3. Tema: Şehrim Ve Çevrem

LAZ.7.3.D.

"Şehrim ve Çevrem" temasına yönelik dinleme / izleme-anlamlandırma süreci, öğrencilerin yaşadıkları çevreye ilişkin önceki deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla şehirdeki yapılar ve mekânlar, şehir özellikleri, yön sorma, yön tarif etme, yaşadığı yeri ifade etme ve yer bildirme durumlarını yansıtan görseller üzerinden başlatılır (E1.1, E1.5, KB2.2). Şehir merkezinde karşılaşma, bir yere gitme, yaşadığı yeri tanıtma, yön sorma ve soru-cevap yoluyla iletişim kurma gibi durumları içeren görseller incelenerek "Burada hangi yerler var?", "Birbirlerine ne söylüyor olabilirler?", "Nereye gidiyor olabilirler?", "Yaşadığı yeri nasıl ifade ediyor olabilir?", "Bir yerin nerede olduğunu nasıl söylüyor olabilir?", "Sen yaşadığın yeri nasıl tanıtırsın?" gibi sorulara yönelik düşünceler oluşturulur (E3.8, OB4). Öğrenciler, kendi yaşam çevrelerinden örnekler vererek görsellerdeki unsurlar ile kendi deneyimleri arasında temel ilişkiler kurar, dinleyecekleri / izleyecekleri içerik hakkında tahminlerde bulunur, tahminlerini kısa notlar, semboller ya da işaretlemelerle kaydeder ve gönüllü olarak tahminlerini sınıfla paylaşır (SDB1.1, SDB2.1, KB2.8).

Kısa bir ses kaydı, video ya da şehirdeki yapıları ve mekânları adlandırmaya, yaşadığı yeri ifade etmeye, şehir özelliklerini belirtmeye ve yön tarif etmeye yönelik basit diyaloglardan kesitler sunularak öğrencilerin görsel ve işitsel ipuçlarına dayanarak içerik hakkında tahminlerini geliştirmeleri; tahminlerini kart seçme, eşleştirme ya da mini tahmin oyunu yoluyla eğlenceli biçimde paylaşmaları sağlanır (E2.5, D3.4). Öğrenciler, içerikte kimlerin konuştuğunu, birbirlerine hangi mekânlardan söz ettiklerini, hangi yerlerin konumlarının paylaşıldığını, kişilerin yaşadıkları yerleri ya da kullandıkları ulaşım araçlarını nasıl ifade ettiklerini öngörmeye çalışır (E2.3, SDB2.1, SDB2.3, KB2.8).

"Şehrim ve Çevrem" temasına uygun dinleme / izleme metni kesintisiz olarak sunulur. Bu metinde şehirdeki yapı ve mekân adları, yaşadığı yer ve memleket bilgileri, şehir özellikleri, yer ve konum bildirme ifadeleri, yön tarifleri ve ulaşım araçlarına yönelik temel ifadeler ("Yaşadığı yeri ifade eder.", "Yaşadığı şehri tanıtır.", "Bir yerin konumunu belirtir.", "Yön tarif eder.", "Ulaşım aracını ifade eder." vb.) yer alır (OB1). Bu aşamada öğrenciler dinledikleri / izledikleri içeriğin konusunu genel olarak algılar, içerikte geçen temel iletişim ifadelerini, şehir ve çevreye ilişkin bilgileri ve basit ayrıntıları ayırt eder ve tanımlar (E3.1, KB2.2, KB2.6).

Dinleme / izleme sonrasında içerikte geçen şehirdeki yapılar ve mekânlar, şehir özellikleri, yaşanılan yerler, yönler, konum ilişkileri ve ulaşım araçlarına ilişkin ifadeler görseller, kartlar ve dijital materyaller aracılığıyla yeniden ele alınır. Öğrenciler başlangıçta yaptıkları tahminleri gözden geçirir, dinledikleri içerikle karşılaştırır ve tahminlerinin doğruluğunu kontrol eder (KB2.5, SDB1.2, OB1). İçerikte yer alan ifadeler öğrenciler tarafından kullanım amaçlarına göre sınıflandırılır (KB2.7, OB4, D3.3).

Öğrenciler, sınıf içindeki arkadaşlarının yaşadıkları yerler, memleketleri ya da kullandıkları ulaşım araçları hakkında bilgi toplamak amacıyla basit bilgi toplama çalışmaları yapar; örneğin "Kim farklı bir şehirde yaşıyor?", "Kim köyde yaşıyor?", "Kim farklı bir ulaşım aracı kullanıyor?" gibi sorularla elde ettikleri bilgileri tablo veya işaretleme çizelgeleri üzerinde gösterir (KB2.6, OB1). Elde edilen veriler üzerinden ortak özellikler ve farklılıklar belirlenir ve basit yorumlar yapılır (KB2.14, SDB2.2, D20.2).

Öğrenciler aynı zamanda iletişim sürecinin sıralı yapısını fark ederek karşılaşma, yer sorma, yön sorma, soru sorma, cevap verme ve yer bildirme aşamaları arasındaki ilişkileri tanır (KB2.5, OB1). Sonrasında içerikteki bilgiler tablo, şema ve görsel düzenleyiciler üzerinde yapılandırılarak unsurlar arasındaki ilişkiler görünür hâle getirilir ve bütün içinde anlamlandırılır (KB2.13, OB4). Bu süreçte öğrenciler Laz kültürüne özgü yerleşim alanları ve çevreye ilişkin iletişim biçimlerine yönelik farkındalık geliştirir (OB5, E3.7).

Öğrenciler dinledikleri / izledikleri içeriği kendi yaşamlarıyla ilişkilendirerek bireysel olarak anlamlandırır. Öğrenciler yaşadıkları yerleri, şehirlerinin temel özelliklerini, çevrelerindeki mekânları ve kullandıkları ulaşım araçlarını ifade eder, dinledikleri içerikle kendi yaşamları arasında bağlantı kurar ve dinledikleri temel bilgileri kendi cümleleriyle yeniden ifade eder (E1.5, E3.1, SDB1.1, KB2.14).

Sürecin son aşamasında öğrenciler dinledikleri / izledikleri içerik hakkında bireysel olarak düşüncelerini ifade eder ve sınıfla paylaşır (E2.3). Gönüllü öğrenciler söz alarak yaşadıkları şehirleri, memleketlerini ya da çevrelerindeki önemli mekânları tanıtır; diğer öğrenciler onları dikkatle dinler (D16.3). Ardından grup çalışmalarıyla öğrenciler birbirlerine yaşadıkları yerler, şehir özellikleri, mekânların konumları ve kullandıkları ulaşım araçları hakkında sorular sorar ve cevap verir (SDB2.1, SDB2.2, SDB2.3, D14.1).

LAZ.7.3.O.

 "Şehrim ve Çevrem" temasına yönelik okuma-anlamlandırma süreci, öğrencilerin yaşadıkları çevreye ilişkin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla şehirdeki yapılar ve mekânlar, şehir özellikleri, yön tarifleri, yaşadığı yeri ifade etme ve yer bildirmeye yönelik başlıklar, anahtar kelimeler ve destekleyici görseller üzerinden başlatılır (E1.1, E1.5, KB2.2). Öğrencilere "Benim Şehrim", "Mahallemdeki Yerler", "Yolumu Buluyorum" gibi başlıklar ile bu başlıkları yansıtan görseller birlikte sunulur ve öğrencilerden bu görseller ile başlıklar arasında ilişki kurmaları istenir (E3.8, OB4). Öğrenciler görsellerde yer alan ipuçlarını inceleyerek metnin konusu ve içeriği hakkında tahminlerde bulunur ve bu tahminlerini sınıfla paylaşır (SDB2.1, KB2.8).

Öğrenciler destekleyici görselleri ve başlıkları yeniden inceleyerek metnin içeriğine yönelik tahminlerini detaylandırır ve metinde hangi şehirlerin, yapı ve mekânların yer alabileceğini, kişilerin birbirlerine yerleri nasıl tanıtabileceğini, yönleri nasıl ifade edebileceğini, şehir özelliklerini nasıl betimleyebileceğini, yaşadıkları yerleri ya da kullandıkları ulaşım araçlarını nasıl ifade edebileceğini öngörür. Öğrenciler bu tahminlerini gerekçeleriyle birlikte ifade eder (E1.5, E2.3). Ardından şehirdeki yapıları ve mekânları adlandırmaya, yaşadığı yeri ifade etmeye, şehir özelliklerini belirtmeye ve yön tarif etmeye yönelik kısa ve basit bir metin öğrencilere sunulur. Öğrenciler metni önce sessiz olarak bireysel şekilde okur ve ilk okumada metnin genel konusunu anlamaya odaklanır. Bu süreçte öğrencilerin kendilerine güvenerek metni anlamlandırmaya çalışmaları teşvik edilir ve gerekli durumlarda akranlarıyla kısa paylaşımlar yapmaları sağlanır (E3.1, SDB2.1, OB1). Sonrasında öğrenciler metni ikinci kez okuyarak metinde geçen şehir adlarını, yapı ve mekân adlarını, şehir özelliklerini, yön ve konum bildiren ifadeleri, ulaşım araçlarına ilişkin ifadeleri işaretler veya altını çizer (D4.2, D4.3, KB2.2).

Okuma sürecinin devamında öğrenciler başlangıçta yaptıkları tahminleri metinle karşılaştırarak doğruluğunu kontrol eder (KB2.5, OB1). Metinde yer alan ifadeleri kullanım amaçlarına göre sınıflandırır; yapı ve mekân adları, şehir özelliklerini belirten ifadeler, yön ifadeleri, konum bildiren ifadeler, ulaşım araçlarına yönelik ifadeleri uygun başlıklar altında toplar (KB2.7, OB4). Öğrenciler metindeki ifadeleri karşılaştırarak benzer ve farklı yönleri ortaya koyar; aynı anlamı taşıyan ya da farklı iletişim durumlarında kullanılan ifadeleri belirler ve bu ifadeler üzerinden karşılaştırmalar gerçekleştirir (D3.3).

Öğrenciler metni daha ayrıntılı inceleyerek iletişim sürecinin sıralı yapısını belirler; karşılaşma, yer sorma, yön sorma, cevap verme, yer bildirme ve şehir özelliklerini ifade etme aşamaları arasındaki ilişkileri açıkça ortaya koyar (KB2.5, OB1). Öğrenciler metindeki bilgileri tablo veya şema hâline getirerek düzenler; "yer – konum – yön – ulaşım" ilişkisini gösteren basit tablolar oluşturur ve bu yapı üzerinden metindeki ilişkileri görselleştirir (KB2.7, OB4). Ayrıca metinde verilen bilgilerden hareketle basit çıkarımlar yapar; örneğin bir yerin nerede olduğu, hangi ulaşım aracının kullanılabileceği ya da hangi şehrin daha büyük veya daha kalabalık olduğu yorumlanır ve metinde açıkça verilmeyen bazı bilgiler tahmin edilir. Bununla birlikte öğrenciler sınıf içinde yapılan basit veri toplama çalışmalarıyla metindeki bilgileri kendi yaşamlarıyla karşılaştırır, farklı şehirlerden ve kültürel çevrelerden gelen arkadaşlarının yaşadıkları yerlere ilişkin paylaşımlarını dikkate alır; "Sınıfta kim farklı bir şehirde yaşıyor?", "Kim köyde yaşıyor?", "Kim farklı bir ulaşım aracı kullanıyor?" gibi sorulara cevap bulmak için veri toplar, bu verileri tablo hâline getirir, gerektiğinde basit dijital araçlardan yararlanarak düzenler ve basit yorumlar yapar (KB2.14, OB2, SDB2.2, D20.2). Öğrenciler okudukları metni kendi yaşamlarıyla ilişkilendirerek bireysel olarak anlamlandırır. Öğrenciler metinden seçtikleri ifadeleri kendi yaşamlarına uyarlayarak yeniden ifade eder; yaşadıkları yerleri, memleketlerini, şehirlerinin temel özelliklerini, çevrelerindeki mekânları ve kullandıkları ulaşım araçlarını metinle ilişkilendirir (E3.1, KB2.14).

Sürecin son aşamasında öğrenciler okudukları metin hakkında bireysel düşüncelerini ifade eder ve sınıfla paylaşır (E2.3). Gönüllü öğrenciler metnin içeriğini kendi cümleleriyle anlatırken diğer öğrenciler onları dikkatle dinler (D16.3). Ardından öğrenciler grup çalışmaları yaparak metinle ilgili sorular oluşturur; birbirlerine yaşadıkları yerler, memleketleri, şehir özellikleri, mekânların konumları ve kullandıkları ulaşım araçları hakkında sorular sorar ve cevap verir (SDB2.1, SDB2.2, SDB2.3, D14.1).

LAZ.7.3.K.

"Şehrim ve Çevrem" temasına yönelik konuşma-anlatma süreci, öğrencilerin şehirdeki yapılar ve mekânlar, şehir özellikleri, yaşadığı yer, yön tarif etme ve ulaşım araçlarıyla ilgili bilgilerin ifade edilebildiği deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla sınıf içinde gerçekleştirilen kısa diyalog örnekleri ve canlandırmalar üzerinden başlatılır (E1.1, E1.5, SDB1.1, KB2.8). Öğrencilere "Bir arkadaşına yaşadığın yeri nasıl tanıtırsın?", "Şehrindeki önemli yerleri nasıl anlatırsın?", "Bir yere nasıl gidileceğini veya hangi ulaşım aracının kullanılacağını nasıl söylersin?" gibi sorular yöneltilir (D5.1). Öğrenciler bu sorular üzerinden kendi deneyimlerini paylaşır, yaşadıkları şehirleri, mahalleleri, çevrelerindeki yapıları ve günlük yaşamda kullandıkları ulaşım araçlarını nasıl ifade ettiklerini hatırlar ve bu süreçte şehir, çevre, yön ve konumlara ilişkin bilgilerin nasıl ifade edilebildiğini söyleyerek mevcut içerikle ilişkilendirir (E3.8, SDB2.1, SDB2.3, D14.1).

Şehirdeki yapıları ve mekânları tanıtma, yaşadığı yeri ifade etme, şehir özelliklerini belirtme, yön tarif etme ve ulaşım araçlarını ifade etme yapılarını içeren kısa diyaloglar model olarak sunulur (E3.1, OB1). Öğrenciler bu diyalogları tekrar eder, birlikte söyler ve taklit ederek kullanılmaya başlanılan yapıları fark eder (SDB1.2). Öğrenciler ifadeleri bireysel olarak ve grup hâlinde seslendirir, Lazcaya özgü sesleri fark ederek doğru telaffuzla söylemeye çalışır (KB2.2, D3.3).

Öğrenciler model diyaloglardan hareketle şehirdeki yapılar ve mekânların tanıtılması, yaşadığı yerin ifade edilmesi, şehir özelliklerinin paylaşılması, yön tarif edilmesi ve ulaşım araçlarının belirtilmesi ifadelerini kullanarak kendi konuşmalarını oluşturur (SDB1.2). Öğrenciler yaşadıkları yeri tanıtan, şehirlerinin temel özelliklerini anlatan, çevrelerindeki önemli mekânları belirten, bir yerin konumunu ifade eden ve yön tarif eden kısa konuşmalar hazırlar; hazırladıkları konuşmaları tekrar eder, geliştirir ve daha akıcı hâle getirir (KB2.14, SDB3.1). Öğrenciler oluşturdukları konuşmaları sınıf içinde sözlü olarak ifade eder ve konuşmalarını kendi özelliklerine göre zenginleştirir (E2.3, D11.1, D16.3).

Konuşma sürecinde öğrenciler hazırlıklı ve hazırlıksız konuşma durumlarında öğrendikleri ifadeler kullanılarak iletişim kurulabildiğini deneyimler. Hazırlıklı konuşmalarda yaşadığı yeri tanıtır, şehir özelliklerini paylaşır, yapı ve mekânları adlandırır, yön tarif eder ve ulaşım araçlarına ilişkin bilgiler paylaşır. Hazırlıksız konuşmalarda ise arkadaşlar tarafından yöneltilen sorulara anlık ve bağlama uygun cevaplar verir; soru sorar, cevap verir ve konuşmayı sürdürür (SDB2.1, SDB2.2, SDB2.3, D14.1). Öğrenciler konuşmalarında uygun sözcükleri seçer, cümlelerini açık ve anlaşılır şekilde kurar ve mesajlarını net biçimde ifade eder (E2.3, OB1, KB2.8, D4.2). Öğrenciler birbirlerini dinleyerek iletişimi sürdürür, konuşma sırasına uyar ve sosyal etkileşim içinde öğrenir (D4.3, D20.2).

Öğrenciler öğrendikleri ifadeleri farklı durumlara uyarlayarak yeniden kullanır; bir arkadaşına yaşadığı şehri tanıtma, öğretmene mahallesini anlatma, sınıfta farklı yaşam ve kültürel çevrelerden gelen arkadaşlarına çevresindeki önemli mekânları tanıtma, bir yere nasıl gidileceğini açıklama veya kullandığı ulaşım araçlarını ifade etme gibi farklı durumları canlandırır ve bu durumlara uygun ifadeler kullanılarak konuşur (KB2.14, SDB3.1, D11.1). Öğrenciler konuşmalarını bağlama uygun şekilde yeniden düzenler, farklı kişilerle iletişim kurarken kullanılabilecek ifadeleri karşılaştırır ve uygun iletişim biçimlerini seçer (D4.3, OB5).

Sürecin sonunda öğrenciler gerçekleştirdikleri konuşma etkinliklerini değerlendirir; yaşadıkları şehirleri, çevrelerindeki yapıları ve günlük yaşamda kullandıkları ulaşım yollarını tanıtan kısa konuşmalar yapar, arkadaşlarının konuşmalarını dikkatle dinler ve birbirlerinin konuşmalarına yönelik görüşlerini ifade eder (D16.3, KB2.8). Öğrenciler birbirlerine geri bildirim verir, karşılıklı konuşmalar gerçekleştirir ve düşüncelerini paylaşır (SDB2.1, SDB2.3, D14.1).

Öğrencilerden yaşadıkları şehir, mahalle, köy ya da memleketlerini temel alarak şehir yaşamına, çevrelerine ve günlük yaşamda kullandıkları mekânlara ilişkin bilgileri paylaştıkları bir çalışma hazırlamaları beklenebilir. Bu kapsamda öğrenciler yaşadıkları yerde bulunan okul, park, hastane, market, banka, cadde, meydan ve benzeri yapı ve mekânları içeren bir "Benim Şehrim" posteri, mahalle krokisi, şehir haritası, tanıtım panosu ya da dijital görsel çalışma oluşturabilir. Öğrenciler bu çalışmada yaşadıkları yeri ifade edebilir, şehirde bulunan yapı ve mekânları adlandırabilir, yaşadıkları çevrenin temel özelliklerini betimleyebilir, şehirlerini başka bir şehir ya da yerleşim alanıyla temel düzeyde karşılaştırabilir ve yer–konum bildiren ifadeleri uygun şekilde kullanabilir. Ayrıca öğrenciler ders sürecinde sunulan görsel, işitsel ve dijital içerikleri inceleyerek şehir yaşamı, yön bulma, ulaşım araçları ve mekânlarla ilgili Lazca sözcük ve ifadeleri anlamlandırabilir; bu ifadeleri kendi yaşadıkları çevre, aile yaşamı ve günlük deneyimleriyle ilişkilendirerek kendi cümleleriyle yeniden ifade edebilir. Öğrenciler arkadaşlarıyla yer sorma, yön tarif etme, konum bildirme ve ulaşım araçlarını ifade etme amacıyla basit soru-cevap yapıları aracılığıyla iletişim kurabilir. Bu performans görevi; kontrol listeleri, gözlem formları, dereceli puanlama anahtarları ile öz, akran ve grup değerlendirme formları kullanılarak değerlendirilebilir.

LAZ.7.3.Y.

"Şehrim ve Çevrem" temasına yönelik yazma süreci, öğrencilerin yaşadıkları çevreye, şehirdeki yapılar ve mekânlara, şehir özelliklerine, yön tarif etmeye, yaşadığı yeri ifade etmeye ve ulaşım araçlarına ilişkin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla başlatılır (E1.1, E3.1, SDB1.1, OB1). Öğrencilere yaşadığı yer, memleket, şehirdeki önemli yapılar ve mekânlar, yönler, konum ilişkileri ve ulaşım araçlarına ilişkin daha önce öğrenilen yapılar hatırlatır ve "Şehrimi Tanıtıyorum" yazma görevi tanıtır. Öğrencilerden yazma görevinde ne yapılacağının anlaşılması istenebilir ve "Nerede yaşıyorsun?", "Memleketin neresi?", "Şehrinde hangi önemli yerler var?", "Bir yerin nerede olduğunu nasıl söylersin?", "Hangi ulaşım araçları kullanılabiliyor?" gibi örnek sorular üzerinden konuya hazırlık yaptırılır (KB2.8).

Öğrencilere şehirdeki yapılar ve mekânları tanıtma, yaşadığı yeri ifade etme, şehir özelliklerini belirtme, yön tarif etme ve ulaşım araçlarını ifade etme yapılarını içeren kısa ve basit yazılı model metinler sunulur. Öğrenciler bu metinleri inceleyerek yapı ve içerik hakkında farkındalık kazanır (E3.1, OB1). Yaşadığı yeri ifade eden, memleketini tanıtan, şehirdeki önemli mekânları belirten, bir yerin konumunu açıklayan ve ulaşım araçlarını ifade eden model metinler öğrenciler tarafından okunarak incelenir, ardından kopyalanarak yeniden yazılır (SDB1.2, KB2.2, D3.3).

Öğrenciler model metinlerden hareketle kendi yazılarını oluşturmaya yönlendirilebilir. "Cümlemi Tamamlıyorum" etkinliği kapsamında öğrencilere eksik bırakılmış ifadeler verilebilir ("Ben …’da yaşıyorum.", "Benim memleketim …", "… şehrinde … bulunmaktadır.", "… sağda / solda / karşıda bulunmaktadır.", "… ile gidilebiliyor.") ve bu cümlelerin kendilerine göre tamamlanması istenir (E1.5, KB2.8). Daha sonra öğrenciler bu cümleleri bir araya getirerek yaşadıkları şehri ve çevrelerini tanıtan kısa bir metin oluşturur. Bu süreçte öğrenciler modeli kullanarak yeni içerik düzenler, kendi yaşamlarına ilişkin bilgileri yapılandırır, yazılı üretim gerçekleştirir ve oluşturdukları metinleri paylaşır (E2.3, SDB1.2, D16.3). Öğrenciler "Şehrimi Tanıtıyorum" etkinliği kapsamında yaşadığı yer, memleket, şehir özellikleri, çevresindeki yapılar ve mekânlar, yönler ve ulaşım araçlarını içeren kısa bir tanıtım metni yazar. Öğrenciler yazarken uygun kelimeleri seçmeye, basit cümle yapıları kurmaya, bilgileri doğru sırayla düzenlemeye ve mesajlarını açık ve anlaşılır şekilde ifade etmeye dikkat eder (KB2.2, OB1). Yazılarında hangi bilgiyi önce, hangisinin sonra verilebileceğini planlar; benzer ve farklı bilgiler karşılaştırılarak anlamlı bir bütün oluşturur (KB2.5, KB2.7, KB2.14, D11.1).

Öğrenciler yazdıkları metinler üzerinde yeniden düzenleme çalışmaları yapar. "Metnimi Geliştiriyorum" etkinliği kapsamında öğrenciler yazdıkları metni gözden geçirir, eksik ya da hatalı kısımları düzeltir, ifadelerini daha açık ve anlaşılır hâle getirir (SDB2.1, SDB2.2, D4.2). Ardından öğrenciler yazılarını sınıf içinde paylaşır ve "Sınıf Şehir Tanıtım Panosu" etkinliği ile yazılar, yaşadıkları çevrelere ve kültürel özelliklere ilişkin görsellerle birlikte sergiler (SDB2.3, D4.3, OB4, OB5).

Sürecin son aşamasında öğrenciler yazma süreçlerini değerlendirir. "Kendimi Değerlendiriyorum" etkinliği kapsamında öğrenciler yazarken nelerin doğru yapılabildiğini, hangi bilgilerin açık şekilde ifade edilebildiğini ve hangi alanlarda gelişilmesi gerektiğini ifade eder (SDB3.1, D3.4, KB2.14). Ayrıca "Arkadaşımın Yazısını Okuyorum" etkinliği ile öğrenciler birbirlerinin yazılarını inceleyerek basit geri bildirimlerde bulunur, düşüncelerini paylaşır ve birbirlerine yapıcı öneriler sunar (SDB2.1, SDB2.2, D14.1, D20.2).

Öğrencilerden günlük yaşamda karşılaşabilecekleri şehir içi iletişim durumlarını temel alarak bir ziyaretçiye, arkadaşına veya yeni tanıştıkları bir kişiye yaşadıkları şehri ya da yerleşim yerini tanıttıkları bir çalışma hazırlamaları istenebilir. Bu kapsamda öğrencilerin ikili veya küçük grup hâlinde şehir planı, mahalle krokisi, yön kartları, mekân kartları, dijital harita veya görsel materyaller kullanarak şehir içinde geçen bir iletişim senaryosu oluşturmaları beklenebilir. Öğrencilerin bu senaryoda şehirde bulunan yapı ve mekânları adlandırmaları, belirli yerlerin konumlarını ifade etmeleri, yön sormaları ve yön tarif etmeleri, uygun ulaşım araçlarını belirtmeleri, şehirlerini veya yerleşim alanlarını temel özellikleri bakımından karşılaştırmaları ve günlük yaşamda karşılaşılabilecek temel iletişim ifadelerini bağlama uygun biçimde kullanmaları desteklenebilir. Ayrıca öğrencilerin ders sürecinde sunulan görsel, işitsel ve dijital içerikleri inceleyerek şehir yaşamı, ulaşım, yön bulma ve çevreyle ilgili Lazca sözcük ve ifadeleri anlamlandırmaları, bu ifadeleri gerçek yaşam senaryoları içinde kullanmaları, arkadaşlarıyla soru sorma, bilgi alma, yönlendirme, açıklama yapma ve karşılaştırma amacıyla basit diyaloglar kurmaları beklenebilir. Performans görevi sonunda öğrenciler hazırladıkları şehir senaryolarını, rol oynama çalışmalarını, harita uygulamalarını veya dijital yönlendirme sunumlarını sınıf ortamında canlandırabilir. Bu süreçte öğrencilerin şehirde bulunan yapı ve mekânları doğru biçimde tanıtmaları, belirlenen bir noktaya ulaşmak için anlaşılır yön tarifleri vermeleri, uygun ulaşım araçlarını belirtmeleri, şehir yaşamına ilişkin temel bilgileri paylaşmaları, karşılıklı iletişim kurmaları, arkadaşlarının sorularını anlayarak uygun cevaplar vermeleri ve grup çalışmalarına aktif katılım göstermeleri beklenebilir. Bu performans görevi; öğrencilerin hedef sözcük ve ifadeleri doğru ve bağlama uygun kullanmaları, yer ve konum bildiren yapıları doğru kullanmaları, yön tariflerini mantıklı sıra içinde ifade etmeleri, şehir veya yerleşim alanları arasında basit karşılaştırmalar yapmaları, ulaşım araçlarını uygun bağlamda kullanmaları, Lazcaya özgü sesleri doğru ve anlaşılır biçimde telaffuz etmeleri, iletişim sürecine aktif katılım sağlamaları, grup içinde iş birliği yapmaları ve görevlerini sorumluluk bilinciyle yerine getirmeleri ölçütlerine göre analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

LAZ.7.3.DBS.

"Şehrim ve Çevrem" temasına yönelik dil bilgisi seçme ve kullanma süreci, öğrencilerin şehirdeki yapılar ve mekânlar, şehir özellikleri, yaşadığı yeri ifade etme, yön tarif etme, konum bildirme ve ulaşım araçlarını ifade etmeye yönelik dil parçalarına doğal ve bağlam içinde aşinalık kazanmalarıyla başlatılır (E1.1, E3.1, OB1). Öğrencilere şehir yaşamını, yapı ve mekânları, yön bulmayı, yer tarif etmeyi ve ulaşımı yansıtan kısa diyaloglar, videolar ve görseller sunulur. Bu içeriklerde "Yaşadığı yeri ifade eder.", "Memleketini belirtir.", "Şehirdeki bir yapıyı veya mekânı tanıtır.", "Bir yerin konumunu ifade eder.", "Yön tarif eder.", "Ulaşım aracını belirtir." gibi ifadeler yer alır. Öğrenciler bu içerikleri dinleyerek, izleyerek ve inceleyerek hedef dil yapılarına genel bir aşinalık kazanır (OB2).

Öğrencilerin içerikte geçen şehir, yapı, mekân, yön, konum ve ulaşım ifadelerini, soru kalıplarını ve tekrar eden dil parçalarını fark etmeleri sağlanır. "Duy ve Bul" etkinliğinde öğrencilere dinledikleri ya da izledikleri içerikte geçen dil parçaları belirletilir; "Nerede yaşıyorsun?", "Memleketin neresi?", "Bu yer nerede?", "Nasıl gidiliyor?", "Hangi ulaşım araçları kullanılabiliyor?" gibi soru ve cevap kalıplarını işaretlemeleri, tekrar eden yapıları seçmeleri ve sınıfla paylaşmaları istenir (KB2.2, KB2.5).

Hedef dil yapılarını içeren ifadeler beden dili, görseller ve sözlü tekrarlarla sunulur. Öğrenciler bu ifadeleri tekrar eder, taklit eder ve işitsel-görsel desteklerle dil yapılarını bütüncül olarak algılar (SDB2.1, E3.1, OB4). "Yaşadığı yeri ifade eder.", "Memleketini belirtir.", "Bir yerin konumunu söyler.", "Yön tarif eder." gibi ifadeler hem sözel hem fiziksel olarak öğrenciler tarafından canlandırılır. Öğrenciler kendilerini işaret ederek yaşadıkları yerleri söyler, yönleri beden hareketleriyle gösterir, şehirdeki yapı ve mekânları harita ya da görseller üzerinden ifade eder (D3.3).

Öğrenciler hedef dil parçalarını bağlam içinde tekrar eder. "Tekrar Zinciri" etkinliği ile öğrenciler sırayla aynı kalıbı farklı içeriklerle kullanır ("Ben …’da yaşıyorum.", "Ben …’da yaşıyorum, memleketim …", "Ben …’da yaşıyorum, memleketim …, şehrimde … bulunmaktadır.", "… burada bulunuyor ve … ile gidilebiliyor."). Bu etkinlikte öğrenciler dil yapılarını otomatik olarak ve akıcı biçimde kullanır; öğrenilen ifadeleri genişleterek kullanır ve öğrenme sürecine aktif katılım gösterir (E1.5, D3.4). Ayrıca "Canlandır ve Söyle" etkinliği ile öğrenciler duydukları ifadeleri fiziksel olarak canlandırır ve eş zamanlı olarak tekrar eder. Öğrenciler bir arkadaşla karşılaşma, bir yere gitme, yön sorma, yol tarif etme, yaşadığı yeri söyleme ya da ulaşım aracını belirtme gibi durumları beden diliyle gösterirken aynı anda sözel olarak ifade eder (E1.5, E2.3, E2.5, D3.4).

Öğrenciler öğrenilen dil yapılarını iletişim içinde kullanmaya başlar. Grup çalışmalarıyla öğrenciler birbirlerine yaşadıkları yerler, memleketleri, şehirlerindeki yapılar ve mekânlar, yönler, konumlar ve kullandıkları ulaşım araçları hakkında sorular sorar ve cevap verir (SDB2.1, SDB2.2, SDB2.3). Öğrenciler "Nerede yaşıyorsun?", "Memleketin neresi?", "Bu yer nerede?", "Nasıl gidiliyor?", "Hangi ulaşım araçları kullanılabiliyor?" gibi sorulara cevap verirken hedef dil yapılarını kurallar düşünülmeden, doğal iletişim durumlarında kullanır (OB1, D14.1, D5.1, D20.2).

Sürecin sonunda öğrenciler edinilen dil yapılarını farklı bağlamlarda kullanır. Öğrenciler yaşadıkları yerleri tanıtırken, şehirlerini ve yaşadıkları çevrenin kültürel özelliklerini anlatırken, arkadaşlarıyla çevreleri hakkında iletişim kurarken, sınıf içinde sözlü ve yazılı ifadeler oluştururken öğrenilen dil parçalarını doğal biçimde kullanır. Ayrıca farklı iletişim durumlarına göre ifadelerini yeniden düzenler, uygun dil kalıplarını seçer ve kendi yaşamlarıyla ilişkilendirerek kullanır (SDB1.1, KB2.14, OB5).

LAZ.7.3.SÖS.

"Şehrim ve Çevrem" temasına yönelik sözcük seçme ve kullanma süreci, öğrencilerin şehir, mahalle, köy, yol, park, okul, hastane, market, yön ve ulaşım gibi hedef sözcüklerle karşılaşmaları üzerinden başlatılır (E1.1, SDB1.1, OB1). Öğrenciler bu sözcüklerin yer aldığı içerikleri dinler ve izler; sözcükleri bütünsel olarak duyar ve görerek bu sözcüklere aşinalık kazanır. Öğrenciler tekrar eden sözcüklere dikkat ederek bu sözcükleri ayırt etmeye başlar (E3.8, KB2.2).

"Şehrim ve Çevrem" temasına yönelik sözcük seçme ve kullanma süreci, öğrencilerin şehirdeki yapılar ve mekânlar, şehir özellikleri, yönler, konumlar, ulaşım araçları ve yaşadığı yeri ifade etmeye yönelik hedef sözcükleri bağlam içinde duymaları ve görmeleriyle başlatılır (E1.1, OB1). Öğrencilere şehir yaşamını yansıtan kısa diyaloglar, metinler, görseller ve videolar sunulur. Bu içeriklerde "şehir", "köy", "mahalle", "park", "okul", "hastane", "market", "yol", "sağ", "sol", "karşı", "yakın", "uzak", "otobüs", "dolmuş", "gitmek", "gelmek", "yaşamak" gibi hedef sözcükler doğal bir bağlam içinde yer alır. Öğrenciler bu sözcükleri bütüncül olarak algılayarak ilk aşinalıklarını kazanır (E3.1, OB4).

Öğrencilerin içerikte tekrar eden sözcükleri fark etmeleri sağlanır. "Duy–Gör–İşaretle" etkinliğinde öğrenciler dinledikleri, izledikleri ya da okudukları içerikte geçen hedef sözcükleri belirler, işaretler ve sınıfla paylaşır (KB2.2, OB1). Ardından bu sözcükler öğrenciler tarafından sesli olarak tekrar edilir (SDB1.2). Öğrenciler şehir ve mekân sözcüklerini, yön bildiren sözcükleri, ulaşımla ilgili sözcükleri ve konum bildiren temel sözcükleri gözlemleyerek benzer özelliklerine göre gruplandırır (KB2.5).

Öğrencilerin hedef sözcüklerin kullanımını anlamaları desteklenir. "Nerede Kullanılır?" etkinliğinde öğrenciler verilen sözcüklerin hangi iletişim durumlarında kullanıldığını belirler; örneğin "şehir" sözcüğünün yaşadığı yeri tanıtırken, "park" ve "okul" sözcüklerinin çevredeki yerleri ifade ederken, "sağ" ve "sol" sözcüklerinin yön tarif ederken, "otobüs" ve "dolmuş" sözcüklerinin ulaşımı ifade ederken kullanıldığını fark eder ve bunu görseller ya da örnek cümleler üzerinden açıklar (KB2.7, OB4). Öğrencilerin iletişimsel farkındalık geliştirmeleri desteklenir (D4.2).

Öğrenciler hedef sözcüklerin anlamlarını kendi zihinsel kavramlarıyla ilişkilendirir. Öğrenciler yaşadıkları yerleri, memleketlerini, çevrelerindeki önemli yapıları ve mekânları, kullandıkları ulaşım araçlarını ifade eden yapılar üzerinden sözcükleri kendi yaşamlarıyla bağlantılandırır (SDB1.1, E1.5, KB2.8). "Kendimle İlişkilendiriyorum" etkinliği ile öğrenciler öğrendikleri sözcükleri kendi şehirleri, mahalleleri, çevreleri ve günlük yaşam deneyimleriyle ilişkilendirerek anlamlarını pekiştirir (D16.3).

Öğrenciler hedef sözcüklerin anlamlarını daha açık biçimde ortaya koyar. "Anlamını Açıkla" etkinliğinde öğrenciler seçtikleri sözcükleri basit ifadelerle açıklar, örnek cümle içinde kullanır ve gerektiğinde görsellerle destekler (KB2.14, E2.3, OB1). Öğrenciler "şehir", "mahalle", "yön", "ulaşım", "gitmek" gibi sözcükleri kendi ifadeleriyle açıklarken benzer sözcüklerle ilişkiler kurar, anlamlarını yorumlar ve arkadaşlarıyla paylaşır (SDB2.1, D11.1).

Öğrenciler hedef sözcükleri farklı bağlamlarda tekrar ederek anlamlarını güçlendirir. "Cümle Kur–Paylaş" etkinliği kapsamında öğrenciler verilen sözcüklerle kısa cümleler oluşturur ve sınıfla paylaşır (E2.3, SDB2.3). Öğrenciler "şehir", "mahalle", "park", "yol", "otobüs" gibi sözcükleri kullanarak anlamlı ifadeler üretir (OB1, D14.1, D3.4).

Öğrenciler hedef sözcükleri doğal iletişim içinde kullanmaya yönlendirilir. "Sor–Cevapla" etkinliği ile öğrenciler birbirlerine "Nerede yaşıyorsun?", "Memleketin neresi?", "Bu yer nerede?", "Nasıl gidiliyor?", "Hangi ulaşım araçları kullanılabiliyor?" gibi sorular sorup cevap verir (SDB2.1, SDB2.2, E2.3). Bu süreçte öğrenciler öğrenilen sözcükleri kendiliğinden ve bağlama uygun biçimde kullanır (D4.2, D4.3, D14.1).

Sürecin son aşamasında öğrenciler hedef sözcükleri farklı bağlamlarda kullanarak kalıcı hâle getirir. Öğrenciler konuşma ve yazma etkinliklerinde öğrenilen sözcükleri yaşadıkları çevrenin kültürel özelliklerini yansıtacak şekilde doğal bir biçimde kullanır; yaşadıkları şehirleri tanıtır, çevrelerindeki yapıları ve mekânları anlatır, yön tarif eder, kısa tanıtım metinleri oluşturur ve farklı sosyal durumlarda uygun sözcükleri seçerek kullanır (SDB3.1, KB2.8, OB5, D20.2).

LAZ.7.3.SES.

"Şehrim ve Çevrem" temasına yönelik sesletim seçme ve kullanma süreci, öğrencilerin şehirdeki yapılar ve mekânlar, şehir özellikleri, yaşadığı yeri ifade etme, yön tarif etme, konum bildirme ve ulaşım araçlarını ifade etmeye yönelik hedef sesletim unsurlarına dikkat ederek dinlemeleriyle başlatılır (E3.1, OB1). Öğrencilere şehir yaşamını, çevredeki yapıları, yön bulmayı ve ulaşımı yansıtan kısa diyaloglar, ses kayıtları ve videolar sunulabilir. Bu içeriklerde "Ben …’da yaşıyorum.", "Memleketim …", "Şehrimde … bulunmaktadır.", "… sağda / solda / karşıda bulunmaktadır.", "… ile gidilebiliyor.", "Bu yer buraya yakındır." gibi ifadeler doğal bir akış içinde yer alabilir. Öğrenciler bu ifadeleri dinlerken Lazcaya özgü sesler, sözcük vurgusu, tonlama ve konuşma akıcılığına dikkat eder (OB2).

Öğrencilerin hedef sesletim unsurlarını fark etmeleri sağlanır. "Dinle–Fark Et" etkinliğinde öğrenciler belirli sözcüklerin ve ifadelerin nasıl söylendiğine dikkat eder; özellikle şehir adları söylenirken, yön tarif edilirken, konum belirtilirken ya da ulaşım bilgisi verilirken kullanılan vurgu ve tonlamayı ayırt eder (KB2.2, OB1). Öğrenciler duydukları sesletim özelliklerini işaretler, benzer ses özelliklerini belirler ve sınıfla paylaşır (SDB1.2).

Öğrenciler hedef sesletim unsurlarını tekrar ederek pekiştirir. "Tekrar ve Taklit" etkinliği kapsamında öğretmen seslendirmesinin ya da ses kaydının ardından ifadeler doğru telaffuzla tekrar ettirilebilir (E3.1). Öğrenciler şehirleri tanıtma, yaşadığı yeri ifade etme, yön tarif etme ve ulaşım bilgisi paylaşma ifadelerini vurgu, tonlama ve akıcılığa dikkat ederek bireysel ve grup hâlinde seslendirir (SDB2.1, E1.5).

Öğrenciler hedef sesletim unsurlarını farklı bağlamlarda tanımaya yönlendirilir. "Nerede Duydun?" etkinliğinde öğrencilere aynı ifadeler farklı iletişim durumları içinde dinletilir ve öğrenciler hangi sözcük ya da ifadenin nasıl söylendiğini tanır. Örneğin "Ben …’da yaşıyorum." ifadesi bir arkadaşla konuşma, öğretmenle iletişim kurma ya da sınıfta yaşadığı yeri tanıtma bağlamlarında dinletilir ve öğrenciler ortak sesletim özelliklerini fark eder (KB2.7, OB1, OB4).

Öğrencilerin doğru sesletimi kendiliğinden seçerek kullanmaları sağlanır. "Hangisi Doğru?" etkinliğinde öğrencilere aynı ifadenin farklı sesletimlerle söylendiği örnekler sunulur ve öğrencilerden doğru olanı seçmeleri istenir (KB2.8, E2.5). Ardından "Seç ve Söyle" etkinliği ile öğrenciler doğru sesletimi seçtikleri ifadeleri kendi cümleleri içinde kullanarak yeniden üretir (E2.3, D3.4).

Öğrenciler sesletim unsurlarını iletişim içinde kullanır. Grup çalışmalarıyla öğrenciler birbirlerine yaşadıkları yerler, memleketleri, şehirlerindeki yapılar ve mekânlar, yönler, konumlar ve kullandıkları ulaşım araçları hakkında sorular sorar ve cevap verirken öğrendikleri ifadeleri doğru sesletimle kullanır (SDB2.1, SDB2.2, SDB2.3). "Sor–Cevapla" etkinliğinde öğrenciler konuşurken doğru vurguya, tonlamaya ve akıcılığa dikkat eder (D4.2, D4.3, D14.1).

Sürecin sonunda öğrenciler öğrendikleri sesletim unsurlarını farklı bağlamlarda kullanarak kalıcı hâle getirir. Öğrenciler hem konuşma hem de şehirlerini ve çevrelerini tanıtma etkinliklerinde doğru telaffuz, vurgu ve tonlamayı doğal bir şekilde kullanır; farklı kişilerle iletişim kurarken sesletim özelliklerini bağlama uygun biçimde düzenler (SDB3.1, KB2.14, KB2.8, D11.1).

1. Etkinlik: Geleceğin Laz Mahallesini Tasarlıyorum

Öğrenci; yaşadığı köyü, mahalleyi veya şehri inceleyerek insanların güvenli, çevreye duyarlı, kültürel kimliğini koruyan ve ulaşımı kolay bir yaşam alanında yaşayabilmesi için nasıl bir mahalle tasarlanabileceği üzerine düşünebilir. Çevresinde bulunan yapı ve mekânları, yolları, yön ve konum ilişkilerini, ulaşım imkânlarını, doğal alanları, sosyal yaşam alanlarını ve kültürel yapıları gözlemleyebilir; aile bireylerinden, çevresindeki kişilerden ve farklı bilgi kaynaklarından yararlanarak bilgi toplayabilir. Topladığı bilgileri inceleyerek yaşadığı çevrenin güçlü yönlerini ve geliştirilmesi gereken alanları belirleyebilir, farklı yaşam alanlarını karşılaştırabilir ve insanların daha rahat yaşayabileceği yeni bir mahalle için çözüm önerileri geliştirebilir.

 Öğrenci, kendi tercihine göre mahalle maketi, dijital şehir planı, etkileşimli harita, tanıtım posteri, kısa video, şehir rehberi gibi özgün bir ürün hazırlayabilir. Hazırladığı üründe yapı ve mekânları, yön ve konum ilişkilerini, ulaşım yollarını, doğal ve sosyal yaşam alanlarını, kültürel mekânları ve günlük yaşamı destekleyen alanları açık ve düzenli biçimde gösterebilir; farklı noktalara nasıl ulaşılabileceğini yön tarifleriyle açıklayabilir. Ürününü sınıfta veya okul topluluğunda sunabilir, tasarımını gerekçeleriyle açıklayabilir ve farklı çözüm önerilerini değerlendirerek yaşanabilir bir çevreye yönelik düşüncelerini paylaşabilir.

2. Etkinlik: Laz Coğrafyasını Keşfediyor, Koruyor ve Tanıtıyorum

Öğrenci, yaşadığı şehirde, köyde veya yakın çevrede bulunan doğal alanlardan, tarihî yapılardan, kültürel mekânlardan, geleneksel yaşam alanlarından veya sosyal yaşam merkezlerinden birini seçebilir. Seçtiği alanın nerede bulunduğunu, hangi yön ve konum ilişkileriyle ulaşılabildiğini, hangi ulaşım araçlarıyla gidilebildiğini, hangi özelliklere sahip olduğunu, toplum yaşamı için neden önemli olduğunu ve gelecekte karşılaşabileceği olası sorunları araştırabilir. Aile bireylerinden, çevresindeki kişilerden, haritalardan, görsellerden ve dijital kaynaklardan yararlanarak bilgi toplayabilir. Topladığı bilgileri düzenleyebilir, benzer yaşam alanlarıyla karşılaştırabilir ve seçtiği alanın korunması, geliştirilmesi ve gelecek kuşaklara aktarılması için çözüm önerileri geliştirebilir.

Öğrenci, araştırması sonucunda kültürel miras haritası, dijital gezi rotası, tanıtım videosu, fotoğraf sergisi, çevre koruma kampanyası veya bilgilendirme broşürü gibi özgün bir ürün hazırlayabilir. Hazırladığı üründe seçtiği alanın konumunu, ulaşım güzergâhları

1. Etkinlik: Şehrimi Adım Adım Keşfediyorum

Öğrenci; yaşadığı köy, mahalle veya şehre ait temel yapı ve mekânları gösteren görsel, kart, harita ve dijital içerikleri inceleyerek öğrenme sürecine başlayabilir. Ev, okul, hastane, park, market, yol, meydan, ulaşım araçları gibi temel kavramları görsellerden hareketle tanıyabilir; dinlediği ve izlediği içeriklerde geçen sözcükleri tekrar edebilir ve anlamlarını görsel ipuçlarıyla ilişkilendirebilir. Öğrendiği kavramları benzer özelliklerine göre eşleştirebilir, sınıflandırabilir ve tekrar ederek pekiştirebilir.

Öğrenci, basit şehir krokileri üzerinde yapı ve mekânların yerlerini belirleyebilir; "sağında", "solunda", "önünde", "arkasında", "yakınında", "uzağında" gibi temel yön ve konum ifadelerini adım adım kullanabilir. Verilen yön tariflerini takip edebilir, farklı noktalara ulaşma yollarını işaretleyebilir, aynı çalışmaları tekrar ederek kendi hızında ilerleyebilir ve öğrendiklerini pekiştirebilir.

Öğrenci, etkinliğin sonunda yaşadığı çevreye ait basit bir kroki, eşleştirme panosu, yön kartı veya görsel şehir posteri hazırlayabilir. Hazırladığı üründe temel yapı ve mekânları gösterebilir, bulunduğu çevreyi basit ve anlaşılır ifadelerle tanıtabilir.

2. Etkinlik: Çevremi Tanıyor ve Yolumu Buluyorum

 Öğrenci, doğal alanları, kültürel mekânları, sosyal yaşam alanlarını ve ulaşım araçlarını gösteren görselleri, kısa videoları, haritaları ve yön kartlarını inceleyerek öğrenme sürecine başlayabilir. Dinlediği, izlediği ve okuduğu içeriklerde geçen temel kavramları tekrar edebilir, bu kavramları görsellerle eşleştirebilir, benzer özelliklerine göre gruplandırabilir ve anlamlarını somut örneklerle ilişkilendirebilir.

Öğrenci, basit şehir haritaları ve yön okları üzerinde belirlenen noktalar arasında nasıl ulaşım sağlanabileceğini adım adım takip edebilir. Verilen yön tariflerini uygulayabilir, ardından kendi kısa yön tariflerini oluşturabilir. Farklı ulaşım araçlarını, doğal alanları, kültürel mekânları ve sosyal yaşam alanlarını karşılaştırabilir; hangi yere nasıl gidilebileceğini, hangi yolun daha kısa veya daha uygun olduğunu belirleyebilir.

Öğrenci, etkinliğin sonunda seçtiği bir doğal alanı, kültürel mekânı veya sosyal yaşam alanını gösteren basit bir gezi kartı, yön haritası, fotoğraflı tanıtım sayfası veya görsel rota planı hazırlayabilir. Hazırladığı üründe seçtiği yerin nerede bulunduğunu, hangi yönler takip edilerek ulaşılabileceğini ve o yerin temel özelliklerini basit ve anlaşılır ifadelerle açıklayabilir.