T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI

Yaşayan Dil ve Lehçeler Dersi (Lazca) 6.Sınıf

1. Tema: Vücudum

Bu tema, öğrencilerin vücut, giyim ve sağlığa ilişkin temel iletişim durumlarında Lazca kullanımını desteklemek amacıyla yapılandırılmıştır. Tema; vücudun bölümleri, kıyafetler ve sağlığa ilişkin iletişim bağlamlarını kapsamaktadır. Öğrenme sürecinde öğrencilerin fiziksel özellikleri, günlük yaşamda kullandıkları eşyaları ve temel sağlık durumlarını hedef dilde anlamlı ve iletişim odaklı etkileşimler aracılığıyla ifade etmeleri desteklenmektedir. Temanın temel amacı, öğrencilerin vücut, giyim ve sağlığa ilişkin temel iletişim becerilerini etkili ve işlevsel biçimde kullanmalarını sağlamaktır.
Ders Saati
16
Alan Becerileri

YDAB1. Dinleme / İzleme-Anlamlandırma

YDAB2. Okuma-Anlamlandırma

YDAB3. Konuşma-Anlatma

YDAB4. Yazma-Anlatma

YDDB1. Dil Bilgisi Seçme-Kullanma

YDDB2. Sözcük Seçme-Kullanma 

YDDB3. Sesletim Seçme-Kullanma

Kavramsal Beceriler

-

Eğilimler

E1.3. Azim ve Kararlılık, E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik), E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E1.6. Seçicilik, E2.1. Empati, E2.2. Sorumluluk, E2.3. Girişkenlik, E2.5. Oyunseverlik, E3.2. Odaklanma, E3.3. Yaratıcılık, E3.8. Soru Sorma

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB2.3. Sosyal Farkındalık, SDB3.1. Uyum, SDB3.2. Esneklik, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

Değerler

D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D6. Dürüstlük, D8. Mahremiyet, D9. Merhamet, D10. Mütevazılık, D12. Sabır, D13. Sağlıklı Yaşam, D14. Saygı, D15. Sevgi, D16. Sorumluluk, D18. Temizlik

Okuryazarlık Becerileri

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB5. Kültür Okuryazarlığı, OB9. Sanat Okuryazarlığı

Disiplinler Arası İlişkiler
Türkçe, Sosyal Bilgiler, Matematik, Görsel Sanatlar, Yabancı Dil, Fen Bilimleri, Müzik, Beden Eğitimi ve Spor, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım
Beceriler Arası İlişkiler
KB2.2. Gözlemleme, KB2.3. Özetleme, KB2.4. Çözümleme, KB2.5. Sınıflandırma, KB2.7. Karşılaştırma, KB2.8. Sorgulama, KB2.13. Yapılandırma, KB2.14. Yorumlama
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

LAZ.6.1.D. "Vücudum" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri dinleyebilme / izleyebilme-anlamlandırabilme

a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek dinleme / izlemeye hazırlık yapar.

b) Temaya ilişkin temel bilgileri; ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak bir araya getirir.

c) Temayı, temel ayrıntılar ve ipuçlarından hareketle anlamlandırır.

ç) Temaya ilişkin anlayışını bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır. 

LAZ.6.1.O. "Vücudum" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri okuyabilme- anlamlandırabilme

a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek okumaya hazırlık yapar.

b) Temaya ilişkin temel bilgileri; ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak bir araya getirir.

c) Temaya ilişkin temel bilgileri; ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak anlamlandırır.

ç) Temaya ilişkin anlayışını bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.

LAZ.6.1.K. "Vücudum" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle konuşabilme- anlatabilme

a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek konuşmaya hazırlık yapar. 

b) Konuşma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını gözlemleyerek taklit eder ve tekrarlar.

c) Konuşma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını kullanarak taklit yoluyla sözlü içerik oluşturur.

ç) Temaya ilişkin iletişim sürecini dikkate alarak konuşmanın içeriğini yapılandırır ve uygulamaya geçirir.

d) Temaya ilişkin iletişim sürecini dikkate alarak sözlü içeriği yeniden yapılandırır ve iletişim kurar.

e) Temaya ilişkin konuşma sürecini bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.

LAZ.6.1.Y. "Vücudum" temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle yazabilme- anlatabilme

a) Temaya ilişkin ön bilgilerini ve deneyimlerini harekete geçirerek yazmaya hazırlık yapar. 

b) Yazma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını inceleyerek modelden kopyalar.

c) Yazma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını kullanarak yazılı içerik oluşturur.

ç) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yapılandırır ve uygulamaya geçirir.

d) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yeniden yapılandırır ve iletişim kurar.

e) Temaya ilişkin yazma sürecini bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.

LAZ.6.1.DBS. "Vücudum" temasında sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun dil bilgisi seçebilme-kullanabilme

Temaya uygun dil bilgisi yapılarını seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.

LAZ.6.1.SÖS. "Vücudum" temasında sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sözcük seçebilme-kullanabilme

Temaya uygun sözcükleri seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.

LAZ.6.1.SES. "Vücudum" temasında sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sesletimi seçebilme-kullanabilme

Temaya uygun sesletimi seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.

İçerik Çerçevesi

Tema: Vücudum

Alt Temalar

Vücudun Bölümleri

Kıyafetler

Sağlık

İşlevsel Cümle Yapıları

Kendini Tanıtma ve Betimleme: "Ma gundze do uça tomalepe miğun."

Vücut Bölümlerini ve Fiziksel Özellikleri İfade Etme: "Jur xe miğun, Gundze boi miğun."

Kıyafetleri ve Sahip Olunan Eşyaları İfade Etme: "Uça tişorťi miğun, Mç̌ita modvalu miğun."

 Soru Sorma ve Cevap Verme: "So gatzǩunen?", "Ti matzǩunen."

Basit Diyaloglar Kurma: "Si xeşťaťi giğuni?", "Jur xeşťaťi miğun."

Hedef Dil Bilgisi Yapıları

Vücut Bölümlerini İfade Etmede Kullanılan Yapı: "Jur xe miğun.", "Gundze boi miğun." 

Fiziksel Özellikleri Belirtme Yapısı: "Gundze boi miğun.", "Mçxu toli miğun."

Sahiplik Bildirme Yapısı (Kıyafet ve Eşyalar): "Uça tişorťi miğun.", "Si modvalu giğun."

Tekil-Çoğul Kullanımı: "Xe-xepe, Toli-tolepe"

Soru Oluşturma Yapıları: "So gatzǩunen?"

Basit Yanıt Yapıları: "Ti matzǩunen.", "Jur xe miğun."

Sesletim

Lazcaya Özgü Seslerin Telaffuzu: "ǩ, ç̌, p̌, x" 

Farklı Seslerin Kelime İçinde Kullanımı: "nuǩu, p̌ici, çxindi, uciǩumbi, xeşťaťi"

Hedef Sözcükler

 ti, toma, toli, çxindi, leşǩi, xarayi, uci, p̌içi, ali, nuǩu, mxuci, umpa, xe, burguli, nena, şǩa, korba, ǩiti, ťriǩi, kuçxe, gundze, mǩule, mskva, beti, mçxu, mç̌ipe, tişorťi, porça, pontuli, cekeťi, kudi, modvalu, tzineǩi, foga, xeşťatťi, matzindi, şǩatzale, uciǩumbi, otole

Anahtar Kavramlar

geçici rahatsızlıklar, betimleme, dış görünüş, fiziksel özellikler, kendini tanıtma, kıyafetler, sahiplik, tekil-çoğul, vücut bölümleri, yer bildirme.

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Öğrenme çıktıları; çalışma kâğıtları, kısa yazma ve konuşma uygulamaları, kontrol listeleri, gözlem formları, öğrenme günlüğü, yansıtıcı günlükler, kelime ilişkilendirme ve kümeleme etkinlikleri, zihin haritaları, öz / akran / grup değerlendirme formları, dijital üretimler (poster, video, ses kaydı), performans görevleri, öğrenme duvarı veya bülten panosu çalışmaları ile değerlendirilebilir.

1. Performans Görevi: Kendimi Sözlü Tanıtıyorum

Öğrencilerden kendilerini tanıtmaya yönelik sözlü bir çalışma gerçekleştirmeleri istenebilir. Bu kapsamda öğrencilerin vücut bölümlerini, fiziksel özelliklerini, bedenleriyle ilgili temel özelliklerini, sahip oldukları kıyafetleri ve kişisel eşyalarını, ayrıca yaşadıkları yer ve kendilerine ait bazı bilgileri basit ve anlaşılır cümlelerle ifade etmeleri beklenebilir. Öğrencilerin kendilerini tanıtırken uygun dil yapılarını kullanmaları, öğrendikleri kelime ve kalıplardan yararlanmaları, isimlerin tekil ve çoğul biçimlerini uygun bağlamlarda kullanmaları desteklenebilir.

Öğrencilerin kendilerini tanıtırken duyu organlarını ve bu organların işlevlerini uygun fiillerle ilişkilendirerek ifade etmeleri, "… ile …" yapısını kullanmaları, günlük yaşamda bedenleriyle gerçekleştirdikleri temel eylemleri basit cümlelerle anlatmaları, beden durumlarını, fiziksel özelliklerini ve sağlıkla ilgili temel durumlarını uygun ifadelerle dile getirmeleri beklenebilir. Öğrencilerin ifadelerini doğru ve anlaşılır biçimde kurmaları, uygun kelimeleri seçmeleri ve anlatımlarını mantıklı bir sıra içinde sunmaları desteklenebilir.

Performans görevi sonunda öğrenciler kendilerini sınıf ortamında sözlü olarak tanıtabilir. Bu süreçte öğrencilerin kendilerini açık ve anlaşılır biçimde ifade etmeleri, doğru ve doğal konuşmaları, soru sormaları, sorulara uygun cevap vermeleri, iletişim kurmaları ve arkadaşlarını dikkatle dinlemeleri beklenebilir.

Performans görevi; öğrencilerin hedef kelime ve ifadeleri doğru ve bağlama uygun kullanmaları, anlaşılır ve doğru telaffuz etmeleri, uygun dil yapılarını kullanmaları, iletişim kurabilmeleri ve etkinliklere aktif katılım sağlamaları ölçütlerine göre analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

2. Performans Görevi: Benim Profilim

 Öğrencilerden kendilerini tanıtan bir profil çalışması hazırlamaları istenebilir. Bu kapsamda öğrencilerin vücut bölümlerini, fiziksel özelliklerini, dış görünümlerini, duyu organlarını, sahip oldukları kıyafetleri ve kişisel eşyalarını basit çizimler, semboller veya görsellerle ifade etmeleri beklenebilir. Öğrencilerin hazırladıkları çalışmada uygun kelime ve ifadeleri kullanmaları, isimlerin tekil ve çoğul biçimlerinden uygun bağlamlarda yararlanmaları desteklenebilir.

Ayrıca öğrencilerin hazırladıkları görselleri destekleyecek şekilde kendileri hakkında basit ve anlaşılır cümleler kurmaları, vücut bölümlerini ve fiziksel özelliklerini tanıtmaları, duyu organlarının işlevlerini "… ile …" yapısını kullanarak ilişkilendirmeleri, günlük yaşamda bedenleriyle gerçekleştirdikleri temel eylemleri ifade etmeleri, beden durumlarını, fiziksel hislerini, sağlıkla ilgili temel durumlarını ve vücut bölümlerinde hissettikleri ağrı gibi durumları uygun ifadelerle dile getirmeleri beklenebilir.

Öğrencilerin dil yapılarını doğru kullanmaları ve bilgilerini düzenli bir biçimde sunmaları desteklenebilir. Performans görevi sonunda öğrenciler hazırladıkları görsel çalışmaları sınıf ortamında sözlü olarak sunabilir. Bu süreçte öğrencilerin görselleri ile sözlü anlatımları arasında ilişki kurmaları, kendilerini açık ve anlaşılır biçimde ifade etmeleri, doğru ve doğal konuşmaları, soru sormaları, sorulara uygun cevap vermeleri ve iletişim kurmaları beklenebilir. Performans görevi öğrencilerin hedef kelime ve ifadeleri doğru ve bağlama uygun kullanmaları, anlaşılır ve doğru telaffuz etmeleri, uygun dil yapılarını kullanmaları, iletişim kurabilmeleri ve etkinliklere aktif katılım sağlamaları ölçütlerine göre analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Temel Kabuller

Öğrencilerin önceki öğrenmelerine dayalı olarak kendilerini tanıtmaya yönelik temel ifadelere ana dillerinde hâkim oldukları, bunun hedef dilde yeni kelime ve dil yapılarını öğrenmelerini desteklediği kabul edilmektedir. Ayrıca öğrencilerin bedenleri, fiziksel özellikleri, kullandıkları kıyafetler ve temel sağlık durumlarına ilişkin deneyim sahibi oldukları ve bunları ana dillerinde ifade edebildikleri değerlendirilmektedir. Önceki öğrenmelerine bağlı olarak basit cümle yapıları ile temel soru-cevap kalıplarını tanıdıkları ve sözlü iletişim kurabildikleri; bu yapıların vücut bölümleri, duyu organları, fiziksel özellikler, sağlık durumları, sahiplik ifadeleri ile tekil ve çoğul kullanımlar bağlamında genişletilerek kullanılacağı öngörülmektedir.

Ön Değerlendirme Süreci

Öğrencilerin kendilerini tanıtma ve bedenlerine ilişkin temel kavramlara yönelik hazır bulunuşluk düzeylerini belirlemek amacıyla derse kısa bir tanışma etkinliğiyle başlanabilir. Bu kapsamda "Hangi kıyafetlere sahipsin?", "Vücudunun bölümlerini gösterebilir misin?" gibi sorular yöneltilerek yanıtları gözlemlenebilir. Ardından öğrencilerden kendilerini basit ifadelerle tanıtmaları istenerek cümle kurma, fiziksel özelliklerini ifade etme ve sözlü iletişim becerileri değerlendirilebilir.

 Vücut bölümleri, duyu organları, kıyafetler, sağlık durumları ve günlük yaşama ilişkin görsellerden yararlanılarak bu kavramlara yönelik ön bilgileri ile organ-eylem ilişkisi kurma, tekil ve çoğul kullanımları ayırt etme ve sağlıkla ilgili temel durumları ifade etme becerileri gözlemlenebilir. Elde edilen bulgular doğrultusunda öğretim süreci öğrencilerin ilgi, ihtiyaç ve seviyelerine uygun olarak planlanabilir.

Köprü Kurma

"Vücudum" temasında öğrencilerin önceki öğrenmelerine dayalı olarak edindikleri kendini tanıtma, basit cümle yapıları ve günlük yaşamda sık kullanılan ifadelerle iletişim kurma becerileri ile vücut bölümlerini adlandırma, fiziksel özellikleri betimleme, duyu organlarının işlevlerini, sağlık durumlarını ve kıyafetlere ilişkin temel yapıları ifade etme becerileri arasında ilişki kurmaları desteklenebilir.

Önceki öğrenmelerini yeni bağlamlara aktarmaları teşvik edilerek kendilerini fiziksel özellikleriyle tanıtmaları, vücut bölümleri, kıyafetleri ve sağlık durumları hakkında iletişim kurmaları desteklenebilir. Günlük yaşam deneyimlerinden yararlanmalarına fırsat sunularak duyu organlarını gerçekleştirdikleri eylemlerle ilişkilendirmeleri, kendilerini ve çevrelerindeki kişileri betimlemeleri, öğrendikleri yapıları günlük yaşamla ilişkilendirmeleri ve önceki öğrenmeleriyle yeni öğrenmeleri arasında anlamlı bağlar kurmaları sağlanabilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

LAZ.6.1.D.

"Vücudum" temasına yönelik dinleme / izleme-anlamlandırma süreci, öğrencilerin bedenlerine, fiziksel özelliklerine ve günlük yaşamda kullandıkları kıyafetlere ilişkin önceki deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla vücut bölümleri, dış görünüş, kıyafetler ve sağlık durumlarını yansıtan görseller üzerinden başlatılır (E1.4, E1.5, E1.6, KB2.2). İnsan bedeni, yüz bölümleri, duyu organları, farklı kıyafetler ve günlük yaşamda karşılaşılabilecek temel sağlık durumlarını içeren görseller incelenerek "Kim var?", "Bu kişinin hangi vücut bölümleri görünüyor?", "Nasıl görünüyor olabilir?", "Üzerinde neler var?", "Ne hissediyor olabilir?", "Sen kendi bedenini nasıl anlatırsın?" gibi sorulara yönelik düşünceler oluşturulur (E3.2, OB4). Öğrenciler kendi günlük yaşam deneyimlerinden örnekler vererek görsellerdeki unsurlar ile kendi deneyimleri arasında temel ilişkiler kurar, bedenlerine ilişkin farkındalık geliştirir ve dinleyecekleri / izleyecekleri içerik hakkında tahminlerde bulunur (E3.8, OB1, SDB1.1, KB2.8).

Kısa bir ses kaydı, video ya da vücut bölümlerini adlandırma, fiziksel özellikleri betimleme, kıyafetleri tanıtma, duyu organlarını işlevleriyle ilişkilendirme ve sağlık durumlarını ifade etmeye yönelik basit diyaloglardan kesitler sunularak öğrencilerin görsel ve işitsel ipuçlarına dayanarak içerik hakkında tahminlerini geliştirmeleri sağlanır (E3.2, OB2, KB2.8). Öğrenciler içerikte kimlerin konuştuğunu, kişilerin hangi vücut bölümlerinden söz ettiklerini, fiziksel özelliklerin nasıl ifade edildiğini, hangi kıyafetlerin tanıtıldığını ve sağlık durumlarının nasıl belirtildiğini öngörmeye çalışır (D3.1, D10.3). Bu süreçte öğrencilerin empati kurmaları, iletişim kurmaları, akranlarıyla iş birliği içinde düşüncelerini paylaşmaları ve etkinliklere aktif katılım göstermeleri desteklenir (E2.3, SDB2.1, SDB2.2, SDB2.3).

''Vücudum'' temasına uygun dinleme / izleme metni kesintisiz olarak sunulur. Bu metinde vücut bölümlerine ilişkin temel kelimeler, fiziksel özellikleri ifade eden yapılar, duyu organları ve işlevleri, kıyafetlere ilişkin temel ifadeler, sahiplik bildiren yapılar ve sağlık durumlarını ifade etmeye yönelik temel kalıplar ("Benim iki elim var.", "Gözlerimle görüyorum.", "Kırmızı bir tişörtüm var.", "Başım ağrıyor." vb.) yer alır (E3.2, OB1). Bu aşamada öğrenciler dinledikleri / izledikleri içeriğin konusunu genel olarak algılar, içerikte geçen temel kelimeleri, iletişim yapılarını ve basit ayrıntıları ayırt eder, tanımlar ve beden sağlığına ilişkin temel farkındalık geliştirir (D13.4, KB2.2,KB2.3).

Dinleme / izleme sonrasında içerikte geçen vücut bölümleri, fiziksel özellikler, duyu organları, kıyafetler ve sağlık durumlarına ilişkin ifadeler görseller, kartlar ve dijital materyaller aracılığıyla yeniden ele alınır (E3.2,OB4). Öğrenciler başlangıçta yaptıkları tahminleri gözden geçirir, dinledikleri içerikle karşılaştırır ve tahminlerinin doğruluğunu kontrol eder (KB2.4). İçerikte yer alan ifadeler öğrenciler tarafından kullanım amaçlarına göre sınıflandırılır, benzer ve farklı yönleri belirlenir ve anlam ilişkileri yapılandırılır (KB2.5, KB2.7, KB2.13).

 Öğrenciler sınıf içindeki arkadaşlarının fiziksel özellikleri, kullandıkları kıyafetler ya da hissettikleri temel durumlar hakkında bilgi toplamak amacıyla basit bilgi toplama çalışmaları yapar; örneğin "Kim gözlük kullanıyor?", "Kim kırmızı bir kıyafet giyiyor?", "Kim kendini iyi hissediyor?", "Kim kısa saçlı?" gibi sorularla elde ettikleri bilgileri tablo veya işaretleme çizelgeleri üzerinde gösterir (D16.2, SDB2.1, SDB2.2,KB2.2). Elde edilen veriler üzerinden ortak özellikler ve farklılıklar belirlenir, basit yorumlar yapılır ve sosyal etkileşim içinde bilgi paylaşımı gerçekleştirilir (SDB2.3, KB2.5,KB2.14).

Öğrenciler aynı zamanda bedenin bütüncül yapısını fark ederek vücut bölümleri, duyu organları, fiziksel özellikler, kıyafetler ve sağlık durumları arasındaki ilişkileri tanır (KB2.5, KB2.7). Sonrasında içerikteki bilgiler tablo, şema ve görsel düzenleyiciler üzerinde yapılandırılarak unsurlar arasındaki ilişkiler görünür hâle getirilir ve bütün içinde anlamlandırılır (E3.2, OB1, OB4, KB2.13). Bu süreçte öğrenciler Laz kültüründe beden, giyim ve sağlıkla ilişkili günlük yaşam ifadelerine yönelik farkındalık geliştirir, kültürel ve görsel unsurları ilişkilendirir (OB5, OB9, KB2.14).

Öğrenciler dinledikleri / izledikleri içeriği kendi yaşamlarıyla ilişkilendirerek bireysel olarak anlamlandırır (E1.4, E1.5, E3.2, SDB3.1). Öğrenciler "Benim iki gözüm var.", "Kulaklarımla duyuyorum.", "Mavi bir montum var.", "Bugün kendimi iyi hissediyorum." gibi ifadelerle kendi bedenlerini, sahip oldukları kıyafetleri ve fiziksel durumlarını ifade eder, dinledikleri içerikle kendi yaşamları arasında bağlantı kurar ve dinledikleri temel bilgileri kendi cümleleriyle yeniden ifade eder (SDB1.1, SDB1.3, KB2.3, KB2.8). Bu süreçte öğrencilerin kendilerini tanımaları, bedenlerine saygı duymaları, sağlıklarını önemsemeleri ve kişisel bakım alışkanlıkları geliştirmeleri desteklenir.

Sürecin son aşamasında öğrenciler dinledikleri / izledikleri içerik hakkında bireysel olarak düşüncelerini ifade eder ve sınıfla paylaşır (E2.3, E3.8, SDB2.1). Gönüllü öğrenciler söz alarak kendi bedenlerini, fiziksel özelliklerini, kıyafetlerini ya da hissettikleri temel durumları tanıtır; diğer öğrenciler onları dikkatle dinler (D15.1). Ardından grup çalışmalarıyla öğrenciler birbirlerine vücut bölümleri, fiziksel özellikler, kıyafetler ve sağlık durumları hakkında sorular sorar ve cevap verir (D14.1,SDB2.2, SDB2.3). Bu süreçte öğrencilerin kendilerinin ve arkadaşlarının kişisel alanlarına saygı duymaları, beden sınırlarını fark etmeleri, iletişimde nazik, anlayışlı ve yapıcı olmaları desteklenir (D8.1, D9.1, SDB3.3).

 

LAZ.6.1.O. 

"Vücudum" temasına yönelik okuma-anlamlandırma süreci, kendini tanıtma ifadelerini, fiziksel özellikleri, vücut bölümlerini, yaşanılan yerleri ve sahip olunan kıyafetleri içeren kısa metinler ve görseller üzerinden başlatılır (E1.4, E1.5, E3.2). Başlık ve görseller incelenir; "Bu metin ne hakkında olabilir?", "Kim kendini tanıtıyor?", "Nerede yaşıyor olabilir?" gibi sorularla metne yönelik tahminler oluşturulur (E3.8, OB4). Öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini hatırlamasıyla metindeki olası içerik arasında bağlantılar kurulur (SDB1.1, OB1, KB2.8).

Metne ait başlık, görseller ve belirgin ifadeler yeniden incelenir (E1.6, E3.3). "Ben Ayşe", "Ben köyde yaşıyorum.", "Saçım kısa.", "Gözlerim yeşil.", "Tişörtüm var." gibi ifadelerden hareketle metinde yer alabilecek bilgiler üzerine tahminler yapılır. Yazılı ve görsel ipuçları birlikte değerlendirilir, metnin konusu genel olarak belirlenir ve öğrenciler tahminlerini paylaşır (E3.2, SDB2.1, KB2.8,OB4).

Ardından metin sessiz olarak okunur (E3.2). Öğrenciler metni okur, genel anlamını belirler ve konusunu ifade eder. (E2.2, SDB3.1, OB1). Okuma sırasında "Ben …", "Ben …’de yaşıyorum", "Saçım …", "Gözlerim …", "Tişörtüm var." gibi ifadeler metin üzerinde işaretlenir. Metinde yer alan kişiler, yaşadıkları yerler, fiziksel özellikler, vücut bölümleri ve kıyafetlere ilişkin temel ayrıntılar belirlenir (SDB2.2, KB2.2, KB2.4).

Okuma sonrasında başlangıçta yapılan tahminler metinle karşılaştırılır (E1.6). Metinde yer alan kişi, yer, fiziksel özellik, vücut bölümü ve kıyafet unsurları belirlenir; bu unsurlar sınıflandırılır ve karşılaştırılır (KB2.5, KB2.7, SDB3.2). "Saçım uzun.", "Gözlerim kahverengi" gibi ifadeler ilgili vücut bölümleriyle ilişkilendirilir; aynı kişiye ait bilgiler ile farklı kişilere ait bilgiler birlikte ele alınır ve aralarındaki ilişkiler ortaya konulur (KB2.13, KB2.14, OB1).

Metindeki bilgilerden hareketle çıkarımlar yapılır (E1.6, KB2.14). Fiziksel özellikler ile kıyafetler arasında bağlantılar kurulur; yaşanılan yer ile yaşam biçimine dair ipuçları yorumlanır ve farklı durumlar karşılaştırılır. Metinde açıkça belirtilmeyen bazı bilgiler tahmin edilir (KB2.8). Ardından metindeki bilgiler öğrencilerin kendi yaşamlarıyla ilişkilendirilir; "Ben …", "Ben …’de yaşıyorum." gibi ifadeler kullanılarak benzer ve farklı yönler ortaya konulur (SDB1.3, OB1, OB5).

Sürecin sonunda metne ilişkin anlaşılan bilgiler ortaya konulur (KB2.3). Metnin konusu "Bu metin … hakkında." gibi ifadelerle özetlenir. Metinde yer alan kişi, yer, fiziksel özellik ve kıyafetlere ilişkin bilgiler ifade edilir (E2.2, SDB3.1, OB1). Ardından karşılıklı etkileşim kurulur; "Sen nerede yaşıyorsun?", "Saçın nasıl?", "Hangi kıyafetlerin var?" gibi sorularla öğrenciler birbirlerine sorular yöneltir ve cevaplar verir (E2.3, SDB2.1, SDB2.2).

 

LAZ.6.1.K.

"Vücudum" temasına yönelik konuşma-anlatma süreci, öğrencilerin vücut bölümleri, fiziksel özellikleri, kıyafetleri, duyu organları ve günlük yaşamda karşılaştıkları temel sağlık durumlarına ilişkin bilgilerin sözlü olarak ifade edilebildiği deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla sınıf içinde gerçekleştirilen kısa diyalog örnekleri ve canlandırmalar üzerinden başlatılır (E1.4, E1.5, E2.1, KB2.2). Öğrencilere "Kendi bedenini nasıl anlatırsın?", "Fiziksel özelliklerini nasıl ifade edersin?", "Üzerindeki kıyafetleri nasıl tanıtırsın?", "Kendini nasıl hissettiğini nasıl söylersin?" gibi sorular yöneltilir (OB4, SDB2.1). Öğrenciler bu sorular üzerinden kendi deneyimlerini paylaşır, bedenlerine ilişkin sahip oldukları bilgileri hatırlar ve bu süreçte vücut bölümleri, fiziksel özellikler, kıyafetler ve sağlık durumlarına ilişkin bilgilerin nasıl ifade edilebildiğini söyleyerek mevcut içerikle ilişkilendirir (SDB1.1, SDB2.3, OB1,KB2.8).

Vücut bölümlerini adlandırma, fiziksel özellikleri betimleme, kıyafetleri tanıtma, duyu organlarının işlevlerini açıklama ve sağlık durumlarını ifade etmeye yönelik kısa diyaloglar model olarak sunulur (D3.1, E1.3, E3.2, OB9). Öğrenciler bu diyalogları tekrar eder, birlikte söyler ve taklit ederek kullanılmaya başlanılan yapıları fark eder (D12.3, SDB1.2, KB2.2). Öğrenciler ifadeleri bireysel olarak ve grup hâlinde seslendirir, Lazcaya özgü sesleri fark ederek doğru telaffuzla söylemeye çalışır (OB1,SDB3.2, KB2.4).

Öğrenciler model diyaloglardan hareketle vücut bölümleri, fiziksel özellikler, kıyafetler, duyu organları ve sağlık durumlarını ifade eden yapıları kullanarak kendi konuşmalarını oluşturur (D3.2, E1.6, KB2.3). Öğrenciler "Benim iki gözüm var.", "Saçlarım kısa.", "Mavi bir montum var.", "Kulaklarımla duyuyorum.", "Bugün kendimi iyi hissediyorum." gibi yapıları kullanarak kendilerini tanıtan kısa konuşmalar hazırlar; hazırladıkları konuşmaları tekrar eder, geliştirir ve daha akıcı hâle getirir (D12.1, E3.3,SDB3.1). Öğrenciler oluşturdukları konuşmaları sınıf içinde sözlü olarak ifade eder ve konuşmalarını kendi özelliklerine göre zenginleştirir (D10.3, E2.3, KB2.14).

Konuşma sürecinde öğrenciler hazırlıklı ve hazırlıksız konuşma durumlarında öğrendikleri ifadeler kullanılarak iletişim kurulabildiğini deneyimler (D4.1, E2.2). Hazırlıklı konuşmalarda bedenlerini tanıtır, fiziksel özelliklerini ifade eder, sahip oldukları kıyafetleri tanıtır, duyu organlarının işlevlerini açıklar ve sağlık durumlarını ifade eder (D6.1, E2.5, KB2.8). Hazırlıksız konuşmalarda ise arkadaşlar tarafından yöneltilen sorulara anlık ve bağlama uygun cevaplar verir; soru sorar, cevap verir ve konuşmayı sürdürür (E2.3,SDB2.1, SDB2.2). Öğrenciler konuşmalarında uygun sözcükleri seçer, cümlelerini açık ve anlaşılır şekilde kurar ve mesajlarını net biçimde ifade eder. Öğrenciler birbirlerini dinleyerek iletişimi sürdürür, konuşma sırasına uyar ve sosyal etkileşim içinde öğrenir (OB1, SDB2.3, SDB3.3).

Öğrenciler öğrendikleri ifadeleri farklı durumlara uyarlayarak yeniden kullanır; kendi bedenini tanıtma, bir arkadaşının fiziksel özelliklerini betimleme, kullandığı kıyafetleri anlatma, kendini nasıl hissettiğini ifade etme veya duyu organlarının işlevlerini açıklama gibi farklı durumları canlandırır ve bu durumlara uygun ifadeler kullanılarak konuşur (E3.3, SDB3.1). Öğrenciler konuşmalarını bağlama uygun şekilde yeniden düzenler, farklı kişilerle iletişim kurarken kullanılabilecek ifadeleri karşılaştırır ve uygun iletişim biçimlerini seçer (D8.1, SDB3.3, KB2.14).

Sürecin sonunda öğrenciler gerçekleştirdikleri konuşma etkinliklerini değerlendirir; bedenlerini, fiziksel özelliklerini, kıyafetlerini ve kendilerini nasıl hissettiklerini tanıtan kısa konuşmalar yapar, arkadaşlarının konuşmalarını dikkatle dinler ve birbirlerinin konuşmalarına yönelik görüşlerini ifade eder (D16.3, E1.4, OB2, SDB2.1). Öğrenciler birbirlerine geri bildirim verir, karşılıklı konuşmalar gerçekleştirir ve düşüncelerini paylaşır (SDB2.2, SDB2.3, KB2.13). Bu süreçte öğrencilerin kendilerini tanımaları, sağlıklarını önemsemeleri, kişisel bakım alışkanlıklarını fark etmeleri ve sosyal ilişkilerde yapıcı, anlayışlı ve saygılı olmaları desteklenir (D6.2, D13.4, D18.1).

Öğrencilerden kendilerini tanıtan bir profil çalışması hazırlamaları istenebiir. Bu kapsamda öğrencilerin vücut bölümlerini, fiziksel özelliklerini, dış görünüşlerini, duyu organlarını, sahip oldukları kıyafetleri ve kişisel eşyalarını basit çizimler, semboller veya görsellerle ifade etmeleri beklenebilir. Öğrencilerin hazırladıkları bu çalışmada uygun kelime ve ifadeleri kullanmaları, isimlerin tekil ve çoğul biçimlerinden uygun bağlamlarda yararlanmaları sağlanabilir. Ayrıca öğrencilerden hazırladıkları görselleri destekleyecek şekilde kendileri hakkında basit ve anlaşılır cümleler kurmaları, vücut bölümlerini ve fiziksel özelliklerini tanıtmaları, duyu organlarını işlevleriyle ilişkilendirerek "... ile ..." yapısını kullanmaları, günlük yaşamda bedenleriyle gerçekleştirdikleri temel eylemleri ifade etmeleri, beden durumlarını, fiziksel hislerini, sağlıkla ilgili temel durumlarını ve vücut bölümlerinde hissettikleri ağrı, acı veya rahatsızlıkları uygun ifadelerle dile getirmeleri beklenebilir. Bunun yanında sahip oldukları kıyafetler ve kişisel eşyalar hakkında bilgi vermeleri, öğrendikleri dil yapılarını doğru kullanmaları ve bilgilerini düzenli bir biçimde sunmaları beklenebilir. Bu performans görevi kontrol listeleri, gözlem formları, dereceli puanlama anahtarları, öz / akran / grup değerlendirme formları ile değerlendirilebilir.

Öğrencilerden kendilerini tanıtmaya yönelik sözlü bir çalışma gerçekleştirmeleri istenebilir. Bu kapsamda öğrencilerin vücut bölümlerini, fiziksel özelliklerini, bedenleriyle ilgili temel özelliklerini, sahip oldukları kıyafetleri ve kişisel eşyalarını, ayrıca yaşadıkları yer ve kendilerine ait bazı bilgileri basit ve anlaşılır cümlelerle ifade etmeleri beklenebilir. Öğrencilerin kendilerini tanıtırken uygun dil yapılarını kullanmaları, öğrendikleri kelime ve kalıplardan yararlanmaları, isimlerin tekil ve çoğul biçimlerini uygun bağlamlarda kullanmaları desteklenebilir. Ayrıca öğrencilerin kendilerini tanıtırken duyu organlarını ve bu organların işlevlerini uygun fiillerle ilişkilendirerek ifade etmeleri, "… ile …" yapısını kullanmaları, günlük yaşamda bedenleriyle gerçekleştirdikleri temel eylemleri basit cümlelerle anlatmaları, beden durumlarını, fiziksel özelliklerini ve sağlıkla ilgili temel durumlarını uygun ifadelerle dile getirmeleri beklenebilir. Öğrencilerin ifadelerini doğru ve anlaşılır biçimde kurmaları, uygun kelimeleri seçmeleri ve anlatımlarını mantıklı bir sıra içinde sunmaları desteklenebilir. Performans görevi sonunda öğrenciler kendilerini sınıf ortamında sözlü olarak tanıtabilir. Bu süreçte öğrencilerin kendilerini açık ve anlaşılır biçimde ifade etmeleri, doğru ve doğal konuşmaları, soru sormaları, sorulara uygun cevap vermeleri, iletişim kurmaları ve arkadaşlarını dikkatle dinlemeleri beklenebilir. Bu performans görevi; öğrencilerin hedef kelime ve ifadeleri doğru ve bağlama uygun kullanmaları, anlaşılır ve doğru telaffuz etmeleri, uygun dil yapılarını kullanmaları, iletişim kurabilmeleri ve etkinliklere aktif katılım sağlamaları ölçütlerine göre analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

 

LAZ.6.1.Y.

"Vücudum" temasına yönelik yazma süreci, öğrencilerin bedenlerine, fiziksel özelliklerine, kıyafetlerine, duyu organlarına ve günlük yaşamda karşılaştıkları temel sağlık durumlarına ilişkin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla başlatılır (E1.4, E1.5,KB2.2). Öğrencilere vücut bölümleri, fiziksel özellikler, kıyafetler, duyu organları ve sağlık durumlarına ilişkin daha önce öğrenilen yapılar hatırlatılır ve "Vücudumu Tanıtıyorum" yazma görevi tanıtılır (OB4). Öğrencilerden yazma görevinde ne yapılacağının anlaşılması istenebilir ve "Hangi vücut bölümlerin var?", "Fiziksel özelliklerini nasıl anlatırsın?", "Hangi kıyafetleri kullanıyorsun?", "Duyu organlarını hangi amaçla kullanıyorsun?", "Bugün kendini nasıl hissediyorsun?" gibi örnek sorular üzerinden konuya hazırlık yaptırılır (E3.8, SDB1.1, SDB1.3, KB2.8).

Öğrencilere vücut bölümlerini adlandırma, fiziksel özellikleri betimleme, kıyafetleri tanıtma, duyu organlarının işlevlerini açıklama ve sağlık durumlarını ifade etmeye yönelik kısa ve basit yazılı model metinler sunulur (E3.2). Öğrenciler bu metinleri inceleyerek yapı ve içerik hakkında farkındalık kazanır (D12.3, SDB1.2, KB2.2). "Benim iki gözüm var.", "Saçlarım kısa.", "Mavi bir montum var.", "Kulaklarımla duyuyorum.", "Bugün kendimi iyi hissediyorum." gibi model metinler öğrenciler tarafından okunarak incelenir, ardından kopyalanarak yeniden yazılır (OB1,SDB3.2, KB2.3). 

Öğrenciler model metinlerden hareketle kendi yazılarını oluşturmaya yönlendirilebilir (D3.2, E1.6, KB2.3). "Cümlemi Tamamlıyorum" etkinliği kapsamında öğrencilere eksik bırakılmış ifadeler verilebilir ("Benim … var.", "Saçlarım …", "... bir montum var.", "... ile duyuyorum.", "Bugün kendimi … hissediyorum.") ve bu cümlelerin kendilerine göre tamamlanması istenir. Daha sonra öğrenciler bu cümleleri bir araya getirerek bedenlerini tanıtan kısa bir metin oluşturur (E3.3, SDB3.1, KB2.13). Bu süreçte öğrenciler modeli kullanarak yeni içerik düzenler, bedenlerine ilişkin bilgileri yapılandırır ve yazılı üretim gerçekleştirir (D10.3, SDB1.3, KB2.14).

Öğrenciler "Vücudumu Tanıtıyorum" etkinliği kapsamında vücut bölümleri, fiziksel özellikleri, kullandıkları kıyafetler, duyu organları ve sağlık durumlarını içeren kısa bir tanıtım metni yazar (E3.2). Öğrenciler yazarken uygun kelimeleri seçmeye, basit cümle yapıları kurmaya, bilgileri doğru sırayla düzenlemeye ve mesajlarını açık ve anlaşılır şekilde ifade etmeye dikkat eder (D6.1, E2.2, KB2.4). Yazılarında hangi bilgiyi önce, hangisinin sonra verilebileceğini planlar; benzer ve farklı bilgiler karşılaştırılarak anlamlı bir bütün oluşturur (SDB1.2, OB1, KB2.5, KB2.7).

Öğrenciler yazdıkları metinler üzerinde yeniden düzenleme çalışmaları yapar (D4.1, KB2.13). "Metnimi Geliştiriyorum" etkinliği kapsamında öğrenciler yazdıkları metni gözden geçirir, eksik ya da hatalı kısımları düzeltir, ifadelerini daha açık ve anlaşılır hâle getirir (D6.2, D14.1, SDB2.1). Ardından öğrenciler yazılarını sınıf içinde paylaşır ve "Vücudumu Tanıtıyorum Panosu" etkinliği ile yazılar görsellerle birlikte sergilenir (E2.2, OB2, OB9, SDB2.2). Bu süreçte öğrencilerin çalışmalarını özenle düzenlemeleri, görsel unsurlarla desteklemeleri ve birbirlerinin çalışmalarına saygılı yaklaşmaları desteklenir (D15.4, OB5, SDB2.3, KB2.14).

Sürecin son aşamasında öğrenciler yazma süreçlerini değerlendirir (KB2.8). "Kendimi Değerlendiriyorum" etkinliği kapsamında öğrenciler yazarken nelerin doğru yapılabildiğini, bedenlerine ilişkin hangi bilgilerin açık şekilde ifade edilebildiğini ve hangi alanlarda gelişilmesi gerektiğini ifade eder (D10.1, E2.5, OB1). Ayrıca "Arkadaşımın Yazısını Okuyorum" etkinliği ile öğrenciler birbirlerinin yazılarını inceleyerek basit geri bildirimlerde bulunur, düşüncelerini paylaşır ve birbirlerine yapıcı öneriler sunar (SDB2.1, SDB2.2, SDB2.3,SDB3.3). Bu süreçte öğrencilerin kendilerini tanımaları, kişisel bakım ve sağlık farkındalığı geliştirmeleri, arkadaşlarının kişisel alanlarına ve beden sınırlarına saygı duymaları desteklenir (D8.1, D13.4, D18.1,E1.4).

LAZ.6.1.DBS.

"Vücudum" temasına yönelik dil bilgisi seçme ve kullanma süreci, öğrencilerin vücut bölümleri, fiziksel özellikler, kıyafetler, duyu organları ve sağlık durumlarını ifade etmeye yönelik dil parçalarına doğal ve bağlam içinde aşinalık kazanmalarıyla başlatılır (E1.4, E1.5,E3.2, KB2.2). Öğrencilere beden, dış görünüş, kıyafetler ve günlük yaşamda karşılaşılan temel sağlık durumlarını yansıtan kısa diyaloglar, videolar ve görseller sunulur (OB4). Bu içeriklerde "Benim iki gözüm var.", "Saçlarım kısa.", "Mavi bir montum var.", "Kulaklarımla duyuyorum.", "Bugün kendimi iyi hissediyorum.", "Başım ağrıyor." gibi ifadeler yer alır. Öğrenciler bu içerikleri dinleyerek, izleyerek ve inceleyerek hedef dil yapılarına genel bir aşinalık kazanır (SDB1.1, KB2.8).

Öğrencilerin içerikte geçen vücut bölümlerine, fiziksel özelliklere, kıyafetlere, duyu organlarına ve sağlık durumlarına ilişkin tekrar eden dil parçalarını fark etmeleri sağlanır (KB2.2). "Duy ve Bul" etkinliğinde öğrencilere dinledikleri ya da izledikleri içerikte geçen dil parçaları belirletilir; "Benim … var.", "Saçlarım …", "... bir montum var.", "... ile görüyorum.", "Bugün kendimi … hissediyorum." gibi ifade kalıplarını işaretlemeleri, tekrar eden yapıları seçmeleri ve sınıfla paylaşmaları istenir (OB2, SDB2.1, KB2.5, KB2.8).

Hedef dil yapılarını içeren ifadeler beden dili, görseller ve sözlü tekrarlarla sunulur (D12.2, E1.3, E3.2, OB9). Öğrenciler bu ifadeleri tekrar eder, taklit eder ve işitsel-görsel desteklerle dil yapılarını bütüncül olarak algılar (SDB1.2, KB2.2). "Benim iki gözüm var.", "Saçlarım uzun.", "Mavi bir montum var." gibi ifadeler hem sözel hem fiziksel olarak öğrenciler tarafından canlandırılır. Öğrenciler kendi bedenlerini işaret ederek vücut bölümlerini söyler, fiziksel özelliklerini gösterir, kullandıkları kıyafetleri görseller ya da gerçek nesneler üzerinden ifade eder (E2.3, OB4, SDB3.2,KB2.4).

Öğrenciler hedef dil parçalarını bağlam içinde tekrar eder (D3.2, E1.5, E2.2, KB2.3). "Tekrar Zinciri" etkinliği ile öğrenciler sırayla aynı kalıbı farklı içeriklerle kullanır ("Benim iki gözüm var.", "Benim iki gözüm var, saçlarım kısa.", "Benim iki gözüm var, saçlarım kısa, mavi bir montum var.", "Benim iki gözüm var, saçlarım kısa, mavi bir montum var ve kulaklarımla duyuyorum."). Bu etkinlikte öğrenciler dil yapılarını otomatik olarak ve akıcı biçimde kullanır; öğrenilen ifadeleri genişleterek kullanır ve öğrenme sürecine aktif katılım gösterir (E2.3, E3.3,SDB3.1, KB2.13).

"Canlandır ve Söyle" etkinliği ile öğrenciler duydukları ifadeleri fiziksel olarak canlandırır ve eş zamanlı olarak tekrar eder (E2.1, E2.5, KB2.7). Öğrenciler vücut bölümlerini gösterme, fiziksel özelliklerini ifade etme, kıyafetlerini tanıtma, duyu organlarını kullanma ya da kendilerini nasıl hissettiklerini anlatma gibi durumları beden diliyle gösterirken aynı anda sözel olarak ifade eder (D10.1, D14.2, SDB2.3). Bu süreçte öğrencilerin kendi bedenlerine yönelik farkındalık geliştirmeleri, kişisel alanlarını korumaları ve başkalarının beden sınırlarına saygı göstermeleri desteklenir (D8.1, D8.4, SDB3.3).

Öğrenciler öğrenilen dil yapılarını iletişim içinde kullanmaya başlar (E2.1, E2.2). Grup çalışmalarıyla öğrenciler birbirlerine vücut bölümleri, fiziksel özellikler, kıyafetler, duyu organları ve sağlık durumları hakkında sorular sorar ve cevap verir. Öğrenciler "Kaç gözün var?", "Saçların nasıl?", "Ne giyiyorsun?", "Hangi organınla duyuyorsun?", "Bugün kendini nasıl hissediyorsun?" gibi sorulara cevap verirken hedef dil yapılarını kurallar düşünülmeden, doğal iletişim durumlarında içinde kullanır (E2.3, SDB2.1, SDB2.2, KB2.8).

Sürecin sonunda öğrenciler edinilen dil yapılarını farklı bağlamlarda kullanır (E3.3, SDB3.1). Öğrenciler bedenlerini tanıtırken, arkadaşlarıyla iletişim kurarken, sınıf içinde sözlü ve yazılı ifadeler oluştururken öğrenilen dil parçalarını doğal biçimde kullanır (OB1, KB2.13). Ayrıca farklı iletişim durumlarına göre ifadelerini yeniden düzenler, uygun dil kalıplarını seçer, sağlıklarını ve kişisel bakımlarını önemseyen ifadeler geliştirir ve kendi yaşamlarıyla ilişkilendirerek kullanır (D13.4, D18.1, SDB1.3, SDB3.3).

 

LAZ.6.1.SÖS.

"Vücudum" temasına yönelik sözcük seçme ve kullanma süreci, öğrencilerin vücut bölümleri, fiziksel özellikler, kıyafetler, duyu organları ve sağlık durumlarını ifade etmede kullanılan "göz", "el", "saç", "kulak", "tişört" ve "sağlık" gibi hedef sözcüklerle karşılaşmaları üzerinden başlatılır (E1.4, E1.5, E3.2, KB2.2). Öğrenciler bu sözcüklerin yer aldığı içerikleri dinler ve izler, sözcükleri bütünsel olarak duyar ve görerek bu sözcüklere aşinalık kazanır (OB4). Öğrenciler tekrar eden sözcüklere dikkat ederek bu sözcükleri ayırt etmeye başlar (SDB1.1, KB2.8).

 ''Vücudum'' temasına yönelik sözcük seçme ve kullanma süreci, öğrencilerin vücut bölümleri, fiziksel özellikler, kıyafetler, duyu organları ve sağlık durumlarını ifade etmeye yönelik hedef sözcükleri bağlam içinde duymaları ve görmeleriyle sürdürülür (E1.6, OB2, KB2.2). Öğrencilere beden, dış görünüş, giyim ve günlük yaşamı yansıtan kısa diyaloglar, metinler, görseller ve videolar sunulur. Bu içeriklerde "göz", "kulak", "el", "saç", "burun", "ağız", "uzun", "kısa", "tişört", "mont", "duymak", "görmek", "hissetmek", "sağlık", "ağrı" gibi hedef sözcükler doğal bir bağlam içinde yer alır. Öğrenciler bu sözcükleri bütüncül olarak algılayarak ilk aşinalıklarını kazanır (OB1, KB2.5).

Öğrencilerin içerikte tekrar eden sözcükleri fark etmeleri sağlanır (E1.3, E3.2, KB2.2). "Duy-Gör-İşaretle" etkinliğinde öğrenciler dinledikleri, izledikleri ya da okudukları içerikte geçen hedef sözcükleri belirler, işaretler ve sınıfla paylaşır. Ardından bu sözcükler öğrenciler tarafından sesli olarak tekrar edilir (E2.3, SDB2.2, KB2.4). Öğrenciler vücut bölümlerini, fiziksel özellikleri, kıyafetleri, duyu organlarını ve sağlık durumlarını ifade eden temel sözcükleri gözlemleyerek benzer özelliklerine göre gruplandırır (OB4, KB2.5).

Öğrencilerin hedef sözcüklerin kullanımını anlamaları desteklenir (E2.1, E2.2, KB2.4). "Nerede Kullanılır?" etkinliğinde öğrenciler verilen sözcüklerin hangi iletişim durumlarında kullanıldığını belirler; örneğin "göz" ve "kulak" sözcüklerinin vücut bölümlerini tanıtırken, "uzun" ve "kısa" sözcüklerinin fiziksel özellikleri betimlerken, "tişört" ve "mont" sözcüklerinin kıyafetleri tanıtırken, "iyi" ve "ağrı" sözcüklerinin sağlık durumlarını ifade ederken kullanıldığını fark eder ve bunu görseller ya da örnek cümleler üzerinden açıklar (OB1, SDB3.3, KB2.7). Öğrencilerin iletişimsel farkındalık geliştirmeleri desteklenir.

Öğrenciler hedef sözcüklerin anlamlarını kendi zihinsel kavramlarıyla ilişkilendirir (E1.4, E1.5, SDB1.1, KB2.8). Öğrenciler "Benim iki gözüm var.", "Saçlarım kısa.", "Mavi bir montum var.", "Kulaklarımla duyuyorum.", "Bugün kendimi iyi hissediyorum." gibi ifadeler üzerinden sözcükleri kendi yaşamlarıyla bağlantılandırır. "Kendimle İlişkilendiriyorum" etkinliği ile öğrenciler öğrendikleri sözcükleri kendi bedenleri, fiziksel özellikleri, kullandıkları kıyafetler ve sağlık durumlarıyla ilişkilendirerek anlamlarını pekiştirir (D13.4, D18.1, SDB1.3, KB2.3).

Öğrenciler hedef sözcüklerin anlamlarını daha açık biçimde ortaya koyar (E2.1, KB2.7). "Anlamını Açıkla" etkinliğinde öğrenciler seçtikleri sözcükleri basit ifadelerle açıklar, örnek cümle içinde kullanır ve gerektiğinde görsellerle destekler (E2.3, SDB2.1, SDB2.2). Öğrenciler "duymak", "görmek", "hissetmek", "ağrı", "sağlık" gibi sözcükleri kendi ifadeleriyle açıklarken benzer sözcüklerle ilişkiler kurar, anlamlarını yorumlar ve arkadaşlarıyla paylaşır (SDB2.3,KB2.14).

 Öğrenciler hedef sözcükleri farklı bağlamlarda tekrar ederek anlamlarını güçlendirir. (D3.2, E2.2, KB2.3) "Cümle Kur-Paylaş" etkinliği kapsamında öğrenciler verilen sözcüklerle kısa cümleler oluşturur ve sınıfla paylaşır. Öğrenciler "göz", "saç", "mont", "kulak", "sağlık" gibi sözcükleri kullanarak anlamlı ifadeler üretir (E2.3, E3.3,SDB3.1, KB2.13).

Öğrenciler hedef sözcükleri doğal iletişim içinde kullanmaya yönlendirilir (E2.1, E2.2, SDB2.1). "Sor-Cevapla" etkinliği ile öğrenciler birbirlerine "Kaç gözün var?", "Saçların nasıl?", "Ne giyiyorsun?", "Hangi organınla duyuyorsun?", "Bugün kendini nasıl hissediyorsun?" gibi sorular sorup cevap verir. Bu süreçte öğrenciler öğrenilen sözcükleri kendiliğinden ve bağlama uygun biçimde kullanır (E2.3, SDB2.3, KB2.8).

Sürecin son aşamasında öğrenciler hedef sözcükleri farklı bağlamlarda kullanarak kalıcı hâle getirir (E3.3, SDB3.1). Öğrenciler konuşma ve yazma etkinliklerinde öğrenilen sözcükleri doğal bir şekilde kullanır; bedenlerini tanıtır, arkadaşlarıyla iletişim kurar, kısa tanıtım metinleri oluşturur, sağlık ve kişisel bakım alışkanlıklarını ifade eder ve farklı sosyal durumlarda uygun sözcükleri seçerek kullanır (D18.1, SDB1.3, SDB3.3, KB2.13).

 

LAZ.6.1.SES. 

"Vücudum" temasına yönelik sesletim seçme ve kullanma süreci, öğrencilerin vücut bölümleri, fiziksel özellikler, kıyafetler, duyu organları ve sağlık durumlarını ifade etmeye yönelik hedef sesletim unsurlarına dikkat ederek dinlemeleriyle başlatılır (E1.4, E1.5, E3.2, KB2.2). Öğrencilere beden, dış görünüş, kıyafetler ve günlük yaşamı yansıtan kısa diyaloglar, ses kayıtları ve videolar sunulabilir. (OB4) Bu içeriklerde "Benim iki gözüm var.", "Saçlarım kısa.", "Mavi bir montum var.", "Kulaklarımla duyuyorum.", "Bugün kendimi iyi hissediyorum.", "Başım ağrıyor." gibi ifadeler doğal bir akış içinde yer alabilir. Öğrenciler bu ifadeleri dinlerken Lazcaya özgü sesler, sözcük vurgusu, tonlama ve konuşma akıcılığına dikkat eder (SDB1.1, KB2.8).

Öğrencilerin hedef sesletim unsurlarını fark etmeleri sağlanır (KB2.2). "Dinle-Fark Et" etkinliğinde öğrenciler belirli sözcüklerin ve ifadelerin nasıl söylendiğine dikkat eder; özellikle vücut bölümlerini adlandırırken, fiziksel özellikleri ifade ederken, kıyafetleri tanıtırken ya da sağlık durumlarını belirtirken kullanılan vurgu ve tonlamayı ayırt eder (KB2.5). Öğrenciler duydukları sesletim özelliklerini işaretler, benzer ses özelliklerini belirler ve sınıfla paylaşır (OB2, SDB2.1, KB2.8).

Öğrenciler hedef sesletim unsurlarını tekrar ederek pekiştirir (D12.2, E1.3, E3.2, OB9). "Tekrar ve Taklit" etkinliği kapsamında öğretmen seslendirmesinin ya da ses kaydının ardından ifadeler doğru telaffuzla tekrar ettirilebilir (KB2.2). Öğrenciler vücut bölümlerini, fiziksel özellikleri, kıyafetleri, duyu organlarını ve sağlık durumlarını ifade eden yapıları vurgu, tonlama ve akıcılığa dikkat ederek bireysel ve grup hâlinde seslendirir (E2.3, SDB3.2, KB2.4).

Öğrenciler hedef sesletim unsurlarını farklı bağlamlarda tanımaya yönlendirilir (E2.1, E2.2, KB2.4). "Nerede Duydun?" etkinliğinde öğrencilere aynı ifadeler farklı iletişim durumları içinde dinletilir ve öğrenciler hangi sözcük ya da ifadenin nasıl söylendiğini tanır. Örneğin "Benim iki gözüm var." ifadesi arkadaşla konuşma, öğretmenle iletişim kurma ya da sınıfa kendini tanıtma bağlamlarında dinletilir ve öğrenciler ortak sesletim özelliklerini fark eder (SDB3.3, KB2.7).

Öğrencilerin doğru sesletimi kendiliğinden seçerek kullanmaları sağlanır (D3.2, E1.6, KB2.3). "Hangisi Doğru?" etkinliğinde öğrencilere aynı ifadenin farklı sesletimlerle söylendiği örnekler sunulur ve öğrencilerden doğru olanı seçmeleri istenir. Ardından "Seç ve Söyle" etkinliği ile öğrenciler doğru sesletimi seçtikleri ifadeleri kendi cümleleri içinde kullanarak yeniden üretir (E2.3, SDB3.1, KB2.13, KB2.14).

Öğrenciler sesletim unsurlarını iletişim içinde kullanır (KB2.8). Grup çalışmalarıyla öğrenciler birbirlerine vücut bölümleri, fiziksel özellikler, kıyafetler, duyu organları ve sağlık durumları hakkında sorular sorar ve cevap verirken öğrendikleri ifadeleri doğru sesletimle kullanır. "Sor-Cevapla" etkinliğinde öğrenciler konuşurken doğru vurguya, tonlamaya ve akıcılığa dikkat eder (E2.3, SDB2.1, SDB2.2, SDB2.3). Bu süreçte öğrencilerin iletişim kurarken nazik, anlayışlı ve yapıcı olmaları desteklenir.

Sürecin sonunda öğrenciler öğrendikleri sesletim unsurlarını farklı bağlamlarda kullanarak kalıcı hâle getirir (E2.5, SDB3.1). Öğrenciler hem konuşma hem de bedenlerini tanıtma etkinliklerinde doğru telaffuz, vurgu ve tonlamayı doğal bir şekilde kullanır; farklı kişilerle iletişim kurarken sesletim özelliklerini bağlama uygun biçimde düzenler (SDB1.3, SDB3.3, KB2.13, KB2.14).

Zenginleştirme

1. Etkinlik: Vücudumu Tanıtan Kimlik Kartı

Öğrencilere vücut bölümlerini, fiziksel özellikleri, kıyafetleri ve sağlık durumlarını ifade etmeye yönelik örnek ifadeler sunulabilir. Hazırlık sürecinde öğrenciler "Benim iki gözüm var.", "Saçlarım kısa.", "Mavi tişörtüm var.", "Kulaklarımla duyuyorum.", "Bugün kendimi iyi hissediyorum." gibi ifadeleri inceleyerek tekrar edebilir ve benzer yapıları karşılaştırabilir.

Uygulama aşamasında öğrenciler kendilerini, hayal ettikleri bir karakteri veya farklı fiziksel özelliklere sahip bir bireyi seçerek tanıtım oluşturabilir. Seçtikleri kişiyi temsil eden bir çizim yapabilir ve sayfayı "Vücut Bölümleri", "Fiziksel Özellikler", "Kıyafetler" ve "Sağlık Durumu" başlıkları altında düzenleyebilir. Her bölümde uygun cümlelerle kişiyi tanıtan bilgiler oluşturabilir.

Süreç içerisinde öğrenciler hazırladıkları tanıtımı gözden geçirebilir, eksik bilgileri tamamlayabilir ve anlatımlarını daha açık ve düzenli hâle getirebilir.

Etkinlik sonunda öğrenciler görsel ve yazılı ifadelerin birlikte yer aldığı özgün bir kimlik kartı oluşturabilir. Böylece öğrendikleri ifadeleri farklı bağlamlarda kullanarak bedenlerini ve fiziksel özelliklerini etkili şekilde tanıtabilir.

2. Etkinlik: Gizli Karakteri Tahmin Et

Öğrencilere vücut bölümleri, fiziksel özellikler, kıyafetler ve sağlık durumlarını tanıtmaya yönelik örnek ifadeler sunulabilir. Hazırlık sürecinde öğrenciler verilen ifadeleri inceleyebilir, tekrar edebilir ve "var / yok" yapıları ile sahiplik bildiren ifadeleri karşılaştırarak anlamlarını pekiştirebilir.

Uygulama aşamasında öğrenciler aynı yaş grubundan hayali bir öğrenci karakteri oluşturabilir ve bu karaktere ait vücut bölümleri, fiziksel özellikler, kıyafetler ve sağlık durumlarını belirleyebilir. Ardından bu bilgileri doğrudan yazmak yerine ipuçları şeklinde ifade edebilir. Öğrenciler aynı bilgiyi farklı biçimlerde yazabilir ve en az 5 ipucunu kolaydan zora veya genelden özele doğru sıralayabilir.

Süreç içerisinde öğrenciler hazırladıkları ipuçlarını gözden geçirebilir, eksik gördükleri bilgileri tamamlayabilir ve ifadelerini daha açık ve anlaşılır hâle getirebilir.

Etkinlik sonunda öğrenciler karakterin kimliğini gizli tutarak yalnızca ipuçlarının yer aldığı bir tahmin kartı oluşturabilir. Böylece öğrendikleri ifadeleri farklı bağlamlarda kullanabilir, çıkarım yapabilir ve dili yaratıcı biçimde kullanabilir.

Destekleme

1. Etkinlik: Görsellerle Vücudumu Tanıtıyorum

Öğrencilere vücut bölümleri, fiziksel özellikler, kıyafetler ve sağlık durumlarını içeren görseller sunulabilir. Hazırlık sürecinde öğrenciler görselleri inceleyerek "göz", "saç", "kulak", "tişört", "baş", "İyi hissediyorum." gibi temel sözcük ve ifadeleri tekrar edebilir. Öğrenciler görseller ile sözcükleri eşleştirerek anlamlarını pekiştirebilir.

Uygulama aşamasında öğrenciler verilen görseller arasından kendilerine uygun olanları seçebilir. Seçtikleri görselleri inceleyerek "Kahverengi gözlerim var.", "Kısa saçlarım var.", "Mavi tişörtüm var.", "Kulaklarımla duyuyorum.", "Bugün kendimi iyi hissediyorum." gibi cümleler oluşturabilir. Ardından aynı yapıları kullanarak kendilerini tanıtan 2-3 cümlelik kısa ve düzenli bir tanıtım hazırlayabilir.

Süreç boyunca öğrencilerin kendi hızlarında ilerlemelerine imkân tanınabilir; ihtiyaç duyduklarında görsellerden, örnek ifadelerden ve öğretmen yönlendirmelerinden yararlanmaları sağlanabilir.

Etkinlik sonunda öğrenciler seçtikleri görsellerden hareketle bedenlerini, fiziksel özelliklerini ve kıyafetlerini basit ve anlaşılır cümlelerle tanıtabilir.

2. Etkinlik: Sor ve Cevapla 

Öğrencilere vücut bölümleri, fiziksel özellikler, kıyafetler ve sağlık durumlarıyla ilgili basit soru ve cevap örnekleri sunulabilir. Hazırlık sürecinde öğrenciler "Kaç gözün var?", "Saçların nasıl?", "Ne giyiyorsun?", "Hangi organınla duyuyorsun?", "Bugün kendini nasıl hissediyorsun?" gibi soruları ve bu sorulara verilen kısa cevapları inceleyebilir, tekrar edebilir, eşleştirebilir. Sorular ve cevaplar görsellerle desteklenebilir.

Uygulama aşamasında öğrenciler ikili olarak çalışabilir. Öğrencilerden biri soruları sorabilir, diğeri uygun cevaplar verebilir. Sorular vücut bölümleri, fiziksel özellikler, kıyafetler ve sağlık durumlarını kapsayacak şekilde yönlendirilebilir. Öğrencilerin kısa, doğru ve anlaşılır cevaplar vermesi desteklenebilir. Gerektiğinde öğrenciler tek kelime veya kısa ifadelerle cevap verebilir.

Öğrenciler rollerini değiştirerek aynı soru kalıplarıyla yeniden uygulama yapabilir. Süreç boyunca öğrencilerin kendi hızlarında ilerlemelerine imkân tanınabilir, akran desteğinden yararlanmaları teşvik edilebilir ve gerektiğinde ek yönlendirme yapılabilir.

Etkinlik sonunda öğrenciler öğrendikleri soru ve cevap yapılarını kullanarak basit ve anlaşılır şekilde iletişim kurabilir.

Güncelleme tarihi: 22.09.2026