T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI

Yaşayan Dil ve Lehçeler Dersi (Lazca) 8.Sınıf

2. Tema: Nereye Gideceğiz?

Bu tema, öğrencilerin gezi, tatil ve ziyaret planlarına ilişkin temel iletişim durumlarında Lazca kullanımını desteklemek amacıyla yapılandırılmıştır. Tema; gezi ve tatil planları, tarihî ve doğal güzellikler ile gidilecek yerler ve yapılacak etkinliklere ilişkin iletişim bağlamlarını kapsamaktadır. Öğrenme sürecinde öğrencilerin gezi planlarını, ilgi duydukları yerleri ve geleceğe yönelik düşüncelerini hedef dilde anlamlı ve iletişim odaklı etkileşimler aracılığıyla ifade etmeleri desteklenmektedir. Temanın temel amacı, öğrencilerin gezi, tatil ve ziyaretlere ilişkin temel iletişim becerilerini etkili ve işlevsel biçimde kullanmalarını sağlarken tarihî, doğal ve kültürel değerlere yönelik farkındalık geliştirmelerini desteklemektir.
Ders Saati
18
Alan Becerileri

YDAB1. Dinleme / İzleme-Anlamlandırma

YDAB2. Okuma-Anlamlandırma

YDAB3. Konuşma-Anlatma

YDAB4. Yazma-Anlatma

YDDB1. Dil Bilgisi Seçme-Kullanma

YDDB2. Sözcük Seçme-Kullanma

YDDB3. Sesletim Seçme-Kullanma

Kavramsal Beceriler

-

Eğilimler

E1.1. Merak, E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik), E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E1.6. Seçicilik, E2.1. Empati, E2.2. Sorumluluk, E2.3. Girişkenlik, E2.5. Oyunseverlik, E3.1. Muhakeme, E3.3. Yaratıcılık, E3.7. Sistematiklik, E3.8. Soru Sorma

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB2.3. Sosyal Farkındalık, SDB3.1. Uyum

Değerler

D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk D5. Duyarlılık, D10. Mütevazılık, D14. Saygı, D16. Sorumluluk, D19. Vatanseverlik, D20. Yardımseverlik

Okuryazarlık Becerileri

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB5. Kültür Okuryazarlığı, OB7. Veri Okuryazarlığı

Disiplinler Arası İlişkiler
Türkçe, Sosyal Bilgiler, Matematik, Görsel Sanatlar, Müzik, Yabancı Dil, Fen Bilimleri, Beden Eğitimi ve Spor, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım
Beceriler Arası İlişkiler
KB2.2. Gözlemleme, KB2.3. Özetleme, KB2.5. Sınıflandırma, KB2.6. Bilgi Toplama, KB2.7. Karşılaştırma, KB2.8. Sorgulama, KB2.11. Gözleme Dayalı Tahmin Etme, KB2.13. Yapılandırma, KB2.14. Yorumlama, KB2.15. Yansıtma, KB2.17. Değerlendirme, KB2.20. Sentezleme
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

LAZ.8.2.D. "Nereye Gideceğiz?" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri dinleyebilme / izleyebilme-anlamlandırabilme

a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek dinleme / izlemeye hazırlık yapar.

b) Temaya ilişkin temel bilgileri; ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak bir araya getirir.

c) Temayı, temel ayrıntılar ve ipuçlarından hareketle anlamlandırır.

ç) Temaya ilişkin anlayışını bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.

LAZ.8.2.O. "Nereye Gideceğiz?" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri okuyabilme-anlamlandırabilme

a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek okumaya hazırlık yapar.

b) Temaya ilişkin temel bilgileri; ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak bir araya getirir.

c) Temaya ilişkin temel bilgileri; ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak anlamlandırır.

ç) Temaya ilişkin anlayışını bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.

LAZ.8.2.K. "Nereye Gideceğiz?" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle konuşabilme-anlatabilme

a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek konuşmaya hazırlık yapar.

b) Konuşma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını gözlemleyerek taklit eder ve tekrarlar.

c) Konuşma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını kullanarak taklit yoluyla sözlü içerik oluşturur.

ç) Temaya ilişkin iletişim sürecini dikkate alarak konuşmanın içeriğini yapılandırır ve uygulamaya geçirir. 

d) Temaya ilişkin iletişim sürecini dikkate alarak sözlü içeriği yeniden yapılandırır ve iletişim kurar.

e) Temaya ilişkin konuşma sürecini bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.

LAZ.8.2.Y. "Nereye Gideceğiz?" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle yazabilme-anlatabilme

a) Temaya ilişkin ön bilgilerini ve deneyimlerini harekete geçirerek yazmaya hazırlık yapar.

b) Yazma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını inceleyerek modelden kopyalar.

c) Yazma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını kullanarak yazılı içerik oluşturur.

ç) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yapılandırır ve uygulamaya geçirir. 

d) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yeniden yapılandırır ve iletişim kurar.

e) Temaya ilişkin yazma sürecini bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.

LAZ.8.2.DBS. "Nereye Gideceğiz?" temasında sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun dil bilgisi seçebilme-kullanabilme

Temaya uygun dil bilgisi yapılarını seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.

LAZ.8.2.SÖS. "Nereye Gideceğiz?" temasında sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sözcük seçebilme-kullanabilme

Temaya uygun sözcükleri seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır. 

LAZ.8.2.SES. "Nereye Gideceğiz?" temasında sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sesletimi seçebilme-kullanabilme

Temaya uygun sesletimi seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.

İçerik Çerçevesi

Tema: NEREYE GİDECEĞİZ?

Alt Temalar

 Gezi ve Tatil Planları

Tarihî ve Doğal Güzellikler

Gideceğimiz Yerler ve Gideceğimiz Yerlerde Yapacaklarımız

İşlevsel Cümle Yapıları

Gezi ve Tatil Planları Yapma: "Ç̌umani Ayderişa vidare.", "Purkinoras golaşa eşǩafťare.", "Na moxťasen xafťa muzeşa vidaten."

Tarihî ve Doğal Yerleri Tanıtma: "Ham tarixi ar cami on.", "Ayderi dido mskva ar gola on.", "Ham cixa dido çineri on."

Yer ve Yön Hakkında Soru Sorma: "So idare?", "Nam golaşa bidaten?", "Kiz ǩulesi so on?"

Geleceğe Yönelik Planlarını Anlatma: "Xafťaşi çodina mabebapeşkimi şkala gofťare.", "Ç̌umani muzeşa vidaten.", "Tatilis çoişǩimi mobigorare."

Geçmiş Tatil Planlarından Bahsetme: "P̌işitzana Sumela Manasťirişa bidit."

Hedef Dil Bilgisi Yapıları

Gelecek Zaman Yapıları: "… vidare." , "… gofťare.", "… mobigorare "

Geçmiş Zaman Yapıları: "… vorťi.", "… mobigori.", "… mendafťi."

Yer Tamlayıcıları ve Bulunma Yapıları: "…s"

Zaman Zarfları ve Zaman İfadeleri: "Handğa", "ç̌umani", "cendğani", "na moxťasen xafťa", "tzanaşe", "xafťaşi çodina"

Soru ve Cevap Yapıları: "… so idare?", "… so idi?", "… munde idare?", ".. munde idi?"

Basit Aktarma Yapıları: "… ťǩu.", "… ya do miç̌iťxu."

Amaç ve Niyet Bildiren Yapılar: "… şeni …"

Sesletim

Lazcaya Özgü Seslerin Telaffuzu: "ç̌, ǩ, p̌, q, ť, x, dz, ts, tz"

Farklı Seslerin Kelime İçinde Kullanımı: cixa, ťoba, ç̌umani, p̌işitzana, şǩimi

Hedef Sözcükler

golva, tatili, tarixi sva, uxenu mskvana, cixa, muze, gola, zuğa, ťoba, ncaloba, opute, noğa, gza, harita, rexberi, mogoru, pilani, handğa, ç̌umani, cendğani, na moxťasen xafťa, tzanaşa, purkinoraşi tatili, olva, golva, oziru, oiktu, oç̌itxu, oziťu.

Anahtar Kavramlar

aktarma yapıları, çevre, doğal güzellikler, gelecek zaman, gezi, iletişim, keşif, kültürel farkındalık, kültürel miras, planlama, soru yapıları, tarihî mekânlar, tatil, yer-yön ifadeleri, yolculuk, yönelme, ziyaret.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Öğrenme çıktıları; çalışma kâğıtları, kısa yazma ve konuşma uygulamaları, kontrol listeleri, gözlem formları, öğrenme günlüğü, yansıtıcı günlükler, kelime ilişkilendirme ve kümeleme etkinlikleri, zihin haritaları, öz / akran / grup değerlendirme formları, dijital üretimler (poster, video, ses kaydı), performans görevleri, öğrenme duvarı veya bülten panosu çalışmaları ile değerlendirilebilir.

1. Performans Görevi: Benim Gezi Planım

Öğrencilerden kendi ilgi, ihtiyaç ve merak alanlarını temel alarak bir gezi planı hazırlamaları istenebilir. Bu kapsamda öğrencilerin gitmek istedikleri yer, ziyaret zamanı, birlikte gidecekleri kişiler, tercih ettikleri ulaşım türü, yapmayı planladıkları etkinlikler ve görmek istedikleri tarihî ya da doğal mekânlara ilişkin bilgileri içeren bir poster, gezi haritası veya plan çizelgesi hazırlamaları beklenebilir. Öğrencilerin gezi planı yapma, geleceğe yönelik planlarını ifade etme, yer ve zaman bildirme, yapılacak etkinlikleri sıralama ve ziyaret edilmek istenen mekânları tanıtmaya yönelik yapıları uygun biçimde kullanmaları desteklenebilir. Ayrıca öğrencilerin ders sürecinde sunulan görsel, işitsel ve dijital içerikleri dinleyip izleyerek gezi planlarında kullanılan ifadeleri anlamlandırmaları, bu ifadeleri kendi yaşantıları ve ilgi alanlarıyla ilişkilendirerek kendi cümleleriyle yeniden ifade etmeleri ve arkadaşlarıyla basit soru-cevap yapıları aracılığıyla iletişim kurmaları beklenebilir.

Performans görevi sonunda öğrenciler hazırladıkları posterleri, gezi haritalarını veya plan çizelgelerini sınıf ortamında sözlü olarak sunabilir. Bu süreçte öğrencilerin gezi planlarını açık ve anlaşılır biçimde ifade etmeleri, bilgileri mantıklı ve sıralı biçimde sunmaları, doğru ve anlaşılır telaffuzla konuşmaları, arkadaşlarının sorularını anlayarak uygun cevaplar vermeleri ve iletişim sürecine aktif katılım göstermeleri beklenebilir.

Performans görevi; öğrencilerin hedef kelime ve ifadeleri doğru ve bağlama uygun kullanmaları, gezi planlarını düzenli ve anlamlı biçimde sunmaları, yer, zaman ve etkinlik bilgilerini açık biçimde ifade edebilmeleri, anlaşılır ve doğru telaffuz etmeleri, iletişim kurabilmeleri ve etkinliklere aktif katılım göstermeleri ölçütlerine göre analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

2. Performans Görevi: Gezi Günlüğüm

Öğrencilerden geçmişte katıldıkları veya gelecekte katılmak istedikleri bir geziyi temel alarak kişisel bir gezi günlüğü hazırlamaları istenebilir. Bu kapsamda öğrencilerin gittikleri veya gitmek istedikleri yer, yolculuğun zamanı, birlikte bulundukları kişiler, yaptıkları ya da yapmak istedikleri etkinlikler, gördükleri veya görmek istedikleri tarihî ve doğal mekânlar ile geziye ilişkin kişisel düşüncelerini içeren bir gezi günlüğü, gezi defteri veya görsellerle desteklenmiş bir sunum hazırlamaları beklenebilir. Öğrencilerin geçmiş deneyimlerini anlatma, geleceğe yönelik planlarını paylaşma, olayları zaman sırasına göre aktarma, mekânları tanıtma ve kişisel görüşlerini ifade etmeye yönelik yapıları uygun biçimde kullanmaları desteklenebilir. Ayrıca öğrencilerin ders sürecinde sunulan görsel, işitsel ve dijital içerikleri dinleyerek, izleyerek ve okuyarak gezi anlatımlarında kullanılan ifadeleri anlamlandırmaları, bu ifadeleri kendi yaşam deneyimleriyle ilişkilendirerek yazılı ve sözlü olarak yeniden üretmeleri ve arkadaşlarıyla basit soru-cevap yapıları aracılığıyla iletişim kurmaları beklenebilir.

Performans görevi sonunda öğrenciler hazırladıkları gezi günlüklerini veya gezi sayfalarını sınıf ortamında sözlü olarak paylaşabilir. Bu süreçte öğrencilerin gezi deneyimlerini açık ve anlaşılır biçimde ifade etmeleri, olayları mantıklı ve zaman sırasına uygun biçimde aktarmaları, doğru ve anlaşılır telaffuzla konuşmaları, arkadaşlarının sorularını anlayarak uygun cevaplar vermeleri ve iletişim sürecine aktif katılım göstermeleri beklenebilir.

Performans görevi; öğrencilerin hedef kelime ve ifadeleri doğru ve bağlama uygun kullanmaları, gezi deneyimlerini düzenli ve anlamlı biçimde aktarmaları, zaman ve mekân ilişkilerini açık biçimde ifade edebilmeleri, anlaşılır ve doğru telaffuz etmeleri, yazılı ve sözlü iletişim kurabilmeleri ve etkinliklere aktif katılım göstermeleri ölçütlerine göre analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

 

Temel Kabuller

Öğrencilerin günlük yaşamlarında farklı yerler, yolculuklar, ziyaretler ve doğal ya da tarihî mekânlara ilişkin deneyimlere sahip oldukları; bu konularda temel düzeyde iletişim kurabildikleri kabul edilmektedir. Önceki Lazca öğrenmelerine dayalı olarak temel sözcük, ifade ve iletişim yapılarını kullanabildikleri, kendileri, aileleri ve yakın çevreleri hakkında temel düzeydemleler kurabildikleri varsayılmaktadır.

Öğrencilerin daha önce öğrendikleri temel Lazca sözcük ve ifadeleri dinlediklerinde anlamlandırabildikleri, zaman kavramlarını ve günlük yaşamla ilişkili temel dil yapılarını kullanabildikleri öngörülmektedir. Ayrıca köy, şehir, yayla, deniz, orman, göl, müze ve kale gibi mekânlara ilişkin kavramları tanıyabildikleri; görsel, işitsel ve harita gibi materyallerden yararlanarak yer ve yön bilgilerini anlamlandırabildikleri, Lazcaya özgü temel seslere ilişkin önceki öğrenmelerinin bu temadaki öğrenmeleri destekleyeceği değerlendirilmektedir.

Ön Değerlendirme Süreci

Gezi, yolculuk, tarihî ve doğal mekânlar, ulaşım araçları, haritalar ve yönlendirme işaretlerine ilişkin görsellerle öğrenme ortamı zenginleştirilebilir. Öğrencilerin daha önce gittikleri veya görmek istedikleri yerler hakkında paylaşım yapmaları sağlanarak konuya ilişkin ön bilgileri harekete geçirilebilir.

Görseller, kısa ses kayıtları, mekân kartları, basit haritalar ve soru-cevap etkinliklerinden yararlanılarak köy, şehir, yayla, deniz, orman, göl, müze ve kale gibi temel mekân kavramlarını tanıma, zaman ifadelerini ayırt etme, temel Lazca sözcük ve kalıp ifadeleri kullanma, yer ve yön bilgilerini anlamlandırma ve kısa iletişim durumlarına katılma becerileri değerlendirilebilir. Elde edilen bulgular doğrultusunda öğretim süreci öğrencilerin ilgi, ihtiyaç ve hazır bulunuşluk düzeylerine uygun olarak planlanabilir.

Köprü Kurma

Öğrencilerin günlük yaşamlarında gerçekleştirdikleri geziler, ziyaret ettikleri veya görmek istedikleri yerler ile yolculuk deneyimleri üzerinden tema kapsamındaki yeni öğrenmelerle ilişki kurmaları desteklenebilir. Daha önce ifade edebildikleri gezi, yer, zaman ve yolculuk deneyimlerini paylaşmaları sağlanarak önceki öğrenmeleri harekete geçirilebilir.

Önceki Lazca öğrenmelerinde edindikleri temel sözcükler, soru-cevap yapıları ve zaman ifadeleri; gezi planı yapma, tarihî ve doğal mekânları tanıtma, geçmiş deneyimleri anlatma ve geleceğe yönelik planları ifade etmeye ilişkin yeni öğrenmelerle ilişkilendirilebilir. Görseller, haritalar, yönlendirme işaretleri ve günlük yaşam örneklerinden yararlanılarak öğrencilerin önceki öğrenmeleriyle yeni öğrenmeleri arasında anlamlı bağlar kurmaları ve Lazcayı günlük yaşamda kullanmaları desteklenebilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

LAZ.8.2.D.

"Nereye Gideceğiz?" temasına yönelik dinleme / izleme-anlamlandırma süreci, öğrencilerin gezi, tatil, ziyaret planları, tarihî ve doğal mekânlar ile geçmiş gezi deneyimlerine ilişkin önceki yaşantılarını harekete geçirmek amacıyla yaylalar, kaleler, müzeler, vadiler, göller, köyler, şehirler ve tarihî ve doğal güzellikleri yansıtan görseller üzerinden başlatılır (E1.1, E1.5, SDB1.1, OB1). Gezi hazırlıkları, yolculuk anları, tarihî mekân ziyaretleri, doğal güzellikler, grup gezileri ve tatil planları gibi durumları içeren görseller incelenerek "Kimleri görüyorsunuz?", "Bu kişiler nereye gitmeyi planlıyor olabilir?", "Hangi tarihî ya da doğal yerde olabilirler?", "Orada neler yapmak istiyor olabilirler?", "Bu gezi ne zaman gerçekleşecek olabilir?", "Siz hangi yeri ziyaret etmek isterdiniz?", "Sen kendi gezi planını nasıl anlatırsın?" gibi sorulara yönelik düşünceler oluşturulur (OB4, KB2.2). Öğrenciler kendi gezi deneyimlerinden ve günlük yaşamlarından örnekler vererek görsellerdeki unsurlar ile kendi deneyimleri arasında temel ilişkiler kurar, dinleyecekleri / izleyecekleri içerik hakkında tahminlerde bulunur ve bu tahminlerini yorumlar (SDB2.1, KB2.8, KB2.14).

Kısa bir ses kaydı, video ya da gezi planı, tatil hazırlığı ve tarihî ya da doğal mekân ziyaretlerini içeren anlatımlardan kesitler sunularak öğrencilerin görsel ve işitsel ipuçlarına dayanarak içerik hakkında tahminlerini geliştirmeleri sağlanır (E2.3, KB2.8). Öğrenciler içerikte kimlerin konuştuğunu, nereye gitmeyi planladıklarını, hangi tarihî veya doğal yerlerden söz edildiğini, bu yerlerin neden korunması gerektiğini, hangi ulaşım araçlarının kullanılacağını ve hangi etkinliklerin planlandığını öngörmeye çalışır (SDB2.1, SDB2.3, D14.3, KB2.11).

"Nereye Gideceğiz?" temasına uygun dinleme / izleme metni kesintisiz olarak sunulur (OB1). Bu metinde gezi planı yapma, gidilecek yerleri belirtme, tarihî ve doğal mekânları tanıtma, geleceğe yönelik planlardan bahsetme, geçmiş gezi deneyimlerini ifade etme ve basit yönlendirme ifadeleri ("Yarın Ayder’e gideceğim.", "Gelecek hafta müzeyi ziyaret edeceğiz.", "Burası tarihî bir kaledir.", "Geçen yıl Batum’a gittik.", "Önce yaylaya, sonra göle gideceğiz." vb.) yer alır (KB2.2). Bu aşamada öğrenciler dinledikleri / izledikleri içeriğin konusunu genel olarak algılar, içerikte geçen temel gezi ifadelerini, yer, zaman ve etkinlik bilgilerini ayırt eder, tanımlar ve kullanım özelliklerine göre sınıflandırır (SDB1.2, D16.3, KB2.5, KB2.6).

Dinleme / izleme sonrasında içerikte geçen yer adları, gezi planları, tarihî yapılar, doğal güzellikler, zaman ifadeleri ve yapılacak etkinliklere ilişkin ifadeler görseller, kartlar ve dijital materyaller aracılığıyla yeniden ele alınır (OB4). Öğrenciler başlangıçta yaptıkları tahminleri gözden geçirir, dinledikleri içerikle karşılaştırır, tahminlerinin doğruluğunu kontrol eder ve içerikte yer alan ifadeleri kullanım amaçlarına göre sınıflandırır (SDB1.3, KB2.5, KB2.7, OB1). Ayrıca öğrenciler sınıf içindeki arkadaşlarının gitmek istedikleri yerler, geçmiş gezi deneyimleri ya da yapmak istedikleri etkinlikler hakkında bilgi toplamak amacıyla basit bilgi toplama çalışmaları yapar; örneğin "Kim yaylaya gitmek istiyor?", "Kim daha önce müze ziyaret etti?", "Kim deniz kenarına gitmek istiyor?", "Kim geçen yıl farklı bir şehre gitti?" gibi sorular sorar, elde ettikleri bilgileri tablo veya işaretleme çizelgeleri üzerinde gösterir (E3.8, KB2.6, OB1). Elde edilen veriler üzerinden ortak özellikler ve farklılıklar belirlenir ve basit yorumlar yapılır (KB2.14, OB7, SDB2.2, D4.2).

Öğrenciler aynı zamanda gezi planlarının sıralı yapısını fark ederek zaman, mekân ve etkinlikler arasındaki ilişkileri tanır (KB2.7, KB2.13, OB1). Sonrasında içerikteki bilgiler tablo, şema ve görsel düzenleyiciler üzerinde yapılandırılarak unsurlar arasındaki ilişkiler görünür hâle getirilir ve bütün içinde anlamlandırılır (OB4). Bu süreçte öğrenciler yaşadıkları çevredeki tarihî yapılar, doğal güzellikler ve kültürel miras unsurları üzerinden kültürel ve çevresel farkındalık geliştirir (OB5, E3.7, D19.3).

Öğrenciler dinledikleri / izledikleri içeriği kendi yaşamlarıyla ilişkilendirerek bireysel olarak anlamlandırır (E1.4, KB2.3). Öğrenciler "Ben hafta sonu … gideceğim.", "Ben … görmek istiyorum.", "Geçen yıl … gittim.", "Arkadaşlarımla … ziyaret edeceğim." gibi ifadelerle kendi gezi planlarını, ziyaret etmek istedikleri yerleri ve geçmiş deneyimlerini ifade eder, dinledikleri içerikle kendi yaşamları arasında bağlantı kurar ve dinledikleri temel bilgileri kendi cümleleriyle yeniden ifade eder (E1.5, SDB1.1, SDB3.1, KB2.14).

Sürecin son aşamasında öğrenciler dinledikleri / izledikleri içerik hakkında bireysel olarak düşüncelerini ifade eder ve sınıfla paylaşır (SDB2.1, E2.3). Gönüllü öğrenciler söz alarak ziyaret etmek istedikleri tarihî ya da doğal yerlerden, yaptıkları gezilerden ya da planladıkları tatillerden kısa kesitler paylaşır; diğer öğrenciler onları dikkatle dinler (SDB2.2, E3.8). Ardından grup çalışmalarıyla öğrenciler birbirlerine gidecekleri yerler, yapmak istedikleri etkinlikler, geçmiş gezi deneyimleri ve görmek istedikleri tarihî ya da doğal mekânlar hakkında sorular sorar ve cevap verir (SDB2.3, D4.2, D16.3).

LAZ.8.2.O.

"Nereye Gideceğiz?" temasına yönelik okuma-anlamlandırma süreci, öğrencilerin gezi, tatil, ziyaret planları, tarihî ve doğal mekânlar ile geçmiş gezi deneyimlerine ilişkin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla gezi planları, tarihî ve doğal güzellikler, yolculuklar, kültürel miras alanları ve farklı mekânları içeren başlıklar, anahtar kelimeler ve destekleyici görseller üzerinden başlatılır (E1.1, E1.5, SDB1.1, OB1). Öğrencilere "Hafta Sonu Nereye Gidiyoruz?", "Yaylada Bir Gün", "Tarihî Yerleri Keşfediyoruz", "Doğal Güzellikleri Keşfediyoruz" gibi başlıklar ile bu başlıkları yansıtan görseller birlikte sunulur ve öğrencilerden bu görseller ile başlıklar arasında ilişki kurmaları istenir (OB4, KB2.2). Öğrenciler görsellerde yer alan ipuçlarını inceleyerek metnin konusu ve içeriği hakkında tahminlerde bulunur, tahminlerini destekleyen ipuçlarını sorgular ve bu tahminlerini sınıfla paylaşır (SDB2.1, KB2.8, KB2.14).

Öğrenciler destekleyici görselleri ve başlıkları yeniden inceleyerek metnin içeriğine yönelik tahminlerini detaylandırır ve metinde hangi gezi planlarının yer alabileceğini, hangi tarihî veya doğal mekânlardan söz edilebileceğini, bu yerlerde hangi etkinliklerin yapılabileceğini, bu yerlerin neden korunması gerektiğini ve gezi planlarının nasıl ifade edilebileceğini öngörür (E1.5, E2.3). Öğrenciler bu tahminlerini gerekçeleriyle birlikte ifade eder (SDB2.1). Ardından gezi planı yapma, gidilecek yerleri tanıtma, tarihî ve doğal mekânları anlatma, geleceğe yönelik planlardan ve geçmiş gezi deneyimlerinden bahsetmeye yönelik kısa ve basit bir metin öğrencilere sunulur (OB1). Öğrenciler metni önce sessiz olarak bireysel şekilde okur ve ilk okumada metnin genel konusunu anlamaya odaklanır (E3.1, SDB1.2). Bu süreçte öğrencilerin kendilerine güvenerek metni anlamlandırmaya çalışmaları teşvik edilir ve gerekli durumlarda akranlarıyla kısa paylaşımlar yapmaları sağlanır (D4.2). Sonrasında öğrenciler metni ikinci kez okuyarak metinde geçen gezi planı ifadelerini, yer adlarını, zaman ifadelerini, tarihî ve doğal mekânları, yapılacak etkinlikleri ve geçmiş gezi deneyimlerini işaretler veya altını çizer (D14.3, KB2.2, KB2.11). 

Okuma sürecinin devamında öğrenciler başlangıçta yaptıkları tahminleri metinle karşılaştırarak doğruluğunu kontrol eder (SDB1.3, KB2.5). Metinde yer alan ifadeleri kullanım amaçlarına göre sınıflandırır; gezi planı ifadeleri, yer ve yön bildiren ifadeler, zaman ifadeleri, tarihî ve doğal mekânları tanıtan ifadeler, geçmiş gezi deneyimlerini anlatan ifadeler ve amaç bildiren ifadeleri uygun başlıklar altında toplar (KB2.7, OB1). Öğrenciler metindeki ifadeleri karşılaştırarak benzer ve farklı yönleri ortaya koyar; aynı anlamı taşıyan ya da farklı durumlarda kullanılan ifadeleri belirler ve bu ifadeler üzerinden karşılaştırmalar gerçekleştirir (OB4, D16.3).

Öğrenciler metni daha ayrıntılı inceleyerek gezi planlarının sıralı yapısını belirler; zaman, mekân ve yapılacak etkinlikler arasındaki ilişkileri açıkça ortaya koyar (KB2.5, KB2.13). Öğrenciler metindeki bilgileri tablo veya şema hâline getirerek düzenler; "yer - zaman - etkinlik - ulaşım" ilişkisini gösteren basit tablolar oluşturur ve bu yapı üzerinden metindeki ilişkileri görselleştirir (KB2.6, OB1). Ayrıca metinde verilen bilgilerden hareketle basit çıkarımlar yapar; örneğin hangi gezi planının daha uzun süreceği, hangi mekânın tarihî, doğal ve kültürel miras açısından önem taşıdığı, hangi etkinliğin hangi mekâna daha uygun olduğu yorumlanır ve metinde açıkça verilmeyen bazı bilgiler tahmin edilir (KB2.7, KB2.11, OB4, OB5). Bununla birlikte öğrenciler sınıf içinde yapılan basit bilgi toplama çalışmalarıyla metindeki bilgileri kendi yaşamlarıyla karşılaştırır; "Kim yaylaya gitmek istiyor?", "Kim daha önce müze ziyaret etti?", "Kim deniz kenarına gitmek istiyor?", "Kim geçen yıl farklı bir şehre gitti?" gibi sorulara cevap bulmak için bilgi toplar, bu bilgileri tablo hâline getirir ve basit yorumlar yapar (KB2.14, OB7, SDB2.2, D4.2).

Öğrenciler okudukları metni kendi yaşamlarıyla ilişkilendirerek bireysel olarak anlamlandırır (E1.4, KB2.3). Öğrenciler metinden seçtikleri ifadeleri kendi yaşamlarına uyarlayarak bağımsız biçimde kendi gezi planlarını oluşturur, yeniden ifade eder; "Ben hafta sonu … gideceğim.", "Ben … görmek istiyorum.", "Geçen yıl … gittim.", "Arkadaşlarımla … ziyaret edeceğim." gibi cümlelerle kendi gezi planlarını, ziyaret etmek istedikleri yerleri ve geçmiş deneyimlerini metinle ilişkilendirir (SDB3.1, D10.1, KB2.14).

Sürecin son aşamasında öğrenciler okudukları metin hakkında bireysel düşüncelerini ifade eder ve sınıfla paylaşır (E2.3, SDB2.1). Gönüllü öğrenciler metnin içeriğini kendi cümleleriyle anlatırken diğer öğrenciler onları dikkatle dinler (E3.8, SDB2.2). Ardından öğrenciler grup çalışmaları yaparak metinle ilgili sorular oluşturur, birbirlerine gidecekleri yerler, yapmak istedikleri etkinlikler, geçmiş gezi deneyimleri ve görmek istedikleri tarihî ya da doğal mekânlar hakkında sorular sorar ve cevap verir (SDB2.3, D4.2, D16.3).

LAZ.8.2.K.

"Nereye Gideceğiz?" temasına yönelik konuşma-anlatma süreci, öğrencilerin gezi ve tatil planları yapma, gidilecek yerlerden bahsetme, tarihî ve doğal mekânları tanıtma, geçmiş gezi deneyimlerini anlatma ve geleceğe yönelik planlarını paylaşabildikleri deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla sınıf içinde gerçekleştirilen kısa diyalog örnekleri ve canlandırmalar üzerinden başlatılır (E1.4, E1.5, SDB1.1, D10.1). Öğrencilere "Hafta sonu nereye gitmek istersin?", "Bir gezi planını nasıl anlatırsın?", "Arkadaşlarınla hangi yerleri ziyaret etmek istersin?", "Daha önce gittiğin bir yeri nasıl tanıtırsın?", "Tarihî ya da doğal bir güzelliği nasıl anlatırsın?" gibi sorular yöneltilir (E3.8, SDB2.1). Öğrenciler bu sorular üzerinden kendi deneyimlerini paylaşır, gezi ve ziyaret planlarını nasıl ifade ettiklerini hatırlar, mevcut içerikle ilişkilendirir ve arkadaşlarının gezi planlarıyla ilgili birbirlerine basit sorular oluşturarak kısa konuşmalar başlatır (SDB2.3, KB2.8, KB2.15, D3.2). Bu süreçte öğrenciler gidilecek yerler, zaman ifadeleri, yapılacak etkinlikler, geçmiş gezi deneyimleri ve ziyaret edilmek istenen mekânlara ilişkin bilgileri bağımsız biçimde ifade eder.

Gezi planı yapma, gidilecek yerleri tanıtma, tarihî ve doğal mekânlardan bahsetme, geçmiş gezi deneyimlerini anlatma ve geleceğe yönelik planları ifade etme yapılarını içeren kısa diyaloglar model olarak sunulur (OB1, KB2.2). Öğrenciler bu diyalogları tekrar eder, birlikte söyler, birbirlerini dinleyerek uyum içinde tekrarlar ve taklit ederek kullanılmaya başlanılan yapıları fark eder (SDB1.2, SDB2.2). Öğrenciler ifadeleri bireysel olarak ve grup hâlinde seslendirir, Lazcaya özgü sesleri fark ederek doğru telaffuzla söylemeye çalışır (KB2.14, D16.3).

Öğrenciler model diyaloglardan hareketle gezi planı yapma, gidilecek yerleri tanıtma, geçmiş gezi deneyimlerini anlatma, tarihî ve doğal mekânları ifade etme ve geleceğe yönelik planlarını paylaşma ifadelerini kullanarak kendi konuşmalarını oluşturur (E1.4, SDB1.2). Öğrenciler "Yarın … gideceğim.", "Gelecek hafta … ziyaret edeceğiz.", "Geçen yıl … gittim.", "Burası çok güzel bir …’dır.", "Önce …, sonra …, daha sonra …" gibi yapıları kullanarak kendi gezi planlarını tanıtan kısa konuşmalar hazırlar; hazırladıkları konuşmaları tekrar eder, geliştirir ve daha akıcı hâle getirir (KB2.13, KB2.14, E2.3). Öğrenciler oluşturdukları konuşmaları sınıf içinde sözlü olarak ifade eder ve konuşmalarını kendi yaşam deneyimlerine göre zenginleştirir (SDB3.1, D10.1, D3.4).

Konuşma sürecinde öğrenciler hazırlıklı ve hazırlıksız konuşma durumlarında öğrendikleri ifadeler kullanılarak iletişim kurulabildiğini deneyimler (E1.6, OB1). Hazırlıklı konuşmalarda gezi planlarını tanıtır, gidilecek yerlerden, tarihî ve doğal mekânlardan, zaman ifadelerinden ve yapılacak etkinliklerden bahseder (KB2.8). Hazırlıksız konuşmalarda ise arkadaşları tarafından yöneltilen sorulara anlık ve bağlama uygun cevaplar verir; arkadaşlarına yeni sorular sorar, cevap verir ve konuşmayı sürdürür (E2.3, E3.8, SDB2.1, SDB2.3). Öğrenciler konuşmalarında uygun sözcükleri seçer, cümlelerini açık ve anlaşılır şekilde kurar ve mesajlarını net biçimde ifade eder (D4.2). Öğrenciler birbirlerini dinleyerek iletişimi sürdürür, konuşma sırasına uyar ve sosyal etkileşim içinde öğrenir (D16.3).

Öğrenciler öğrendikleri ifadeleri farklı durumlara uyarlayarak yeniden kullanır; bir arkadaşına gezi planını anlatma, daha önce ziyaret ettiği bir yeri tanıtma, tarihî veya doğal bir güzelliği anlatma, sınıfta kendi tatil planını paylaşma veya kültürel miras niteliği taşıyan bir mekânı tanıtma gibi farklı durumları yaratıcı biçimde canlandırır ve bu durumlara uygun ifadeler kullanılarak konuşur (E3.3, SDB3.1). Öğrenciler konuşmalarını bağlama uygun şekilde yeniden düzenler, farklı kişilerle iletişim kurarken kullanılabilecek ifadeleri karşılaştırır ve uygun iletişim biçimlerini seçer (KB2.7, KB2.14, D19.3, OB5).

Sürecin sonunda öğrenciler gerçekleştirdikleri konuşma etkinliklerini değerlendirir; kendi gezi planlarını, ziyaret etmek istedikleri yerleri ya da geçmişte yaptıkları bir geziyi tanıtan kısa konuşmalar yapar, arkadaşlarının konuşmalarını dikkatle dinler ve birbirlerinin konuşmalarına yönelik görüşlerini ifade eder (SDB1.3, SDB2.1). Öğrenciler birbirlerine geri bildirim verir, kendi konuşmalarını ve arkadaşlarından aldıkları dönütleri gözden geçirerek gerekli düzenlemeleri yapar, karşılıklı konuşmalar gerçekleştirir ve düşüncelerini paylaşır (SDB2.2, SDB2.3, D4.2, D16.3).

Öğrencilerden geçmişte gerçekleştirdikleri ya da gelecekte gerçekleştirmek istedikleri bir geziyi temel alarak kişisel bir gezi anlatımı hazırlamaları istenebilir. Bu kapsamda öğrencilerin gittikleri ya da gitmek istedikleri yer, yolculuğun zamanı, birlikte bulundukları kişiler, gerçekleştirdikleri ya da gerçekleştirmek istedikleri etkinlikler, gördükleri ya da görmek istedikleri tarihî ve doğal mekânlar ile geziye ilişkin kişisel düşüncelerini içeren bir "Gezi Günlüğüm" metni, gezi defteri ya da görsel destekli gezi sayfası oluşturmaları beklenebilir. Öğrencilerin bu bilgileri ifade ederken geçmiş gezi deneyimlerini anlatma, geleceğe yönelik planlarını paylaşma, olayları zaman sırasına göre aktarma, mekânları tanıtma ve kişisel görüşlerini ifade etmeye yönelik yapıları uygun şekilde kullanmaları sağlanabilir. Ayrıca öğrencilerden ders sürecinde sunulan görsel, işitsel ve dijital içerikleri dinleyerek, izleyerek ve okuyarak gezi anlatımlarında kullanılan ifadeleri anlamlandırmaları, bu ifadeleri kendi yaşam deneyimleriyle ilişkilendirerek yazılı ve sözlü olarak yeniden üretmeleri ve arkadaşlarıyla basit soru-cevap yapıları aracılığıyla iletişim kurmaları beklenebilir. Performans görevi sonunda öğrenciler hazırladıkları gezi günlüklerini ya da gezi sayfalarını sınıf ortamında sözlü olarak paylaşabilir. Bu süreçte öğrencilerin gezi deneyimlerini açık ve anlaşılır biçimde ifade etmeleri, olayları mantıklı ve zaman sırasına uygun biçimde aktarabilmeleri, doğru ve anlaşılır telaffuzla konuşmaları, arkadaşlarının sorularını anlayarak uygun cevaplar vermeleri ve iletişim sürecine aktif katılım göstermeleri beklenebilir. Bu performans görevi kontrol listeleri, gözlem formları, dereceli puanlama anahtarları, öz / akran / grup değerlendirme formları ile değerlendirilebilir.

LAZ.8.2.Y. 

"Nereye Gideceğiz?" temasına yönelik yazma süreci, öğrencilerin gezi ve tatil planları yapma, gidilecek yerlerden bahsetme, tarihî ve doğal mekânları tanıtma, geçmiş gezi deneyimlerini anlatma ve geleceğe yönelik planlarını ifade etmeye ilişkin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla başlatılır (SDB1.1, OB1). Öğrencilere yer adları, zaman ifadeleri, gezi etkinlikleri, tarihî ve doğal mekânlara ilişkin daha önce öğrenilen yapılar hatırlatılır ve "Benim Gezi Planım" yazma görevi tanıtılır (KB2.8). Öğrencilerden yazma görevinde ne yapılacağının anlaşılması istenebilir ve "Nereye gitmek istiyorsun?", "Ne zaman gideceksin?", "Kiminle gideceksin?", "Orada neler yapacaksın?", "Daha önce ziyaret ettiğin bir yer var mı?", "Görmek istediğin tarihî ya da doğal bir yer var mı?" gibi örnek sorular üzerinden konuya hazırlık yaptırılır; öğrenciler yazılarında hangi bilgileri kullanacaklarını sorgular ve temel içeriklerini belirler.

Öğrencilere gezi planı yapma, gidilecek yerleri tanıtma, tarihî ve doğal mekânlardan bahsetme, geçmiş gezi deneyimlerini anlatma ve gezi planlarını zaman sırasına göre ifade etmeye yönelik kısa ve basit yazılı model metinler sunulur (SDB1.2, OB1). Öğrenciler bu metinleri inceleyerek yapı ve içerik hakkında farkındalık kazanır (KB2.2, KB2.13). "Yarın … gideceğim.", "Gelecek hafta … ziyaret edeceğiz.", "Geçen yıl … gittim.", "Burası çok güzel bir …’dır.", "Önce …, sonra …, daha sonra …" gibi model metinler öğrenciler tarafından okunarak incelenir, ardından kopyalanarak yeniden yazılır (KB2.14, KB2.15, D16.3).

Öğrenciler model metinlerden hareketle kendi yazılarını oluşturmaya yönlendirilebilir (E1.5, SDB1.2). “Cümlemi Tamamlıyorum” etkinliği kapsamında öğrencilere eksik bırakılmış cümleler ("Yarın … gideceğim.", "Ben … görmek istiyorum.", "Geçen yıl … gittim.", "Arkadaşlarımla … ziyaret edeceğim.", "Önce …, sonra …") verilebilir ve öğrencilerden bu cümleleri kendi ifadeleriyle tamamlamaları istenir (E2.3, KB2.8). Daha sonra öğrenciler bu cümleleri bir araya getirerek kendi gezi planlarını veya geçmiş gezi deneyimlerini anlatan kısa bir metin oluşturur ve hangi bilgilerin metne alınmasının daha uygun olacağını sorgulayarak seçim yapar (KB2.13, KB2.14, KB2.20). Bu süreçte öğrenciler modeli kullanarak yeni içerik düzenler, kişisel deneyimlerini yapılandırır ve yazılı üretim gerçekleştirir (D10.1, D3.4).

Öğrenciler "Benim Gezi Planım" etkinliği kapsamında gidilecek yerler, zaman ifadeleri, yapılacak etkinlikler, ziyaret edilmek istenen tarihî ve doğal mekânlar ile geçmiş gezi deneyimlerini içeren kısa bir metin yazar (E1.6, OB1). Öğrenciler yazarken uygun kelimeleri seçmeye, basit cümle yapıları kurmaya, bilgileri mantıklı ve zaman sırasına göre düzenlemeye ve mesajlarını açık ve anlaşılır şekilde ifade etmeye dikkat eder (KB2.2, KB2.7). Yazılarında hangi bilgiyi önce, hangisinin sonra verilebileceğini planlar; benzer ve farklı gezi deneyimleri karşılaştırılarak anlamlı bir bütün oluşturur (KB2.13, KB2.14, KB2.20).

Öğrenciler yazdıkları metinler üzerinde yeniden düzenleme çalışmaları yapar (E3.1, SDB1.3). "Metnimi Geliştiriyorum" etkinliği kapsamında öğrenciler yazdıkları metni gözden geçirir, eksik ya da hatalı kısımları düzeltir, ifadelerini daha açık ve anlaşılır hâle getirir (SDB2.1, D14.3). Ardından öğrenciler yazılarını sınıf içinde paylaşır ve "Gezi Planları Panosu" etkinliği ile yazılar görsellerle birlikte sergiler (SDB2.2, SDB2.3, D4.2, OB4). Öğrenciler tarihî ve doğal mekânlara ilişkin yazılarında yer verdikleri bilgileri paylaşırken bu yerlerin korunmasına yönelik farkındalık geliştirir (OB5).

Sürecin son aşamasında öğrenciler yazma süreçlerini değerlendirir (E1.4, SDB1.3). "Kendimi Değerlendiriyorum" etkinliği kapsamında öğrenciler yazarken nelerin doğru yapılabildiğini, hangi bilgilerin açık şekilde ifade edilebildiğini ve hangi alanlarda gelişilmesi gerektiğini ifade eder; bir sonraki yazısında daha etkili yazabileceğine ilişkin kişisel hedefler belirler (SDB3.1, KB2.17). Ayrıca "Arkadaşımın Yazısını Okuyorum" etkinliği ile öğrenciler birbirlerinin yazılarını inceleyerek basit geri bildirimlerde bulunur, düşüncelerini paylaşır ve birbirlerine yapıcı öneriler sunar (SDB2.1, SDB2.2, D4.2, D16.3).

Öğrencilerden kendi ilgi, ihtiyaç ve merak alanlarını temel alarak bir gezi planı hazırlamaları istenebilir. Bu kapsamda öğrencilerin gitmek istedikleri yer, ziyaret zamanı, birlikte gidecekleri kişiler, tercih ettikleri ulaşım türü, yapmayı planladıkları etkinlikler ve görmek istedikleri tarihî ya da doğal mekânlara ilişkin bilgileri içeren bir poster, gezi haritası veya plan çizelgesi hazırlamaları beklenebilir. Öğrencilerin gezi planı yapma, geleceğe yönelik planlarını ifade etme, yer ve zaman bildirme, yapılacak etkinlikleri sıralama ve ziyaret edilmek istenen mekânları tanıtmaya yönelik yapıları uygun biçimde kullanmaları desteklenebilir. Ayrıca öğrencilerin ders sürecinde sunulan görsel, işitsel ve dijital içerikleri dinleyip izleyerek gezi planlarında kullanılan ifadeleri anlamlandırmaları, bu ifadeleri kendi yaşantıları ve ilgi alanlarıyla ilişkilendirerek kendi cümleleriyle yeniden ifade etmeleri ve arkadaşlarıyla basit soru-cevap yapıları aracılığıyla iletişim kurmaları beklenebilir. Performans görevi sonunda öğrenciler hazırladıkları posterleri, gezi haritalarını veya plan çizelgelerini sınıf ortamında sözlü olarak sunabilir. Bu süreçte öğrencilerin gezi planlarını açık ve anlaşılır biçimde ifade etmeleri, bilgileri mantıklı ve sıralı biçimde sunmaları, doğru ve anlaşılır telaffuzla konuşmaları, arkadaşlarının sorularını anlayarak uygun cevaplar vermeleri ve iletişim sürecine aktif katılım göstermeleri beklenebilir. Bu performans görevi; öğrencilerin hedef kelime ve ifadeleri doğru ve bağlama uygun kullanmaları, gezi planlarını düzenli ve anlamlı biçimde sunmaları, yer, zaman ve etkinlik bilgilerini açık biçimde ifade edebilmeleri, anlaşılır ve doğru telaffuz etmeleri, iletişim kurabilmeleri ve etkinliklere aktif katılım göstermeleri ölçütlerine göre analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

LAZ.8.2.DBS.

 "Nereye Gideceğiz?" temasına yönelik dil bilgisi seçme ve kullanma süreci, öğrencilerin gezi ve tatil planları yapma, gidilecek yerlerden bahsetme, tarihî ve doğal mekânları tanıtma, geçmiş gezi deneyimlerini anlatma ve geleceğe yönelik planlarını ifade etmeye ilişkin dil parçalarına doğal ve bağlam içinde aşinalık kazanmalarıyla başlatılır (E1.1, OB1). Öğrencilere gezi planlarını, yolculukları, tarihî ve doğal mekân ziyaretlerini, farklı ulaşım biçimlerini ve tatil deneyimlerini yansıtan kısa diyaloglar, videolar ve görseller sunulur (OB2). Bu içeriklerde "Yarın … gideceğim.", "Gelecek hafta … ziyaret edeceğiz.", "Geçen yıl … gittim.", "Burası çok güzel bir …’dır.", "Nereye gideceksin?", "Önce …, sonra …, daha sonra …", "… görmek istiyorum." gibi ifadeler yer alır. Öğrenciler bu içerikleri dinleyerek, izleyerek ve inceleyerek hedef dil yapılarına genel bir aşinalık kazanır.

Öğrencilerin içerikte geçen gezi planı ifadelerini, soru kalıplarını, zaman yapılarını, yer ve yön bildiren ifadeleri, amaç bildiren yapıları ve tekrar eden dil parçalarını fark etmeleri sağlanır (KB2.2, KB2.8). "Duy ve Bul" etkinliğinde öğrencilere dinledikleri ya da izledikleri içerikte geçen dil parçaları belirletilir; "Yarın nereye gideceksin?", "Ne zaman yola çıkacaksın?", "Hangi yaylaya gideceğiz?", "Geçen yıl nereye gittin?", "Orada neler yaptın?", "Burası nasıl bir yer?" gibi soru ve cevap kalıplarını işaretlemeleri, tekrar eden yapıları seçmeleri, hangi yapıların neden tekrar ettiğini sorgulamaları ve sınıfla paylaşmaları istenir (KB2.14, OB1, OB4).

Hedef dil yapılarını içeren ifadeler beden dili, görseller ve sözlü tekrarlarla sunulur (OB4). Öğrenciler bu ifadeleri tekrar eder, taklit eder ve işitsel-görsel desteklerle dil yapılarını bütüncül olarak algılar (SDB2.1). "Yarın … gideceğim.", "Gelecek hafta … ziyaret edeceğiz.", "Geçen yıl … gittim.", "Burası çok güzel bir …’dır.", "… görmek istiyorum." gibi ifadeler hem sözel hem fiziksel olarak öğrenciler tarafından canlandırılır. Öğrenciler yön göstererek gidilecek yerleri ifade eder, görseller üzerinden tarihî ve doğal mekânları tanımlar, yolculuk ve gezi planlarını beden dili ya da görseller üzerinden ifade eder (SDB2.2, D16.3).

Öğrenciler hedef dil parçalarını bağlam içinde tekrar eder (KB2.8, E1.5). "Tekrar Zinciri" etkinliği ile öğrenciler sırayla aynı kalıbı farklı içeriklerle kullanır ("Yarın … gideceğim.", "Yarın … gideceğim, gelecek hafta … ziyaret edeceğim.", "Geçen yıl … gittim.", "Burası çok güzel bir …’dır.", "Önce …, sonra …, daha sonra …") (E2.3). Bu etkinlikte öğrenciler dil yapılarını otomatik olarak ve akıcı biçimde kullanır; öğrenilen ifadeleri genişleterek kullanır ve hangi dil parçalarının birbirine nasıl bağlandığını sorgular (E2.5, D10.1). Öğrenciler öğrenme sürecine aktif katılım gösterir. Ayrıca "Canlandır ve Söyle" etkinliği ile öğrenciler duydukları ifadeleri fiziksel olarak canlandırır ve eş zamanlı olarak tekrar eder (SDB2.2, E2.1). Öğrenciler gezi planı yapma, tarihî ya da doğal bir mekânı tanıtma, geçmişte yaptıkları bir geziyi anlatma, arkadaşlarıyla yapılacak bir tatil planını paylaşma ya da ziyaret etmek istedikleri bir yeri tanıtma gibi durumları beden diliyle gösterirken aynı anda sözel olarak ifade eder (E2.2, D4.2, D5.1).

Öğrenciler öğrenilen dil yapılarını iletişim içinde kullanmaya başlar (E3.8, SDB2.1). Grup çalışmalarıyla öğrenciler birbirlerine gitmek istedikleri yerler, geçmiş gezi deneyimleri, görmek istedikleri tarihî ve doğal mekânlar, yapmayı planladıkları etkinlikler ve geleceğe yönelik gezi planları hakkında sorular sorar ve cevap verir (SDB2.2, SDB2.3, OB1). Öğrenciler "Nereye gideceksin?", "Ne zaman yola çıkacaksın?", "Geçen yıl nereye gittin?", "Orada neler yaptın?", "Hangi yeri görmek istiyorsun?" gibi sorulara cevap verirken hedef dil yapılarını kurallar düşünülmeden, doğal iletişim durumlarında kullanır (D4.2, D16.3, D20.2). Sürecin sonunda öğrenciler edinilen dil yapılarını farklı bağlamlarda kullanır (SDB1.1, SDB3.1). Öğrenciler kendi gezi planlarını anlatırken, arkadaşlarıyla iletişim kurarken, yaşadıkları çevredeki tarihî ve doğal güzellikleri tanıtırken, sınıf içinde sözlü ve yazılı ifadeler oluştururken öğrenilen dil parçalarını doğal biçimde kullanır (OB5). Ayrıca farklı iletişim durumlarına göre ifadelerini yeniden düzenler, uygun dil kalıplarını seçer, hangi ifadenin hangi bağlamda daha uygun olduğunu sorgular ve kendi yaşamlarıyla ilişkilendirerek kullanır (KB2.17, KB2.8, D10.1).

LAZ.8.2.SÖS.

 "Nereye Gideceğiz?" temasına yönelik sözcük seçme ve kullanma süreci, öğrencilerin gezi ve tatil planları yapma, gidilecek yerlerden bahsetme, tarihî ve doğal mekânları tanıtma, geçmiş gezi deneyimlerini anlatma ve geleceğe yönelik planlarını paylaşma durumlarında kullanılan "gezi", "tatil", "yolculuk", "yayla", "köy", "şehir", "orman", "göl", "deniz", "vadi", "kale", "müze", "harita", "rehber", "ziyaret", "plan" gibi hedef sözcüklerle karşılaşmaları üzerinden başlatılır (E1.1, SDB1.1, OB1). Öğrenciler bu sözcüklerin yer aldığı içerikleri dinler ve izler; sözcükleri bütünsel olarak duyar ve görerek bu sözcüklere aşinalık kazanır (KB2.2). Öğrenciler tekrar eden sözcüklere dikkat ederek bu sözcüklerin hangi anlamlarda kullanıldığını birbirlerine sorar ve bu sözcükleri ayırt etmeye başlar (E3.8).

Öğrencilere gezi planlarını, yolculukları, tarihî ve doğal mekân ziyaretlerini, tatil hazırlıklarını ve farklı mekân deneyimlerini yansıtan kısa diyaloglar, metinler, görseller ve videolar sunulur (E1.1, OB1). Bu içeriklerde "gezi", "tatil", "yolculuk", "yayla", "köy", "şehir", "orman", "göl", "deniz", "vadi", "kale", "müze", "harita", "rehber", "ziyaret", "bugün", "yarın", "gelecek hafta", "geçen yıl", "önce", "sonra", "görmek", "gitmek", "gezmek", "dönmek" gibi hedef sözcükler doğal bir bağlam içinde yer alır (OB4). Öğrenciler bu sözcükleri bütüncül olarak algılayarak ve bağlam içindeki kullanımlarını ilişkilendirerek ilk aşinalıklarını kazanır (KB2.14).

Öğrencilerin içerikte tekrar eden sözcükleri fark etmeleri sağlanır (KB2.2, OB1). "Duy-Gör-İşaretle" etkinliğinde öğrenciler dinledikleri, izledikleri ya da okudukları içerikte geçen hedef sözcükleri belirler, işaretler ve sınıfla paylaşır (SDB1.2). Ardından bu sözcükler öğrenciler tarafından sesli olarak tekrar edilir. Öğrenciler ulaşım, mekân, zaman ve etkinlik bildiren temel sözcükleri gözlemleyerek benzer özelliklerine göre gruplandırır (KB2.7).

Öğrencilerin hedef sözcüklerin kullanımını anlamaları desteklenir (OB4). "Nerede Kullanılır?" etkinliğinde öğrenciler verilen sözcüklerin hangi iletişim durumlarında kullanıldığını belirler; örneğin "yayla", "orman", "göl" sözcüklerinin doğal mekânları tanıtırken, "kale", "müze" sözcüklerinin tarihî yerleri anlatırken, "bugün", "yarın", "gelecek hafta" ifadelerinin gezi planı yaparken, "önce", "sonra", "daha sonra" ifadelerinin sıralı anlatımlarda kullanıldığını fark eder ve bunu görseller ya da örnek cümleler üzerinden açıklar (KB2.7, KB2.14, D4.2).

Öğrenciler hedef sözcüklerin anlamlarını kendi zihinsel kavramlarıyla ilişkilendirir (SDB1.1, E1.5). Öğrenciler "Yarın … gideceğim.", "Geçen yıl … gittim.", "Ben … görmek istiyorum.", "Arkadaşlarımla … ziyaret edeceğim." gibi ifadeler üzerinden sözcükleri kendi yaşamlarıyla bağlantılandırır (KB2.8). "Kendimle İlişkilendiriyorum" etkinliği ile öğrenciler öğrendikleri sözcükleri kendi gezi planları, geçmiş deneyimleri, görmek istedikleri yerler ve tatil planlarıyla ilişkilendirerek, hangi sözcüğün kendi deneyimine daha uygun olduğunu sorgulayarak anlamlarını pekiştirir (D10.1).

Öğrenciler hedef sözcüklerin anlamlarını daha açık biçimde ortaya koyar (OB1). "Anlamını Açıkla" etkinliğinde öğrenciler seçtikleri sözcükleri basit ifadelerle açıklar, örnek cümle içinde kullanır ve gerektiğinde görsellerle destekler (E2.3, SDB2.1). Öğrenciler "gezi", "tatil", "yayla", "müze", "kale", "orman", "rehber" gibi sözcükleri kendi ifadeleriyle açıklarken benzer sözcüklerle ilişkiler kurar, anlamlarını yorumlar ve arkadaşlarıyla paylaşır (KB2.14, D10.1).

Öğrenciler hedef sözcükleri farklı bağlamlarda tekrar ederek anlamlarını güçlendirir (E2.1, OB1). "Cümle Kur-Paylaş" etkinliği kapsamında öğrenciler verilen sözcüklerle kısa cümleler oluşturur ve sınıfla paylaşır (E3.1, SDB2.3). Öğrenciler "yayla", "orman", "göl", "kale", "müze", "tatil", "yolculuk" gibi sözcükleri kullanarak anlamlı ifadeler üretir ve arkadaşlarının seçtiği sözcükleri dikkatle dinleyerek benzer ya da farklı tercihleri fark eder (D4.2, D5.1).

Öğrenciler hedef sözcükleri doğal iletişim içinde kullanmaya yönlendirilir (E3.8, SDB2.1). "Sor-Cevapla" etkinliği ile öğrenciler birbirlerine "Nereye gideceksin?", "Ne zaman yola çıkacaksın?", "Geçen yıl nereye gittin?", "Hangi yeri görmek istiyorsun?", "En çok hangi doğal güzelliği ziyaret etmek istersin?", "Hangi tarihî mekânı biliyorsun?" gibi sorular sorup cevap verir (SDB2.2, E2.3, E2.2). Bu süreçte öğrenciler öğrenilen sözcükleri kendiliğinden ve bağlama uygun biçimde kullanır (D4.2, D5.1, D14.3).

Sürecin son aşamasında öğrenciler hedef sözcükleri farklı bağlamlarda kullanarak kalıcı hâle getirir (SDB3.1, OB5). Öğrenciler konuşma ve yazma etkinliklerinde öğrenilen sözcükleri doğal bir şekilde kullanır; kendi gezi planlarını anlatır, arkadaşlarıyla iletişim kurar, kısa gezi metinleri oluşturur, yaşadıkları çevredeki tarihî ve doğal güzellikleri tanıtır ve farklı sosyal durumlarda uygun sözcükleri seçer, hangi sözcüğün hangi iletişim durumuna daha uygun olduğunu sorgulayarak kullanır (KB2.8, KB2.15, KB2.17, D19.1).

LAZ.8.2.SES.

"Nereye Gideceğiz?" temasına yönelik sesletim seçme ve kullanma süreci, öğrencilerin gezi ve tatil planları yapma, gidilecek yerlerden bahsetme, tarihî ve doğal mekânları tanıtma, geçmiş gezi deneyimlerini anlatma ve geleceğe yönelik planlarını paylaşmaya yönelik hedef sesletim unsurlarına dikkat ederek dinlemeleriyle başlatılır (OB2, OB1). Öğrencilere gezi planlarını, yolculukları, tarihî ve doğal mekân ziyaretlerini, farklı ulaşım deneyimlerini ve tatil hazırlıklarını yansıtan kısa diyaloglar, ses kayıtları ve videolar sunulabilir. Bu içeriklerde "Yarın … gideceğim.", "Gelecek hafta … ziyaret edeceğiz.", "Geçen yıl … gittim.", "Burası çok güzel bir …’dır.", "Nereye gideceksin?", "… görmek istiyorum." gibi ifadeler doğal bir akış içinde yer alabilir. Öğrenciler bu ifadeleri dinlerken Lazcaya özgü sesler, yer adlarının doğru sesletimi, zaman ifadelerindeki vurgu, soru cümlelerindeki tonlama, sıralı anlatımlardaki duraklama ve konuşma akıcılığına dikkat eder (SDB1.2).

Öğrencilerin hedef sesletim unsurlarını fark etmeleri sağlanır (OB1, SDB1.2). "Dinle-Fark Et" etkinliğinde öğrenciler belirli sözcüklerin ve ifadelerin nasıl söylendiğine dikkat eder; özellikle yer adlarını söylerken, zaman ifadelerini kullanırken, tarihî ve doğal mekânları ifade ederken, geçmiş gezi deneyimlerini anlatırken ya da gelecek planlarından bahsederken kullanılan vurgu ve tonlamayı ayırt eder (KB2.2, KB2.7). Öğrenciler duydukları sesletim özelliklerini işaretler, benzer ses özelliklerini belirler ve sınıfla paylaşır.

Öğrenciler hedef sesletim unsurlarını tekrar ederek pekiştirir (E1.5). "Tekrar ve Taklit" etkinliği kapsamında öğretmen seslendirmesinin ya da ses kaydının ardından ifadeler doğru telaffuzla tekrar ettirilebilir (SDB2.1). Öğrenciler gezi planı yapma, gidilecek yerleri tanıtma, geçmiş gezi deneyimlerini anlatma ve tarihî ya da doğal mekânlardan bahsetmeye ilişkin ifadeleri vurgu, tonlama ve akıcılığa dikkat ederek bireysel ve grup hâlinde seslendirir (SDB2.2).

Öğrenciler hedef sesletim unsurlarını farklı bağlamlarda tanımaya yönlendirilir (OB1, OB4). "Nerede Duydun?" etkinliğinde öğrencilere aynı ifadeler farklı iletişim durumları içinde dinletilir ve öğrenciler hangi sözcük ya da ifadenin nasıl söylendiğini tanır (KB2.7). Örneğin "Yarın … gideceğim." ifadesi gezi planı yapma, arkadaşlarla konuşma ya da sınıfta tatil planını paylaşma bağlamlarında dinletilir ve öğrenciler ortak sesletim özelliklerini fark eder.

Öğrencilerin doğru sesletimi kendiliğinden seçerek kullanmaları sağlanır (KB2.8). "Hangisi Doğru?" etkinliğinde öğrencilere aynı ifadenin farklı sesletimlerle söylendiği örnekler sunulur ve öğrencilerden doğru olanı seçmeleri, hangi sesletimin neden daha uygun olduğunu sorgulamaları istenir (E2.5). Ardından "Seç ve Söyle" etkinliği ile öğrenciler doğru sesletimi seçtikleri ifadeleri kendi cümleleri içinde kullanarak yeniden üretir (E2.3, D10.1).

Öğrenciler sesletim unsurlarını iletişim içinde kullanır (E3.8, SDB2.1). Grup çalışmalarıyla öğrenciler birbirlerine gitmek istedikleri yerler, geçmiş gezi deneyimleri, görmek istedikleri tarihî ve doğal mekânlar ve geleceğe yönelik planları hakkında sorular sorar ve cevap verirken öğrendikleri ifadeleri doğru sesletimle kullanır (SDB2.2, SDB2.3, E2.1, E2.2). "Sor-Cevapla" etkinliğinde öğrenciler konuşurken doğru vurguya, tonlamaya ve akıcılığa dikkat eder (D4.2, D5.1, D14.3).

Sürecin sonunda öğrenciler öğrendikleri sesletim unsurlarını farklı bağlamlarda kullanarak kalıcı hâle getirir (SDB3.1). Öğrenciler hem konuşma hem de gezi planlarını tanıtma etkinliklerinde doğru telaffuz, vurgu ve tonlamayı doğal bir şekilde kullanır; farklı kişilerle iletişim kurarken, kendi gezi deneyimlerini anlatırken ve yaşadıkları çevredeki tarihî ve doğal güzellikleri tanıtırken sesletim özelliklerini hangi tonlama ve vurgunun hangi iletişim durumuna daha uygun olduğunu sorgulayarak bağlama uygun biçimde düzenler (KB2.14, KB2.15, KB2.8, D10.1).

 

Zenginleştirme

1.Etkinlik: Karadeniz İçin Sürdürülebilir Gezi Rotası Tasarlıyorum

Öğrenciler bireysel veya küçük gruplar hâlinde Karadeniz bölgesinde yer alan tarihî, doğal ve kültürel mekânları inceleyerek çevreye duyarlı bir gezi rotası tasarlayabilir. Bu süreçte öğrenciler basılı kaynak, harita, dijital içerik ve görsel materyaller aracılığıyla farklı şehir, yayla, müze, kale, doğal alan ve kültürel miras unsurları hakkında bilgi toplayabilir. Bu bilgileri ulaşım imkânları, ziyaret zamanı, yapılabilecek etkinlikler, çevresel etkiler, kültürel değerler ve korunması gereken doğal alanlar açısından karşılaştırabilir.

Farklı gezi seçeneklerinin avantaj ve sınırlılıklarını değerlendirerek çevreye en az etki oluşturacak alternatif gezi planı geliştirebilir. Öğrenciler hazırladıkları gezi rotasını harita, dijital sunum, poster veya görsel çizelge ile somutlaştırabilir; seçtikleri güzergâhın neden daha uygun olduğunu Lazca olarak gerekçelendirebilir, arkadaşlarının sorularını cevaplayabilir, farklı önerileri karşılaştırabilir ve hazırladıkları ürünü Karadeniz’e gezi planlayan öğrenci, aile veya okul toplulukları tarafından kullanılabilecek gerçek bir gezi önerisine dönüştürebilir.

2. Etkinlik: Laz Kültürünü Tanıtan Dijital Gezi Rehberi Hazırlıyorum

Öğrenciler bireysel olarak veya grup hâlinde Laz kültürünü, tarihî mekânları, doğal güzellikleri ve bölgesel yaşamı tanıtacak dijital bir gezi rehberi hazırlayabilir. Öğrenciler ilgi alanlarına göre çalışacakları mekânları, kültürel unsurları veya ziyaret noktalarını kendileri seçebilir. Bu yerlerin tarihî geçmişi, kültürel özellikleri, doğal yapısı, ulaşım imkânları, ziyaret zamanı ve ziyaretçilere sunabileceği deneyimler hakkında basılı ve dijital kaynaklardan araştırma yapabilir. Elde ettikleri bilgileri sınıflandırabilir, bunların benzer ve farklı yönlerini analiz edebilir, ziyaretçiler için en işlevsel bilgileri seçip bu bilgileri broşür, dijital gezi kartı, etkileşimli harita, kısa tanıtım videosu veya sunum dosyası gibi özgün ürünlere dönüştürebilir. Sürecin sonunda öğrenciler hazırladıkları rehberi sınıf ortamında Lazca olarak sunabilir, ürünlerini Laz kültürünü tanımak isteyen ziyaretçiler, turistler veya okulun tanıtım etkinliklerinde kullanılabilecek gerçek bir rehber olarak paylaşabilir, arkadaşlarından gelen öneriler doğrultusunda ürünlerini yeniden düzenleyip farklı hedef kitlelere uygun yeni kullanım alanları geliştirebilir.

Destekleme

1. Etkinlik: Adım Adım Gezi Planımı Oluşturuyorum 

Öğrenciler görseller, mekân kartları, zaman kartları, ulaşım sembolleri ve ses kayıtlarıyla desteklenen yapılandırılmış bir öğrenme alanında kendi hızlarında ilerleyerek gezi planı oluşturabilir. Sürecin başında öğrenciler yer, zaman, ulaşım ve etkinlik kavramlarını temsil eden görselleri inceleyerek öğretmen ve akran desteğiyle temel sözcükleri tekrar edebilir. Ses kayıtlarını dinleyerek doğru telaffuzu yeniden üretip her kavrama ilişkin örnekleri eşleştirme çalışmalarıyla pekiştirebilir. Ardından öğrencilere basamaklandırılmış yönergeler ve kontrol listeleri sunulabilir. Öğrenciler önce gitmek istedikleri yeri seçebilir, sonra zamanı belirleyebilir, daha sonra ulaşım aracını ve yapacakları etkinlikleri seçerek planlarını adım adım tamamlayabilir. Süreç boyunca öğrenciler ihtiyaç duyduklarında görsel kartlara, dijital ses kayıtlarına ve akran geri bildirimine yeniden ulaşabilir. Sürecin sonunda öğrenciler hazırladıkları gezi planını poster, kart dizisi veya kısa sözlü anlatım yoluyla paylaşıp kendi ilerlemelerini kontrol listeleri üzerinden değerlendirebilir.

2. Etkinlik: Dinle, Seç, Söyle ve Paylaş

 Öğrenciler ses kayıtları, alt yazılı kısa videolar, görseller ve etkileşimli kartlarla desteklenen oyunlaştırılmış bir öğrenme ortamında gezi, yolculuk ve mekânlarla ilgili temel ifadeleri kendi öğrenme hızlarında tekrar ederek kullanabilir. Sürecin başında öğrenciler kısa Lazca ifadeleri dinleyebilir, ilgili görsellerle eşleştirip, öğretmen tarafından küçük öğrenme adımlarına bölünmüş yönergeleri takip ederek her ifadeyi tekrar edebilir.

Güncelleme tarihi: 24.09.2026