2. Tema: Ailem Ve Evim

LAZ.6.2.D.

"Ailem ve Evim" temasına yönelik dinleme / izleme-anlamlandırma süreci, öğrencilerin aile yaşamına ve ev ortamına ilişkin önceki deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla aile bireyleri, günlük yaşam içerisindeki roller, evin bölümleri, ev eşyaları ve nesnelerin konumlarını yansıtan görseller üzerinden başlatılır (E1.1, E1.5, E3.2, KB2.2). Anne, baba, kardeş, büyükanne, büyükbaba gibi aile bireyleri, bu bireylerin günlük yaşam içerisindeki görevleri, evin odaları, ev içerisinde bulunan eşyalar ve nesnelerin birbirlerine göre konumlarını içeren görseller incelenerek "Kimleri görüyorsunuz?", "Bu kişiler birbirleriyle nasıl bir ilişki içinde olabilir?", "Aile bireyleri hangi işleri yapıyor olabilir?", "Bu evin hangi bölümü olabilir?", "Burada hangi eşyalar bulunuyor olabilir?", "Bu eşya diğer eşyanın neresinde bulunuyor olabilir?", "Sen kendi aileni ve evini nasıl anlatırsın?" gibi sorulara yönelik düşünceler oluşturulur (E3.8,OB4). Öğrenciler, kendi aile yaşantılarından ve ev ortamlarından örnekler vererek görsellerdeki unsurlar ile kendi deneyimleri arasında temel ilişkiler kurar ve dinleyecekleri / izleyecekleri içerik hakkında tahminlerde bulunur (D2.1, KB2.8,KB2.11, SDB1.1).

Kısa bir ses kaydı, video ya da aile bireylerini tanıtmaya, aile bireylerinin günlük yaşam içerisindeki rollerini ifade etmeye, evin bölümlerini adlandırmaya, ev eşyalarını tanımlamaya ve nesnelerin konumlarını belirtmeye yönelik basit diyaloglardan kesitler sunularak öğrencilerin görsel ve işitsel ipuçlarına dayanarak içerik hakkında tahminlerini geliştirmeleri sağlanır (E2.1, E2.2, KB2.8, OB2). Öğrenciler, içerikte kimlerin konuştuğunu, hangi aile bireylerinden söz edildiğini, aile bireylerinin hangi görevleri üstlendiklerini, evin hangi bölümlerinden bahsedildiğini, hangi eşyaların tanıtıldığını ve nesnelerin konumlarının nasıl ifade edildiğini öngörmeye çalışır (E2.3, SDB2.3).

''Ailem ve Evim'' temasına uygun dinleme / izleme metni kesintisiz olarak sunulur. Bu metinde aile bireylerine yönelik ifadeler, aile bireylerinin meslekleri ve günlük yaşam içerisindeki görevleri, kişilik özellikleri, evin bölümleri, ev eşyaları ve konum bildiren temel ifadeler ("Bu benim annemdir.", "Babam öğretmendir.", "Kardeşim oyun oynuyor.", "Büyükannem mutfaktadır.", "Oturma odasında koltuk bulunuyor.", "Masa sandalyenin yanında duruyor.", "Kitap rafın üstündedir." vb.) yer alır (E3.2, OB1). Bu aşamada öğrenciler dinledikleri / izledikleri içeriğin konusunu genel olarak algılar, içerikte geçen temel iletişim ifadelerini, aile bireylerine ve ev yaşamına ilişkin bilgileri ve basit ayrıntıları ayırt eder ve tanımlar (KB2.2, SDB1.2).

Dinleme / izleme sonrasında içerikte geçen aile bireyleri, meslekler, kişilik özellikleri, evin bölümleri, ev eşyaları ve nesnelerin konumlarına ilişkin ifadeler görseller, kartlar ve dijital materyaller aracılığıyla yeniden ele alınır (E1.6,OB4). Öğrenciler başlangıçta yaptıkları tahminleri gözden geçirir, dinledikleri içerikle karşılaştırır ve tahminlerinin doğruluğunu kontrol eder (D3.3, SDB3.3). İçerikte yer alan ifadeler öğrenciler tarafından kullanım amaçlarına göre sınıflandırılır (KB2.5, KB2.7, OB1). Ayrıca öğrenciler, sınıf içindeki arkadaşlarının aile bireyleri, aile bireylerinin meslekleri, evlerinin bölümleri veya evlerinde bulunan eşyalar hakkında bilgi toplamak amacıyla basit bilgi toplama çalışmaları yapar; örneğin "Kimin ailesinde öğretmen bulunuyor?", "Kim evinde kardeşiyle aynı odayı paylaşıyor?", "Kim mutfakta en çok kullanılan eşyayı söyleyebiliyor?", "Kim evindeki bir eşyanın yerini tarif edebiliyor?" gibi sorularla elde ettikleri bilgileri tablo veya işaretleme çizelgeleri üzerinde gösterir (D10.3, E2.1, E2.2, KB2.14). Elde edilen veriler üzerinden ortak özellikler ve farklılıklar belirlenir ve basit yorumlar yapılır (OB1, SDB2.2).

Öğrenciler aynı zamanda aile yaşamı ve ev düzeninin sıralı yapısını fark ederek aile bireylerini tanıma, görevleri belirleme, ev bölümlerini ayırt etme, eşyaları tanıma ve nesnelerin konumlarını ifade etme aşamaları arasındaki ilişkileri tanır (D2.1,D2.2, KB2.5, KB2.7). Sonrasında içerikteki bilgiler tablo, şema ve görsel düzenleyiciler üzerinde yapılandırılarak unsurlar arasındaki ilişkiler görünür hâle getirilir ve bütün içinde anlamlandırılır (E3.2, OB1, OB4). Bu süreçte öğrenciler Laz kültürüne özgü aile yapısına, aile içi iletişimde kişisel alan ve mahremiyete saygının önemine ve ev yaşamına yönelik farkındalık geliştirir (D8.3). Öğrenciler dinledikleri / izledikleri içeriği kendi yaşamlarıyla ilişkilendirerek bireysel olarak anlamlandırır (E1.5, E3.2, KB2.8). Öğrenciler "Bu benim ailemdir.", "Annem … olarak çalışıyor.", "Babam çok yardımseverdir.", "Ben … odasında yaşıyorum.", "Kitap masanın üzerindedir." gibi ifadelerle kendi ailelerini, aile bireylerinin özelliklerini, yaşadıkları evleri ve ev içerisindeki nesneleri ifade eder, dinledikleri içerikle kendi yaşamları arasında bağlantı kurar ve dinledikleri temel bilgileri kendi cümleleriyle yeniden ifade eder (D10.3, OB1, SDB1.1, SDB3.1).

Sürecin son aşamasında öğrenciler dinledikleri / izledikleri içerik hakkında bireysel olarak düşüncelerini ifade eder ve sınıfla paylaşır (E2.3, SDB2.1). Gönüllü öğrenciler söz alarak ailelerini ve evlerini tanıtır; diğer öğrenciler onları dikkatle dinler (D15.1). Ardından grup çalışmalarıyla öğrenciler birbirlerine aile bireyleri, meslekler, kişilik özellikleri, evin bölümleri, ev eşyaları ve nesnelerin konumları hakkında sorular sorar ve cevap verir; iş birliği içinde çalışarak dayanışma davranışları sergiler (D14.1,D16.3, SDB2.2, SDB2.3).

LAZ.6.2.O.

"Ailem ve Evim" temasına yönelik okuma-anlamlandırma süreci, öğrencilerin aile yaşamına ve ev ortamına ilişkin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla aile bireylerini, aile bireylerinin mesleklerini, günlük yaşam içerisindeki rollerini, evin bölümlerini, ev eşyalarını ve nesnelerin konumlarını içeren başlıklar, anahtar kelimeler ve destekleyici görseller üzerinden başlatılır (E1.1, E1.5, E3.2, KB2.2). Öğrencilere "Benim Ailem", "Evimizin Bölümleri", "Eşyalar Nerede?" gibi başlıklar ile bu başlıkları yansıtan görseller birlikte sunulur ve öğrencilerden bu görseller ile başlıklar arasında ilişki kurmaları istenir (E3.8, OB4). Öğrenciler görsellerde yer alan ipuçlarını inceleyerek metnin konusu ve içeriği hakkında tahminlerde bulunur ve bu tahminlerini sınıfla paylaşır (KB2.8, OB1, SDB1.1, SDB2.1).

Öğrenciler destekleyici görselleri ve başlıkları yeniden inceleyerek metnin içeriğine yönelik tahminlerini detaylandırır ve metinde hangi aile bireylerinin yer alabileceğini, aile bireylerinin hangi meslekleri yapabileceğini, günlük yaşam içerisinde hangi görevleri üstlenebileceğini, evin hangi bölümlerinin tanıtılabileceğini ve eşyaların konumlarının nasıl ifade edilebileceğini öngörür (E1.5, E2.1, KB2.2). Öğrenciler bu tahminlerini gerekçeleriyle birlikte ifade eder. Ardından aile bireylerini, meslekleri, günlük yaşam içerisindeki eylemleri, evin bölümlerini ve eşyaların konumlarını tanıtmaya yönelik kısa ve basit bir metin öğrencilere sunulur (E2.3, E3.2). Öğrenciler metni önce sessiz olarak bireysel şekilde okur ve ilk okumada metnin genel konusunu anlamaya odaklanır (D4.2). Bu süreçte öğrencilerin kendilerine güvenerek metni anlamlandırmaya çalışmaları teşvik edilir ve gerekli durumlarda akranlarıyla kısa paylaşımlar yapmaları sağlanır (SDB2.1). Sonrasında öğrenciler metni ikinci kez okuyarak metinde geçen aile bireylerine ilişkin ifadeleri, meslek adlarını, kişilik özelliklerini, ev bölümlerini, ev eşyalarını ve konum bildiren ifadeleri işaretler veya altını çizer (OB1).

Okuma sürecinin devamında öğrenciler başlangıçta yaptıkları tahminleri metinle karşılaştırarak doğruluğunu kontrol eder (D3.3, E1.6). Metinde yer alan ifadeleri kullanım amaçlarına göre sınıflandırır; aile bireylerini tanıtan ifadeler, meslek bildiren ifadeler, kişilik özelliklerini yansıtan ifadeler, ev bölümlerini tanımlayan ifadeler, eşya adları ve konum bildiren ifadeleri uygun başlıklar altında toplar (KB2.5, OB4). Öğrenciler metindeki ifadeleri karşılaştırarak benzer ve farklı yönleri ortaya koyar; aynı anlamı taşıyan ya da farklı durumlarda kullanılan ifadeleri belirler ve bu ifadeler üzerinden karşılaştırmalar gerçekleştirir (KB2.7, OB1).

Öğrenciler metni daha ayrıntılı inceleyerek aile yaşamı ve ev düzenine ilişkin ilişkisel yapıyı belirler; aile bireyleri, meslekler, günlük görevler, ev bölümleri ve eşyaların konumları arasındaki ilişkileri açıkça ortaya koyar (D2.4, KB2.5). Öğrenciler metindeki bilgileri tablo veya şema hâline getirerek düzenler; "kişi-meslek-görev-mekân-eşya-konum" ilişkisini gösteren basit tablolar oluşturur ve bu yapı üzerinden metindeki ilişkileri görselleştirir (KB2.7, OB2, OB4). Ayrıca metinde verilen bilgilerden hareketle basit çıkarımlar yapar; örneğin bir aile bireyinin nerede çalıştığı, hangi görevleri yerine getirdiği ya da bir eşyanın evin hangi bölümünde bulunduğu yorumlanır ve metinde açıkça verilmeyen bazı bilgiler tahmin edilir. Bununla birlikte öğrenciler sınıf içinde yapılan basit veri toplama çalışmalarıyla metindeki bilgileri kendi yaşamlarıyla karşılaştırır; "Kimin ailesinde sağlık çalışanı bulunuyor?", "Kim evinde kardeşiyle aynı odayı paylaşıyor?", "Kim evindeki bir eşyanın yerini tarif edebiliyor?" gibi sorulara cevap bulmak için veri toplar, bu verileri tablo hâline getirir ve basit yorumlar yapar (E2.2, KB2.14, OB1, SDB2.2).

Öğrenciler okudukları metni kendi yaşamlarıyla ilişkilendirerek bireysel olarak anlamlandırır (E2.5, E3.2, KB2.8). Öğrenciler metinden seçtikleri ifadeleri kendi yaşamlarına uyarlayarak yeniden ifade eder; "Bu benim ailemdir.", "Annem … olarak çalışıyor.", "Babam çok yardımseverdir.", "Kitap masanın üstündedir." gibi cümlelerle kendi ailelerini, yaşadıkları evleri ve ev ortamına ilişkin bilgileri metinle ilişkilendirir (D10.3, D16.1, SDB3.1).

Sürecin son aşamasında öğrenciler okudukları metin hakkında bireysel düşüncelerini ifade eder ve sınıfla paylaşır (E2.3, SDB2.1). Gönüllü öğrenciler metnin içeriğini kendi cümleleriyle anlatırken diğer öğrenciler onları dikkatle dinler (D15.1). Ardından öğrenciler grup çalışmaları yaparak metinle ilgili sorular oluşturur, birbirlerine aile bireyleri, meslekler, günlük yaşam durumları, ev bölümleri ve eşyaların konumları hakkında sorular sorar ve cevap verir (D14.1, D16.3, SDB2.2, SDB2.3).

LAZ.6.2.K.

"Ailem ve Evim" temasına yönelik konuşma-anlatma süreci, öğrencilerin aile bireyleri, aile bireylerinin meslekleri, günlük yaşam içerisindeki görevleri, kişilik özellikleri, evin bölümleri, ev eşyaları ve nesnelerin konumlarıyla ilgili bilgilerin ifade edilebildiği deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla sınıf içinde gerçekleştirilen kısa diyalog örnekleri ve canlandırmalar üzerinden başlatılır (E1.1, E1.5, E2.1). Öğrencilere "Aileni tanıtırken neler söylersin?", "Aile bireylerinin yaptığı işleri nasıl anlatırsın?", "Evindeki bölümleri veya eşyaların yerini nasıl söylersin?" gibi sorular yöneltilir (E3.8). Öğrenciler bu sorular üzerinden kendi deneyimlerini paylaşır, ailelerini ve yaşadıkları evi nasıl anlattıklarını hatırlar ve bu süreçte aile bireyleri, meslekler, günlük yaşam durumları, ev bölümleri ve nesnelerin konumlarına ilişkin bilgilerin nasıl ifade edilebildiğini söyleyerek mevcut içerikle ilişkilendirir (D2.1, KB2.8, SDB1.1, SDB2.1).

Aile bireylerini tanıtma, meslekleri ifade etme, günlük yaşam durumlarını anlatma, ev bölümlerini belirtme ve eşyaların konumlarını ifade etme yapılarını içeren kısa diyaloglar model olarak sunulur (E3.2, OB1). Öğrenciler bu diyalogları tekrar eder, birlikte söyler ve taklit ederek kullanılmaya başlanılan yapıları fark eder (D3.3, SDB1.2). Öğrenciler ifadeleri bireysel olarak ve grup hâlinde seslendirir, Lazcaya özgü sesleri fark ederek doğru telaffuzla söylemeye çalışır (KB2.2).

Öğrenciler model diyaloglardan hareketle aile bireylerini tanıtma, meslekleri ifade etme, kişilik özelliklerini belirtme, ev bölümlerini tanıtma ve eşyaların konumlarını ifade etme yapılarını kullanarak kendi konuşmalarını oluşturur (D10.3, E2.3). Öğrenciler "Bu benim annemdir.", "Babam … olarak çalışıyor.", "Kardeşim çok yardımseverdir.", "Kitap masanın üstündedir." gibi yapıları kullanarak kendilerini ve ailelerini tanıtan kısa konuşmalar hazırlar; hazırladıkları konuşmaları tekrar eder, geliştirir ve daha akıcı hâle getirir. (D16.1, SDB1.2). Öğrenciler oluşturdukları konuşmaları sınıf içinde sözlü olarak ifade eder ve konuşmalarını kendi özelliklerine göre zenginleştirir (KB2.14, SDB3.1).

Konuşma sürecinde öğrenciler hazırlıklı ve hazırlıksız konuşma durumlarında öğrendikleri ifadeler kullanılarak iletişim kurulabildiğini deneyimler (E2.5). Hazırlıklı konuşmalarda aile bireylerini tanıtır, aile bireylerinin mesleklerini ve günlük yaşam içerisindeki görevlerini anlatır, ev bölümlerini ve ev eşyalarının konumlarını ifade eder. Hazırlıksız konuşmalarda ise arkadaşlar tarafından yöneltilen sorulara anlık ve bağlama uygun cevaplar verir; soru sorar, cevap verir ve konuşmayı sürdürür (D14.1, E2.3, SDB2.1). Öğrenciler konuşmalarında uygun sözcükleri seçer, cümlelerini açık ve anlaşılır şekilde kurar ve mesajlarını net biçimde ifade eder (KB2.8).Öğrenciler birbirlerini dinleyerek iletişimi sürdürür, konuşma sırasına uyar ve sosyal etkileşim içinde öğrenir (SDB2.2, SDB2.3).

Öğrenciler öğrendikleri ifadeleri farklı durumlara uyarlayarak yeniden kullanır; aile bireylerini tanıtma, aile bireylerinin yaptığı işleri anlatma, evin bölümlerini tanıtma, evde bulunan eşyaların yerini açıklama veya günlük yaşam içerisindeki görevleri ifade etme gibi farklı durumları canlandırır ve bu durumlara uygun ifadeler kullanılarak konuşur (D10.3, E2.3, SDB3.1). Öğrenciler konuşmalarını bağlama uygun şekilde yeniden düzenler, farklı kişilerle iletişim kurarken kullanılabilecek ifadeleri karşılaştırır ve uygun iletişim biçimlerini seçer (KB2.14).

Sürecin sonunda öğrenciler gerçekleştirdikleri konuşma etkinliklerini değerlendirir; ailelerini ve yaşadıkları evi tanıtan kısa konuşmalar yapar, arkadaşlarının konuşmalarını dikkatle dinler ve birbirlerinin konuşmalarına yönelik görüşlerini ifade eder (D14.1, SDB2.1,SDB2.2, SDB2.3).

Öğrencilerden yaşadıkları evi tanıtmaya yönelik sözlü ve yazılı bir çalışma gerçekleştirmeleri istenebilir. Bu kapsamda öğrencilerin evin bölümlerini (oda, mutfak, salon vb.), evde bulunan bazı eşyaları ve bu eşyaların birbirine göre konumlarını (altında, üstünde, yanında, sağında, solunda vb.) basit ve anlaşılır cümlelerle ifade etmeleri beklenebilir. Öğrencilerden evlerini tanıtırken uygun dil yapılarını kullanmaları, öğrendikleri sözcüklerden yararlanmaları ve konum bildiren ifadeleri doğru bir şekilde kullanmaları beklenebilir. Ayrıca öğrencilerin bilgileri mantıklı bir sıra içinde sunmaları ve anlatımlarını düzenli bir şekilde yapılandırmaları sağlanabilir.Performans görevi sonunda öğrenciler hazırladıkları kısa metni yazılı olarak sunar ve evlerini sınıf ortamında sözlü olarak tanıtır. Bu süreçte öğrencilerin kendilerini açık ve anlaşılır biçimde ifade etmeleri, doğru ve doğal konuşmaları ve iletişim kurmaları beklenir. Bu performans görevi kontrol listeleri, gözlem formları, dereceli puanlama anahtarları, öz / akran / grup değerlendirme formları ile değerlendirilebilir. Öğrencilerden aile bireylerini tanıtmaya yönelik sözlü bir çalışma gerçekleştirmeleri istenebilir. Bu kapsamda öğrencilerin aile üyelerini, bu kişilerin mesleklerini ve günlük yaşamda yaptıkları temel eylemleri basit ve anlaşılır cümlelerle ifade etmeleri beklenebilir. Ayrıca öğrencilerin aile bireylerinin bazı kişisel özelliklerini (sevecen, çalışkan vb.) uygun ifadelerle belirtmeleri desteklenebilir. Öğrencilerin ailelerini tanıtırken uygun dil yapılarını kullanmaları, öğrendikleri sözcük ve kalıplardan yararlanmaları, ifadelerini doğru biçimde kurmaları, bilgileri mantıklı bir sıra içinde sunmaları ve uygun kelime seçimleri yapmaları beklenebilir. Performans görevi sonunda öğrenciler ailelerini sınıf ortamında sözlü olarak tanıtabilir. Bu süreçte öğrencilerin kendilerini açık ve anlaşılır biçimde ifade etmeleri, doğru ve doğal konuşmaları, iletişim kurmaları ve arkadaşlarını dikkatle dinlemeleri beklenebilir. Bu performans görevi; öğrencilerin hedef kelime ve ifadeleri doğru ve bağlama uygun kullanmaları, anlaşılır ve doğru telaffuz etmeleri, kendilerini uygun dil yapılarıyla ifade edebilmeleri, iletişim kurabilmeleri ve etkinliklere aktif katılım sağlamaları ölçütlerine göre analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

LAZ.6.2.Y. 

"Ailem ve Evim" temasına yönelik yazma süreci, öğrencilerin aile bireylerine, aile bireylerinin mesleklerine, günlük yaşam içerisindeki rollerine, kişilik özelliklerine, evin bölümlerine, ev eşyalarına ve nesnelerin konumlarına ilişkin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla başlatılır (E1.1, E3.2). Öğrencilere aile bireyleri, meslekler, ev bölümleri ve eşyaların konumlarına ilişkin daha önce öğrenilen yapılar hatırlatılır ve "Ailemi ve Evimi Tanıtıyorum" yazma görevi tanıtılır. Öğrencilerden yazma görevinde ne yapılacağının anlaşılması istenebilir ve "Ailende kimler var?", "Annen ya da baban ne iş yapıyor?", "Evinizde hangi bölümler var?", "Eşyalar nerede bulunuyor?", "Aile bireylerini nasıl tanıtırsın?" gibi örnek sorular üzerinden konuya hazırlık yaptırılır (D2.1, KB2.8, OB1, SDB1.1).

Öğrencilere aile bireylerini tanıtma, meslekleri ifade etme, günlük yaşam içerisindeki görevleri belirtme, kişilik özelliklerini anlatma ve ev ortamını tanıtmaya yönelik kısa ve basit yazılı model metinler sunulur (E3.2, KB2.2). Öğrenciler bu metinleri inceleyerek yapı ve içerik hakkında farkındalık kazanır (D3.3,SDB1.2). "Bu benim annemdir.", "Babam … olarak çalışıyor.", "Kardeşim çok yardımseverdir.", "Kitap masanın üstündedir." gibi model metinler öğrenciler tarafından okunarak incelenir, ardından kopyalanarak yeniden yazılır (OB1).

Öğrenciler model metinlerden hareketle kendi yazılarını oluşturmaya yönlendirilebilir (E1.5). "Cümlemi Tamamlıyorum" etkinliği kapsamında öğrencilere eksik bırakılmış ifadeler verilebilir ("Bu benim …", "… olarak çalışıyor.", "… çok … biridir.", "… odadadır.", "… üstündedir.") ve bu cümlelerin kendilerine göre tamamlanması istenir. Daha sonra öğrenciler bu cümleleri bir araya getirerek ailelerini ve yaşadıkları evi tanıtan kısa bir metin oluşturur (E2.3, SDB1.2). Bu süreçte öğrenciler modeli kullanarak yeni içerik düzenler, kişisel bilgilerini yapılandırır ve yazılı üretim gerçekleştirir (D16.1, KB2.8).

Öğrenciler "Ailemi ve Evimi Tanıtıyorum" etkinliği kapsamında aile bireyleri, meslekler, kişilik özellikleri, evin bölümleri ve eşyaların konumlarını içeren kısa bir tanıtım metni yazar (D10.3, KB2.2). Öğrenciler yazarken uygun kelimeleri seçmeye, basit cümle yapıları kurmaya, bilgileri doğru sırayla düzenlemeye ve mesajlarını açık ve anlaşılır şekilde ifade etmeye dikkat eder. Yazılarında hangi bilgiyi önce, hangisinin sonra verilebileceğini planlar; benzer ve farklı bilgiler karşılaştırılarak anlamlı bir bütün oluşturur (E1.6, KB2.5, KB2.14, OB1).

Öğrenciler yazdıkları metinler üzerinde yeniden düzenleme çalışmaları yapar (D4.2). "Metnimi Geliştiriyorum" etkinliği kapsamında öğrenciler yazdıkları metni gözden geçirir, eksik ya da hatalı kısımları düzeltir, ifadelerini daha açık ve anlaşılır hâle getirir (E2.2, SDB2.1). Ardından öğrenciler yazılarını sınıf içinde paylaşır ve "Ailem ve Evim Panosu" etkinliği ile yazılar görsellerle birlikte sergilenir (OB4, SDB2.2, SDB2.3).

Sürecin son aşamasında öğrenciler yazma süreçlerini değerlendirir (KB2.14). "Kendimi Değerlendiriyorum" etkinliği kapsamında öğrenciler yazarken nelerin doğru yapılabildiğini, hangi bilgilerin açık şekilde ifade edilebildiğini ve hangi alanlarda gelişilmesi gerektiğini ifade eder (E2.1, SDB3.1). Ayrıca "Arkadaşımın Yazısını Okuyorum" etkinliği ile öğrenciler birbirlerinin yazılarını inceleyerek basit geri bildirimlerde bulunur, düşüncelerini paylaşır ve birbirlerine yapıcı öneriler sunar (D14.1, D15.1, SDB2.1, SDB2.2).

LAZ.6.2.

"Ailem ve Evim" temasına yönelik dil bilgisi seçme ve kullanma süreci, öğrencilerin aile bireylerini tanıtma, aile bireylerinin mesleklerini ve kişilik özelliklerini ifade etme, evin bölümlerini adlandırma, ev eşyalarını tanıtma ve nesnelerin konumlarını belirtmeye yönelik dil parçalarına doğal ve bağlam içinde aşinalık kazanmalarıyla başlatılır (E1.1, E3.2). Öğrencilere aile yaşamını ve ev ortamını yansıtan kısa diyaloglar, videolar ve görseller sunulur. Bu içeriklerde "Bu benim annemdir.", "Babam … olarak çalışıyor.", "Kardeşim çok yardımseverdir.", "Masa salondadır.", "Kitap masanın üstündedir." gibi ifadeler yer alır. Öğrenciler bu içerikleri dinleyerek, izleyerek ve inceleyerek hedef dil yapılarına genel bir aşinalık kazanır (OB1, OB2).

Öğrencilerin içerikte geçen aile bireylerine ilişkin ifadeleri, meslek bildiren yapıları, kişilik özelliklerini ifade eden sözcükleri, ev bölümlerini ve tekrar eden konum ifadelerini fark etmeleri sağlanır (E1.6, KB2.2). "Bul ve Göster" etkinliğinde öğrencilere dinledikleri ya da izledikleri içerikte geçen dil parçaları belirletilir; "Bu benim …", "… olarak çalışıyor.", "… çok … biridir.", "… odadadır.", "… üstündedir." gibi ifade kalıplarını işaretlemeleri, tekrar eden yapıları seçmeleri ve sınıfla paylaşmaları istenir (KB2.5, KB2.8, OB1,OB4).

Hedef dil yapılarını içeren ifadeler beden dili, görseller ve sözlü tekrarlarla sunulur (E3.2, OB4). Öğrenciler bu ifadeleri tekrar eder, taklit eder ve işitsel-görsel desteklerle dil yapılarını bütüncül olarak algılar (D3.3). "Bu benim annemdir.", "Babam … olarak çalışıyor." gibi ifadeler hem sözel hem fiziksel olarak öğrenciler tarafından canlandırılır. Öğrenciler aile bireylerini işaret ederek adlarını söyler, ev bölümlerini görseller üzerinden gösterir, nesnelerin konumlarını mekân ya da görseller üzerinden ifade eder (SDB2.1). Öğrenciler hedef dil parçalarını bağlam içinde tekrar eder (D3.4, E1.5). "Tekrar Zinciri" etkinliği ile öğrenciler sırayla aynı kalıbı farklı içeriklerle kullanır ("Bu benim …", "Bu benim …, … olarak çalışıyor.", "Bu benim …, … olarak çalışıyor, … çok … biridir.", "… odadadır ve … üstündedir."). Bu etkinlikte öğrenciler dil yapılarını otomatik olarak ve akıcı biçimde kullanır; öğrenilen ifadeleri genişleterek kullanır ve öğrenme sürecine aktif katılım gösterir (E2.3, E2.5, KB2.8).

"Canlandır ve Söyle" etkinliği ile öğrenciler duydukları ifadeleri fiziksel olarak canlandırır ve eş zamanlı olarak tekrar eder (D4.2, E2.1). Öğrenciler aile bireylerini tanıtma, yapılan işleri gösterme, ev bölümlerini belirtme ya da eşyaların yerini söyleme gibi durumları beden diliyle gösterirken aynı anda sözel olarak ifade eder (KB2.11, SDB2.2).

Öğrenciler öğrenilen dil yapılarını iletişim içinde kullanmaya başlar (E2.2, KB2.13). Grup çalışmalarıyla öğrenciler birbirlerine aile bireyleri, meslekler, kişilik özellikleri, ev bölümleri ve eşyaların konumları hakkında sorular sorar ve cevap verir. Öğrenciler "Ailende kimler var?", "Baban ne iş yapıyor?", "Hangi odada yaşıyorsun?", "Eşya nerede?" gibi sorulara cevap verirken hedef dil yapılarını kurallar düşünülmeden, doğal iletişim durumlarında içinde kullanır (D14.1, SDB2.1, SDB2.2, SDB2.3). Sürecin sonunda öğrenciler edinilen dil yapılarını farklı bağlamlarda kullanır (E1.4, KB2.8). Öğrenciler ailelerini tanıtırken, yaşadıkları evi anlatırken, arkadaşlarıyla iletişim kurarken, sınıf içinde sözlü ve yazılı ifadeler oluştururken öğrenilen dil parçalarını doğal biçimde kullanır (OB1, SDB1.1). Ayrıca farklı iletişim durumlarına göre ifadelerini yeniden düzenler, uygun dil kalıplarını seçer ve kendi yaşamlarıyla ilişkilendirerek kullanır (D10.3, KB2.14, SDB3.1).

LAZ.6.2.SÖS. 

"Ailem ve Evim" temasına yönelik sözcük seçme-kullanma sürecinde aile bireylerini, bu bireylerin mesleklerini ve yaptıkları eylemleri, evin bölümlerini ve ev eşyalarının konumlarını içeren görseller, kısa diyaloglar ve video kesitleri birlikte kullanılır (E1.1, E1.5, E3.2). Görseller izlenirken "anne", "baba", "doktor", "öğretmen", "mutfak", "salon", "masa", "kitap", "üstünde", "altında" gibi hedef sözcükler bütünsel olarak duyulur ve görülür. Bu sözcüklerin cümleler içinde tekrar edilmesi sağlanır ve öğrencilerin dikkatle dinleyerek takip etmesi beklenir (SDB1.2, OB4, KB2.2, D4.2). Süreç ilerledikçe duyulan hedef sözcükler sesli olarak tekrar edilir. "Baba", "doktor", "çalışır", "mutfak", "masa", "üstünde" gibi sözcükler görsellerle birlikte açık ve anlaşılır biçimde söylenir (E3.2, D3.3). Tekrar sırasında doğru ve özenli söyleyişe dikkat edilir ve öğrencilerin bu söyleyişleri benimsemesi desteklenir (E2.5, SDB2.1, D3.4).

İzleme ve dinleme sırasında hedef sözcüklerin hangi bağlamda kullanıldığı fark edilir. "doktor" sözcüğünün "Hastanede çalışır." ifadesiyle, "mutfak" sözcüğünün "Yemek yapar." ifadesiyle, "masa" sözcüğünün "üstünde" ifadesiyle birlikte kullanıldığı görülür (E3.2, E3.8). Bu bağlamların öğrenciler tarafından takip edilmesi ve anlamın bu ilişkiler üzerinden kurulması sağlanır (KB2.5, KB2.7, D4.2).

Duyulan ve tekrar edilen sözcükler zihindeki mevcut kavramlarla ilişkilendirilir. "anne", "baba" gibi sözcükler aileyle; "mutfak", "oda" gibi sözcükler evle; "masa", "kitap" gibi sözcükler günlük yaşam nesneleriyle ilişkilendirilir. "üstünde", "altında" gibi konum ifadeleri gerçek nesneler üzerinde gösterilerek somutlaştırılır ve öğrencilerin bu ilişkileri günlük yaşamla bağlantılandırması desteklenir (E1.6, KB2.8, SDB2.1).

Hedef sözcüklerin anlamları bağlam içinde netleşir. Görseller üzerinde doğru sözcük seçilerek eşleştirme yapılır; "doktor" doğru kişiyle, "mutfak" doğru mekânla, "masa" doğru eşya ile, "üstünde-altında" doğru konumla ilişkilendirilir. Yanlış ve doğru kullanımlar karşılaştırılır ve doğru seçimlerin yapılması sağlanır (KB2.5, KB2.10, OB1). İlişkilendirilen sözcükler farklı bağlamlarda kullanılmaya başlanır. "Babam doktordur.", "Annem mutfakta.", "Kitap masanın üstünde." gibi ifadelerde uygun sözcükler seçilerek kullanılır. Eksik bırakılan cümlelerde doğru sözcük seçilerek boşluklar tamamlanır. Bu süreçte öğrencilerin doğru ve yerinde sözcük seçimiyle anlamlı ifadeler oluşturması desteklenir (E3.2, KB2.8). Süreç ilerledikçe hedef sözcükler farklı iletişim durumlarında kullanılmaya devam eder. İkili grup etkileşimlerinde sorular yöneltilir ve cevaplar verilir. Uygun sözcüklerin seçilmesi ve ifadelerin karşılıklı olarak paylaşılmasıyla iletişim sürdürülür. Bu süreçte öğrencilerin birbirlerini dinleyerek uygun sözcüklerle iletişim kurması desteklenir ve sözcük kullanımı doğal biçimde yerleşir (E2.3, SDB2.1, SDB2.2, D14.1).

LAZ.6.2.SES. 

"Ailem ve Evim" temasına yönelik sesletim seçme ve kullanma süreci, öğrencilerin aile bireylerini tanıtma, aile bireylerinin mesleklerini ve kişilik özelliklerini ifade etme, evin bölümlerini adlandırma ve nesnelerin konumlarını belirtmeye yönelik hedef sesletim unsurlarına dikkat ederek dinlemeleriyle başlatılır. Öğrencilere aile yaşamını ve ev ortamını yansıtan kısa diyaloglar, ses kayıtları ve videolar sunulabilir. Bu içeriklerde "Bu benim annemdir.", "Babam … olarak çalışıyor.", "Kardeşim çok yardımseverdir.", "Masa salondadır.", "Kitap masanın üstündedir." gibi ifadeler doğal bir akış içinde yer alabilir (E3.2, OB1, OB2). Öğrenciler bu ifadeleri dinlerken Lazcaya özgü sesler, sözcük vurgusu, tonlama ve konuşma akıcılığına dikkat eder.

Öğrencilerin hedef sesletim unsurlarını fark etmeleri sağlanır (E1.6). "Dinle-Fark Et" etkinliğinde öğrenciler belirli sözcüklerin ve ifadelerin nasıl söylendiğine dikkat eder; özellikle aile bireylerini tanıtırken, meslekleri söylerken, kişilik özelliklerini ifade ederken ya da nesnelerin konumlarını belirtirken kullanılan vurgu ve tonlamayı ayırt eder. Öğrenciler duydukları sesletim özelliklerini işaretler, benzer ses özelliklerini belirler ve sınıfla paylaşır (KB2.2, OB1, SDB1.2).

Öğrenciler hedef sesletim unsurlarını tekrar ederek pekiştirir (E1.5). "Tekrar ve Taklit" etkinliği kapsamında öğretmen seslendirmesinin ya da ses kaydının ardından ifadeler doğru telaffuzla tekrar ettirilebilir. Öğrenciler aile bireylerini tanıtma, meslekleri ifade etme, ev bölümlerini söyleme ve nesnelerin konumlarını belirtme ifadelerini vurgu, tonlama ve akıcılığa dikkat ederek bireysel ve grup hâlinde seslendirir (E3.2, SDB2.1).

Öğrenciler hedef sesletim unsurlarını farklı bağlamlarda tanımaya yönlendirilir (KB2.7). "Nerede Duydun?" etkinliğinde öğrencilere aynı ifadeler farklı iletişim durumları içinde dinletilir ve öğrenciler hangi sözcük ya da ifadenin nasıl söylendiğini tanır. Örneğin "Bu benim annemdir." ifadesi aileyi tanıtma, arkadaşla konuşma ya da sınıfa kendini tanıtma bağlamlarında dinletilir ve öğrenciler ortak sesletim özelliklerini fark eder (OB1, OB4).

Öğrencilerin doğru sesletimi kendiliğinden seçerek kullanmaları sağlanır (E2.3, E2.5). "Hangisi Doğru?" etkinliğinde öğrencilere aynı ifadenin farklı sesletimlerle söylendiği örnekler sunulur ve öğrencilerden doğru olanı seçmeleri istenir. Ardından "Seç ve Söyle" etkinliği ile öğrenciler doğru sesletimi seçtikleri ifadeleri kendi cümleleri içinde kullanarak yeniden üretir (D16.1, KB2.8).

Öğrenciler sesletim unsurlarını iletişim içinde kullanır (E2.1, SDB2.1). Grup çalışmalarıyla öğrenciler birbirlerine aile bireyleri, meslekler, kişilik özellikleri, ev bölümleri ve eşyaların konumları hakkında sorular sorar ve cevap verirken öğrendikleri ifadeleri doğru sesletimle kullanır. "Sor-Cevapla" etkinliğinde öğrenciler konuşurken doğru vurguya, tonlamaya ve akıcılığa dikkat eder (D4.2, D14.1, SDB2.2, SDB2.3).

Sürecin sonunda öğrenciler öğrendikleri sesletim unsurlarını farklı bağlamlarda kullanarak kalıcı hâle getirir. Öğrenciler hem konuşma hem de ailelerini ve yaşadıkları evi tanıtma etkinliklerinde doğru telaffuz, vurgu ve tonlamayı doğal bir şekilde kullanır; farklı kişilerle iletişim kurarken sesletim özelliklerini bağlama uygun biçimde düzenler (D10.3,KB2.8, KB2.14, SDB3.1).

1. Etkinlik: Benim Evim-Mini Tanıtım

Öğrencilerden kendi evlerini basit bir çizimle göstermeleri istenebilir. Çizimde odalar, temel eşyalar ve evde yaşayan aile bireylerine ilişkin unsurlar yer alabilir.

Hazırlık sürecinde öğrenciler aile bireyleri, aile bireylerinin meslekleri, günlük yaşamda yaptıkları eylemler, kişilik özellikleri, ev bölümleri, eşyalar ve konum ifadeleri ile ilgili yapıları tekrar edebilir. Farklı odaların özellikleri, aile bireylerinin kullandıkları alanlar ve günlük yaşam içerisindeki görevleri karşılaştırmalı olarak ele alınabilir.

Uygulama aşamasında öğrenciler kendi çizimleri üzerinden kısa bir anlatım oluşturabilir. Öğrencilerin aile bireylerini, aile bireylerinin mesleklerini ve kişilik özelliklerini, ev bölümlerini, eşyaları ve konum ifadelerini birlikte kullanmaları sağlanabilir. Öğrencilerden anlatımlarında aile bireylerinin ev içerisindeki günlük yaşam durumlarını, kullandıkları alanları ve tercihlerini nedenleriyle birlikte ifade etmeleri beklenebilir ("Annem öğretmendir ve çalışma odasında ders hazırlar.", "Kardeşim oyunseverdir ve odasında oyun oynar.", "Salonu seviyorum çünkü büyük.", "Mutfak küçük ama kullanışlı." gibi). İsteyen öğrencilerin anlatımlarını sözlü, yazılı veya görsel destekli şekilde sunmaları sağlanabilir. Öğrencilerin birden fazla yapıyı bir arada kullanarak daha geniş anlatım oluşturması desteklenebilir.

Etkinlik sonunda öğrenciler kendi yaşam alanlarını, aile bireylerini, günlük yaşam içerisindeki rolleri ve ev ortamındaki ilişkileri betimleyerek ve neden-sonuç ilişkisi kurarak ifade edebilir.

2. Etkinlik: Gizli Ev-Tahmin Oyunu

Öğrencilerden bir oda veya ev bölümü seçmeleri ve bunu doğrudan söylemeden betimlemeleri istenebilir.

Hazırlık sürecinde öğrenciler aile bireyleri, aile bireylerinin meslekleri, günlük yaşamda yaptıkları eylemler, kişilik özellikleri, ev bölümleri, eşyalar ve konum ifadeleri ile ilgili betimleme yapıları üzerinde çalışabilir. Farklı odaların özellikleri, bu alanları kullanan aile bireyleri ve günlük yaşam içerisindeki kullanım amaçları benzer ve farklı yönleriyle karşılaştırabilir.

Uygulama aşamasında öğrenciler seçtikleri oda ile ilgili ipuçları oluşturabilir. İpuçlarının birden fazla özellik içermesi beklenebilir ("İçinde masa var.", "Genelde yemek yapılır.", "Salondan daha küçük.", "Annem burada yemek yapar.", "Babam çalışkan olduğu için burada çalışır.", "Kardeşim oyunseverdir ve burada vakit geçirir." gibi). Diğer öğrenciler bu ipuçlarına göre tahmin yapabilir. Süreç içerisinde öğrencilerin soru sorması, aile bireyleri ile mekânlar arasında ilişki kurması, karşılaştırma yapması ve iletişimi sürdürmesi desteklenebilir.

Etkinlik sonunda öğrenciler ev bölümlerini, aile bireylerinin günlük yaşam içerisindeki rollerini, kişilik özelliklerini ve ev ortamındaki kullanım alanlarını betimleyerek, karşılaştırarak ve tahmin ederek hedef dil yapılarını anlamlı iletişim durumlarında kullanabilir.

Uygulama aşamasında öğrenciler seçtikleri oda ile ilgili ipuçları oluşturabilir. İpuçlarının birden fazla özellik içermesi beklenebilir ("İçinde masa var.", "Genelde yemek yapılır.", "Salondan daha küçük.", "Annem burada yemek yapar.", "Babam çalışkan olduğu için burada çalışır.", "Kardeşim oyunseverdir ve burada vakit geçirir." gibi). Diğer öğrenciler bu ipuçlarına göre tahmin yapabilir. Süreç içerisinde öğrencilerin soru sorması, aile bireyleri ile mekânlar arasında ilişki kurması, karşılaştırma yapması ve iletişimi sürdürmesi desteklenebilir. Etkinlik sonunda öğrenciler ev bölümlerini, aile bireylerinin günlük yaşam içerisindeki rollerini, kişilik özelliklerini ve ev ortamındaki kullanım alanlarını betimleyerek, karşılaştırarak ve tahmin ederek hedef dil yapılarını anlamlı iletişim durumlarında kullanabilir.

1. Etkinlik: Benim Aile Kartlarım

Öğrencilere temel aile bireyleri, aile bireylerinin meslekleri, günlük eylemler, kişilik özellikleri, ev bölümleri, ev eşyaları, konum ifadeleri ve basit cümle yapılarını içeren görsellerle desteklenmiş kartlar sunulabilir. Kartlarda anne, baba, kardeş gibi aile bireyleri; öğretmen, doktor gibi meslekler; yardımsever, çalışkan gibi kişilik özellikleri; mutfak, salon, oda gibi ev bölümleri; masa, kitap, koltuk gibi eşyalar ve üstünde, altında, yanında gibi konum ifadelerini temsil eden görseller yer alabilir.

Hazırlık sürecinde öğrenciler görselleri inceleyerek aile bireylerine, mesleklere, günlük eylemlere, kişilik özelliklerine, ev bölümlerine, eşyalara ve konum ifadelerine ait temel sözcükleri tekrar edebilir. Öğrenciler görseller ile sözcükleri eşleştirerek anlamlarını pekiştirebilir. Ardından öğrencilerden kartları kategorilere (aile bireyleri, meslekler, eylemler, kişilik özellikleri, ev bölümleri, eşyalar, konum ifadeleri) ayırmaları istenebilir. Uygulama aşamasında öğrencilerden kartları seçmeleri istenebilir.

İlk aşamada öğrencilerin tek kelimelik ifadeler ("anne", "baba", "mutfak", "masa" gibi) kullanması sağlanabilir. Daha sonra öğrencilerin kısa cümler ("Annem öğretmendir.", "Babam çalışır.", "Yardımsever kardeşim.", "Masa salonda." gibi) kurması desteklenebilir. Sürecin ilerleyen aşamasında öğrencilerden bu ifadeleri birleştirerek basit cümleler ("Annem öğretmendir ve okulda çalışır.", "Babam çalışkandır ve çalışma odasında çalışır.", "Kardeşim oyunseverdir ve odasında oyun oynar.", "Kitap masanın üstündedir." gibi) kurmaları beklenebilir. Gerektiğinde boşluk doldurma şeklinde yapılandırılmış cümle kalıpları sunulabilir. Öğrencilerin oluşturdukları cümleleri tekrar etmeleri, aile bireyleri ile günlük yaşam, mekân-eşya ilişkileri kurmaları ve benzer yapılar oluşturmaları desteklenebilir.

Etkinlik sonunda öğrenciler seçtikleri kartlardan hareketle aile bireylerini, aile bireylerinin mesleklerini ve kişilik özelliklerini, günlük yaşam içerisindeki eylemleri, ev bölümlerini, ev eşyalarını ve nesnelerin konumlarını basit ve anlaşılır cümlelerle ifade edebilir.

2. Etkinlik: Evde Nerede?

Öğrenciye ev bölümlerini içeren basit bir plan (oda, mutfak, salon), aile bireylerini, aile bireylerinin mesleklerini, günlük yaşamda yaptıkları eylemleri ve temel ev eşyalarını yansıtan görseller sunulabilir. Ev eşyaları, aile bireyleri ve günlük yaşam durumlarını gösteren kartlar ayrı kartlar hâlinde sunulabilir.

Hazırlık sürecinde öğrenciler aile bireyleri, aile bireylerinin meslekleri, günlük yaşamda yaptıkları eylemler, kişilik özellikleri, ev bölümleri, eşyalar ve konum ifadeleri ile ilgili temel sözcükleri tekrar edebilir ve görsellerle eşleştirebilir. Öğrencilerden aile bireylerini, eşyaları ve günlük yaşam durumlarını doğru bölümlerle eşleştirmeleri istenebilir.

Uygulama aşamasında öğrencilerden aile bireylerini ve eşyaları ev planı üzerinde uygun yerlere yerleştirmeleri istenebilir. İlk aşamada öğrencilerin tek kelimelik cevaplar ("mutfak", "oda", "anne", "baba" gibi) vermesi sağlanabilir. Daha sonra öğrencilerin kısa ifadeler kullanması ("Annem mutfakta.", "Babam odada.", "Masa salonda." gibi) desteklenebilir.

Sürecin ilerleyen aşamasında öğrencilerden konum ve günlük yaşam bildiren basit cümleler ("Annem öğretmendir ve çalışma odasında çalışır.", "Babam çalışkandır ve salonda dinlenir.", "Kardeşim oyunseverdir ve odasında oyun oynar.", "Masa odada.", "Çanta dolapta", "Kitap masanın üstündedir." gibi) kurmaları beklenebilir. Konum ifadeleri ve aile bireylerinin günlük yaşam durumlarını ifade eden yapılar yapılandırılmış şekilde sunulabilir ve öğrencilerin bu yapıları tekrar ederek kullanması sağlanabilir.

Etkinlik sonunda öğrenciler aile bireylerini, aile bireylerinin mesleklerini ve kişilik özelliklerini, günlük yaşam içerisindeki eylemleri, ev bölümlerini ve eşyaların konumlarını basit ve anlaşılır şekilde ifade edebilir.