3. Tema: Bugün Hava Nasıl?

LAZ.6.3.D.

"Bugün Hava Nasıl?" temasına yönelik dinleme / izleme-anlamlandırma süreci, öğrencilerin mevsimler, aylar, hava durumu, mevsimine göre giyinme ve mevsimsel etkinliklere ilişkin önceki yaşantılarını harekete geçirmek amacıyla farklı mevsimlere, hava olaylarına, kıyafet tercihlerine ve açık / kapalı alan etkinliklerine yönelik görseller üzerinden başlatılır (E1.1, E1.5, E3.2, KB2.2). İlkbahar, yaz, sonbahar ve kış mevsimlerini; güneşli, yağmurlu, karlı, rüzgârlı ve bulutlu hava durumlarını; farklı kıyafetleri ve mevsimsel etkinlikleri içeren görseller incelenerek "Hava nasıl görünüyor?", "Hangi mevsim yaşanıyor olabilir?", "İnsanlar neden böyle giyinmiş olabilir?", "Bu havada hangi etkinlik yapılabilir?", "Hangi ay bu mevsime ait olabilir?", "Sen böyle bir havada nasıl hazırlanırsın?" gibi sorulara yönelik düşünceler oluşturulur (E1.6,E3.8, OB4). Öğrenciler kendi günlük yaşamlarından örnekler vererek görsellerdeki unsurlar ile kendi deneyimleri arasında temel ilişkiler kurar ve dinleyecekleri / izleyecekleri içerik hakkında tahminlerde bulunur (SDB2.1, KB2.8, KB2.11).

Kısa bir ses kaydı, video ya da mevsimler, aylar, hava durumu, mevsime uygun giyinme ve etkinliklere yönelik basit diyaloglardan kesitler sunularak öğrencilerin görsel ve işitsel ipuçlarına dayanarak içerik hakkında tahminlerini geliştirmeleri sağlanır (E3.2, OB2, KB2.8). Öğrenciler içerikte hangi mevsimin anlatıldığını, havanın nasıl betimlendiğini, hangi kıyafetlerin tercih edildiğini, hangi etkinliklerin planlandığını ve kişilerin hava koşullarına göre nasıl hazırlık yaptıklarını öngörmeye çalışır (SDB2.1, D3.2, D3.3).

''Bugün Hava Nasıl?'' temasına uygun dinleme / izleme metni kesintisiz olarak sunulur. Bu metinde mevsimlere ve aylara ilişkin temel ifadeler, hava durumunu betimleyen yapılar, mevsime uygun kıyafetler ve gerçekleştirilebilecek etkinliklere yönelik temel ifadeler ("Şimdi ilkbahar mevsimi.", "Bugün hava güneşli.", "Bu ay mayıs ayı.", "Hava soğuk olduğu için mont giyiliyor.", "Bugün parkta oyun oynanabiliyor." vb.) yer alır (E3.2, E3.7, OB1). Bu aşamada öğrenciler dinledikleri / izledikleri içeriğin konusunu genel olarak algılar, içerikte geçen temel kavramları, hava durumuna ilişkin bilgileri, mevsim özelliklerini ve basit ayrıntıları ayırt eder ve tanımlar (KB2.2, KB2.6).

Dinleme / izleme sonrasında içerikte geçen mevsimler, aylar, hava durumları, kıyafetler ve etkinliklere ilişkin ifadeler görseller, kartlar ve dijital materyaller aracılığıyla yeniden ele alınır (E3.7). Öğrenciler başlangıçta yaptıkları tahminleri gözden geçirir, dinledikleri içerikle karşılaştırır ve tahminlerinin doğruluğunu kontrol eder (D3.3). İçerikte yer alan ifadeler öğrenciler tarafından kullanım amaçlarına, mevsimlere, hava durumlarına ve etkinlik türlerine göre sınıflandırılır (KB2.5, KB2.7, OB1, OB4). Ayrıca öğrenciler sınıf içindeki arkadaşlarının en sevdikleri mevsimler, tercih ettikleri kıyafetler ya da farklı hava koşullarında yapmayı sevdikleri etkinlikler hakkında bilgi toplamak amacıyla basit bilgi toplama çalışmaları yapar; örneğin "Kim tarafından kış mevsimi seviliyor?", "Kim tarafından yağmurlu havalarda kitap okunuyor?", "Kim tarafından yaz mevsiminde yüzme tercih ediliyor?" gibi sorularla elde ettikleri bilgileri tablo veya işaretleme çizelgeleri üzerinde gösterir (KB2.6, KB2.14, D13.2). Elde edilen veriler üzerinden ortak özellikler ve farklılıklar belirlenir ve basit yorumlar yapılır (OB1, SDB2.2).

Öğrenciler aynı zamanda mevsimsel yaşam döngüsünün sıralı yapısını fark ederek aylar, mevsimler, hava değişimleri, giyinme tercihleri ve etkinlik planlamaları arasındaki ilişkileri tanır (KB2.5, KB2.7, D5.2). Sonrasında içerikteki bilgiler tablo, şema ve görsel düzenleyiciler üzerinde yapılandırılarak unsurlar arasındaki ilişkiler görünür hâle getirilir ve bütün içinde anlamlandırılır (OB1, OB4, E3.2, E3.7). Bu süreçte öğrenciler doğaya, çevreye ve mevsimsel değişimlere yönelik farkındalık geliştirir.

Öğrenciler dinledikleri / izledikleri içeriği kendi yaşamlarıyla ilişkilendirerek bireysel olarak anlamlandırır (E3.2, KB2.3, KB2.8). Öğrenciler "Ben kışın mont giyiyorum.", "Ben yazın denize gidiyorum.", "Bugün hava yağmurlu.", "İlkbaharda doğa canlanıyor." gibi ifadelerle kendi yaşantılarını, tercihlerini ve gözlemlerini ifade eder, dinledikleri içerikle kendi yaşamları arasında bağlantı kurar ve dinledikleri temel bilgileri kendi cümleleriyle yeniden ifade eder (SDB1.1, SDB3.1, D14.2, KB2.15).

Sürecin son aşamasında öğrenciler dinledikleri / izledikleri içerik hakkında bireysel olarak düşüncelerini ifade eder ve sınıfla paylaşır (E2.3, E3.5, SDB3.1). Gönüllü öğrenciler söz alarak en sevdikleri mevsimi, o mevsimde tercih ettikleri kıyafetleri ve yapmaktan hoşlandıkları etkinlikleri anlatır; diğer öğrenciler onları dikkatle dinler (SDB3.2, SDB3.3). Ardından grup çalışmalarıyla öğrenciler birbirlerine hava durumu, mevsimler, aylar, giyinme tercihleri ve mevsimsel etkinlikler hakkında sorular sorar ve cevap verir (SDB2.1, SDB2.2, D13.2, KB3.1).

LAZ.6.3.O. 

"Bugün Hava Nasıl?" temasına yönelik okuma-anlamlandırma süreci, öğrencilerin mevsimler, aylar, hava durumu, mevsimine göre giyinme ve mevsimsel etkinliklere ilişkin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla mevsimleri, hava olaylarını, kıyafet tercihlerini ve mevsimlere özgü etkinlikleri içeren başlıklar, anahtar kelimeler ve destekleyici görseller üzerinden başlatılır (E1.1, E1.5, E3.2, KB2.2). Öğrencilere "Dört Mevsim", "Bugün Hava Nasıl?", "Mevsimine Göre Giyiniyorum" gibi başlıklar ile bu başlıkları yansıtan görseller birlikte sunulur ve öğrencilerden bu görseller ile başlıklar arasında ilişki kurmaları istenir (E3.8, OB4). Öğrenciler görsellerde yer alan ipuçlarını inceleyerek metnin konusu ve içeriği hakkında tahminlerde bulunur ve bu tahminlerini sınıfla paylaşır (SDB2.1, OB1, KB2.8).

Öğrenciler destekleyici görselleri ve başlıkları yeniden inceleyerek metnin içeriğine yönelik tahminlerini detaylandırır ve metinde hangi mevsimlerin yer alabileceğini, hava durumunun nasıl ifade edilebileceğini, hangi kıyafetlerin tercih edilebileceğini, hangi etkinliklerin gerçekleştirilebileceğini ve ayların mevsimlerle nasıl ilişkilendirilebileceğini öngörür (E1.4, E1.5, KB2.2). Öğrenciler bu tahminlerini gerekçeleriyle birlikte ifade eder. Ardından mevsimler, aylar, hava durumu, mevsime uygun giyinme ve etkinliklere yönelik kısa ve basit bir metin öğrencilere sunulur (E2.3, E3.2). Öğrenciler metni önce sessiz olarak bireysel şekilde okur ve ilk okumada metnin genel konusunu anlamaya odaklanır (D16.1). Bu süreçte öğrenciler metni anlamlandırmak için çaba gösterir ve gerekli durumlarda akranlarıyla kısa paylaşımlar yapar (E1.3, SDB2.1). Sonrasında öğrenciler metni ikinci kez okuyarak metinde geçen mevsim adlarını, ay isimlerini, hava durumlarını, kıyafet tercihlerini ve etkinliklere ilişkin ifadeleri işaretler veya altını çizer (D14.2, OB1).

Okuma sürecinin devamında öğrenciler başlangıçta yaptıkları tahminleri metinle karşılaştırarak doğruluğunu kontrol eder (D3.3,E3.7). Metinde yer alan ifadeleri kullanım amaçlarına göre sınıflandırır; mevsim adları, ay isimleri, hava durumu ifadeleri, giyinme tercihleri ve etkinliklere yönelik ifadeleri uygun başlıklar altında toplar (KB2.5, OB4). Öğrenciler metindeki ifadeleri karşılaştırarak benzer ve farklı yönleri ortaya koyar; aynı mevsime ait ya da farklı hava koşullarında kullanılan ifadeleri belirler ve bu ifadeler üzerinden karşılaştırmalar gerçekleştirir (KB2.7, OB1).

Öğrenciler metni daha ayrıntılı inceleyerek mevsimsel yaşamın sıralı yapısını belirler; aylar, mevsimler, hava değişimleri, giyinme tercihleri ve etkinlikler arasındaki ilişkileri açıkça ortaya koyar (KB2.5, KB2.7). Öğrenciler metindeki bilgileri tablo veya şema hâline getirerek düzenler; "mevsim-hava durumu-kıyafet-etkinlik" ilişkisini gösteren basit tablolar oluşturur ve bu yapı üzerinden metindeki ilişkileri görselleştirir (OB2, OB4). Ayrıca metinde verilen bilgilerden hareketle basit çıkarımlar yapar; örneğin hangi mevsimde havanın daha soğuk olduğu, hangi kıyafetlerin neden tercih edildiği ya da hangi etkinliklerin hangi hava koşullarında yapılabildiği yorumlanır ve metinde açıkça verilmeyen bazı bilgiler tahmin edilir. Bununla birlikte öğrenciler sınıf içinde yapılan basit veri toplama çalışmalarıyla metindeki bilgileri kendi yaşamlarıyla karşılaştırır; "Sınıfta kim tarafından yaz mevsimi seviliyor?", "Kim tarafından yağmurlu havalarda evde etkinlik yapılıyor?", "Kim tarafından kış mevsiminde kalın kıyafetler tercih ediliyor?" gibi sorulara cevap bulmak için veri toplar, bu verileri tablo hâline getirir ve basit yorumlar yapar (KB2.6,KB2.14,OB1,SDB2.2,D13.2).

Öğrenciler okudukları metni kendi yaşamlarıyla ilişkilendirerek bireysel olarak anlamlandırır (E2.5,E3.2, E3.3, KB2.8). Öğrenciler metinden seçtikleri ifadeleri kendi yaşamlarına uyarlayarak yeniden ifade eder; "Ben kışın mont giyiyorum.", "Ben yazın yüzmeye gidiyorum.", "Bugün hava güneşli.", "İlkbaharda doğa canlanıyor." gibi cümlelerle kendi tercihlerini, gözlemlerini ve yaşantılarını metinle ilişkilendirir (SDB3.1, D14.2, D13.4, KB2.15). Sürecin son aşamasında öğrenciler okudukları metin hakkında bireysel düşüncelerini ifade eder ve sınıfla paylaşır (E2.3, E3.5, SDB3.1). Gönüllü öğrenciler metnin içeriğini kendi cümleleriyle anlatırken diğer öğrenciler onları dikkatle dinler (SDB3.2, SDB3.3). Ardından öğrenciler grup çalışmaları yaparak metinle ilgili sorular oluşturur, birbirlerine mevsimler, aylar, hava durumu, giyinme tercihleri ve mevsimsel etkinlikler hakkında sorular sorar ve cevap verir (SDB2.1,SDB2.2, KB3.1).

LAZ.6.3.K.

"Bugün Hava Nasıl?" temasına yönelik konuşma-anlatma süreci, öğrencilerin mevsimler, aylar, hava durumu, mevsimine göre giyinme ve mevsimsel etkinliklerle ilgili bilgilerin ifade edilebildiği deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla sınıf içinde gerçekleştirilen kısa diyalog örnekleri ve canlandırmalar üzerinden başlatılır (E1.1, E1.5). Öğrencilere "Bugün hava nasıl?", "En sevdiğin mevsim hangisidir?", "Soğuk havalarda nasıl giyinirsin?", "Yağmurlu bir günde hangi etkinlikleri yaparsın?", "Hangi ayları biliyorsun?" gibi sorular yöneltilir (E3.8). Öğrenciler bu sorular üzerinden kendi deneyimlerini paylaşır, farklı hava koşullarında ve mevsimlerde neler yaptıklarını hatırlar ve bu süreçte mevsimler, aylar, hava durumu, giyinme tercihleri ve etkinliklere ilişkin bilgilerin nasıl ifade edilebildiğini söyleyerek mevcut içerikle ilişkilendirir (E2.3, SDB1.1, SDB2.1, KB2.8).

Mevsimler, aylar, hava durumu, mevsime uygun giyinme ve etkinliklere ilişkin ifadeleri içeren kısa diyaloglar model olarak sunulur (E3.2, E3.7, OB1). Öğrenciler bu diyalogları tekrar eder, birlikte söyler ve taklit ederek kullanılmaya başlanılan yapıları fark eder (D3.3, SDB1.2). Öğrenciler ifadeleri bireysel olarak ve grup hâlinde seslendirir, Lazcaya özgü sesleri fark ederek doğru telaffuzla söylemeye çalışır (KB2.2).

Öğrenciler model diyaloglardan hareketle mevsimler, aylar, hava durumu, mevsime uygun giyinme ve etkinliklere ilişkin ifadeleri kullanarak kendi konuşmalarını oluşturur (E2.3, E3.3). Öğrenciler "Bugün hava …", "Şimdi … mevsimi.", "Bu ay … ayı.", "Ben soğuk havalarda … giyiyorum.", "Ben yazın … yapıyorum." gibi yapıları kullanarak kendi yaşantılarını anlatan kısa konuşmalar hazırlar; hazırladıkları konuşmaları tekrar eder, geliştirir ve daha akıcı hâle getirir (D16.1, D18.1, SDB1.2). Öğrenciler oluşturdukları konuşmaları sınıf içinde sözlü olarak ifade eder ve konuşmalarını kendi deneyimlerine göre zenginleştirir (KB2.14, SDB3.1).

Konuşma sürecinde öğrenciler hazırlıklı ve hazırlıksız konuşma durumlarında öğrendikleri ifadeler kullanılarak iletişim kurulabildiğini deneyimler (E2.3). Hazırlıklı konuşmalarda hava durumunu betimler, mevsimleri ve ayları ifade eder, mevsime uygun kıyafet tercihlerini açıklar ve yapılabilecek etkinlikleri paylaşır. Hazırlıksız konuşmalarda ise arkadaşlar tarafından yöneltilen sorulara anlık ve bağlama uygun cevaplar verir; soru sorar, cevap verir ve konuşmayı sürdürür (SDB2.1, D3.2,D14.2, OB1). Öğrenciler konuşmalarında uygun sözcükleri seçer, cümlelerini açık ve anlaşılır şekilde kurar ve mesajlarını net biçimde ifade eder (KB2.8). Öğrenciler birbirlerini dinleyerek iletişimi sürdürür, konuşma sırasına uyar ve sosyal etkileşim içinde öğrenir (SDB3.3).

Öğrenciler öğrendikleri ifadeleri farklı durumlara uyarlayarak yeniden kullanır; hava durumunu anlatma, mevsimleri karşılaştırma, günlük kıyafet tercihlerini açıklama, yapılabilecek etkinlikleri önerme veya hava koşullarına göre plan yapma gibi farklı durumları canlandırır ve bu durumlara uygun ifadeler kullanılarak konuşur (SDB3.1, E3.5, D3.2). Öğrenciler konuşmalarını bağlama uygun şekilde yeniden düzenler, farklı hava koşullarında kullanılabilecek ifadeleri karşılaştırır ve uygun anlatım biçimlerini seçer (KB2.14, SDB3.2,D13.2, OB2).

Sürecin sonunda öğrenciler gerçekleştirdikleri konuşma etkinliklerini değerlendirir; mevsimler, aylar, hava durumu, giyinme tercihleri ve mevsimsel etkinliklere ilişkin kısa konuşmalar yapar, arkadaşlarının konuşmalarını dikkatle dinler ve birbirlerinin konuşmalarına yönelik görüşlerini ifade eder (E2.5, D3.3, D14.2). Öğrenciler birbirlerine geri bildirim verir, karşılıklı konuşmalar gerçekleştirir ve düşüncelerini paylaşır (SDB2.1, SDB2.2, KB2.8, KB3.1).

Öğrencilerden mevsimler ve hava durumunu tanıtmaya yönelik sözlü bir çalışma gerçekleştirmeleri istenebilir. Bu kapsamda öğrencilerin seçtikleri bir mevsimi, o mevsime ait hava durumunu ve ayları basit ve anlaşılır cümlelerle ifade etmeleri beklenebilir. Ayrıca öğrencilerin bu mevsimde tercih edilen kıyafetleri ve yapılan etkinlikleri uygun ifadelerle belirtmeleri sağlanabilir.Öğrencilerden anlatım sırasında uygun dil yapılarını kullanmaları, öğrendikleri sözcük ve kalıplardan yararlanmaları ve ifadelerini doğru bir biçimde kurmaları beklenebilir. Bilgileri mantıklı bir sıra içinde sunmaları ve mevsim, hava durumu, giyinme ve etkinlikler arasında ilişki kurmaları teşvik edilebilir. Performans görevi sonunda öğrenciler seçtikleri mevsimi sınıf ortamında sözlü olarak tanıtabilir. Bu süreçte öğrencilerin kendilerini açık ve anlaşılır biçimde ifade etmeleri, doğru ve doğal konuşmaları, iletişim kurmaları ve arkadaşlarını dikkatle dinlemeleri beklenebilir. Bu performans görevi kontrol listeleri, gözlem formları, dereceli puanlama anahtarları, öz / akran / grup değerlendirme formları ile değerlendirilebilir.

LAZ.6.3.Y. 

"Bugün Hava Nasıl?" temasına yönelik yazma süreci, öğrencilerin mevsimler, aylar, hava durumu, mevsimine göre giyinme ve mevsimsel etkinliklere ilişkin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla başlatılır (E1.1, E3.2, OB1). Öğrencilere mevsimler, aylar, hava durumları, kıyafet tercihleri ve etkinliklere ilişkin daha önce öğrenilen yapılar hatırlatılır ve "Bugün Hava Nasıl?" yazma görevi tanıtılır. Öğrencilerden yazma görevinde ne yapılacağının anlaşılması istenebilir ve "Bugün hava nasıl?", "Hangi mevsimdeyiz?", "Hangi aydayız?", "Bu havada nasıl giyiniyorsun?", "Bu mevsimde hangi etkinlikleri yapıyorsun?" gibi örnek sorular üzerinden konuya hazırlık yaptırılır (E3.8, SDB1.1, KB2.8, D13.4).

Öğrencilere mevsimler, aylar, hava durumu, mevsime uygun giyinme ve etkinliklere ilişkin ifadeleri içeren kısa ve basit yazılı model metinler sunulur (E3.2, E3.7, OB1). Öğrenciler bu metinleri inceleyerek yapı ve içerik hakkında farkındalık kazanır. "Bugün hava …", "Şimdi … mevsimi.", "Bu ay … ayı.", "Soğuk havalarda … giyiliyor.", "Yaz mevsiminde … yapılabiliyor." gibi model metinler öğrenciler tarafından okunarak incelenir, ardından kopyalanarak yeniden yazılır (SDB1.2, KB2.2, D3.3).

Öğrenciler model metinlerden hareketle kendi yazılarını oluşturmaya yönlendirilebilir. "Cümlemi Tamamlıyorum" etkinliği kapsamında öğrencilere eksik bırakılmış ifadeler verilebilir ("Bugün hava …", "Şimdi … mevsimi.", "Bu ay …", "Ben … havalarda … giyiyorum.", "... mevsiminde ... yapıyorum.") ve bu cümlelerin kendilerine göre tamamlanması istenir. Daha sonra öğrenciler bu cümleleri bir araya getirerek mevsimler, hava durumu ve kendi tercihlerini anlatan kısa bir metin oluşturur (E1.5, E2.3, E3.3,KB2.8). Bu süreçte öğrenciler modeli kullanarak yeni içerik düzenler, kendi deneyimlerini yapılandırır ve yazılı üretim gerçekleştirir (SDB1.2, D16.1, D18.1). Öğrenciler "Bugün Hava Nasıl?" etkinliği kapsamında mevsimler, aylar, hava durumu, giyinme tercihleri ve mevsimsel etkinlikleri içeren kısa bir metin yazar (KB2.2, OB1). Öğrenciler yazarken uygun kelimeleri seçmeye, basit cümle yapıları kurmaya, bilgileri doğru sırayla düzenlemeye ve mesajlarını açık ve anlaşılır şekilde ifade etmeye dikkat eder (KB2.14, D3.2, D14.2). Yazılarında hangi bilgiyi önce, hangisinin sonra verilebileceğini planlar; benzer ve farklı bilgiler karşılaştırılarak anlamlı bir bütün oluşturur (KB2.5, KB2.7).

Öğrenciler yazdıkları metinler üzerinde yeniden düzenleme çalışmaları yapar. "Metnimi Geliştiriyorum" etkinliği kapsamında öğrenciler yazdıkları metni gözden geçirir, eksik ya da hatalı kısımları düzeltir, ifadelerini daha açık ve anlaşılır hâle getirir (SDB2.1, D3.3,D5.2). Ardından öğrenciler yazılarını sınıf içinde paylaşır ve "Mevsim Panom" etkinliği ile yazılar görsellerle birlikte sergilenir (SDB2.2, SDB3.2, OB4).

Sürecin son aşamasında öğrenciler yazma süreçlerini değerlendirir. "Kendimi Değerlendiriyorum" etkinliği kapsamında öğrenciler yazarken nelerin doğru yapılabildiğini, hangi bilgilerin açık şekilde ifade edilebildiğini ve hangi alanlarda gelişilmesi gerektiğini ifade eder (SDB3.1, D14.2, KB2.14). Ayrıca "Arkadaşımın Yazısını Okuyorum" etkinliği ile öğrenciler birbirlerinin yazılarını inceleyerek basit geri bildirimlerde bulunur, düşüncelerini paylaşır ve birbirlerine yapıcı öneriler sunar (SDB2.1,SDB2.2,SDB3.3, KB2.15).

Öğrencilerden hava durumu ve günlük yaşamlarını ilişkilendirmeye yönelik yazılı bir çalışma hazırlamaları istenebilir. Bu kapsamda öğrencilerin bir hafta boyunca gözlem yaptıkları hava durumunu, o gün tercih ettikleri kıyafetleri ve yaptıkları etkinlikleri basit ve anlaşılır cümlelerle ifade etmeleri beklenebilir. Ayrıca öğrencilerin hava durumu ile giyinme ve etkinlikler arasında uygun bağlantılar kurmaları desteklenebilir. Öğrencilerin yazılı anlatım sırasında uygun dil yapılarını kullanmaları, öğrendikleri sözcük ve kalıplardan yararlanmaları, cümlelerini doğru biçimde kurmaları ve günlüklerini oluştururken bilgileri düzenli bir sıra içinde sunmaları beklenebilir. Her gün için anlamlı ve tutarlı ifadeler kullanmaları desteklenebilir. Performans görevi sonunda öğrenciler hazırladıkları hava durumu günlüğünü sınıf ortamında paylaşabilir. Bu süreçte öğrencilerin kendilerini açık ve anlaşılır biçimde ifade etmeleri, yazdıklarını doğru ve anlaşılır şekilde aktarmaları ve arkadaşlarını dikkatle dinlemeleri beklenebilir. Bu performans görevi; öğrencilerin hedef kelime ve ifadeleri doğru ve bağlama uygun kullanmaları, anlaşılır ve doğru telaffuz etmeleri, kendilerini uygun dil yapılarıyla ifade edebilmeleri, iletişim kurabilmeleri ve etkinliklere aktif katılım sağlamaları ölçütlerine göre analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

LAZ.6.3.DBS.

"Bugün Hava Nasıl?" temasına yönelik dil bilgisi seçme ve kullanma süreci, öğrencilerin mevsimler, aylar, hava durumu, mevsimine göre giyinme ve mevsimsel etkinlikleri ifade etmeye yönelik dil parçalarına doğal ve bağlam içinde aşinalık kazanmalarıyla başlatılır (E1.1, E3.2, OB1). Öğrencilere mevsimleri, hava olaylarını, kıyafet tercihlerini ve farklı etkinlikleri yansıtan kısa diyaloglar, videolar ve görseller sunulur. Bu içeriklerde "Bugün hava …", "Şimdi … mevsimi.", "Bu ay … ayı.", "Hava … olduğu için … giyiliyor.", "... mevsiminde ... yapılabiliyor." gibi ifadeler yer alır (OB2, E3.8). Öğrenciler bu içerikleri dinleyerek, izleyerek ve inceleyerek hedef dil yapılarına genel bir aşinalık kazanır (D5.2).

Öğrencilerin içerikte geçen mevsim adlarını, ay isimlerini, hava durumu ifadelerini, kıyafet tercihlerini ve tekrar eden dil parçalarını fark etmeleri sağlanır (KB2.2, KB2.5, E3.7). "Duy ve Bul" etkinliğinde öğrencilere dinledikleri ya da izledikleri içerikte geçen dil parçaları belirletilir; "Bugün hava…", "Hangi mevsimdeyiz?", "Bu ay hangisi?", "Soğuk havalarda ne giyiliyor?", "Bu havada hangi etkinlik yapılabiliyor?" gibi soru ve cevap kalıplarını işaretlemeleri, tekrar eden yapıları seçmeleri ve sınıfla paylaşmaları istenir (KB2.8, OB1, OB4).

Hedef dil yapılarını içeren ifadeler beden dili, görseller ve sözlü tekrarlarla sunulur (E3.2,E2.5, OB4). Öğrenciler bu ifadeleri tekrar eder, taklit eder ve işitsel-görsel desteklerle dil yapılarını bütüncül olarak algılar (D18.1). "Bugün hava …", "Şimdi … mevsimi.", "Ben … havalarda … giyiyorum." gibi ifadeler hem sözel hem fiziksel olarak öğrenciler tarafından canlandırılır. Öğrenciler güneşi, yağmuru, rüzgârı ya da karı beden diliyle gösterir; kıyafet tercihlerini görseller ya da materyaller üzerinden ifade eder (SDB2.1, D13.4).

Öğrenciler hedef dil parçalarını bağlam içinde tekrar eder. "Tekrar Zinciri" etkinliği ile öğrenciler sırayla aynı kalıbı farklı içeriklerle kullanır ("Bugün hava …", "Bugün hava …, şimdi … mevsimi.", "Bugün hava …, şimdi … mevsimi, bu ay … ayı.", "Hava … olduğu için … giyiliyor ve … yapılabiliyor.") (E1.5, E2.3). Bu etkinlikte öğrenciler dil yapılarını otomatik olarak ve akıcı biçimde kullanır; öğrenilen ifadeleri genişleterek kullanır ve öğrenme sürecine aktif katılım gösterir (KB2.8, E2.5, E3.3, D16.1).

"Canlandır ve Söyle" etkinliği ile öğrenciler duydukları ifadeleri fiziksel olarak canlandırır ve eş zamanlı olarak tekrar eder (SDB2.2, SDB3.2, E2.3). Öğrenciler güneşli bir havada dışarı çıkma, yağmurlu havada şemsiye kullanma, soğuk havada kalın kıyafet giyme ya da farklı mevsimlerde etkinlik yapma gibi durumları beden diliyle gösterirken aynı anda sözel olarak ifade eder (E3.3, D13.4,D13.2).

Öğrenciler öğrenilen dil yapılarını iletişim içinde kullanmaya başlar (SDB2.1, SDB2.2, SDB3.3). Grup çalışmalarıyla öğrenciler birbirlerine mevsimler, aylar, hava durumu, giyinme tercihleri ve etkinlikler hakkında sorular sorar ve cevap verir. Öğrenciler "Bugün hava nasıl?", "En sevdiğin mevsim hangisi?", "Soğuk havalarda ne giyiyorsun?", "Yaz mevsiminde hangi etkinlikleri yapıyorsun?" gibi sorulara cevap verirken hedef dil yapılarını kurallar düşünülmeden, doğal iletişim durumlarında kullanır (OB1, D14.2, D16.1, D13.2).

Sürecin sonunda öğrenciler edinilen dil yapılarını farklı bağlamlarda kullanır. Öğrenciler hava durumunu anlatırken, mevsimleri karşılaştırırken, günlük yaşamda kıyafet tercihlerini açıklarken, etkinlik planlarken ve sınıf içinde sözlü ve yazılı ifadeler oluştururken öğrenilen dil parçalarını doğal biçimde kullanır (SDB1.3, SDB3.1, D3.2). Ayrıca farklı hava koşullarına ve mevsimlere göre ifadelerini yeniden düzenler, uygun dil kalıplarını seçer ve kendi yaşamlarıyla ilişkilendirerek kullanır (KB2.14, KB2.8, KB3.1).

LAZ.6.3.SÖS.

"Bugün Hava Nasıl?" temasına yönelik sözcük seçme ve kullanma süreci, öğrencilerin mevsimler, aylar, hava durumu, mevsimine göre giyinme ve etkinliklerde kullanılan "güneşli", "yağmurlu", "karlı", "mevsim" ve "ay" gibi hedef sözcüklerle karşılaşmaları üzerinden başlatılır (E1.1, OB1). Öğrenciler bu sözcüklerin yer aldığı içerikleri dinler ve izler; sözcükleri bütünsel olarak duyar ve görerek bu sözcüklere aşinalık kazanır (E3.8). Öğrenciler tekrar eden sözcüklere dikkat ederek bu sözcükleri ayırt etmeye başlar (SDB1.1, KB2.2).

''Bugün Hava Nasıl?'' temasına yönelik sözcük seçme ve kullanma süreci, öğrencilerin mevsimler, aylar, hava durumu, mevsime uygun giyinme ve etkinlikleri ifade etmeye yönelik hedef sözcükleri bağlam içinde duymaları ve görmeleriyle başlatılır (E1.1, E3.2, OB1). Öğrencilere doğa olaylarını, mevsimleri, kıyafet tercihlerini ve farklı etkinlikleri yansıtan kısa diyaloglar, metinler, görseller ve videolar sunulur. Bu içeriklerde "ilkbahar", "yaz", "sonbahar", "kış", "ay", "hava", "güneş", "yağmur", "kar", "rüzgâr", "bulut", "mont", "şemsiye", "oynamak", "gezmek", "yüzmek", "okumak" gibi hedef sözcükler doğal bir bağlam içinde yer alır (OB4, E3.7). Öğrenciler bu sözcükleri bütüncül olarak algılayarak ilk aşinalıklarını kazanır (D5.2).

Öğrencilerin içerikte tekrar eden sözcükleri fark etmeleri sağlanır (KB2.2, E3.7). "Duy-Gör-İşaretle" etkinliğinde öğrenciler dinledikleri, izledikleri ya da okudukları içerikte geçen hedef sözcükleri belirler, işaretler ve sınıfla paylaşır (OB1, SDB1.2). Ardından bu sözcükler öğrenciler tarafından sesli olarak tekrar edilir. Öğrenciler mevsim adlarını, hava durumu sözcüklerini, kıyafetleri ve etkinliklerde geçen temel sözcükleri gözlemleyerek benzer özelliklerine göre gruplandırır (KB2.5).

Öğrencilerin hedef sözcüklerin kullanımını anlamaları desteklenir (KB2.7). "Nerede Kullanılır?" etkinliğinde öğrenciler verilen sözcüklerin hangi yaşam durumlarında kullanıldığını belirler; örneğin "güneşli" sözcüğünün açık hava durumunu anlatırken, "yağmurlu" sözcüğünün hava durumunu belirtirken, "mont" sözcüğünün soğuk havalarda, "şemsiye" sözcüğünün yağışlı havalarda, "yüzmek" ya da "oynamak" gibi sözcüklerin belirli mevsimsel etkinliklerde kullanıldığını fark eder ve bunu görseller ya da örnek cümleler üzerinden açıklar (OB4, D13.4, D16.1). Öğrencilerin iletişimsel farkındalık geliştirmeleri desteklenir.

Öğrenciler hedef sözcüklerin anlamlarını kendi zihinsel kavramlarıyla ilişkilendirir (E1.5, E1.4, KB2.8). Öğrenciler "Bugün hava …", "Şimdi … mevsimi.", "Ben soğuk havalarda … giyiyorum.", "Ben yaz mevsiminde … yapıyorum." gibi ifadeler üzerinden sözcükleri kendi yaşamlarıyla bağlantılandırır. "Kendimle İlişkilendiriyorum" etkinliği ile öğrenciler öğrendikleri sözcükleri kendi günlük yaşamları, mevsimsel tercihleri ve etkinlik alışkanlıklarıyla ilişkilendirerek anlamlarını pekiştirir (SDB1.1, D14.2, D16.1).

Öğrenciler hedef sözcüklerin anlamlarını daha açık biçimde ortaya koyar (KB2.14, E2.3). "Anlamını Açıkla" etkinliğinde öğrenciler seçtikleri sözcükleri basit ifadelerle açıklar, örnek cümle içinde kullanır ve gerektiğinde görsellerle destekler. Öğrenciler "mevsim", "rüzgâr", "bulut", "yağmur", "etkinlik" gibi sözcükleri kendi ifadeleriyle açıklarken benzer sözcüklerle ilişkiler kurar, anlamlarını yorumlar ve arkadaşlarıyla paylaşır (SDB2.1, OB1, D3.3).

Öğrenciler hedef sözcükleri farklı bağlamlarda tekrar ederek anlamlarını güçlendirir (E2.3). "Cümle Kur-Paylaş" etkinliği kapsamında öğrenciler verilen sözcüklerle kısa cümleler oluşturur ve sınıfla paylaşır. Öğrenciler "mevsim", "hava", "kar", "mont", "ay", "oyun" gibi sözcükleri kullanarak anlamlı ifadeler üretir (SDB2.1,OB1, D13.2, D14.2).

Öğrenciler hedef sözcükleri doğal iletişim içinde kullanmaya yönlendirilir (SDB2.1, SDB2.2, E2.3). "Sor-Cevapla" etkinliği ile öğrenciler birbirlerine "Bugün hava nasıl?", "Hangi mevsimdeyiz?", "En sevdiğin ay hangisi?", "Soğuk havalarda ne giyiyorsun?", "Yağmurlu havalarda hangi etkinlikleri yapıyorsun?" gibi sorular sorup cevap verir. Bu süreçte öğrenciler öğrenilen sözcükleri kendiliğinden ve bağlama uygun biçimde kullanır (E2.5, D13.2, D14.2, D16.1).

Sürecin son aşamasında öğrenciler hedef sözcükleri farklı bağlamlarda kullanarak kalıcı hâle getirir. Öğrenciler konuşma ve yazma etkinliklerinde öğrenilen sözcükleri doğal bir şekilde kullanır; hava durumunu anlatır, mevsimleri karşılaştırır, kıyafet tercihlerini açıklar, etkinliklerini paylaşır ve farklı günlük yaşam durumlarında uygun sözcükleri seçerek kullanır (SDB3.1, KB2.8, OB1).

LAZ.6.3.SES.

"Bugün Hava Nasıl?" temasına yönelik sesletim seçme ve kullanma süreci, öğrencilerin mevsimler, aylar, hava durumu, mevsimine göre giyinme ve mevsimsel etkinlikleri ifade etmeye yönelik hedef sesletim unsurlarına dikkat ederek dinlemeleriyle başlatılır (E3.2, OB1). Öğrencilere doğa olaylarını, mevsimsel değişimleri, kıyafet tercihlerini ve günlük etkinlikleri yansıtan kısa diyaloglar, ses kayıtları ve videolar sunulabilir. Bu içeriklerde "Bugün hava …", "Şimdi … mevsimi.", "Bu ay … ayı.", "Hava … olduğu için … giyiliyor.", "... mevsiminde ... yapılabiliyor." gibi ifadeler doğal bir akış içinde yer alabilir (OB2, E3.7). Öğrenciler bu ifadeleri dinlerken Lazcaya özgü sesler, sözcük vurgusu, tonlama ve konuşma akıcılığına dikkat eder (D5.2).

Öğrencilerin hedef sesletim unsurlarını fark etmeleri sağlanır (KB2.2, E3.8). "Dinle-Fark Et" etkinliğinde öğrenciler belirli sözcüklerin ve ifadelerin nasıl söylendiğine dikkat eder; özellikle mevsim adlarında, ay isimlerinde, hava durumunu ifade ederken ya da kıyafet ve etkinliklerden söz ederken kullanılan vurgu ve tonlamayı ayırt eder (OB1, SDB1.2). Öğrenciler duydukları sesletim özelliklerini işaretler, benzer ses özelliklerini belirler ve sınıfla paylaşır.

Öğrenciler hedef sesletim unsurlarını tekrar ederek pekiştirir (E3.2, E3.7). "Tekrar ve Taklit" etkinliği kapsamında öğretmen seslendirmesinin ya da ses kaydının ardından ifadeler doğru telaffuzla tekrar ettirilebilir (E1.5). Öğrenciler mevsimler, aylar, hava durumu, giyinme tercihleri ve etkinliklere ilişkin ifadeleri vurgu, tonlama ve akıcılığa dikkat ederek bireysel ve grup hâlinde seslendirir (SDB2.1).

Öğrenciler hedef sesletim unsurlarını farklı bağlamlarda tanımaya yönlendirilir (KB2.7). "Nerede Duydun?" etkinliğinde öğrencilere aynı ifadeler farklı yaşam durumları içinde dinletilir ve öğrenciler hangi sözcük ya da ifadenin nasıl söylendiğini tanır. Örneğin "Bugün hava …" ifadesi sabah okula gelirken, dışarıda oyun planlarken ya da günlük hava durumunu paylaşırken dinletilir ve öğrenciler ortak sesletim özelliklerini fark eder (OB1, OB4, D13.2).

Öğrencilerin doğru sesletimi kendiliğinden seçerek kullanmaları sağlanır (KB2.8, E2.5). "Hangisi Doğru?" etkinliğinde öğrencilere aynı ifadenin farklı sesletimlerle söylendiği örnekler sunulur ve öğrencilerden doğru olanı seçmeleri istenir. Ardından "Seç ve Söyle" etkinliği ile öğrenciler doğru sesletimi seçtikleri ifadeleri kendi cümleleri içinde kullanarak yeniden üretir (E2.3, E1.4,D16.1).

Öğrenciler sesletim unsurlarını iletişim içinde kullanır (SDB2.1, SDB2.2, E2.3). Grup çalışmalarıyla öğrenciler birbirlerine mevsimler, aylar, hava durumu, kıyafet tercihleri ve mevsimsel etkinlikler hakkında sorular sorar ve cevap verirken öğrendikleri ifadeleri doğru sesletimle kullanır (SDB2.1, SDB2.2, KB3.1). "Sor-Cevapla" etkinliğinde öğrenciler konuşurken doğru vurguya, tonlamaya ve akıcılığa dikkat eder. Sürecin sonunda öğrenciler öğrendikleri sesletim unsurlarını farklı bağlamlarda kullanarak kalıcı hâle getirir ( SDB2.1).

Öğrenciler hem konuşma hem de hava durumu, mevsimler ve günlük etkinlikleri anlatma etkinliklerinde doğru telaffuz, vurgu ve tonlamayı doğal bir şekilde kullanır; farklı kişilerle iletişim kurarken sesletim özelliklerini bağlama uygun biçimde düzenler (SDB3.1, SDB3.2, KB2.14, D3.2).

1. Etkinlik: Mevsime Göre Günüm

Öğrencilerden bir mevsimi temel alarak o mevsimdeki günlük yaşamlarını anlatmaları istenebilir.

Hazırlık sürecinde öğrenciler mevsimler, hava durumu, günlük etkinlikler ve giyinme ile ilgili ifadeleri tekrar edebilir. "Yazın hava sıcak olur.", "Kışın hava soğuk olur.", "Yağmur yağar.", "Dışarı çıkarım.", "Kalın giyinirim." gibi yapılar gözden geçirilebilir. Ayrıca farklı mevsimlere ait özellikler karşılaştırmalı olarak ele alınabilir.

Uygulama aşamasında öğrenciler seçtikleri mevsime göre kısa bir anlatım oluşturabilir. Öğrencilerin mevsim, hava durumu, etkinlik ve giyinme ifadelerini birlikte kullanmaları sağlanabilir. Öğrencilerden anlatımlarında neden-sonuç ilişkisi kurmaları ("Hava soğuk olduğu için mont giyerim.", "Hava sıcak olduğu için denize giderim." gibi) beklenebilir. İsteyen öğrencilerin anlatımlarını sözlü, yazılı veya görsel destekli (çizim / poster) şekilde sunmaları sağlanabilir. Süreç içerisinde öğrencilerin birden fazla ifadeyi bir araya getirerek daha bütüncül anlatım oluşturması desteklenebilir.

Etkinlik sonunda öğrenciler mevsimler ile günlük yaşam arasındaki ilişkiyi neden-sonuç bağlantısı kurarak ifade edebilir.

2. Etkinlik: Tahmin Et Hangi Mevsim?

Öğrencilere mevsimler, hava durumu, günlük etkinlikler ve giyinme ile ilgili ipuçları içeren örnekler sunulabilir.

Hazırlık sürecinde öğrenciler mevsimleri betimlemeye yönelik ifadeleri inceleyebilir ve tekrar edebilir. "Hava sıcak olur.", "Yağmur yağar.", "İnsanlar mont giyer.", "Denize gidilir." gibi yapılar üzerinde durulabilir. Farklı mevsimlerin benzer ve farklı yönleri üzerine kısa karşılaştırmalar yapılabilir.

Uygulama aşamasında öğrencilerden bir mevsimi doğrudan söylemeden betimlemeleri istenebilir. Öğrenciler hava durumu, yapılan etkinlikler ve giyinme ile ilgili ipuçları verebilir. İpuçlarının birden fazla özelliği içermesi ve karşılaştırma barındırması ("Yazdan daha serin olur.", "Kış kadar soğuk değildir." gibi) beklenebilir. Diğer öğrenciler verilen ipuçlarına göre mevsimi tahmin edebilir ve "Yaz mı?", "Kış mı?" gibi sorular yöneltebilir. Süreç içerisinde öğrencilerin soru sorması, cevap vermesi ve iletişimi sürdürmesi desteklenebilir.

 Etkinlik sonunda öğrenciler mevsimleri betimleyerek, karşılaştırarak ve tahmin ederek hedef dil yapılarını anlamlı iletişim durumlarında kullanabilir.

1. Etkinlik: Görsellerle Hava Durumunu Anlatıyorum

Öğrencilere mevsimler, aylar, hava durumu, günlük etkinlikler ve giyinme durumlarını içeren görseller sunulabilir.

Hazırlık sürecinde öğrenciler görselleri inceleyerek "yaz, kış, sonbahar, ilkbahar", "sıcak, soğuk, yağmurlu, serin", "denize gitmek, kayak yapmak, dışarı çıkmak", "mont giymek, ince giyinmek" gibi temel sözcük ve ifadeleri tekrar edebilir. Öğrenciler görseller ile sözcükleri eşleştirerek anlamlarını pekiştirebilir. Ardından öğrencilerden görselleri kategorilere (mevsim, hava durumu, etkinlik, giyinme) ayırmaları istenebilir. Uygulama aşamasında öğrencilerden verilen görseller arasından uygun olanları seçmeleri istenebilir.

Öncelikle öğrencilerin tek kelimelik ifadeler ("sıcak", "yaz", "mont" gibi) kullanması sağlanabilir. Daha sonra öğrencilerin kısa cümleler ("Hava sıcak.", "Yaz mevsimidir.", "Mont giyerim." gibi) kurması desteklenebilir. Sürecin ilerleyen aşamasında öğrencilerden bu cümleleri bir araya getirerek farklı cümleler ("Yazın hava sıcak olur.", "Denize giderim.", "İnce giyinirim." gibi) oluşturmaları beklenebilir. Öğrencilerin oluşturdukları cümleleri tekrar etmeleri ve aynı yapıyı kullanarak benzer cümleler kurmaları sağlanabilir.

Etkinlik sonunda öğrenciler seçtikleri görsellerden hareketle mevsim, hava durumu ve günlük yaşamlarını basit ve anlaşılır cümlelerle ifade edebilir. 

2. Etkinlik: Sor ve Cevapla: Hava ve Mevsim

Öğrencilere mevsimler, hava durumu, günlük etkinlikler ve giyinme ile ilgili basit soru ve cevap örnekleri sunulabilir.

Hazırlık sürecinde öğrenciler "Bugün hava nasıl?", "Hangi mevsimdeyiz?", "Hangi aydayız?", "Bu havada ne yaparsın?", "Ne giyersin?" gibi soruları ve bu sorulara verilen kısa cevapları inceleyebilir; tekrar edebilir ve eşleştirebilir. Sorular ile cevapların görsellerle desteklenmesi sağlanabilir. Uygulama aşamasında öğrenciler ikili olarak çalışabilir. Öğrencilerden biri soruları sorabilir, diğeri uygun cevaplar verebilir. İlk aşamada öğrencilerin kısa ve tek ifadelerle cevap vermesi ("soğuk", "yaz", "mont" gibi) desteklenebilir. Daha sonra öğrencilerin kısa cümleler ("Hava soğuk.", "Mont giyerim.", "Yaz mevsimindeyiz.", "Denize giderim." gibi) kurması sağlanabilir.

Ardından öğrencilerden sorulara kendi seçtikleri mevsim ve hava durumuna göre cevap vermeleri istenebilir. Süreç içerisinde öğrencilerin aynı yapıları tekrar ederek kullanmaları desteklenebilir.

Etkinlik sonunda öğrenciler öğrendikleri soru ve cevap yapılarını kullanarak mevsimler ve günlük yaşam bağlamında basit ve anlaşılır şekilde iletişim kurabilir.