edilir. Bu süreçte iletişim kurulması, iş birliği yapılması ve karşılıklı etkileşim içinde bulunulması beklenir.

ZAZ.5.2.K

"Evim" temasına yönelik konuşma–anlatma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla aile bireyleri, mahalle hayatı, meslekler ve beğeniye ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatılır (E1.1, E1.3). Öğrencilerin aile bireyleri, mahalle yaşantısı, meslek gruplarına ilişkin yaşantılarını hatırlamaları, nesneleri adlandırmaları, bulundukları yerleri ifade etmeleri ve basit yönergeleri fark etmeleri sağlanır. Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin etkin hâle getirilmesi ve mevcut içerikle ilişkilendirilmesi hedeflenir ( OB1, KB2.6).

Aile bireyleri, mahalle hayatı, meslekler ve beğeni ifadeleri içeren kısa konuşma örnekleri ("Mahallemizde sağlık ocağı var.", "Babam öğretmendir.", "Komşumuz hemşiredir.") sunulur (E3.8). Öğrencilerin bu örnekleri dinlemeleri, tekrar etmeleri ve doğru sesletimle taklit etmeleri sağlanır. Böylece model ifadelere aşinalık kazanmaları ve sözlü üretime hazırlık yapmaları desteklenir (D15.1, D17.1).

Öğrencilerin model konuşmaları taklit ederek benzer ifadeler üretmeleri sağlanır. Öğrenciler "Mahallemizde eczane vardır.", "Fırın evimize çok yakındır." gibi ifadeleri tekrar ederken "Ben annemin mesleğini bilirim.", "Ben eczaneden ilaç alabilirim." gibi yönergeleri de kullanır ve bu ifadeleri kendi sınıf ortamlarına göre değiştirerek yeniden kurar (E3.7). Böylece taklit yoluyla yeni içerik oluşturulması ve bu içeriklerin bağlama uygun biçimde düzenlenmesi sağlanır (SDB3.2, KB2.14, KB2.17).

Öğrencilerin öğrendikleri dil yapılarını kullanarak yeni ve özgün ifadeler oluşturmaları sağlanır. Öğrencilerden aile bireyleri, mahalle hayatı, meslekler ve beğenilerini ifade eden cümleler kurmaları beklenir. Kurulan ifadelerin açık, anlaşılır ve doğru biçimde iletilmesi teşvik edilir. Bu süreçte uygun sözcüklerin seçilmesi, ifadelerin geliştirilmesi ve farklı örneklerle karşılaştırılması desteklenir (E2.3, E3.7). Ayrıca öğrencilerin birbirlerine sorular yönelterek ifadelerini genişletmeleri ve sözlü etkileşim içinde kullanmaları sağlanır. Öğrencilerin hazırlıksız konuşma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları ve hazırlıklı konuşma durumlarında belirledikleri içerikleri düzenleyerek doğal ve anlaşılır biçimde sunmaları desteklenir (D20.1).

İkili çalışmalar gerçekleştirilir. Öğrencilerden biri mahallede yer alan mekânların yerlerini söyler veya kendi ailesindeki aile bireylerini tanıtır ve basit cümleler kurar, diğeri dinler, sorular sorar ve gerektiğinde karşılaştırmalar yapar. Roller değiştirilerek sürecin sürdürülmesi sağlanır (E1.6, E3.4). Bu süreçte öğrenilen yapıların farklı bağlamlarda kullanılması, yeniden düzenlenmesi ve sözlü iletişim yoluyla paylaşılması desteklenir.

Küçük grup çalışmaları yapılır. Öğrenciler grup içinde aile bireyleri, mahalle hayatı, meslekler ve ifadeleri birlikte belirler, bu unsurları sınıflandırır ve ortak bir sözlü sunum hazırlar. Böylece sınıflandırma ve yapılandırma becerilerinin geliştirilmesi sağlanır (KB2.19). Sürecin sonunda öğrencilerin konuşma etkinliklerine ilişkin düşünce, duygu ve deneyimlerini değerlendirmeleri sağlanır. Öğrencilerden hangi ifadeleri doğru kullandıklarını, hangi noktalarda zorlandıklarını ve kendilerini nasıl geliştirebileceklerini ifade etmeleri beklenir. Bu süreçte yapılan çalışmaların yorumlanması ve anlamlandırılması desteklenir. Öğrenciler bu değerlendirmelerini sınıf ortamında paylaşır ve arkadaşlarının görüşlerini dinler. İkili ve grup içi paylaşımlar yoluyla karşılıklı geri bildirim verilmesi ve öğrenmenin pekiştirilmesi sağlanır. Bu süreçte öğrencilerin sorumluluk almaları, duyarlı davranmaları ve iletişim kurmaları desteklenir.

ZAZ.5.2.Y

"Evim" temasına yönelik yazma–anlatma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla aile bireyleri, mahalle hayatı, mesleklere ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatılır. Öğrencilerin bu görselleri incelemeleri; aile bireyleri, mahalle hayatı, mesleklere ilişkin bildikleri sözcükleri hatırlamaları; aile bireyleri, mahalle hayatı, meslekler ve yönergeleri fark etmeleri ve bu bilgileri basit şekilde yazılı olarak ifade etmeleri sağlanır (E2.1). Ayrıca verilen yazma görevinin ne olduğu, ne yazılacağı ve nasıl yazılacağının genel olarak anlaşılması desteklenir (E2.4).

Aile bireyleri, mahalle hayatı, meslekler ve beğeni bildiren ifadeler içeren kısa yazılı model metinler sunulur. Bu metinlerin incelenmesi, yapı ve ifade biçimlerinin fark edilmesi ve model alınarak benzer ifadelerin yeniden yazılması sağlanır. Böylece modelden yararlanarak yazılı üretime geçiş desteklenir.

Model metinler temel alınarak yazılı içerik oluşturulması sağlanır. "Market evimin sağındadır.", "Okul evime uzaktır.", "Annemin babası dedem olur.", "Polis güvenliği sağlar." gibi ifadelerin yanı sıra "Kız kardeşim öğrencidir.", "Mahallemizde resim atölyesi vardır." gibi ifadeler de kullanılarak cümleler yazılır ve bu ifadeler uygun biçimde düzenlenir. Böylece yazma içeriğinin oluşturulması ve geliştirilmesi sağlanır (SDB3.1, SDB3.3, D20.1).

Yazma görevinin yapılandırılması sağlanır. Aile bireyleri, mahalle hayatı, mesleklerle ilgili ifadeleri içeren kısa metinler yazılması beklenir (D2.2). Yazma sürecinde uygun materyallerin seçilmesi (defter, çalışma kâğıdı vb.), uygun sözcüklerin ve dil yapılarının kullanılması, noktalama işaretlerine dikkat edilmesi ve basit mesajların açık ve anlaşılır biçimde ifade edilmesi desteklenir (E3.3, SDB1.3). Ayrıca öğrencilerin hazırlıklı yazma durumlarında içeriklerini planlayarak düzenlemeleri ve hazırlıksız yazma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları sağlanır (D18.1, OB3).

Yazılan metinlerin geliştirilmesi sağlanır. Yazılar yeniden okunur, benzer ve farklı yönler karşılaştırılır, sınıf eşyaları ve ifadeler kategorilere ayrılır ve gerekli düzenlemeler yapılır.

Yazılı içeriklerin farklı bağlamlarda yeniden düzenlenmesi sağlanır. Yazılan ifadeler değiştirilerek metinler genişletilir. Bu süreçte yazılı bilgilerin yeniden yapılandırılması ve paylaşılması desteklenir. Öğrencilerin yazdıkları metinleri arkadaşlarıyla paylaşmaları ve yazılı iletişim kurmaları sağlanır.

Küçük grup çalışmaları yapılır. Grup içinde yazılan metinler paylaşılır, birlikte gözden geçirilir ve ortak metinler oluşturulur.

Sürecin sonunda yazma süreci ve ürünlerine ilişkin değerlendirme yapılır. Yazılan metinler gözden geçirilerek güçlü yönler ve geliştirilmesi gereken noktalar belirlenir. Ardından bu değerlendirmeler sınıf ortamında paylaşılır ve karşılıklı geri bildirimlerde bulunulur.

Öğrenci bu tema kapsamında hazırlayacağı performans görevi ile ilgili; çevresinde gördüğü, bildiği meslekleri araştırabilir; Zazaca tanıtım kartları hazırlayabilir ve sınıfta meslekler ile ilgili sunum yapabilir. Örneğin öğretmen, çiftçi, usta, doktor, sanatçı, aşçı vb. diyaloglar kurabilir. Yakın çevresinde kim hangi mesleği yapıyor cevaplandırabilir. Örneğin "Babam öğretmendir.", "Annem hemşiredir, kardeşim öğrencidir." diyebilir. Bu performans görevi; hedef sözcüklerin doğru ve bağlama uygun kullanımı, temel dil bilgisi yapılarını işlevsel biçimde kullanabilme, yazılı ve / veya sözlü anlatımın anlaşılırlığı, iletişim amacına uygun ifade kullanımı ile göreve katılım, çaba ve süreç içindeki ilerleme gibi ölçütleri içeren analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.

ZAZ.5.2.DBS

"Evim" temasına yönelik dil bilgisi seçme–kullanma süreci; aile bireyleri, mahalle hayatı, mesleklerle ilgili görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır (E1.5, E3.4). Öğrenciler görselleri inceler, duydukları ifadeleri takip eder ve sınıfça tekrar eder. "Çocuk parkı şuradadır.", "Eczane evin aşağısındadır.", "Ev ihtiyaçlarımızı marketten alırız." gibi cümleler birlikte söylenerek içerikle ilk aşinalık oluşturulur (SDB1.1). Bu süreçte dil yapılarının kuralları açıklanmadan doğal ve bağlam içinde fark edilmesi sağlanır (KB2.4).

Aile bireyleri, mahalle hayatı, meslekleri içeren görseller üzerinden eşleştirme etkinliği yapılır. Öğrenciler dinledikleri cümleleri doğru görsellerle eşleştirir, her bir içerikle uyumlu olan görseli işaretler ve hangi ifadenin hangi görsele ait olduğunu sözlü olarak belirtir (SDB3.2). Bu etkinlik sayesinde hedef dil parçaları kuralları bilinmeden fark edilerek ayırt edilir.

Aynı yapıya sahip cümleler grup hâlinde tekrar edilir. Öğrenciler sırayla cümleleri sesli olarak söyler, arkadaşlarının tekrarlarını dinler ve birlikte tekrar ederek işitsel farkındalık geliştirir. Bu süreçte benzer dil yapılarının fark edilmesi sağlanır (E3.7).

Farklı meslek grupları, aile şemaları, mahalle krokileri ve yönergeler kullanılarak yeni örnekler oluşturulur. "Okul binamız beş katlıdır.", "Mahalle parkımız çok büyüktür.", "Beş kişilik bir aileyiz." gibi cümlelerin yanı sıra "Okula tek başıma giderim.", "Akşamları hep beraber yemek yeriz.", "Ailemizde doktor olan vardır." gibi ifadeler de kullanılarak aynı dil yapıları farklı bağlamlarda tekrar edilir. Böylece hedef dil parçaları kuralları düşünülmeden otomatik biçimde pekiştirilir (KB2.5).

Sınıf içinde hareketli bir etkinlik yapılır. Öğrenciler dolaşarak gördükleri aile bireyleri şemalarını, mahalle krokilerini, meslek tanıtımlarını ve özelliklerini ifade eden cümleler kurar. "Mahallemiz büyüktür.", "Annem ve babam çalışıyor.", "Amcam müzisyendir." gibi ifadeler gerçek ortamla ilişkilendirilerek kısa, doğal ve anlamlı biçimde tekrar edilir. (SDB2.1) Beden diliyle canlandırma etkinliği uygulanır. Öğrenciler aile bireyleri, mahalle hayatı, mesleklere ve onlarla ilgili düşüncelerini hareketlerle destekler. Böylece dil yapıları kuralları bilinmeden fiziksel olarak da içselleştirilir.

Konuşma ve hareketin birlikte kullanıldığı oyunlaştırılmış etkinlikler yapılır. Öğrenciler hem cümle kurar hem de aynı anda nesneleri gösterir. Bu süreçte hedef dil parçaları eş zamanlı olarak tekrar edilir ve canlandırılır (E3.7).

İkili ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır. Öğrenciler birbirlerine aile bireyleri, mahalle hayatı, meslekleri anlatır; ailesinde kimlerin olduğunu, mahallesinin konumunu, aile bireylerinin mesleklerini söyler ve karşılıklı sorular sorarak iletişim kurar. Kullanılan ifadeler doğal ve akıcı hâle gelir. Bu süreçte öğrenciler öğrendikleri dil yapılarını, kuralları düşünmeden seçerek farklı durumlarda kullanır ve iletişim kurarken tabii biçimde kullanıma sokar (KB2.17).

ZAZ.5.2.SÖS

"Evim" temasına yönelik sözcük seçme–kullanma süreci; aile bireyleri, mahalle hayatı, mesleklere ilişkin hedef sözcüklerin yer aldığı görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır (E2.3, E3.4). Öğrenciler bu içerikleri dinler ve izler, hedef sözcükleri bütünsel olarak duyar ve görür (KB2.6).

Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Hedef sözcükler sesli olarak tekrar edilir; "mahalle", "eczane", "park", "aşağı", "yukarı", "büyük", "küçük" gibi sözcükler doğru sesletimle söylenir. Bu süreçte sözcüklerin doğal kullanımına aşinalık kazandırılır. (E1.3) Görseller üzerin den sözcüklerin kullanımı üzerine çalışmalar yapılır. "Burası neresidir?", "Hangi meslekler var?" gibi sorulara hedef sözcüklerle cevap verilmesi sağlanır. Böylece sözcüklerin kullanım bağlamı algılanır (KB2.7).

Sözcüklerin anlamlarını zihinde yapılandırmaya yönelik eşleştirme ve sınıflandırma etkinlikleri uygulanır. Aile bireyleri, mahalle hayatı, mesleklerle ilgili doğru sözcükler eşleştirilir, benzer özelliklerine göre gruplandırılır ve sözcükler arasında kavramsal ilişkiler kurulur (E3.7, SDB3.1) . Hedef sözcüklerin anlamlarını pekiştirmek amacıyla tekrar ve kullanım çalışmaları yapılır. Aynı sözcükler farklı örnekler içinde kullanılır; mahalledeki mekânlar gösterilerek adlandırılır ve "market", "eczane", "fırın" gibi sözcükler çeşitli durumlarda tekrar edilir. Böylece sözcüklerin anlamları bağlam içinde algılanır (KB2.9, KB2.14).

Sınıf içinde hareketli etkinlikler uygulanır. Öğrenciler sınıfta bulunan aile şemaları, mahalle krokileri ve farklı mesleklere ait görselleri görür ve bunları ifade içeren sözcükleri kullanır. Sözcüklerin gerçek yaşamla ilişkilendirilmesi ve kendiliğinden, doğal ve tabii bir biçimde kullanılması sağlanır (E3.7).

İkili ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır. Öğrenciler birbirlerine sorular sorar, mahalledeki mekânları tanımlar, aile bireyleri isimlendirir, farklı meslek gruplarındaki bireylerin ne iş yaptığını ve hedef sözcükleri iletişim kurarken kendiliğinden, gerçek ve doğal biçimde kullanır. Bu süreçte sözcüklerin farklı bağlamlarda etkili biçimde kullanıma sokulması desteklenir (KB2.4, KB2.9).

ZAZ.5.2.SES

"Evim" temasına yönelik sesletim seçme–kullanma süreci; sınıfa aile bireyleri, mahalle hayatı, meslekleri yansıtan görsellerin getirilmesiyle başlatılır. Görseller incelenirken kısa diyaloglar dinletilir (E1.4). Dinleme sırasında duyulan sözcüklere dikkat edilmesi ve özellikle tekrar eden seslerin fark edilmesi sağlanır. Dinleme sonrasında duyulan sözcükler sınıfça tekrar edilir ve hangi seslerin duyulduğu belirlenir (OB4, KB2.2).

Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Sözcükler önce toplu olarak, ardından bireysel olarak tekrar edilir. "Market", "anne", "eczane", "onlar" gibi sözcükler doğru sesletimle ifade edilir ve işitsel doğruluk pekiştirilir.

Farklı cümlelerin yer aldığı dinleme etkinliği uygulanır (E3.8). Aynı sesleri içeren sözcükler farklı cümleler içinde dinlenir. Dinleme sonrasında duyulan sözcükler ve tekrar eden sesler belirlenir. Benzer sesler karşılaştırılır ve aralarındaki farklar ortaya konur (KB2.5, KB2.7).

Sınıf içinde uygulama etkinliği yapılır. Sınıfa getirilen aile şemaları, mahalle krokileri, meslek tanıtım kartları gösterilerek doğru sesletimle adlandırılır (SDB3.1). Öğrenciler gördükleri nesneleri kendiliğinden seçerek doğru ve doğal biçimde ifade eder; yanlış sesletimler fark edilerek doğru biçimi tekrar edilir. Bu süreçte öğrencilerin sesleri gerçek ve tabii bir biçimde kullanmaları desteklenir (KB2.12).

Ses gruplama etkinliği uygulanır. Benzer sesleri içeren sözcükler bir araya getirilir ve farklı sesler ayırt edilerek gruplandırılır. Bu süreçte öğrencilerin ses farkındalıkları güçlendirilir.

İkili ve grup çalışmaları yapılır. Öğrenciler birbirlerine aile bireylerinin kimlerden oluştuğu, mahallede hangi mekânların bulunduğu, farklı meslek gruplarındaki kişilerin ne iş yaptığı ile ilgili kullanabilecekleri ifadeleri (yaşam alanları, konum) doğru sesletimle ifade eder (SDB2.2). Öğrencilerin hedef sesleri iletişim sırasında kendiliğinden, doğru, gerçek ve tabii bir biçimde kullanmaları sağlanır. Etkinlik sonunda yapılan konuşmalar değerlendirilir ve sesletim doğruluğu üzerine geri bildirim verilir (KB2.17).

Aile bireyleri alt temasında öğrencilerden sadece aile üyelerini adlandırmaları değil aile bireylerini karşılaştırmaları istenebilir. Örneğin "Annem evde ne yapar, babam ne yapar?" sorusu yöneltilerek öğrencilerin iki kişi arasında benzerlik ve farklılıkları ifade etmeleri sağlanabilir.

Öğrenciler basit bir mahalle krokisi çizebilir ve "Okul burada, park şurada." gibi ifadelerle yer-yön ilişkisi kurarak anlatım yapabilir. Öğrencilerden mahalledeki mekânların işlevlerini açıklamaları beklenebilir. Örneğin "Marketten ne alırız?", "Parkta ne yaparız?" gibi sorularla öğrencilerin düşünerek cevap vermesi sağlanabilir.

Meslekler alt temasında öğrencilerden "Çevremizdeki meslek grupları nelerdir?", "Sağlık ile ilgili meslekler nelerdir?" gibi sorularla öğrencilerin meslekler arasında ilişki kurması sağlanabilir. Öğrencilerden "Ben büyüyünce… olmak istiyorum çünkü…" şeklinde neden-sonuç ilişkisi kurarak kendilerini ifade etmeleri beklenebilir.

Aile bireyleri alt temasında öğrenciler için görsel kartlar kullanılabilir. Öğrenciye "Bu kim?" sorusu yöneltilebilir ve doğru cevap model olarak verilebilir. Öğrenciden "Bu annem.", "Bu babam." gibi kısa ve kalıp ifadeleri tekrar etmesi istenebilir.

Mahalle alt temasında öğrenciler için sınıf içinde basit bir mahalle modeli veya resim panosu oluşturulabilir. Öğrenciden "Okulu göster.", "Parkı göster." gibi yönergeleri yerine getirmesi istenebilir. Öğrenciye "Burası okul.", "Burası park." gibi kısa cümleleri tekrar ettirerek doğru ifade kullanımı pekiştirilebilir.

Meslekler alt temasında öğrenciler için meslek kartları ve eşleştirme etkinlikleri kullanılabilir. Örneğin "doktor-hastane", "öğretmen-okul" eşleştirmeleri yaptırılabilir. Öğrenciden "Doktor ne yapar?" sorusuna kısa cevap vermesi beklenebilir.