1. Tema: Gelenekler, Kutlamalar Ve Kültürel Yaşam

LAZ.8.1.D.

"Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasına yönelik dinleme / izleme-anlamlandırma süreci, öğrencilerin millî ve dinî bayramlar, Laz kültüründe yer alan geleneksel kutlamalar, aile içinde yaşatılan kültürel uygulamalar ve toplumsal birlikteliklere ilişkin önceki yaşantılarını harekete geçirmek amacıyla bayramlaşma, aile ziyaretleri, geleneksel kutlamalar, kültürel etkinlikler, Laz kültürüne ait kutlama pratikleri ve toplumsal dayanışmayı yansıtan görseller üzerinden başlatılır (E1.1, E1.5, SDB1.1, OB1). Bayram ziyaretleri, aile bireyleriyle geçirilen özel zamanlar, geleneksel kutlama hazırlıkları, kültürel etkinlikler, toplu yemekler, kutlama alanları ve toplumsal birliktelikleri içeren görseller incelenerek "Kimleri görüyorsunuz?", "Bu insanlar hangi kutlamada olabilir?", "Burada nasıl bir etkinlik yapılıyor olabilir?", "Bu kutlama ne zaman yapılıyor olabilir?", "Bu insanlar neden bir araya gelmiş olabilir?", "Bu gelenek nasıl başlamış olabilir?", "Siz ailenizle hangi bayramları veya kutlamaları yaparsınız?" gibi sorulara yönelik düşünceler oluşturulur (E3.8, OB4, D14.3). Öğrenciler, kendi aile yaşantılarından, kutlama deneyimlerinden ve kültürel gözlemlerinden örnekler vererek görsellerdeki unsurlar ile kendi deneyimleri arasında temel ilişkiler kurar, sorular sorar ve dinleyecekleri / izleyecekleri içerik hakkında tahminlerde bulunur (SDB2.1, KB2.2, KB2.8).

Kısa bir ses kaydı, video ya da millî bayramlar, dinî bayramlar, Laz kültüründe yer alan geleneksel kutlamalar ve kültürel etkinliklerden kesitler sunularak öğrencilerin görsel ve işitsel ipuçlarına dayanarak içerik hakkında tahminlerini geliştirmeleri sağlanır (E2.1, E2.3, KB2.8). Öğrenciler, içerikte hangi kutlamaların anlatıldığını, insanların birbirleriyle nasıl iletişim kurduklarını, hangi geleneklerin uygulandığını, aile bireylerinin ve toplulukların kutlamalara nasıl katıldığını, hangi iyi dileklerin ve tebrik ifadelerinin kullanıldığını öngörmeye çalışır; farklı kültürel uygulamalara açık fikirlilikle yaklaşır (E3.5, SDB2.3, D14.3, OB5).

"Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasına uygun dinleme / izleme metni kesintisiz olarak sunulur (E1.4, OB1). Bu metinde bayramları ve özel günleri adlandırma, kutlama zamanlarını ifade etme, aile ve toplum içinde gerçekleştirilen kutlama etkinliklerinden bahsetme, tebrik etme, iyi dilekte bulunma, davet etme, davete cevap verme, geleneksel uygulamaları tanıtma ve kültürel mirasa ilişkin temel ifadeler ("Bugün Cumhuriyet Bayramı.", "Yarın bayram başlıyor.", "Bayramda ailemizle bir araya geliriz.", "Bayramın kutlu olsun.", "Kutlamaya gelir misin?", "Evet, gelmek isterim.", "Tzanağani Laz kültüründe önemli bir gelenektir." vb.) yer alır (KB2.2). Bu aşamada öğrenciler dinledikleri / izledikleri içeriğin konusunu genel olarak algılar, içerikte geçen temel kutlama ifadelerini, kişi, zaman ve etkinlik bilgilerini, aile ve toplum ilişkilerini, geleneksel uygulamalara ilişkin basit ayrıntıları ayırt eder ve tanımlar (SDB3.1, KB2.5, KB2.6, D16.2).

Dinleme / izleme sonrasında içerikte geçen bayram adları, kutlama zamanları, aile bireyleri, toplumsal etkinlikler, tebrik ifadeleri, geleneksel uygulamalar ve kültürel ögelere ilişkin ifadeler görseller, kartlar ve dijital materyaller aracılığıyla yeniden ele alınır (OB4). Öğrenciler başlangıçta yaptıkları tahminleri gözden geçirir, dinledikleri içerkle karşılaştırır ve tahminlerinin doğruluğunu kontrol eder (KB2.5). İçerikte yer alan ifadeler öğrenciler tarafından kullanım amaçlarına göre sınıflandırılır; örneğin bayram adları, tebrik kalıpları, davet ifadeleri ve geleneksel uygulamalar ayrı gruplar hâlinde düzenlenir (KB2.7, OB1, D14.1). Ayrıca öğrenciler, sınıf içindeki arkadaşlarının ailelerinde hangi bayramların kutlandığı, hangi geleneklerin yaşatıldığı, hangi kutlamalara katıldıkları ya da hangi etkinlikleri sevdikleri hakkında bilgi toplamak amacıyla basit bilgi toplama çalışmaları yapar; örneğin "Kim ailesiyle bayram ziyareti yapıyor?", "Kim geleneksel yemek hazırlanmasına yardım ediyor?", "Kim Lazca Dil Günü kutlamalarına katıldı?", "Kim en çok hangi bayramı seviyor?" gibi sorularla elde ettikleri bilgileri tablo veya işaretleme çizelgeleri üzerinde gösterir (E3.8, KB2.6, OB1). Elde edilen veriler üzerinden ortak özellikler ve farklılıklar belirlenir, karşılaştırmalar yapılır ve basit yorumlar geliştirilir (KB2.7, KB2.14).

Öğrenciler aynı zamanda kutlamaların sıralı yapısını fark ederek hazırlık, davet, kutlama, bayramlaşma, paylaşım ve toplumsal birliktelik aşamaları arasındaki ilişkileri tanır (KB2.2, KB2.7, OB1). Sonrasında içerikteki bilgiler tablo, şema ve görsel düzenleyiciler üzerinde yapılandırılarak unsurlar arasındaki ilişkiler görünür hâle getirilir ve bütün içinde anlamlandırılır (OB4). Bu süreçte öğrenciler Laz kültüründe yer alan geleneksel kutlamalar, millî ve dinî bayramlar, kültürel miras ve toplumsal aidiyet üzerinden vatandaşlık bilinci geliştirir; farklı kültürlerle bağ kurmanın önemini fark eder (OB5, OB6, D14.3, D19.2).

Öğrenciler dinledikleri / izledikleri içeriği kendi yaşamlarıyla ilişkilendirerek bireysel olarak anlamlandırır (E1.4, KB2.3). Öğrenciler "Ben en çok … bayramını seviyorum.", "Biz ailece bayramda … yaparız.", "Bu gelenek benim için önemlidir.", "Biz kutlamalarda birlikte … yaparız." gibi ifadelerle kendi ailelerini, kutlama deneyimlerini ve kültürel yaşantılarını ifade eder, dinledikleri içerikle kendi yaşamları arasında bağlantı kurar ve dinledikleri temel bilgileri kendi cümleleriyle yeniden ifade eder (E1.5, SDB1.1, D2.3, KB2.14).

Sürecin son aşamasında öğrenciler dinledikleri / izledikleri içerik hakkında bireysel olarak düşüncelerini ifade eder ve sınıfla paylaşır (SDB2.1, E1.5). Gönüllü öğrenciler söz alarak kendi ailelerinde yaşatılan bir bayram geleneğinden, katıldıkları bir kültürel etkinlikten ya da önem verdikleri bir millî veya dinî kutlamadan kısa kesitler paylaşır; diğer öğrenciler onları dikkatle dinler ve empati kurar (SDB2.2, D4.4). Ardından grup çalışmalarıyla öğrenciler birbirlerine bayramlar, aile gelenekleri, kutlama etkinlikleri ve kültürel uygulamalara ilişkin sorular sorar, cevap verir ve iş birliği içinde toplumsal birlik ve dayanışmanın önemini fark eder (SDB2.3, E2.1, E3.8, D5.1).

LAZ.8.1.O.

"Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasına yönelik okuma-anlamlandırma süreci, öğrencilerin millî ve dinî bayramlar, Laz kültüründe yer alan geleneksel kutlamalar, aile içinde yaşatılan kültürel uygulamalar ve toplumsal birlikteliklere ilişkin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla bayramlar, özel günler, geleneksel kutlamalar, kültürel etkinlikler, toplumsal dayanışma ve Laz kültürüne ait kutlama pratiklerini içeren başlıklar, anahtar kelimeler ve destekleyici görseller üzerinden başlatılır (E1.1, E1.5, SDB1.1, OB1). Öğrencilere "Bayramlar ve Özel Günler", "Laz Kültüründe Kutlamalar", "Ailemle Bayram", "Kültür ve Toplumsal Aidiyet" gibi başlıklar ile bu başlıkları yansıtan görseller birlikte sunulur ve öğrencilerden bu görseller ile başlıklar arasında ilişki kurmaları istenir (OB4, KB2.2). Öğrenciler görsellerde yer alan ipuçlarını inceleyerek metnin konusu ve içeriği hakkında tahminlerde bulunur, sorular sorar ve bu tahminlerini sınıfla paylaşır (E3.8, SDB2.1, KB2.8, D14.3).

Öğrenciler destekleyici görselleri ve başlıkları yeniden inceleyerek metnin içeriğine yönelik tahminlerini detaylandırır ve metinde hangi bayramların veya kutlamaların yer alabileceğini, insanların birbirleriyle nasıl iletişim kurabileceklerini, aile bireylerinin kutlamalara nasıl katılabileceklerini, hangi geleneklerin sürdürülebileceğini ve toplumsal dayanışmanın nasıl ifade edilebileceğini öngörür (E1.5, KB2.2). Öğrenciler bu tahminlerini gerekçeleriyle birlikte ifade eder (E2.3, D4.2). Ardından bayramları ve özel günleri adlandırma, kutlama zamanlarını ifade etme, tebrik etme, iyi dilekte bulunma, davet etme, davete cevap verme ve kültürel gelenekleri tanıtmaya yönelik kısa ve basit bir metin öğrencilere sunulur (OB1). Öğrenciler metni önce sessiz olarak bireysel şekilde okur ve ilk okumada metnin genel konusunu anlamaya odaklanır (KB2.5). Bu süreçte öğrencilerin kendilerine güvenerek metni anlamlandırmaya çalışmaları teşvik edilir ve gerekli durumlarda akranlarıyla kısa paylaşımlar yapmaları sağlanır (E2.5, D5.1). Sonrasında öğrenciler metni ikinci kez okuyarak metinde geçen bayram adlarını, kutlama zamanlarını, tebrik ve iyi dilek ifadelerini, aile bireylerini, toplumsal etkinlikleri ve geleneksel uygulamalara ilişkin ifadeleri işaretler veya altını çizer (SDB2.1, D14.1, KB2.2).

Okuma sürecinin devamında öğrenciler başlangıçta yaptıkları tahminleri metinle karşılaştırarak doğruluğunu kontrol eder (KB2.5). Metinde yer alan ifadeleri kullanım amaçlarına göre sınıflandırır; bayram adları, tebrik ifadeleri, iyi dilek kalıpları, davet ifadeleri, aile içinde kullanılan kutlama ifadeleri ve geleneksel uygulamaları tanıtan ifadeler uygun başlıklar altında toplar (KB2.7, OB1, D14.1). Öğrenciler metindeki ifadeleri karşılaştırarak benzer ve farklı yönleri ortaya koyar; aynı amaçla kullanılan ya da farklı kutlama ortamlarında kullanılan ifadeleri belirler ve bu ifadeler üzerinden karşılaştırmalar gerçekleştirir (OB4).

Öğrenciler metni daha ayrıntılı inceleyerek kutlamaların sıralı yapısını belirler; hazırlık, davet, kutlama, bayramlaşma, paylaşım ve toplumsal birliktelik aşamaları arasındaki ilişkileri açıkça ortaya koyar (KB2.2, KB2.7). Öğrenciler metindeki bilgileri tablo veya şema hâline getirerek düzenler; "kutlama - zaman - kişiler - etkinlik - gelenek" ilişkisini gösteren basit tablolar oluşturur ve bu yapı üzerinden metindeki ilişkileri görselleştirir (KB2.6, OB1, OB4). Ayrıca metinde verilen bilgilerden hareketle basit çıkarımlar yapar; örneğin bir geleneğin neden önemli olduğu, aile içinde nasıl yaşatıldığı, toplumu nasıl bir araya getirdiği ya da kültüre nasıl katkı sağladığı yorumlanır ve metinde açıkça verilmeyen bazı bilgiler tahmin edilir (KB2.14, OB5). Bununla birlikte öğrenciler sınıf içinde yapılan basit bilgi toplama çalışmalarıyla metindeki bilgileri kendi yaşamlarıyla karşılaştırır; "Kim ailesiyle bayram ziyareti yapıyor?", "Kim geleneksel yemek hazırlanmasına yardım ediyor?", "Kim Lazca Dil Günü kutlamalarına katıldı?", "Kim en çok hangi bayramı seviyor?" gibi sorulara cevap bulmak için bilgi toplar, bu bilgileri tablo hâline getirir ve basit yorumlar yapar (E3.8, SDB2.2).

Öğrenciler okudukları metni kendi yaşamlarıyla ilişkilendirerek bireysel olarak anlamlandırır (E1.4, KB2.3). Öğrenciler metinden seçtikleri ifadeleri kendi yaşamlarına uyarlayarak yeniden ifade eder; "Ben en çok … bayramını seviyorum.", "Biz ailece bayramda … yaparız.", "Bu gelenek benim için önemlidir.", "Biz kutlamalarda birlikte … yaparız." gibi cümlelerle kendi ailelerini, kutlama deneyimlerini ve kültürel yaşantılarını metinle ilişkilendirir; seçimlerini gerekçelendirir ve kendi kültürel deneyimlerini güvenle paylaşır (E1.5, SDB1.1, D2.3, KB2.14).

Sürecin son aşamasında öğrenciler okudukları metin hakkında bireysel düşüncelerini ifade eder ve sınıfla paylaşır (SDB2.1, E1.5). Gönüllü öğrenciler metnin içeriğini kendi cümleleriyle anlatırken diğer öğrenciler onları dikkatle dinler, empati kurar ve farklı deneyimlere açık fikirlilikle yaklaşır (SDB2.2, E2.1, D4.4). Ardından öğrenciler grup çalışmaları yaparak metinle ilgili sorular oluşturur, birbirlerine bayramlar, aile gelenekleri, kutlama etkinlikleri ve kültürel uygulamalara ilişkin sorular sorar ve cevap verir; birlikte çalışmanın, arkadaşlık ilişkilerinin ve toplumsal dayanışmanın önemini fark eder (SDB2.3, E3.5, E3.8, D4.2).

LAZ.8.1.K.

"Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasına yönelik konuşma-anlatma süreci, öğrencilerin millî ve dinî bayramlar, Laz kültüründe yer alan geleneksel kutlamalar, aile içinde yaşatılan kültürel uygulamalar, kutlama etkinlikleri ve toplumsal birlikteliklere ilişkin temel bilgileri sözlü olarak paylaşabildikleri deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla sınıf içinde gerçekleştirilen kısa diyalog örnekleri ve canlandırmalar üzerinden başlatılır (E1.1, E1.5, SDB1.1). Öğrencilere "En sevdiğin bayram hangisidir?", "Ailenizle bayramlarda neler yaparsınız?", "Bir arkadaşını kutlamaya nasıl davet edersin?", "Birine bayram tebriğini nasıl iletirsin?", "Ailende yaşatılan önemli bir gelenek nasıl anlatılır?" gibi sorular yöneltilir (SDB2.1, SDB2.3, D14.3). Öğrenciler bu sorular üzerinden kendi deneyimlerini paylaşır, aileleri ve kültürel yaşantıları hakkında nasıl bilgi verdiklerini hatırlar ve bu süreçte bayramlar, özel günler, aile içi kutlamalar, geleneksel uygulamalar ve toplumsal birlikteliklere ilişkin bilgilerin nasıl ifade edilebildiğini söyleyerek mevcut içerikle ilişkilendirir (E3.8, KB2.8, D2.3).

Bayramları adlandırma, tebrik etme, iyi dilekte bulunma, davet etme, davete cevap verme, geleneksel uygulamaları tanıtma ve toplumsal birliktelikleri ifade etme yapılarını içeren kısa diyaloglar model olarak sunulur (OB1). Öğrenciler bu diyalogları tekrar eder, birlikte söyler ve taklit ederek kullanılmaya başlanılan yapıları fark eder (KB2.2). Öğrenciler ifadeleri bireysel olarak ve grup hâlinde seslendirir, Lazcaya özgü sesleri fark ederek doğru telaffuzla söylemeye çalışır (E2.5, D14.1).

Öğrenciler model diyaloglardan hareketle bayramları adlandırma, kutlama etkinliklerini anlatma, tebrik etme, iyi dilekte bulunma, davet etme ve kültürel geleneklere ilişkin temel bilgiler paylaşma ifadelerini kullanarak kendi konuşmalarını oluşturur (E1.4, KB2.14). Öğrenciler "Bugün … bayramıdır.", "Biz ailece bayramda … yaparız.", "Bayramın kutlu olsun.", "Yarınki kutlamaya gelir misin?", "Evet, gelmek isterim.", "Bu gelenek bizim için çok önemlidir.", "Önce …, sonra …, daha sonra …" gibi yapıları kullanarak kendi kültürel yaşantılarını tanıtan kısa konuşmalar hazırlar; hazırladıkları konuşmaları tekrar eder, geliştirir ve daha akıcı hâle getirir (SDB3.1, E2.3, D2.2). Öğrenciler oluşturdukları konuşmaları sınıf içinde sözlü olarak ifade eder ve konuşmalarını kendi yaşam deneyimlerine göre zenginleştirir (D15.2).

Konuşma sürecinde öğrenciler hazırlıklı ve hazırlıksız konuşma durumlarında öğrendikleri ifadeler kullanılarak iletişim kurulabildiğini deneyimler (E2.3, OB1). Hazırlıklı konuşmalarda bayramlar, aile gelenekleri, kutlama etkinlikleri, toplumsal birliktelikler ve kültürel uygulamalara ilişkin bilgiler paylaşır (KB2.8). Hazırlıksız konuşmalarda ise arkadaşlar tarafından yöneltilen sorulara anlık ve bağlama uygun cevaplar verir; soru sorar, cevap verir ve konuşmayı sürdürür (E3.8, SDB2.1, SDB2.2, SDB2.3). Öğrenciler konuşmalarında uygun sözcükleri seçer, cümlelerini açık ve anlaşılır şekilde kurar ve mesajlarını net biçimde ifade eder (D4.2). Öğrenciler birbirlerini dinleyerek iletişimi sürdürür, konuşma sırasına uyar ve sosyal etkileşim içinde öğrenir (D5.1, D20.2).

Öğrenciler öğrendikleri ifadeleri farklı durumlara uyarlayarak yeniden kullanır; bir arkadaşına bayram tebriği iletme, ailesindeki bir geleneği tanıtma, bir kutlamaya davet etme, sınıfta kendi ailelerinin kutlama alışkanlıklarını anlatma veya Laz kültüründe önemli bir kutlama geleneğini tanıtma gibi farklı durumları canlandırır ve bu durumlara uygun ifadeler kullanılarak konuşur (KB2.7, SDB3.1, E2.1). Öğrenciler konuşmalarını bağlama uygun şekilde yeniden düzenler, farklı kişilerle iletişim kurarken kullanılabilecek ifadeleri karşılaştırır ve uygun iletişim biçimlerini seçer (KB2.14, E3.5, D16.2).

Sürecin sonunda öğrenciler gerçekleştirdikleri konuşma etkinliklerini değerlendirir; kendilerini, ailelerinde yaşatılan bir geleneği, önem verdikleri bir bayramı veya Laz kültüründe önemli gördükleri bir kutlama uygulamasını tanıtan kısa konuşmalar yapar, arkadaşlarının konuşmalarını dikkatle dinler ve birbirlerinin konuşmalarına yönelik görüşlerini ifade eder (E1.5, SDB2.1, KB2.14). Öğrenciler birbirlerine geri bildirim verir, karşılıklı konuşmalar gerçekleştirir ve düşüncelerini paylaşır (SDB2.2, SDB2.3).

Öğrencilerden millî, dinî ya da Laz kültüründe yer alan geleneksel bir kutlama gününü temel alarak günlük yaşamda gerçekleşebilecek bir kutlama senaryosu hazırlamaları istenebilir. Bu kapsamda öğrencilerin arkadaşlarını veya aile bireylerini bir kutlamaya davet ettikleri, kutlama hazırlıkları yaptıkları, birbirlerini tebrik ettikleri, iyi dileklerde bulundukları, geleneksel uygulamalardan bahsettikleri ve toplumsal birlikteliği ifade ettikleri bir "Birlikte Kutluyoruz" canlandırma çalışması hazırlamaları beklenebilir. Öğrencilerin bu süreçte bayramları ve özel günleri adlandırma, davet etme, davete cevap verme, tebrik etme, iyi dilekte bulunma, soru sorma ve cevap verme, duygu ve düşüncelerini ifade etme ile kültürel uygulamaları tanıtma yapıları uygun şekilde kullanmaları sağlanabilir. Ayrıca öğrencilerden ders sürecinde sunulan görsel, işitsel ve dijital içerikleri dinleyerek, izleyerek ve inceleyerek kutlamalar ve toplumsal yaşamla ilgili kullanılan iletişimsel ifadeleri anlamlandırmaları; bu ifadeleri kendi sosyal yaşantılarıyla ilişkilendirerek farklı iletişim durumlarında yeniden kullanmaları ve arkadaşlarıyla iş birliği içinde etkili iletişim kurmaları beklenebilir. Bu performans görevi kontrol listeleri, gözlem formları, dereceli puanlama anahtarları, öz / akran / grup değerlendirme formları ile değerlendirilebilir.

LAZ.8.1.Y.

"Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasına yönelik yazma süreci, öğrencilerin millî ve dinî bayramlar, Laz kültüründe yer alan geleneksel kutlamalar, aile içinde yaşatılan kültürel uygulamalar, toplumsal birliktelikler ve kültürel etkinliklere ilişkin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla başlatılır (E1.1, SDB1.1, OB1). Öğrencilere bayramlar, özel günler, kutlama zamanları, tebrik ifadeleri, davet kalıpları, aile içinde yaşatılan gelenekler ve toplumsal dayanışmaya ilişkin daha önce öğrenilen yapılar hatırlatılır ve "Bizim Kutlamalarımız" yazma görevi tanıtılır (KB2.8). Öğrencilerden yazma görevinde ne yapılacağının anlaşılması istenebilir ve "En sevdiğin bayram hangisidir?", "Ailenizle bayramlarda neler yaparsınız?", "Bir arkadaşını kutlamaya nasıl davet edersin?", "Ailende yaşatılan önemli bir gelenek var mı?", "Kutlamalarda en çok ne yapmayı seversin?", "Sizin için özel olan bir kutlama var mı?" gibi örnek sorular üzerinden konuya hazırlık yaptırılır (E3.8).

Öğrencilere bayramları adlandırma, kutlama zamanlarını ifade etme, tebrik etme, iyi dilekte bulunma, davet etme, davete cevap verme ve kültürel gelenekleri tanıtmaya yönelik kısa ve basit yazılı model metinler sunulur (OB1). Öğrenciler bu metinleri inceleyerek yapı ve içerik hakkında farkındalık kazanır (KB2.2). "Bugün … bayramıdır.", "Biz ailece bayramda … yaparız.", "Bayramın kutlu olsun.", "Yarınki kutlamaya gelir misin?", "Evet, gelmek isterim.", "Bu gelenek bizim için çok önemlidir.", "Önce …, sonra …, daha sonra …" gibi model metinler öğrenciler tarafından okunarak incelenir, ardından kopyalanarak yeniden yazılır (D14.1).

Öğrenciler model metinlerden hareketle kendi yazılarını oluşturmaya yönlendirilebilir. "Cümlemi Tamamlıyorum" etkinliği kapsamında öğrencilere eksik bırakılmış ifadeler verilebilir ("Bugün … bayramıdır.", "Biz ailece … yaparız.", "Bayramda … ziyaret ederiz.", "Kutlamalarda birlikte … yaparız.", "Ben en çok … bayramını severim.") ve bu cümlelerin kendilerine göre tamamlanması istenir (E1.5). Daha sonra öğrenciler bu cümleleri bir araya getirerek kendi ailelerinin kutlama alışkanlıklarını ve kültürel yaşantılarını anlatan kısa bir metin oluşturur (E2.3, KB2.14). Bu süreçte öğrenciler modeli kullanarak yeni içerik düzenler, kişisel ve kültürel deneyimlerini yapılandırır ve yazılı üretim gerçekleştirir (SDB3.1, D2.3).

Öğrenciler "Bizim Kutlamalarımız" etkinliği kapsamında bayramlar, aile bireyleri, kutlama hazırlıkları, geleneksel uygulamalar, toplumsal birliktelikler ve kültürel etkinlikleri içeren kısa bir metin yazar (KB2.2, OB1). Öğrenciler yazarken uygun kelimeleri seçmeye, basit cümle yapıları kurmaya, bilgileri sıralı şekilde düzenlemeye ve mesajlarını açık ve anlaşılır şekilde ifade etmeye dikkat eder (KB2.14). Yazılarında hangi bilgiyi önce, hangisinin sonra verilebileceğini planlar; benzer ve farklı kutlama alışkanlıkları karşılaştırılarak anlamlı bir bütün oluşturur (KB2.7, D14.3).

Öğrenciler yazdıkları metinler üzerinde yeniden düzenleme çalışmaları yapar. "Metnimi Geliştiriyorum" etkinliği kapsamında öğrenciler yazdıkları metni gözden geçirir, eksik ya da hatalı kısımları düzeltir, ifadelerini daha açık ve anlaşılır hâle getirir (SDB2.1, D4.2). Ardından öğrenciler yazılarını sınıf içinde paylaşır ve "Kültürel Kutlamalar Panosu" etkinliğinde görsellerle birlikte sergiler (SDB2.2, SDB2.3, OB4, OB5).

Sürecin son aşamasında öğrenciler yazma süreçlerini değerlendirir. "Kendimi Değerlendiriyorum" etkinliği kapsamında öğrenciler yazarken nelerin doğru yapılabildiğini, hangi bilgilerin açık şekilde ifade edilebildiğini ve hangi alanlarda gelişilmesi gerektiğini ifade eder (SDB3.1, SDB3.3, KB2.14). Ayrıca "Arkadaşımın Yazısını Okuyorum" etkinliği ile öğrenciler birbirlerinin yazılarını inceleyerek basit geri bildirimlerde bulunur, düşüncelerini paylaşır ve birbirlerine yapıcı öneriler sunar (SDB2.1, SDB2.2, E2.1).

Öğrencilerden ailelerinde, yakın çevrelerinde veya yaşadıkları kültürel çevrede yer alan millî, dinî ya da geleneksel bir kutlamayı temel alarak kültürel bir tanıtım çalışması hazırlamaları istenebilir. Bu kapsamda öğrencilerin seçtikleri bayram, özel gün veya Laz kültüründe yer alan geleneksel bir kutlamaya ilişkin kutlamanın adı, zamanı, katılan kişiler, yapılan hazırlıklar, gerçekleştirilen etkinlikler, kullanılan tebrik ve iyi dilek ifadeleri ile kutlamanın kendileri için taşıdığı anlamı içeren bir poster, kutlama çizelgesi veya görsel anlatım çalışması hazırlamaları beklenebilir. Öğrencilerin bu bilgileri ifade ederken bayram ve özel günleri adlandırmaları, zaman bildirmeleri, kutlama etkinliklerini anlatmaları, duygu ve düşüncelerini ifade etmeleri, kültürel gelenekleri tanıtmaları ve toplumsal birliktelik bildiren yapıları uygun biçimde kullanmaları desteklenebilir. Ayrıca öğrencilerin ders sürecinde sunulan görsel, işitsel ve dijital içerikleri inceleyerek bayramlar, kutlamalar, kültürel etkinlikler ve toplumsal yaşama ilişkin ifadeleri anlamlandırmaları, bu ifadeleri kendi aile yaşantıları ve kültürel deneyimleriyle ilişkilendirerek kendi cümleleriyle yeniden ifade etmeleri ve arkadaşlarıyla basit soru-cevap yapıları aracılığıyla iletişim kurmaları beklenebilir. Performans görevi sonunda öğrenciler hazırladıkları poster, çizelge veya görsel çalışmaları sınıf ortamında sözlü olarak sunabilir. Bu süreçte öğrencilerin seçtikleri kutlamayı açık ve anlaşılır biçimde tanıtmaları, kutlama sürecini sıralı biçimde anlatmaları, kültürel uygulamaları doğru ve anlamlı biçimde ifade etmeleri, doğru ve anlaşılır telaffuzla konuşmaları, arkadaşlarının sorularını anlayarak uygun cevaplar vermeleri ve iletişim sürecine aktif katılım göstermeleri beklenebilir. Bu performans görevi; öğrencilerin hedef kelime ve ifadeleri doğru ve bağlama uygun kullanmaları, kültürel bilgileri düzenli ve anlamlı biçimde sunmaları, kutlama süreçlerini sıralı biçimde anlatabilmeleri, duygu ve düşüncelerini ifade edebilmeleri, anlaşılır ve doğru telaffuz etmeleri, iletişim kurabilmeleri ve etkinliklere aktif katılım göstermeleri ölçütlerine göre analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

LAZ.8.1.DBS.

"Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasına yönelik dil bilgisi seçme ve kullanma süreci, öğrencilerin millî ve dinî bayramlar, Laz kültüründe yer alan geleneksel kutlamalar, aile içinde yaşatılan kültürel uygulamalar, toplumsal birliktelikler ve kültürel etkinliklere ilişkin dil parçalarına doğal ve bağlam içinde aşinalık kazanmalarıyla başlatılır (E1.1, OB1). Öğrencilere bayramlar, aile içi kutlamalar, toplumsal etkinlikler, kültürel gelenekler ve toplumsal dayanışmayı yansıtan kısa diyaloglar, videolar ve görseller sunulur (OB4). Bu içeriklerde "Bugün … bayramıdır.", "Yarın bayram başlıyor.", "Biz ailece bayramda … yaparız.", "Bayramın kutlu olsun.", "İyi bayramlar.", "Yarınki kutlamaya gelir misin?", "Evet, gelmek isterim.", "Bu gelenek bizim için çok önemlidir." gibi ifadeler yer alır. Öğrenciler bu içerikleri dinleyerek, izleyerek ve inceleyerek hedef dil yapılarına genel bir aşinalık kazanır.

Öğrencilerin içerikte geçen bayram ifadelerini, tebrik kalıplarını, davet yapıları ile tekrar eden dil parçalarını fark etmeleri sağlanır (KB2.2, KB2.8). "Duy ve Bul" etkinliğinde öğrencilere dinledikleri ya da izledikleri içerikte geçen dil parçaları belirletilir; "Bugün hangi bayram?", "Yarın hangi kutlama var?", "Kutlamaya gelir misin?", "Bayramda neler yaparsınız?", "Bu gelenek ne zaman kutlanır?" gibi soru ve cevap kalıplarını işaretlemeleri, tekrar eden yapıları seçmeleri ve sınıfla paylaşmaları istenir (OB1, OB4, E3.8).

Hedef dil yapılarını içeren ifadeler beden dili, görseller ve sözlü tekrarlarla sunulur (OB4). Öğrenciler bu ifadeleri tekrar eder, taklit eder ve işitsel-görsel desteklerle dil yapılarını bütüncül olarak algılar (D14.1). "Bugün … bayramıdır.", "Biz ailece … yaparız.", "Bayramın kutlu olsun.", "Bu gelenek bizim için önemlidir." gibi ifadeler hem sözel hem fiziksel olarak öğrenciler tarafından canlandırılır. Öğrenciler kendilerini, aile bireylerini, kutlama hazırlıklarını, bayram ziyaretlerini ve kültürel uygulamaları beden dili ya da görseller üzerinden ifade eder (SDB2.1).

Öğrenciler hedef dil parçalarını bağlam içinde tekrar eder (KB2.8, E1.5). "Tekrar Zinciri" etkinliği ile öğrenciler sırayla aynı kalıbı farklı içeriklerle kullanır ("Bugün … bayramıdır.", "Bugün … bayramıdır, biz ailece … yaparız.", "Bayramda … ziyaret ederiz.", "Önce …, sonra …, daha sonra …", "Bu gelenek bizim için önemlidir.") (E2.3). Bu etkinlikte öğrenciler dil yapılarını otomatik olarak ve akıcı biçimde kullanır; öğrenilen ifadeleri genişleterek kullanır ve öğrenme sürecine aktif katılım gösterir (KB2.14, E2.5, D2.3). Ayrıca "Canlandır ve Söyle" etkinliği ile öğrenciler duydukları ifadeleri fiziksel olarak canlandırır ve eş zamanlı olarak tekrar eder (SDB2.2, E2.1). Öğrenciler aile bireyleriyle bayramlaşma, geleneksel yemek hazırlama, kutlamaya davet etme, iyi dilekte bulunma, toplumsal birliktelik gösterme ya da Laz kültüründe önemli bir kutlama geleneğini tanıtma gibi durumları beden diliyle gösterirken aynı anda sözel olarak ifade eder (D4.2, D5.1).

Öğrenciler öğrenilen dil yapılarını iletişim içinde kullanmaya başlar (SDB2.1, OB1). Grup çalışmalarıyla öğrenciler birbirlerine "En sevdiğin bayram hangisi?", "Bayramda neler yaparsınız?", "Aileniz hangi gelenekleri yaşatır?", "Bu kutlamaya gelir misin?", "Sizin için önemli bir gelenek var mı?" gibi sorular sorar ve cevap verir (SDB2.2, SDB2.3, E3.8). Öğrenciler bu sorulara cevap verirken hedef dil yapılarını kurallar düşünülmeden, doğal ileitşim durumlarında içinde kullanır (D4.2, D20.2).

Sürecin sonunda öğrenciler edinilen dil yapılarını farklı bağlamlarda kullanır (SDB1.1, KB2.8). Öğrenciler kendi aile geleneklerini anlatırken, arkadaşlarıyla iletişim kurarken, millî ve dinî bayramları tanıtırken, Laz kültüründe önemli gördükleri kutlama uygulamalarını paylaşırken, sınıf içinde sözlü ve yazılı ifadeler oluştururken öğrenilen dil parçalarını doğal biçimde kullanır (SDB3.1, KB2.14, OB5). Ayrıca farklı iletişim durumlarına göre ifadelerini yeniden düzenler, uygun dil kalıplarını seçer ve kendi yaşamlarıyla ilişkilendirerek kullanır (SDB3.3, D14.3, OB6).

LAZ.8.1.SÖS.

"Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasına yönelik sözcük seçme ve kullanma süreci, öğrencilerin millî ve dinî bayramlar, Laz kültüründe yer alan geleneksel kutlamalar, aile içinde yaşatılan kültürel uygulamalar, toplumsal birliktelikler ve kültürel etkinlikleri anlatma durumlarında kullanılan "bayram", "gelenek", "aile", "ziyaret", "misafir", "tebrik", "davet", "kutlu olsun", "birlik", "dayanışma" gibi hedef sözcüklerle karşılaşmaları üzerinden başlatılır (E1.1, SDB1.1). Öğrenciler bu sözcüklerin yer aldığı içerikleri dinler ve izler; sözcükleri bütünsel olarak duyar ve görerek bu sözcüklere aşinalık kazanır (OB1). Öğrenciler tekrar eden sözcüklere dikkat ederek bu sözcükleri ayırt etmeye başlar (KB2.2).

"Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasına yönelik sözcük seçme ve kullanma süreci, öğrencilerin bayramlar, kutlama etkinlikleri, aile gelenekleri, toplumsal birliktelikler ve kültürel uygulamalara yönelik hedef sözcükleri bağlam içinde duymaları ve görmeleriyle başlatılır (E1.1, OB1). Öğrencilere millî ve dinî bayramları, aile içi kutlamaları, toplumsal etkinlikleri, geleneksel uygulamaları ve Laz kültürüne ait kutlama pratiklerini yansıtan kısa diyaloglar, metinler, görseller ve videolar sunulur (OB4). Bu içeriklerde "bayram", "gelenek", "ziyaret", "misafir", "aile", "birlik", "dayanışma", "tebrik", "davet", "kutlu olsun", "özel gün", "millî bayram", "dinî bayram", "tören", "şarkı", "oyun", "yemek", "hazırlık", "önce", "sonra", "yarın", "gelecek hafta" gibi hedef sözcükler doğal bir bağlam içinde yer alır. Öğrenciler bu sözcükleri bütüncül olarak algılayarak ilk aşinalıklarını kazanır.

Öğrencilerin içerikte tekrar eden sözcükleri fark etmeleri sağlanır (KB2.2, KB2.5). "Duy- Gör-İşaretle" etkinliğinde öğrenciler dinledikleri, izledikleri ya da okudukları içerikte geçen hedef sözcükleri belirler, işaretler ve sınıfla paylaşır (SDB2.1). Ardından bu sözcükler öğrenciler tarafından sesli olarak tekrar edilir. Öğrenciler bayramları, aile bireylerini, kutlama etkinliklerini, gelenekleri ve toplumsal birliktelikleri ifade eden temel sözcükleri gözlemleyerek benzer özelliklerine göre gruplandırır (OB1).

Öğrencilerin hedef sözcüklerin kullanımını anlamaları desteklenir (KB2.7, OB4). "Nerede Kullanılır?" etkinliğinde öğrenciler verilen sözcüklerin hangi iletişim durumlarında kullanıldığını belirler; örneğin "aile", "ziyaret", "misafir" sözcüklerinin aile içi kutlamalarda, "tebrik", "kutlu", "iyi dilek" sözcüklerinin bayramlaşma sırasında, "gelenek", "birlik", "dayanışma" sözcüklerinin kültürel ve toplumsal etkinliklerde, "önce", "sonra", "daha sonra" ifadelerinin kutlama süreçlerini anlatırken kullanıldığını fark eder ve bunu görseller ya da örnek cümleler üzerinden açıklar (SDB3.3, D4.2). Öğrencilerin iletişimsel farkındalık geliştirmeleri desteklenir.

Öğrenciler hedef sözcüklerin anlamlarını kendi zihinsel kavramlarıyla ilişkilendirir (SDB1.1, KB2.8). Öğrenciler "Biz ailece bayramda … yaparız.", "Bayramda … ziyaret ederiz.", "Bizim için … önemli bir gelenektir.", "Kutlamalarda birlikte … yaparız." gibi ifadeler üzerinden sözcükleri kendi yaşamlarıyla bağlantılandırır (E1.5). "Kendimle İlişkilendiriyorum" etkinliği ile öğrenciler öğrendikleri sözcükleri kendi aileleri, kutlama deneyimleri ve kültürel yaşantılarıyla ilişkilendirerek anlamlarını pekiştirir (KB2.14, D2.3).

Öğrenciler hedef sözcüklerin anlamlarını daha açık biçimde ortaya koyar (KB2.14). "Anlamını Açıkla" etkinliğinde öğrenciler seçtikleri sözcükleri basit ifadelerle açıklar, örnek cümle içinde kullanır ve gerektiğinde görsellerle destekler (E2.3, OB1). Öğrenciler "gelenek", "kutlama", "dayanışma", "bayram", "tebrik", "davet" gibi sözcükleri kendi ifadeleriyle açıklarken benzer sözcüklerle ilişkiler kurar, anlamlarını yorumlar ve arkadaşlarıyla paylaşır (E3.5, SDB2.1, D14.1).

Öğrenciler hedef sözcükleri farklı bağlamlarda tekrar ederek anlamlarını güçlendirir (SDB2.3). "Cümle Kur-Paylaş" etkinliği kapsamında öğrenciler verilen sözcüklerle kısa cümleler oluşturur ve sınıfla paylaşır (OB1). Öğrenciler "bayram", "aile", "gelenek", "kutlama", "ziyaret", "dayanışma", "arkadaş" gibi sözcükleri kullanarak anlamlı ifadeler üretir (D4.2, D5.1).

Öğrenciler hedef sözcükleri doğal iletişim içinde kullanmaya yönlendirilir (SDB2.1, SDB2.2). "Sor-Cevapla" etkinliği ile öğrenciler birbirlerine "En sevdiğin bayram hangisidir?", "Aileniz bayramda neler yapar?", "Sizin için önemli bir gelenek var mı?", "Kutlamaya kimi davet edersin?", "Bayramda en çok neyi seversin?" gibi sorular sorup cevap verir (SDB3.3, E2.3). Bu süreçte öğrenciler öğrenilen sözcükleri kendiliğinden ve bağlama uygun biçimde kullanır (E3.8, D4.2, D5.1, D14.3).

Sürecin son aşamasında öğrenciler hedef sözcükleri farklı bağlamlarda kullanarak kalıcı hâle getirir (SDB3.1, KB2.8). Öğrenciler konuşma ve yazma etkinliklerinde öğrenilen sözcükleri doğal bir şekilde kullanır; kendi aile geleneklerini anlatır, arkadaşlarıyla iletişim kurar, kısa kutlama metinleri oluşturur, Laz kültüründe önemli gördükleri gelenekleri tanıtır ve farklı sosyal durumlarda uygun sözcükleri seçerek kullanır (KB2.14, OB5, OB6, D19.2).

LAZ.8.1.SES.

"Gelenekler, Kutlamalar ve Kültürel Yaşam" temasına yönelik sesletim seçme ve kullanma süreci, öğrencilerin millî ve dinî bayramlar, Laz kültüründe yer alan geleneksel kutlamalar, aile içinde yaşatılan kültürel uygulamalar, toplumsal birliktelikler ve kültürel etkinlikleri anlatmaya yönelik hedef sesletim unsurlarına dikkat ederek dinlemeleriyle başlatılır (OB1). Öğrencilere bayramlar, kutlama etkinlikleri, aile gelenekleri, toplumsal birliktelikler ve kültürel uygulamaları yansıtan kısa diyaloglar, ses kayıtları ve videolar sunulabilir (OB4). Bu içeriklerde "Bugün … bayramıdır.", "Yarın bayram başlıyor.", "Biz ailece bayramda … yaparız.", "Bayramın kutlu olsun.", "İyi bayramlar.", "Yarınki kutlamaya gelir misin?", "Bu gelenek bizim için çok önemlidir." gibi ifadeler doğal bir akış içinde yer alabilir. Öğrenciler bu ifadeleri dinlerken Lazcaya özgü sesler, bayram ve gelenek adlarının doğru sesletimi, zaman bildiren ifadelerdeki vurgu, soru cümlelerindeki tonlama, sıralı anlatımlardaki duraklama ve konuşma akıcılığına dikkat eder.

Öğrencilerin hedef sesletim unsurlarını fark etmeleri sağlanır (KB2.2, OB1). "Dinle-Fark Et" etkinliğinde öğrenciler belirli sözcüklerin ve ifadelerin nasıl söylendiğine dikkat eder; özellikle bayram adlarını söylerken, davet ifadelerini kullanırken, tebrik cümlelerini ifade ederken, aile bireylerinden bahsederken ya da gelenekleri tanıtırken kullanılan vurgu ve tonlamayı ayırt eder (E1.1). Öğrenciler duydukları sesletim özelliklerini işaretler, benzer ses özelliklerini belirler ve sınıfla paylaşır.

Öğrenciler hedef sesletim unsurlarını tekrar ederek pekiştirir (E1.5). "Tekrar ve Taklit" etkinliği kapsamında öğretmen seslendirmesinin ya da ses kaydının ardından ifadeler doğru telaffuzla tekrar ettirilebilir (SDB2.1). Öğrenciler bayramları adlandırma, tebrik etme, iyi dilekte bulunma, davet etme ve kültürel gelenekleri tanıtmaya ilişkin ifadeleri vurgu, tonlama ve akıcılığa dikkat ederek bireysel ve grup hâlinde seslendirir.

Öğrenciler hedef sesletim unsurlarını farklı bağlamlarda tanımaya yönlendirilir (KB2.7, OB1). "Nerede Duydun?" etkinliğinde öğrencilere aynı ifadeler farklı iletişim durumları içinde dinletilir ve öğrenciler hangi sözcük ya da ifadenin nasıl söylendiğini tanır (OB4). Örneğin "Bayramın kutlu olsun." ifadesi aile içinde bayramlaşma, arkadaşlar arasında kutlama ya da toplumsal bir etkinlikte tebrik etme bağlamlarında dinletilir ve öğrenciler ortak sesletim özelliklerini fark eder.

Öğrencilerin doğru sesletimi kendiliğinden seçerek kullanmaları sağlanır (KB2.8, E2.5). "Hangisi Doğru?" etkinliğinde öğrencilere aynı ifadenin farklı sesletimlerle söylendiği örnekler sunulur ve öğrencilerden doğru olanı seçmeleri istenir (D14.1). Ardından "Seç ve Söyle" etkinliği ile öğrenciler doğru sesletimi seçtikleri ifadeleri kendi cümleleri içinde kullanarak yeniden üretir (E2.3).

Öğrenciler sesletim unsurlarını iletişim içinde kullanır (SDB2.1, E3.8). Grup çalışmalarıyla öğrenciler birbirlerine "En sevdiğin bayram hangisidir?", "Aileniz bayramda neler yapar?", "Sizin için önemli bir gelenek var mı?", "Kutlamaya gelir misin?" gibi sorular sorar ve cevap verirken öğrendikleri ifadeleri doğru sesletimle kullanır (SDB2.2, SDB2.3). "Sor-Cevapla" etkinliğinde öğrenciler konuşurken doğru vurguya, tonlamaya ve akıcılığa dikkat eder (D4.2, D5.1, D14.3).

Sürecin sonunda öğrenciler öğrendikleri sesletim unsurlarını farklı bağlamlarda kullanarak kalıcı hâle getirir (SDB3.1, KB2.8). Öğrenciler hem konuşma hem de kutlama etkinliklerini tanıtma çalışmalarında doğru telaffuz, vurgu ve tonlamayı doğal bir şekilde kullanır; farklı kişilerle iletişim kurarken, kendi aile geleneklerini anlatırken, millî ve dinî bayramları tanıtırken ve Laz kültüründe önemli gördükleri kutlama uygulamalarını paylaşırken sesletim özelliklerini bağlama uygun biçimde düzenler (D14.3, OB5, OB6).

Etkinlik: Kültürel Hafızanın İzinde: Geçmişten Günümüze Kutlamalar Araştırması Akranlarına göre öğrenme sürecinde daha hızlı ilerleyen, hedef sözcükleri, iletişim kalıplarını ve kültürel içerikleri daha kısa sürede anlamlandırarak bağımsız öğrenme becerisi gösterebilen öğrencilerden millî bayramlar, dinî bayramlar, Laz kültüründe yer alan geleneksel kutlamalar, tulum eşliğinde gerçekleştirilen horonlar, horonlarda söylenen maniler veya toplumsal birlikteliği güçlendiren kültürel etkinliklerden ilgilerini çeken bir araştırma konusunu özgürce seçmeleri istenebilir. Öğrenciler öğretmenin sınırlı rehberliğiyle kendi araştırma sorularını oluşturabilir; hangi kaynaklardan bilgi toplayacaklarına, kimlerle görüşeceklerine ve hangi yöntemleri kullanacaklarına kendileri karar verebilir.

Bu süreçte aile büyükleriyle görüşmeler yapabilir, yöresel kıyafetlerin geçmişte nasıl kullanıldığı ve hangi özel günlerde giyildiği hakkında aile büyüklerinden bilgi edinebilir, sözlü tarih çalışmaları yapabilir, yazılı ve dijital kaynakları inceleyebilir, görsel ve işitsel materyalleri analiz edebilir, elde ettikleri verileri düzenleyerek geçmişten günümüze kutlama kültüründe meydana gelen değişim, süreklilik ve kültürel aktarım süreçlerine ilişkin çıkarımlar yapabilir.

Araştırma sürecinde öğrenciler farklı aile, topluluk ve kültürel çevrelerdeki kutlama biçimlerini karşılaştırabilir; benzerlik ve farklılıkları belirleyebilir; bayramların, toplumsal etkinliklerin ve kültürel uygulamaların toplumsal birlik, aidiyet ve kültürel mirasın kuşaktan kuşağa aktarımı üzerindeki etkilerine ilişkin genellemelere ulaşabilir. Laz kültürüne, millî kültüre veya toplumsal hafızaya katkı sağlamış sanatçı, aydın, kültür taşıyıcısı ve önemli tarihî kişilikler arasından seçtikleri kişilerle kutlama kültürü arasındaki ilişkiyi araştırabilir; elde ettikleri bilgileri tarih, kültür, görsel sanatlar, müzik, sosyal yaşam ve dil ile ilişkilendirerek disiplinler arası bağlantılar kurabilir.

Sürecin sonunda öğrenciler araştırma sonuçlarını dijital sergi, kısa belgesel, kültürel röportaj, etkileşimli sunum, poster, kültürel tanıtım panosu gibi özgün ve yaratıcı ürünlere dönüştürebilir; ürünlerini sınıf arkadaşlarına, farklı sınıf düzeylerindeki öğrencilere, öğretmenlere, aile bireylerine veya okul topluluğuna sunabilir. Sunum sürecinde akranlarının sorularını cevaplayıp düşüncelerini gerekçelendirebilir. Farklı görüşleri değerlen dirip akranlarına öğrenme sürecinde rehberlik edebilir ve kültürel mirasın geleceğe aktarılmasına yönelik çözüm önerileri geliştirebilir.

2. Etkinlik: Geleceğin Kutlamasını Tasarlıyorum

Akranlarına göre öğrenme sürecinde daha hızlı ilerleyen, yeni öğrenmeleri kısa sürede yapılandırabilen ve üst düzey düşünme becerilerini etkili biçimde kullanabilen öğrenciler bireysel veya küçük grup çalışmaları yoluyla açık uçlu ve gerçek yaşamla ilişkili bir problem durumu ile karşılaştırılabilir. Öğrencilerden "Gelecekte insanların kültürel bağlarını güçlendirecek nasıl bir kutlama tasarlanabilir?", "Lazca toplumsal yaşamda ve kültürel etkinliklerde nasıl daha görünür hâle getirilebilir?", "Farklı kültürleri bir araya getiren yeni bir kutlama modeli nasıl oluşturulabilir?" gibi sorular üzerinden düşünmeleri, farklı çözüm yolları geliştirmeleri ve kendi öğrenme süreçlerini bağımsız biçimde planlamaları istenebilir.Öğrenciler öğretmenin minimum yönlendirmesiyle araştırma yöntemlerini kullanabilir. Gözlem yapıp veri toplayabilir, çevrelerinden görüş alabilir, mevcut kültürel uygulamaları analiz edebilir, farklı kutlama örneklerini inceleyebilir ve toplumsal yaşamla ilişkilendirerek yeni fikirler geliştirebilir. Süreç boyunca birden fazla çözüm yolu üretebilir, elde ettikleri bilgilerden hareketle çıkarımlar yapabilir, kültürel yaşamın geleceğine ilişkin tahminlerde bulunabilir ve toplumsal aidiyet, kültürel çeşitlilik, kültürel miras ve ana dilin sürdürülebilirliği üzerine genellemeler geliştirebilir. İhtiyaç duyulan durumlarda grup içindeki diğer öğrencilere rehberlik edebilir, farklı bakış açılarını bir araya getirebilir ve akran öğrenmesini destekleyebilir.

Sürecin sonunda öğrenciler kutlama içeriğinde kullanılacak dil ifadelerini, davet biçimlerini, tebrik ve iyi dilek kalıplarını, toplumsal etkileşim biçimlerini, görsel unsurları, müzikleri, sembolleri ve kültürel uygulamaları özgün biçimde yapılandırarak kısa film, dijital tanıtım, kültürel etkinlik planı, kutlama afişi, canlandırma, etkileşimli sunum, yaratıcı medya ürünü gibi özgün ürünler geliştirebilir. Hazırladığı ürünleri sınıf ortamında, okul topluluğunda, kültür etkinliklerinde veya belirlenen gerçek hedef kitleler karşısında paylaşabilir. Öğrenciler aldıkları geri bildirimler doğrultusunda ürünlerini yeniden düzenleyip mevcut kültürel uygulamaları yeni bağlamlarda dönüştürebilir ve Lazcanın kültürel yaşam içindeki geleceğine ilişkin uygulanabilir öneriler geliştirebilir.

1. Etkinlik: Adım Adım Kutlamaları Öğreniyorum 

Öğrencilerin millî ve dinî bayramlar, Laz kültüründe yer alan geleneksel kutlamalar, aile içinde yaşatılan kültürel uygulamalar ve toplumsal birlikteliklerle ilgili temel sözcük, ifade ve iletişim kalıplarını kendi öğrenme hızlarında anlamlandırabilmeleri amacıyla yapılandırılmış ve dikkat dağıtıcı unsurların azaltıldığı bir öğrenme ortamı hazırlanabilir. Öğrencilere bayram, kutlama, aile ziyareti, bayramlaşma, davetleşme, tebrikleşme ve toplumsal etkinlikleri yansıtan görsel, sembol, sözcük kartı, kısa video, alt yazılı içerik ve ses kayıtları sunulabilir. İçerik küçük ve anlamlı öğrenme adımlarına bölünerek her kavram öğretmen rehberliğinde tek tek ele alınabilir; öğrencilerin her yeni sözcük, görsel ve ifadeyi önce görüp ardından dinlemeleri, tekrar edip anlamlandırmaları sağlanabilir.

Öğrenciler basamaklandırılmış yönerge ve görsel ipuçlarıyla desteklenen eşleştirme, işaretleme, sınıflandırma ve seçme etkinliklerine katılabilir. Öğrenciler bayram adlarını, kutlama ifadelerini, tebrik ve iyi dilek kalıplarını, davet yapılarını ve kültürel uygulamaları görsellerle eşleştirebilir; öğretmenin model olarak sunduğu ifadeleri tekrar edebilir; akran desteğiyle kısa soru-cevap çalışmaları yapar ve kontrol listelerinden yararlanarak hangi sözcükleri öğrendiklerini takip edebilir. Oyunlaştırılmış öğrenme etkinlikleriyle öğrencilerin motivasyonlarının korunması ve kendi hızlarında ilerlemeleri desteklenebilir.

Sürecin sonunda öğrenciler seçtikleri bir bayram, kutlama veya kültürel uygulamayı görseller, sözcük kartları ve model ifadelerden yararlanarak kısa ve basit cümlelerle tanıtabilir. Tebrik etme, iyi dilekte bulunma, davet etme ve temel kültürel uygulamaları ifade etme çalışmaları yapabilir. Öğrenciler süreç boyunca öğretmen geri bildirimi, akran desteği ve öz değerlendirme yoluyla kendi gelişimlerini fark etme fırsatı bulabilir.

2. Etkinlik: Birlikte Kutluyoruz, Birlikte Öğreniyoruz

Öğrencilerin bayram, kutlama, toplumsal yaşam ve kültürel etkileşimlerle ilgili iletişimsel ifadeleri daha yapılandırılmış desteklerle kullanabilmeleri amacıyla küçük grup çalışmaları, akran öğrenimi ve basamaklandırılmış görevlerden oluşan öğrenme süreci planlanabilir. Öğrencilere kutlama, tebrik etme, iyi dilekte bulunma, davet etme, davete cevap verme, soru sorma ve cevap verme işlevlerini içeren kısa model diyaloglar, konuşma kartları, sözcük havuzları, eksik bırakılmış cümleler, görseller ve ses kayıtları sunulabilir. Öğrenciler önce öğretmenin rehberliğinde model ifadeleri dinleyip izleyebilir ve tekrar edebilir. Ardından içerik küçük öğrenme basamaklarına ayrılarak her iletişim işlevi ayrı ayrı çalışabilir.

Öğrenciler akran desteğiyle eksik bırakılmış cümleleri sözcük havuzlarından yararlanarak tamamlayabilir, görsellerden destek alarak uygun ifadeleri seçip basit konuşma kartlarıyla kısa diyaloglar oluşturabilir. Öğrencilere adım adım ilerlemelerini destekleyen yönerge, kontrol listesi ve bireysel öğrenme hedeflerini takip edebilecekleri görsel ilerleme çizelgeleri sunulabilir. Öğrenciler ihtiyaç duyduklarında model ifadelerden, öğretmen geri bildirimlerinden ve grup arkadaşlarının desteğinden yararlanarak kendi hızlarında ilerleyebilir.

Sürecin sonunda öğrenciler ikili veya küçük grup çalışmalarıyla aile ziyareti, bayramlaşma, arkadaşını kutlamaya davet etme, iyi dilekte bulunma, toplumsal bir kutlamaya katılma veya Laz kültürüne ait geleneksel bir kutlama anını canlandırabilir. Öğrenciler öğrendiklerini sözlü anlatım, görsel kartlar, kısa yazılı notlar, canlandırma gibi farklı ürünlerle ifade edebilir; süreç boyunca aldıkları geri bildirimler doğrultusunda kendi gelişimlerini değerlendirip sosyal etkileşim içinde öğrenmelerini sürdürebilir.