4. Tema: Hayvanları Tanıyorum

LAZ.7.4.D.

"Hayvanları Tanıyorum" temasına yönelik dinleme / izleme-anlamlandırma süreci, öğrencilerin hayvanlar ve doğal yaşam ortamlarına ilişkin önceki deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla evcil ve yabani hayvanları, hayvanların fiziksel özelliklerini, yaşam alanlarını ve hayvanlarla günlük yaşamı yansıtan görseller üzerinden başlatılır (E1.1, E1.5, SDB1.1, KB2.2). Sınıf ortamında kedi, köpek, kuş, balık, tavşan, aslan, ayı ve benzeri hayvanları; bu hayvanların yaşadıkları ortamları; hayvanların temel özelliklerini ve insanlarla ilişkilerini içeren görseller incelenerek "Hangi hayvanları görüyorsunuz?", "Bu hayvanlar nerede yaşıyor olabilir?", "Hangileri evcil, hangileri yabani olabilir?", "Bu hayvanların özellikleri neler olabilir?", "Bu hayvanlar ne yiyor olabilir?", "Sen en çok hangi hayvanı seviyorsun?" gibi sorulara yönelik düşünceler oluşturulur (E3.8, E3.1, D3.3, OB4). Öğrenciler, kendi yaşamlarından örnekler vererek görsellerdeki unsurlar ile kendi deneyimleri arasında temel ilişkiler kurar ve dinleyecekleri / izleyecekleri içerik hakkında tahminlerde bulunur (SDB1.2, SDB2.1, OB1, KB2.8).

Kısa bir ses kaydı, video, eğitsel oyun ya da evcil ve yabani hayvanlar, hayvanların fiziksel özellikleri, yaşam alanları ve hayvanlarla günlük yaşama yönelik basit diyaloglardan kesitler sunularak öğrencilerin görsel ve işitsel ipuçlarına dayalı tahmin oyunu aracılığıyla içerik hakkında tahminlerini geliştirmeleri sağlanır (E2.5, E3.8, D3.4, OB2). Öğrenciler, içerikte hangi hayvanlardan söz edildiğini, hayvanların nasıl tanımlandığını, hangi yaşam alanlarının ifade edildiğini, hayvanların ne ile beslendiğini ve insanlar tarafından hayvanlarla nasıl ilgilenildiğini öngörmeye çalışır (SDB2.1, SDB2.3, D14.1, KB2.8).

"Hayvanları Tanıyorum" temasına uygun dinleme / izleme metni kesintisiz olarak sunulur. Bu metinde hayvan adları, evcil ve yabani hayvanlara ilişkin ifadeler, hayvanların temel özellikleri, renkleri, dış görünüşleri, yaşam alanları, günlük yaşamda hayvanlarla kurulan ilişkilere yönelik temel ifadeler ("Bu bir kedi.", "Aslan yabani bir hayvandır.", "Balık suda yaşar.", "Köpeğe yemek veririm.", "En sevdiğim hayvan attır." vb.) yer alır (OB1). Bu aşamada öğrenciler dinledikleri / izledikleri içeriği dikkatle takip ederek verilen dinleme görevini yönergeye uygun biçimde tamamlar, içeriğin konusunu genel olarak algılar, içerikte geçen temel iletişim ifadelerini, hayvanlara ilişkin temel bilgileri ve basit ayrıntıları ayırt eder ve tanımlar (E3.7, SDB1.2, KB2.2, KB2.6).

Dinleme / izleme sonrasında içerikte geçen hayvan adları, hayvanların özellikleri, renkleri, yaşam alanları ve günlük yaşamda hayvanlarla kurulan ilişkilere yönelik ifadeler görseller, kartlar ve dijital materyaller aracılığıyla yeniden ele alınır. Öğrenciler başlangıçta yaptıkları tahminleri gözden geçirir, dinledikleri içerikle karşılaştırır ve tahminlerinin doğruluğunu kontrol eder (KB2.5, OB1, D3.3). İçerikte yer alan ifadeler öğrenciler tarafından kullanım amaçlarına göre sınıflandırılır (KB2.7, OB4, D3.4). Ayrıca öğrenciler, sınıf içindeki arkadaşlarının sevdikleri hayvanlar, sahip oldukları hayvanlar ya da gözlemledikleri hayvanlar hakkında bilgi toplamak amacıyla basit bilgi toplama çalışmaları yapar; örneğin "Kim tarafından kedi besleniyor?", "Kim en çok kuşları seviyor?", "Kim daha önce yabani bir hayvan görmüş?" gibi sorularla elde ettikleri bilgileri tablo veya işaretleme çizelgeleri üzerinde gösterir (KB2.6, OB1, OB7). Elde edilen veriler üzerinden ortak özellikler ve farklılıklar belirlenir ve basit yorumlar yapılır (KB2.14, SDB2.2, D4.1, D20.2).

Öğrenciler aynı zamanda hayvanların sınıflandırılmasına ilişkin sıralı yapıyı fark ederek evcil- yabani hayvanlar, büyük-küçük hayvanlar, hızlı-yavaş hayvanlar ve farklı yaşam alanları arasındaki ilişkileri tanır (KB2.5, KB2.7, OB1). Sonrasında içerikteki bilgiler tablo, şema ve görsel düzenleyiciler üzerinde yapılandırılarak unsurlar arasındaki ilişkiler görünür hâle getirilir ve bütün içinde anlamlandırılır (KB2.16, OB4). Bu süreçte öğrenciler Laz kültürüne özgü hayvanlar ve doğaya ilişkin yaşam biçimlerine yönelik farkındalık geliştirir (OB5, E3.7, D14.3).

Öğrenciler dinledikleri / izledikleri içeriği kendi yaşamlarıyla ilişkilendirerek bireysel olarak anlamlandırır. Öğrenciler "Benim bir kedim var.", "Kedileri severim.", "Köpeğim küçük.", "Kuşları beslerim." gibi ifadelerle kendi deneyimlerini, sevdikleri hayvanları ve hayvanlarla ilgili günlük yaşamlarını ifade eder, dinledikleri içerikle kendi yaşamları arasında bağlantı kurar ve dinledikleri temel bilgileri kendi cümleleriyle yeniden ifade eder (E1.4, SDB1.1, KB2.14, KB2.10).

Sürecin son aşamasında öğrenciler dinledikleri / izledikleri içerik hakkında bireysel olarak düşüncelerini ifade eder ve sınıfla paylaşır (SDB3.3, D16.3). Gönüllü öğrenciler söz alarak sevdikleri hayvanları, hayvanların özelliklerini ve hayvanlarla ilgili deneyimlerini anlatır; diğer öğrenciler onları dikkatle dinler (E2.2). Ardından grup çalışmalarıyla öğrenciler hazırladıkları hayvan çizimleri ve görseller üzerinden birbirlerine hayvan adları, yaşam alanları, beslenme şekilleri, korunmaları ve sahip oldukları hayvanlar hakkında sorular sorar ve cevap verir (SDB2.1, SDB2.2, D14.1, KB2.8).

LAZ.7.4.O.

 "Hayvanları Tanıyorum" temasına yönelik okuma-anlamlandırma süreci, öğrencilerin hayvanlar ve doğal yaşam ortamlarına ilişkin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla evcil ve yabani hayvanları, hayvanların özelliklerini, yaşam alanlarını ve hayvanlarla günlük yaşamı içeren başlıklar, anahtar kelimeler ve destekleyici görseller üzerinden başlatılır (E1.1, E1.5, SDB1.1, KB2.2). Öğrencilere "Evcil Hayvanlar", "Ormanda Yaşayanlar", "Hayvanlarla Günlük Yaşamım" gibi başlıklar ile bu başlıkları yansıtan görseller birlikte sunulur ve öğrencilerden bu görseller ile başlıklar arasında ilişki kurmaları istenir (E3.8, E3.1, D3.3, OB4). Öğrenciler görsellerde yer alan ipuçlarını inceleyerek metnin konusu ve içeriği hakkında tahminlerde bulunur ve bu tahminlerini sınıfla paylaşır (SDB1.2, SDB2.1, OB1, KB2.8).

Öğrenciler, destekleyici görselleri ve başlıkları yeniden inceleyerek metnin içeriğine yönelik tahminlerini detaylandırır ve metinde hangi hayvanların yer alabileceğini, hayvanların nasıl tanımlanabileceğini, hangi fiziksel özelliklerin ifade edilebileceğini, hayvanların yaşam alanlarının ya da beslenme şekillerinin nasıl ifade edilebileceğini öngörür. Öğrenciler bu tahminlerini gerekçeleriyle birlikte ifade eder (E1.5, E2.1, D4.2). Ardından evcil ve yabani hayvanlar, hayvanların temel özellikleri, yaşam alanları ve hayvanlarla günlük yaşama yönelik kısa ve basit bir metin öğrencilere sunulur. Öğrenciler metni önce sessiz olarak bireysel şekilde okur ve ilk okumada metnin genel konusunu anlamaya odaklanır (E3.1, OB1). Bu süreçte öğrencilerin kendilerine güvenerek metni anlamlandırmaya çalışmaları teşvik edilir ve gerekli durumlarda akranlarıyla kısa paylaşımlar yapmaları sağlanır (E1.4, SDB2.1, D4.1). Sonrasında öğrenciler metni ikinci kez okuyarak metinde geçen hayvan adlarını, hayvanların fiziksel özelliklerini, yaşam alanlarını ve günlük yaşama ilişkin ifadeleri işaretler veya altını çizer (KB2.2).

Okuma sürecinin devamında öğrenciler başlangıçta yaptıkları tahminleri metinle karşılaştırarak doğruluğunu kontrol eder. Metinde yer alan ifadeleri kullanım amaçlarına göre sınıflandırır; hayvan adları, hayvanların özellikleri, yaşam alanları, beslenme biçimleri ve günlük yaşamda hayvanlarla kurulan ilişkilere yönelik ifadeleri uygun başlıklar altında toplar (KB2.5, OB1, D3.3). Öğrenciler metindeki ifadeleri karşılaştırarak benzer ve farklı yönleri ortaya koyar; aynı özellikleri taşıyan ya da farklı yaşam alanlarında bulunan hayvanları belirler ve bu ifadeler üzerinden karşılaştırmalar gerçekleştirir (KB2.7, OB4, D3.4).

Öğrenciler metni daha ayrıntılı inceleyerek hayvanların özellikleri ile yaşam alanları arasındaki ilişkileri belirler; hayvanların fiziksel özellikleri, yaşam alanları, beslenme biçimleri ve insanlarla kurdukları ilişkiler arasındaki bağlantıları açıkça ortaya koyar (KB2.5, KB2.7, OB1, OB4). Öğrenciler metindeki bilgileri tablo veya şema hâline getirerek düzenler; "hayvan - özellik - yaşam alanı - beslenme" ilişkisini gösteren basit tablolar oluşturur ve bu yapı üzerinden metindeki ilişkileri görselleştirir (KB2.10, OB2). Ayrıca metinde verilen bilgilerden hareketle basit çıkarımlar yapar; örneğin bir hayvanın yaşadığı ortam, nasıl beslendiği ya da hangi özelliklere sahip olduğu yorumlanır ve metinde açıkça verilmeyen bazı bilgiler tahmin edilir (KB2.14). Bununla birlikte öğrenciler sınıf içinde yapılan basit veri toplama çalışmalarıyla metindeki bilgileri kendi yaşamlarıyla karşılaştırır; "Sınıfta kim tarafından kedi besleniyor?", "Kim tarafından kuşlar seviliyor?", "Kim tarafından yabani bir hayvan gözlemlenebiliyor?" gibi sorulara cevap bulmak için veri toplar, bu verileri tablo hâline getirir ve basit yorumlar yapar (OB7, SDB2.2, D20.2).

Öğrenciler okudukları metni kendi yaşamlarıyla ilişkilendirerek bireysel olarak anlamlandırır. Öğrenciler metinden seçtikleri ifadeleri kendi yaşamlarına uyarlayarak yeniden ifade eder; "Benim bir kedim var.", "Kedileri severim.", "Köpeğim küçük.", "Kuşları beslerim." gibi cümlelerle kendi deneyimlerini, sevdikleri hayvanları ve hayvanlarla ilgili günlük yaşamlarını metinle ilişkilendirir (E1.4, E3.1, SDB3.1).

 Sürecin son aşamasında öğrenciler okudukları metin hakkında bireysel düşüncelerini ifade eder ve sınıfla paylaşır (E2.2, D16.3). Gönüllü öğrenciler metnin içeriğini kendi cümleleriyle anlatırken diğer öğrenciler onları dikkatle dinler (KB2.16). Ardından öğrenciler grup çalışmaları yaparak metinle ilgili sorular oluşturur, birbirlerine hayvan adları, hayvanların özellikleri, yaşam alanları ve sahip oldukları hayvanlar hakkında sorular sorar ve cevap verir (SDB2.1, SDB2.2, SDB2.3, KB2.8).

LAZ.7.4.K.

"Hayvanları Tanıyorum" temasına yönelik konuşma-anlatma süreci, öğrencilerin evcil ve yabani hayvanlar, hayvanların temel özellikleri, yaşam alanları ve hayvanlarla günlük yaşam durumlarında hayvan adları, fiziksel özellikler, beslenme biçimleri, yaşam alanları ve hayvanlara yönelik duygu ve tercihlerin ifade edilebildiği deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla sınıf içinde gerçekleştirilen kısa diyalog örnekleri ve canlandırmalar üzerinden başlatılır (E1.1, E1.5, SDB1.1, KB2.8). Öğrencilere "En sevdiğin hayvan hangisidir?", "Bir hayvanı tanıtırken hangi özelliklerini söylersin?", "Bir hayvanın nerede yaşadığını nasıl söylersin?", "Sahip olduğun bir hayvanı nasıl anlatırsın?" gibi sorular yöneltilir (E2.1, E3.8, D14.1). Öğrenciler bu sorular üzerinden kendi deneyimlerini paylaşır, hayvanlarla ilgili yaşantılarını hatırlar ve bu süreçte hayvan adları, özellikleri, yaşam alanları ve hayvanlarla ilgili günlük yaşam ifadelerinin nasıl ifade edilebildiğini söyleyerek mevcut içerikle ilişkilendirir (SDB2.1, SDB2.3, D15.1).

Hayvanları adlandırma, hayvanların özelliklerini betimleme, yaşam alanlarını ifade etme, sevdiği hayvanları söyleme ve hayvanlarla ilgili günlük yaşam ifadelerini içeren kısa diyaloglar model olarak sunulur. Öğrenciler bu diyalogları tekrar eder, birlikte söyler ve taklit ederek kullanılmaya başlanılan yapıları fark eder (E3.7, SDB1.2, KB2.2). Öğrenciler ifadeleri bireysel olarak ve grup hâlinde seslendirir, Lazcaya özgü sesleri fark ederek doğru telaffuzla söylemeye çalışır (OB1, D3.4).

Öğrenciler model diyaloglardan hareketle hayvanları adlandırma, hayvanların özelliklerini tanımlama, yaşam alanlarını ifade etme, hayvanlara yönelik duygu ve tercihlerini söyleme ve sahip oldukları hayvanları tanıtma ifadelerini kullanarak kendi konuşmalarını oluşturur. Öğrenciler "Bu bir kedi.", "Aslan yabani bir hayvandır.", "Balık suda yaşar.", "Kedileri severim.", "Benim bir kedim var." gibi yapıları kullanarak hayvanları tanıtan kısa konuşmalar hazırlar; hazırladıkları konuşmaları tekrar eder, geliştirir ve daha akıcı hâle getirir (SDB1.2, KB2.14). Öğrenciler oluşturdukları konuşmaları sınıf içinde sözlü olarak ifade eder ve konuşmalarını kendi özelliklerine göre zenginleştirir (SDB3.1, E1.4).

Konuşma sürecinde öğrenciler hazırlıklı ve hazırlıksız konuşma durumlarında öğrendikleri ifadeler kullanılarak iletişim kurulabildiğini deneyimler. Hazırlıklı konuşmalarda hayvanları tanıtır, hayvanların özelliklerini açıklar, yaşam alanlarını söyler, sevdikleri hayvanları ifade eder ve sahip oldukları hayvanlardan söz eder (E2.2, E2.1, KB2.8). Hazırlıksız konuşmalarda ise arkadaşlar tarafından yöneltilen sorulara anlık ve bağlama uygun cevaplar verir; soru sorar, cevap verir ve konuşmayı sürdürür (SDB2.1, SDB2.2, SDB2.3, D14.1). Öğrenciler konuşmalarında uygun sözcükleri seçer, cümlelerini açık ve anlaşılır şekilde kurar ve mesajlarını net biçimde ifade eder. Öğrenciler birbirlerini dinleyerek iletişimi sürdürür, konuşma sırasına uyar ve sosyal etkileşim içinde öğrenir (OB1, D4.2, D4.1).

Öğrenciler öğrendikleri ifadeleri farklı durumlara uyarlayarak yeniden kullanır; bir hayvanı tanıtma, bir hayvanın yaşam alanını anlatma, sahip olduğu hayvanı tanıtma, sevdiği hayvanı ifade etme veya hayvanlarla ilgili günlük yaşamını anlatma gibi farklı durumları canlandırır ve bu durumlara uygun ifadeler kullanılarak konuşur (KB2.14, SDB3.1, E3.1, OB5). Öğrenciler konuşmalarını bağlama uygun şekilde yeniden düzenler, farklı hayvanları karşılaştırır ve uygun anlatım biçimlerini seçer (KB2.7, D3.3).

Sürecin sonunda öğrenciler gerçekleştirdikleri konuşma etkinliklerini değerlendirir; hayvanları tanıtan kısa konuşmalar yapar, arkadaşlarının konuşmalarını dikkatle dinler ve birbirlerinin konuşmalarına yönelik görüşlerini ifade eder (SDB2.1, SDB2.2, SDB2.3, D16.3). Öğrenciler birbirlerine geri bildirim verir, karşılıklı konuşmalarda hayvan kartlarını seçerek seçtikleri hayvanı arkadaşlarına anlatma ve tahmin ettirme oyunları gerçekleştirir ve düşüncelerini paylaşır (E2.5, D14.1, D20.2, KB2.8).

Öğrencilerden ilgilerini çeken bir evcil ya da yabani hayvanı temel alarak hayvanların özelliklerine, yaşam alanlarına, günlük yaşamlarına ve insanlarla olan ilişkilerine yönelik bilgileri içeren bir çalışma hazırlamaları istenir. Bu kapsamda öğrencilerin seçtikleri hayvana ilişkin tanıtım posteri, bilgi kartı, mini kitapçık, kavram haritası, görsel pano ya da dijital görsel çalışma oluşturmaları beklenir. Öğrencilerin bu çalışmada seçtikleri hayvanı adlandırmaları, evcil ya da yabani oluşunu belirtmeleri, vücut bölümlerini, fiziksel özelliklerini, renklerini, büyüklüklerini, hareket özelliklerini, yaşam alanlarını ve beslenme biçimlerini betimlemeleri, seçtikleri hayvanı başka bir hayvanla temel düzeyde karşılaştırmaları ve hayvana yönelik duygu ve tercihlerini uygun ifadelerle dile getirmeleri sağlanır. Ayrıca öğrencilerden ders sürecinde sunulan görsel, işitsel ve dijital içerikleri inceleyerek hayvanlar, doğa, yaşam alanları ve hayvan bakımıyla ilgili Lazca sözcük ve ifadeleri anlamlandırmaları; bu ifadeleri kendi yaşamları, gözlemleri ve günlük deneyimleriyle ilişkilendirerek kendi cümleleriyle yeniden ifade etmeleri; arkadaşlarıyla hayvanların özellikleri, yaşam alanları ve günlük yaşamları hakkında basit soru–cevap yapıları aracılığıyla iletişim kurmaları beklenir. Performans görevi sonunda öğrenciler hazırladıkları posterleri, bilgi kartlarını, görsel panolarını ya da dijital sunumlarını sınıf ortamında sözlü olarak sunar. Bu süreçte öğrencilerin seçtikleri hayvanı tanıtmaları, hayvanın temel özelliklerini açıklamaları, yaşadığı ortamı ifade etmeleri, başka hayvanlarla basit karşılaştırmalar yapmaları, hayvana ilişkin duygu ve düşüncelerini paylaşmaları, arkadaşlarının sorularını anlayarak uygun cevaplar vermeleri ve iletişim sürecine aktif katılım göstermeleri beklenir. Bu performans görevi kontrol listeleri, gözlem formları, dereceli puanlama anahtarları, öz / akran / grup değerlendirme formları ile değerlendirilebilir.

LAZ.7.4.Y.

"Hayvanları Tanıyorum" temasına yönelik yazma süreci, öğrencilerin hayvanlara, evcil ve yabani hayvanlara, hayvanların temel özelliklerine, yaşam alanlarına ve hayvanlarla günlük yaşama ilişkin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla başlatılır (E1.1, E3.8, SDB1.1, OB1). Öğrencilere hayvan adları, hayvanların özellikleri, yaşam alanları, sevilen hayvanlar ve sahip olunan hayvanlara ilişkin daha önce öğrenilen yapılar hatırlatır ve "Sevdiğim Hayvanı Tanıtıyorum" yazma görevi tanıtır. Öğrencilerden yazma görevinde ne yapılacağının anlaşılması istenebilir ve "Bu hangi hayvandır?", "Nasıl bir hayvandır?", "Nerede yaşar?", "Ne yer?", "En sevdiğin hayvan hangisidir?", "Sahip olduğun bir hayvan var mı?" gibi örnek sorular üzerinden konuya hazırlık yaptırılır (KB2.8).

Öğrencilere hayvanları adlandırma, hayvanların özelliklerini betimleme, yaşam alanlarını ifade etme, sevdiği hayvanları söyleme ve sahip olunan hayvanları tanıtmaya yönelik kısa ve basit yazılı model metinler sunulur. Öğrenciler bu metinleri inceleyerek yapı ve içerik hakkında farkındalık kazanır (E3.7, OB1). "Bu bir kedi.", "Aslan yabani bir hayvandır.", "Balık suda yaşar.", "Kedileri severim.", "Benim bir kedim var." gibi model metinler öğrenciler tarafından okunarak incelenir, ardından kopyalanarak yeniden yazılır (SDB1.2, KB2.2, D3.4).

Öğrenciler model metinlerden hareketle kendi yazılarını oluşturmaya yönlendirilebilir. "Cümlemi Tamamlıyorum" etkinliği kapsamında öğrencilere eksik bırakılmış ifadeler verilebilir ("Bu bir …", "… suda yaşar.", "… severim.", "Benim bir … var.") ve bu cümlelerin kendilerine göre tamamlanması istenir (E1.5, KB2.8). Daha sonra öğrenciler bu cümleleri bir araya getirerek hayvanları tanıtan kısa bir metin oluşturur. Bu süreçte öğrenciler modeli kullanarak yeni içerik düzenler, kendi deneyimlerini yapılandırır ve yazılı üretim gerçekleştirir (E1.4, SDB1.2, D6.1).

Öğrenciler "Sevdiğim Hayvanı Tanıtıyorum" etkinliği kapsamında hayvan adı, hayvanın temel özellikleri, yaşam alanı, beslenme biçimi ve hayvana yönelik duygu ifadelerini içeren kısa bir tanıtım metni yazar. Öğrenciler yazarken uygun kelimeleri seçmeye, basit cümle yapıları kurmaya, bilgileri doğru sırayla düzenlemeye ve mesajlarını açık ve anlaşılır şekilde ifade etmeye dikkat eder (KB2.2, OB1, E3.1). Yazılarında hangi bilgiyi önce, hangisinin sonra verilebileceğini planlar; benzer ve farklı özellikler karşılaştırılarak anlamlı bir bütün oluşturur (KB2.5, KB2.7, KB2.14, D3.3).

Öğrenciler yazdıkları metinler üzerinde yeniden düzenleme çalışmaları yapar. "Metnimi Geliştiriyorum" etkinliği kapsamında öğrenciler yazdıkları metni gözden geçirir, eksik ya da hatalı kısımları düzeltir, ifadelerini daha açık ve anlaşılır hâle getirir (SDB2.1, SDB2.2, D4.2). Ardından öğrenciler yazılarını sınıf içinde paylaşır ve "Hayvanlar Panosu" etkinliği ile yazılarını görsellerle birlikte sergiler (SDB2.3, OB4).

Sürecin son aşamasında öğrenciler yazma süreçlerini değerlendirir. "Kendimi Değerlendiriyorum" etkinliği kapsamında öğrenciler yazarken nelerin doğru yapılabildiğini, hangi bilgilerin açık şekilde ifade edilebildiğini ve hangi alanlarda gelişilmesi gerektiğini ifade eder (SDB3.1, KB2.14). Ayrıca "Arkadaşımın Yazısını Okuyorum" etkinliği ile öğrenciler birbirlerinin yazılarını inceleyerek basit geri bildirimlerde bulunur, düşüncelerini paylaşır ve birbirlerine yapıcı öneriler sunar (SDB2.1, SDB2.2, D14.1, D20.2).

Öğrencilerden yaşadıkları çevrede karşılaştıkları hayvanlar, doğal yaşam alanları ve insan- hayvan ilişkilerini temel alarak doğa ve canlı yaşamına ilişkin bilgileri paylaştıkları bir çalışma hazırlamaları istenebilir. Bu kapsamda öğrencilerin yaşadıkları çevrede bulunan hayvanları, doğal yaşam alanlarını ve canlıların temel özelliklerini içeren bir doğa rehberi, hayvan yaşam haritası, görsel sınıflandırma panosu, gözlem günlüğü veya dijital tanıtım çalışması oluşturmaları beklenebilir. Öğrencilerin bu çalışmada çevrelerinde bulunan hayvanları adlandırmaları, evcil ve yabani hayvanları sınıflandırmaları, hayvanların yaşam alanlarını belirtmeleri, vücut bölümlerini ve fiziksel özelliklerini betimlemeleri, hayvanların doğadaki yaşam biçimlerini açıklamaları ve farklı hayvanları basit düzeyde karşılaştırmaları desteklenebilir. Ayrıca öğrencilerin ders sürecinde sunulan görsel, işitsel ve dijital içerikleri inceleyerek hayvanlar, doğa, çevre, yaşam alanları ve canlıların korunmasına ilişkin Lazca sözcük ve ifadeleri anlamlandırmaları, bu ifadeleri kendi çevre gözlemleri, aile yaşamları ve günlük deneyimleriyle ilişkilendirerek kendi cümleleriyle yeniden ifade etmeleri, arkadaşlarıyla hayvanların yaşam alanları, özellikleri ve korunmaları hakkında basit soru- cevap yapıları aracılığıyla iletişim kurmaları beklenebilir. Performans görevi sonunda öğrenciler hazırladıkları doğa rehberlerini, gözlem günlüklerini, sınıflandırma panolarını veya dijital sunumlarını sınıf ortamında sözlü olarak sunabilir. Bu süreçte öğrencilerin yaşadıkları çevrede bulunan hayvanları tanıtmaları, hayvanların yaşadıkları ortamları açıklamaları, doğa ile hayvanlar arasındaki ilişkileri ifade etmeleri, farklı hayvanlar arasında basit karşılaştırmalar yapmaları, doğaya ve canlılara yönelik düşüncelerini paylaşmaları, arkadaşlarının sorularını anlayarak uygun cevaplar vermeleri ve iletişim sürecine aktif katılım göstermeleri beklenebilir. Bu performans görevi; öğrencilerin hedef sözcük ve ifadeleri doğru ve bağlama uygun kullanmaları, doğa ve hayvanlara ilişkin bilgileri düzenli ve anlamlı biçimde sunmaları, sınıflandırma ve betimleme yapabilmeleri, yaşam alanlarına ilişkin ifadeleri doğru kullanmaları, karşılaştırmalar yapabilmeleri, çevre ve canlılara yönelik duygu ve düşüncelerini uygun biçimde ifade edebilmeleri, Lazcaya özgü sesleri doğru ve anlaşılır biçimde telaffuz etmeleri, iletişim kurabilmeleri ve etkinliklere aktif katılım göstermeleri ölçütlerine göre analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

LAZ.7.4.DBS.

"Hayvanları Tanıyorum" temasına yönelik dil bilgisi seçme ve kullanma süreci, öğrencilerin evcil ve yabani hayvanları adlandırmaya, hayvanların özelliklerini, yaşam alanlarını, günlük yaşamla ilişkilerini, hayvanlara yönelik duygu ve tercihleri ifade etmeye yönelik dil parçalarına doğal ve bağlam içinde aşinalık kazanmalarıyla başlatılır (E1.1, E3.1, OB1). Öğrencilere hayvanlar ve doğal yaşamı yansıtan kısa diyaloglar, videolar ve görseller sunulur. Bu içeriklerde "Bu bir …", "Bunlar …", "… evcil bir hayvandır.", "… yabani bir hayvandır.", "… yaşar.", "Benim bir … var.", "… severim." gibi ifadeler yer alır. Öğrenciler bu içerikleri dinleyerek, izleyerek ve inceleyerek hedef dil yapılarına genel bir aşinalık kazanır (OB2).

Öğrencilerin içerikte geçen hayvan adlarını, niteleme yapılarını, sahiplik yapılarını, soru kalıplarını ve tekrar eden dil parçalarını fark etmeleri sağlanır. "Duy ve Bul" etkinliğinde öğrencilere dinledikleri ya da izledikleri içerikte geçen dil parçaları belirletilir; "Bu bir…", "Nerede yaşar?", "Ne yer?", "Benim bir … var.", "… severim." gibi soru ve cevap kalıplarını işaretlemeleri, tekrar eden yapıları seçmeleri ve sınıfla paylaşmaları istenir (KB2.2, KB2.5, OB1).

Hedef dil yapılarını içeren ifadeler beden dili, görseller ve sözlü tekrarlarla sunulur. Öğrenciler bu ifadeleri tekrar eder, taklit eder ve işitsel-görsel desteklerle dil yapılarını bütüncül olarak algılar (SDB2.1, E3.7, OB4). "Bu bir kedi.", "Aslan yabani bir hayvandır.", "Balık suda yaşar.", "Benim bir köpeğim var." gibi ifadeler hem sözel hem fiziksel olarak öğrenciler tarafından canlandırılır. Öğrenciler hayvan görsellerini işaret ederek hayvanların adlarını söyler, hayvanların büyüklüklerini ya da hareketlerini beden diliyle gösterir, yaşam alanlarını görseller üzerinden ifade eder (D3.4).

Öğrenciler hedef dil parçalarını bağlam içinde tekrar eder. "Tekrar Zinciri" etkinliği ile öğrenciler sırayla aynı kalıbı farklı içeriklerle kullanır ("Bu bir …", "Bu bir …, … yaşar.", "Bu bir …, … yaşar ve … yer.", "Benim bir … var ve … severim."). Bu etkinlikte öğrenciler dil yapılarını otomatik olarak ve akıcı biçimde kullanır; öğrenilen ifadeleri genişleterek kullanır ve öğrenme sürecine aktif katılım gösterir (E1.5, E1.4, E2.5). Ayrıca "Canlandır ve Söyle" etkinliği ile öğrenciler duydukları ifadeleri fiziksel olarak canlandırır ve eş zamanlı olarak tekrar eder. Öğrenciler bir hayvanı tanıtma, bir hayvanın hareketini gösterme, bir hayvanın yaşam alanını ifade etme ya da sevdiği hayvanı söyleme gibi durumları beden diliyle gösterirken aynı anda sözel olarak ifade eder (SDB2.2, E2.1, E2.5).

Öğrenciler öğrenilen dil yapılarını iletişim içinde kullanmaya başlar. Grup çalışmalarıyla öğrenciler birbirlerine hayvan adları, hayvanların özellikleri, yaşam alanları, beslenme şekilleri ve sahip oldukları hayvanlar hakkında sorular sorar ve cevap verir (SDB2.1, SDB2.2, SDB2.3). Öğrenciler "Bu hangi hayvan?", "Nerede yaşar?", "Ne yer?", "Sahip olduğun bir hayvan var mı?", "En sevdiğin hayvan hangisidir?" gibi sorulara cevap verirken hedef dil yapılarını kurallar düşünülmeden, doğal iletişim içinde kullanır (OB1, D14.1, D15.1, D20.2).

Sürecin sonunda öğrenciler edinilen dil yapılarını farklı bağlamlarda kullanır. Öğrenciler hayvanları tanıtırken, arkadaşlarıyla iletişim kurarken, sınıf içinde sözlü ve yazılı ifadeler oluştururken öğrenilen dil parçalarını doğal biçimde kullanır. Ayrıca farklı iletişim durumlarına göre ifadelerini yeniden düzenler, uygun dil kalıplarını seçer ve kendi yaşamlarıyla ilişkilendirerek kullanır (SDB1.1, SDB3.1, KB2.14).

LAZ.7.4.SÖS.

"Hayvanları Tanıyorum" temasına yönelik sözcük seçme ve kullanma süreci, öğrencilerin evcil ve yabani hayvanlar, hayvanların temel özellikleri, yaşam alanları ve hayvanlarla günlük yaşam durumlarında kullanılan "kedi", "köpek", "kuş", "balık", "aslan", "büyük", "küçük", "hızlı", "yavaş" ve "orman" gibi hedef sözcüklerle karşılaşmaları üzerinden başlatılır (E1.1, E3.8, SDB1.1, OB1). Öğrenciler bu sözcüklerin yer aldığı içerikleri dinler ve izler; sözcükleri bütünsel olarak duyar ve görerek bu sözcüklere aşinalık kazanır. Öğrenciler tekrar eden sözcüklere dikkat ederek bu sözcükleri ayırt etmeye başlar (KB2.2).

"Hayvanları Tanıyorum" temasına yönelik sözcük seçme ve kullanma süreci, öğrencilerin evcil ve yabani hayvanları, hayvanların özelliklerini, yaşam alanlarını ve hayvanlarla günlük yaşamı ifade etmeye yönelik hedef sözcükleri bağlam içinde duymaları ve görmeleriyle başlatılır (E1.1, OB1). Öğrencilere hayvanlar ve doğal yaşamı yansıtan kısa diyaloglar, metinler, görseller ve videolar sunulur. Bu içeriklerde "kedi", "köpek", "kuş", "balık", "aslan", "fil", "tavşan", "evcil", "yabani", "büyük", "küçük", "hızlı", "yavaş", "orman", "su", "ağaç", "beslemek", "oynamak", "sevmek" gibi hedef sözcükler doğal bir bağlam içinde yer alır. Öğrenciler bu sözcükleri bütüncül olarak algılayarak ilk aşinalıklarını kazanır (E3.1, OB4).

Öğrencilerin içerikte tekrar eden sözcükleri fark etmeleri sağlanır. "Duy–Gör–İşaretle" etkinliğinde öğrenciler dinledikleri, izledikleri ya da okudukları içerikte geçen hedef sözcükleri belirler, işaretler ve sınıfla paylaşır (KB2.2, OB1). Ardından bu sözcükler öğrenciler tarafından sesli olarak tekrar edilir (SDB1.2). Öğrenciler hayvan adlarını, hayvanların özelliklerini ve yaşam alanlarına ilişkin temel sözcükleri gözlemleyerek benzer özelliklerine göre gruplandırır (KB2.5).

Öğrencilerin hedef sözcüklerin kullanımını anlamaları desteklenir. "Nerede Kullanılır?" etkinliğinde öğrenciler verilen sözcüklerin hangi iletişim durumlarında kullanıldığını belirler; örneğin "evcil" sözcüğünün insanlarla birlikte yaşayan hayvanlar için, "yabani" sözcüğünün doğal yaşamda bulunan hayvanlar için, "büyük" ve "küçük" sözcüklerinin hayvanların fiziksel özelliklerini anlatırken, "orman", "su" ve "ağaç" sözcüklerinin yaşam alanlarını ifade ederken kullanıldığını fark eder ve bunu görseller ya da örnek cümleler üzerinden açıklar (KB2.7, OB4). Öğrencilerin iletişimsel farkındalık geliştirmeleri desteklenir (D4.2).

Öğrenciler hedef sözcüklerin anlamlarını kendi zihinsel kavramlarıyla ilişkilendirir. Öğrenciler "Benim bir kedim var.", "Kedileri severim.", "Balık suda yaşar.", "Köpeğim küçük." gibi ifadeler üzerinden sözcükleri kendi yaşamlarıyla bağlantılandırır (SDB1.1, E1.5, KB2.8). "Kendimle İlişkilendiriyorum" etkinliği ile öğrenciler öğrendikleri sözcükleri kendi deneyimleri, sevdikleri hayvanlar ve gözlemledikleri doğal yaşam unsurlarıyla ilişkilendirerek anlamlarını pekiştirir (D9.3).

Öğrenciler hedef sözcüklerin anlamlarını daha açık biçimde ortaya koyar. "Anlamını Açıkla" etkinliğinde öğrenciler seçtikleri sözcükleri basit ifadelerle açıklar, örnek cümle içinde kullanır ve gerektiğinde görsellerle destekler (KB2.14, E2.2, OB1). Öğrenciler "evcil", "yabani", "beslemek", "yaşamak", "kanat", "kuyruk" gibi sözcükleri kendi ifadeleriyle açıklarken benzer sözcüklerle ilişkiler kurar, anlamlarını yorumlar ve arkadaşlarıyla paylaşır (SDB2.1, D6.1).

Öğrenciler hedef sözcükleri farklı bağlamlarda tekrar ederek anlamlarını güçlendirir. "Cümle Kur–Paylaş" etkinliği kapsamında öğrenciler verilen sözcüklerle kısa cümleler oluşturur ve sınıfla paylaşır (E2.1, SDB2.3). Öğrenciler "kedi", "orman", "büyük", "kanat", "kuş" gibi sözcükleri kullanarak anlamlı ifadeler üretir (OB1, D14.1, D15.1). 

Öğrenciler hedef sözcükleri doğal iletişim içinde kullanmaya yönlendirilir. "Sor–Cevapla" etkinliği ile öğrenciler birbirlerine "Bu hangi hayvan?", "Nerede yaşar?", "Ne yer?", "Sahip olduğun bir hayvan var mı?", "En sevdiğin hayvan hangisidir?" gibi sorular sorup cevap verir (SDB2.1, SDB2.2, E2.2, E2.1). Bu süreçte öğrenciler öğrenilen sözcükleri kendiliğinden ve bağlama uygun biçimde kullanır (D4.2, D4.1, D14.1).

Sürecin son aşamasında öğrenciler hedef sözcükleri farklı bağlamlarda kullanarak kalıcı hâle getirir. Öğrenciler konuşma ve yazma etkinliklerinde öğrenilen sözcükleri doğal bir şekilde kullanır; hayvanları tanıtır, arkadaşlarıyla iletişim kurar, kısa tanıtım metinleri oluşturur ve farklı sosyal durumlarda uygun sözcükleri seçerek kullanır (SDB3.1,KB2.8, OB5, D16.3).

LAZ.7.4.SES.

"Hayvanları Tanıyorum" temasına yönelik sesletim seçme ve kullanma süreci, öğrencilerin evcil ve yabani hayvanları adlandırmaya, hayvanların özelliklerini, yaşam alanlarını ve hayvanlarla günlük yaşamı ifade etmeye yönelik hedef sesletim unsurlarına dikkat ederek dinlemeleriyle başlatılır (E3.7, OB2). Öğrencilere hayvanlar ve doğal yaşamı yansıtan kısa diyaloglar, ses kayıtları ve videolar sunulabilir. Bu içeriklerde "Bu bir …", "… evcil bir hayvandır.", "… yabani bir hayvandır.", "… suda yaşar.", "Benim bir … var.", "… severim." gibi ifadeler doğal bir akış içinde yer alabilir. Öğrenciler bu ifadeleri dinlerken Lazcaya özgü sesler, sözcük vurgusu, tonlama ve konuşma akıcılığına dikkat eder (OB1).

Öğrencilerin hedef sesletim unsurlarını fark etmeleri sağlanır. "Dinle-Fark Et" etkinliğinde öğrenciler belirli sözcüklerin ve ifadelerin nasıl söylendiğine dikkat eder; özellikle hayvan adlarını söylerken, hayvanların özelliklerini belirtirken ya da yaşam alanlarını ifade ederken kullanılan vurgu ve tonlamayı ayırt eder (KB2.2, OB1). Öğrenciler duydukları sesletim özelliklerini işaretler, benzer ses özelliklerini belirler ve sınıfla paylaşır (SDB1.2). Öğrenciler hedef sesletim unsurlarını tekrar ederek pekiştirir. "Tekrar ve Taklit" etkinliği kapsamında öğretmen seslendirmesinin ya da ses kaydının ardından ifadeler doğru telaffuzla tekrar ettirilebilir. Öğrenciler hayvan adlarını, hayvanların özelliklerini ve yaşam alanlarını ifade eden yapıları vurgu, tonlama ve akıcılığa dikkat ederek bireysel ve grup hâlinde seslendirir (SDB2.1, E1.5, E1.4).

Öğrenciler hedef sesletim unsurlarını farklı bağlamlarda tanımaya yönlendirilir. "Nerede Duydun?" etkinliğinde öğrencilere aynı ifadeler farklı iletişim durumları içinde dinletilir ve öğrenciler hangi sözcük ya da ifadenin nasıl söylendiğini tanır. Örneğin "Bu bir kedi." ifadesi bir hayvanı tanıtma, sınıfta görsel inceleme ya da günlük yaşamda sahip olunan hayvanı anlatma bağlamlarında dinletilir ve öğrenciler ortak sesletim özelliklerini fark eder (KB2.7, OB1, OB4).

Öğrencilerin doğru sesletimi kendiliğinden seçerek kullanmaları sağlanır. "Hangisi Doğru?" etkinliğinde öğrencilere aynı ifadenin farklı sesletimlerle söylendiği örnekler sunulur ve öğrencilerden doğru olanı seçmeleri istenir. Ardından "Seç ve Söyle" etkinliği ile öğrenciler doğru sesletimi seçtikleri ifadeleri kendi cümleleri içinde kullanarak yeniden üretir (KB2.8, E2.5, E2.2, D3.4).

Öğrenciler sesletim unsurlarını iletişim içinde kullanır. Grup çalışmalarıyla öğrenciler birbirlerine hayvan adları, hayvanların özellikleri, yaşam alanları ve sahip oldukları hayvanlar hakkında sorular sorar ve cevap verirken öğrendikleri ifadeleri doğru sesletimle kullanır (SDB2.1, SDB2.2, SDB2.3). "Sor-Cevapla" etkinliğinde öğrenciler konuşurken doğru vurguya, tonlamaya ve akıcılığa dikkat eder (E2.2, D14.1).

Sürecin sonunda öğrenciler öğrendikleri sesletim unsurlarını farklı bağlamlarda kullanarak kalıcı hâle getirir (E1.4, E1.5, SDB3.1, D16.3). Öğrenciler hem konuşma hem de hayvanları tanıtma etkinliklerinde doğru telaffuz, vurgu ve tonlamayı doğal bir şekilde kullanır; farklı kişilerle iletişim kurarken sesletim özelliklerini bağlama uygun biçimde düzenler (SDB3.1, KB2.14, D16.3).

1. Etkinlik: Hayvan Dedektifleri

Öğrenciler ilgilerini çeken bir evcil hayvan ve bir yabani hayvan seçebilir. Öğrenciler kitaplar, görseller, dijital içerikler, kısa videolar ve çevresel gözlemlerden yararlanarak seçtikleri hayvanlar hakkında bilgi toplayabilir. Toplanan bilgiler doğrultusunda hayvanların vücut bölümleri, fiziksel özellikleri, renkleri, büyüklükleri, hareket biçimleri, beslenme özellikleri ve yaşam alanları belirlenebilir.

Öğrenciler elde ettikleri bilgileri "Benzer Yönleri-Farklı Yönleri" başlıklı tabloya yerleştirir, hayvanları karşılaştırır ve "Hangisi daha hızlıdır?", "Hangisi farklı bir yaşam alanında yaşar?", "Hangi hayvanın vücut yapısı yaşadığı yere uyumludur?" gibi sorular üzerinden çıkarımlarda bulunabilir.

Sürecin sonunda öğrenciler seçtikleri hayvanları tanıtan resimli poster, bilgi kartı, mini kitapçık, dijital sunum veya kavram haritası oluşturabilir. Bu ürünleri sınıf arkadaşlarıyla paylaşabilir, hayvanların benzer ve farklı yönlerini Lazca basit ifadelerle açıklayabilir ve arkadaşlarının çalışmalarını karşılaştırarak yorumlayabilir.

2. Etkinlik: Laz Kültüründe Hayvanlar

Hazır bulunuşluk düzeyi yüksek öğrenciler Laz kültüründe yer alan hayvanlar, doğa unsurları ve insan-hayvan ilişkilerine yönelik bilgi toplayabilir. Öğrenciler aile bireyleriyle görüşebilir, yerel anlatıları dinleyebilir, görsel kaynakları inceleyebilir, dijital içerikleri araştırabilir ve Laz kültüründe öne çıkan bir hayvan belirleyebilir.

Toplanan bilgiler doğrultusunda öğrenciler küçük gruplar oluşturabilir ve seçtikleri hayvanı merkeze alan kısa bir hikâye, diyalog, drama, canlandırma, röportaj veya görsel hikâye tasarlayabilir. Hazırlanan içerikte hayvanın adı, özellikleri, vücut bölümleri, yaşam alanı, insanlarla ilişkisi ve doğadaki önemi basit ve anlamlı ifadelerle yer alabilir.

Öğrenciler hazırladıkları ürünleri sınıf ortamında sunabilir, diğer grupların çalışmalarını izleyebilir, benzer ve farklı yönleri belirleyebilir, doğa ve canlılara yönelik düşüncelerini paylaşabilir ve hayvanların kültürel yaşam içindeki yerini yorumlayabilir.

1. Etkinlik: Hayvan Kartlarını Eşleştiriyorum

Öğrenciler hayvan görselleri, sözcük kartları ve özellik kartlarıyla çalışabilir. Öğrenciler üzerinde hayvan resimleri bulunan kartlar ile hayvan adları, vücut bölümleri, temel özellikler ve yaşam alanlarını içeren sözcük kartlarını inceleyebilir. Ardından öğrenciler kartlar arasında uygun eşleştirmeler yapabilir; hayvan-ad, hayvan-özellik, hayvan-vücut bölümü ve hayvan-yaşam alanı ilişkilerini belirleyebilir.

Öğrenciler tamamladıkları eşleştirmeleri arkadaşlarıyla karşılaştırabilir, eksik veya farklı eşleştirmeleri birlikte kontrol edebilir ve doğru eşleştirmeleri yeniden düzenleyebilir. Daha sonra seçtikleri kartlarla "Bu bir …", "… suda yaşar.", "… kanadı vardır.", "… evcil bir hayvandır." gibi kısa ve basit cümleler kurarak sözcükleri bağlam içinde kullanabilir.

 Süreç sonunda öğrenciler eşleştirdikleri kartları kullanarak küçük gruplar içinde tekrar çalışmaları yapabilir, aynı sözcükleri farklı kartlarla yeniden kullanabilir ve öğrendikleri kavramları pekiştirebilir.

2. Etkinlik: Hayvanımı Tanıtıyorum

Öğrenciler seçtikleri bir hayvanı tanıtmak için basamaklandırılmış bilgi kartları kullanabilir. Öğrenciler kartlarda yer alan "adı", "rengi", "vücut bölümleri", "Nerede yaşar?", "Ne yer?", "Seviyor muyum?" gibi kısa bilgi alanlarını sırayla doldurabilir. Her bilgi alanı tamamlandıkça öğrenciler hayvan hakkında küçük ve anlaşılır bilgiler oluşturabilir.

Öğrenciler oluşturdukları bilgileri sıraya koyarak "Bu bir …", "… küçüktür.", "… ormanda yaşar.", "… yer.", "… severim." gibi kısa cümlelere dönüştürebilir. Öğrenciler önce bireysel olarak tekrar yapabilir, ardından bir arkadaşlarıyla eşleşerek hazırladıkları cümleleri karşılıklı olarak paylaşabilir ve eksik bilgileri birlikte tamamlayabilir.

Süreç sonunda öğrenciler hazırladıkları bilgi kartını kullanarak seçtikleri hayvanı sözlü veya yazılı olarak tanıtır, arkadaşlarının tanıtımlarını dinler, benzer veya farklı özellikleri belirleyerek temel karşılaştırmalar yapar.