1. Tema: Okulda İlk Günüm

-

 LAZ.5.1.D.

"Okulda İlk Günüm" temasına yönelik dinleme / izleme-anlamlandırma süreci; öğrencilerin  okul ortamına ilişkin önceki deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla selamlaşma, ve dalaşma, tanışma, kendini tanıtma ve kişisel bilgileri paylaşma durumlarını yansıtan gör seller üzerinden başlatılır (E1.1, SDB1.1, OB4, KB2.2). Sınıfa giriş, öğretmenle karşılaşma,  arkadaşlarla tanışma, kendini tanıtma, soru-cevap yoluyla iletişim kurma gibi durumları  içeren görseller incelenerek "Kimler karşılaşıyor?", "Birbirlerine ne söylüyor olabilirler?",  "Nasıl tanışıyorlar?", "Adını nasıl söylüyor olabilir?", "Nereli olduğunu nasıl ifade ediyor ola bilir?", "Sen ilk gün kendini nasıl tanıtırsın?" gibi sorulara yönelik düşünceler oluşturulur  (E3.8, SDB2.1, KB2.8). Öğrenciler, kendi okul yaşantılarından örnekler vererek görsel lerdeki unsurlar ile kendi deneyimleri arasında temel ilişkiler kurar (E1.5, E3.2, SDB1.2,  KB2.2) ve dinleyecekleri / izleyecekleri içerik hakkında tahminlerde bulunur (KB2.11). Kısa bir ses kaydı, video veya selamlaşma, vedalaşma, tanışma, kendini tanıtmaya yöne lik basit diyaloglardan kesitler sunularak öğrencilerin görsel ve işitsel ipuçlarına dayana rak içerik hakkında tahminlerini geliştirmeleri sağlanır (SDB2.1, OB2, KB2.8). Öğrenciler;  içerikte kimlerin konuştuğunu, birbirlerine nasıl hitap ettiklerini, hangi kişisel bilgilerin  paylaşıldığını, kişilerin yaşadıkları yerleri veya bildikleri dillerin nasıl ifade edildiğini ön görmeye çalışır (E2.1, SDB2.3, D4.2,D14.1). "Okulda İlk Günüm" temasına uygun dinleme / izleme metni kesintisiz olarak sunulur. Bu  metinde selamlaşma ve vedalaşma ifadeleri, kendini tanıtma kalıpları, isim, yaş ve mem leket bilgileri, yaşadığı yer ve konuşulabildiği dillere yönelik temel ifadeler ("Benim adım  …", "Ben … yaşındayım.", "Ben …’liyim.", "Ben …’da yaşıyorum.", "Lazca ve Türkçe konuşu labiliyor." vb.) yer alır. Bu aşamada öğrenciler dinledikleri / izledikleri içeriğin konusunu  genel olarak algılar (E3.2, KB2.2), içerikte geçen temel iletişim ifadelerini, kişisel bilgileri  ve basit ayrıntıları ayırt edip tanımlar (OB1, KB2.6). Dinleme / izleme sonrasında içerikte geçen selamlaşma ve vedalaşma ifadeleri, isimler,  yaş bilgileri, memleketler, yaşanılan yerler ve bilinen dillere ilişkin ifadeler görsel, kart ve  dijital materyaller aracılığıyla yeniden ele alınır (OB4). Öğrenciler başlangıçta yaptıkları  tahminleri gözden geçirir, dinledikleri içerikle karşılaştırır ve tahminlerinin doğruluğu nu kontrol eder (KB2.7, D12.2). İçerikte yer alan ifadeler öğrenciler tarafından kullanım  amaçlarına göre sınıflandırılır (KB2.5,OB1). Öğrenciler sınıf içindeki arkadaşlarının isimleri, yaşadıkları yerler veya bildikleri diller  hakkında bilgi toplamak amacıyla basit bilgi toplama çalışmaları yapar; örneğin "Kim ta rafından Lazca konuşulabiliyor?", "Kim tarafından farklı bir şehirde yaşanılıyor?", "Kim ta rafından birden fazla dil bilinebiliyor?" gibi sorularla elde ettikleri bilgileri tablo veya işa retleme çizelgeleri üzerinde gösterir (KB2.6, OB1, SDB2.2). Elde edilen veriler üzerinden  ortak özellikler ve farklılıklar belirlenip basit yorumlar yapılır (KB2.14, D15.4). Öğrenciler aynı zamanda iletişim sürecinin sıralı yapısını fark ederek karşılaşma, selam laşma, tanışma, soru sorma, cevap verme ve vedalaşma aşamaları arasındaki ilişkile ri bilir (KB2.7, E3.2). Sonrasında içerikteki bilgiler tablo, şema ve görsel düzenleyiciler  üzerinde yapılandırılarak unsurlar arasındaki ilişkiler görünür hâle getirilir ve bütün için de anlamlandırılır (KB2.5, OB1, OB4). Bu süreçte öğrenciler Laz kültürüne özgü iletişim  biçimlerine yönelik farkındalık geliştirir (OB5). Öğrenciler dinledikleri / izledikleri içeriği kendi yaşamlarıyla ilişkilendirerek bireysel ola rak anlamlandırır (E1.5, SDB1.1, SDB3.1). Öğrenciler "Benim adım …", "Ben … yaşındayım.",  "Ben …’da yaşıyorum.", "Lazca ve Türkçe konuşulabiliyor." gibi ifadelerle kendi kültürle rini, yaşadıkları yerleri ve bildikleri dilleri ifade eder, dinledikleri içerikle kendi yaşamla rı arasında bağlantı kurar ve dinledikleri temel bilgileri kendi cümleleriyle yeniden ifade  eder (E3.2, D10.3, KB2.3, KB2.8). Sürecin son aşamasında öğrenciler dinledikleri / izledikleri içerik hakkında bireysel ola rak düşüncelerini ifade edip sınıfla paylaşabilir (SDB2.1, D16.3). Gönüllü öğrenciler söz  alarak kendilerini tanıtabilir, diğer öğrenciler onları dikkatle dinler (D14.1, D15.1, E2.3).  Ardından grup çalışmalarıyla öğrenciler birbirlerine isim, yaş, memleket, yaşadıkları yer  ve bildikleri diller hakkında sorular sorup cevap verebilir (SDB2.2, SDB2.3, D15.4).

LAZ.5.1.O.

"Okulda İlk Günüm" temasına yönelik okuma-anlamlandırma süreci; öğrencilerin okul ortamına ilişkin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla selamlaşma, ve dalaşma, tanışma, kendini tanıtma ve kişisel bilgileri içeren başlık, anahtar kelime ve destekleyici görseller üzerinden başlatılır (E1.1, SDB1.1, OB4, KB2.2). Öğrencilere "Sınıfta İlk  Karşılaşma", "Yeni Arkadaşım", "Kendimi Tanıtıyorum" gibi başlıklar ile bu başlıkları yansı tan görseller birlikte sunulur ve öğrencilerden bu görseller ile başlıklar arasında ilişki kur maları istenir (E3.2, OB1,KB2.2). Öğrenciler görsellerde yer alan ipuçlarını inceleyerek metnin konusu ve içeriği hakkında tahminlerde bulunur (E3.8, KB2.8) ve bu tahminlerini  sınıfla paylaşır (E1.5, SDB1.2, SDB2.1).

Öğrenciler destekleyici görseller ile başlıkları yeniden inceleyerek metnin içeriğine yö nelik tahminlerini detaylandırır ve metinde kimlerin yer alabileceğini, kişilerin birbirleri ne nasıl hitap edebileceğini, hangi kişisel bilgilerin paylaşılabileceğini, kişilerin yaşadıkları  yerlerin veya bildikleri dillerin nasıl ifade edilebileceğini öngörür (E3.2, KB2.2). Öğrenciler  bu tahminlerini gerekçeleriyle birlikte ifade eder (E2.1, SDB2.1). Ardından selamlaşma,  vedalaşma, tanışma, kendini tanıtmaya yönelik kısa ve basit bir metin öğrencilere sunu lur. Öğrenciler metni önce sessiz olarak bireysel şekilde okur ve ilk okumada metnin ge nel konusunu anlamaya odaklanır (E1.5, OB1, KB2.2). Bu süreçte öğrencilerin kendilerine  güvenerek metni anlamlandırmaya çalışmaları teşvik edilir ve gerekli durumlarda akranlarıyla kısa paylaşımlar yapmaları sağlanır (E2.3, E2.4, SDB2.1, D4.2). Sonrasında öğren ciler metni ikinci kez okuyarak metinde geçen selamlaşma ifadelerini, tanıtım kalıplarını,  isim, yaş, memleket, yaşadığı yer ve bildiği dillere ilişkin ifadeleri işaretler veya bunların  altını çizer (E3.2, OB1, KB2.2).

Okuma sürecinin devamında öğrenciler başlangıçta yaptıkları tahminleri metinle karşı laştırarak bunların doğruluğunu kontrol eder (KB2.7,D12.2). Metinde yer alan ifadeleri  kullanım amaçlarına göre sınıflandırır; selamlaşma ifadeleri, vedalaşma ifadeleri, soru  kalıpları, cevap ifadeleri ve kişisel bilgi paylaşımına yönelik ifadeleri uygun başlıklar altın da toplar (KB2.5, OB1). Öğrenciler metindeki ifadeleri karşılaştırarak bunların benzer ve  farklı yönlerini ortaya koyar. Aynı anlamı taşıyan veya farklı iletişim durumlarında kullanı lan ifadeleri belirleyip bu ifadeler üzerinden karşılaştırmalar yapar (KB2.7, OB4). Öğrenciler metni daha ayrıntılı inceleyerek iletişim sürecinin sıralı yapısını belirler; karşı laşma, selamlaşma, tanışma, soru sorma, cevap verme ve vedalaşma aşamaları arasın daki ilişkileri açıkça ortaya koyar (KB2.7, KB2.5). Öğrenciler metindeki bilgileri tablo veya  şema hâline getirerek düzenler; "kişi-soru-cevap-kişisel bilgi" ilişkisini gösteren basit tab lolar oluşturup bu yapı üzerinden metindeki ilişkileri görselleştirir (OB4, OB1). Ayrıca me tinde verilen bilgilerden hareketle basit çıkarımlar yapar; örneğin bir kişinin yaşadığı yer,  konuştuğu diller, sınıfta iletişim kurduğu kişiler yorumlanır ve metinde açıkça verilmeyen  bazı bilgiler tahmin edilir (KB2.14). Bununla birlikte öğrenciler sınıf içinde yapılan basit  veri toplama çalışmalarıyla metindeki bilgileri kendi yaşamlarıyla karşılaştırır. "Sınıfta kim  tarafından Lazca konuşulabiliyor?", "Kim tarafından farklı bir şehirden gelinebiliyor?", "Kim  tarafından birden fazla dil konuşulabiliyor?" gibi sorulara cevap bulmak için veri toplar, bu  verileri tablo hâline getirip basit yorumlar yapar (OB2, SDB2.2, D15.4).

Öğrenciler okudukları metni kendi yaşamlarıyla ilişkilendirerek bireysel olarak anlamlan dırır (SDB3.1, E3.2). Öğrenciler metinden seçtikleri ifadeleri kendi yaşamlarına uyarlayarak yeniden ifade eder. "Benim adım …", "Ben … yaşındayım.", "Ben …’da yaşıyorum.",  "Lazca ve Türkçe konuşabiliyorum." gibi cümlelerle kendi kültürlerini, yaşadıkları yerleri  ve bildikleri dilleri metinle ilişkilendirir (E2.5, D10.3, D12.1, KB2.8).

Sürecin son aşamasında öğrenciler okudukları metin hakkında bireysel düşünceleri ni ifade edip sınıfla paylaşabilir (SDB2.1, D16.3). Gönüllü öğrenciler metnin içeriğini ken di cümleleriyle anlatırken diğer öğrenciler onları dikkatle dinler (D14.1, D15.1). Ardından  öğrenciler grup çalışmaları yaparak metinle ilgili sorular oluşturabilir; birbirlerine isim,  yaş, memleket, yaşadıkları yer ve bildikleri diller hakkında sorular sorup cevap verebilir  (SDB2.2, SDB2.3, D15.4, E2.3).

LAZ.5.1.K.

"Okulda İlk Günüm" temasına yönelik konuşma-anlatma süreci; öğrencilerin selamlaşma,  tanışma, kendini tanıtma ve vedalaşma durumlarında isim, yaş, memleket, yaşadığı yer  ve bildiği dillerle ilgili bilgilerin ifade edilebildiği deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla  sınıf içinde gerçekleştirilen kısa diyalog örnekleri ve canlandırmalar üzerinden başlatılır (E1.1, E1.5, SDB1.1). Öğrencilere "Bir arkadaşınla ilk kez karşılaştığında ne söylersin?",  "Kendini tanıtırken hangi bilgileri verirsin?", "Yaşadığın yeri veya bildiğin dilleri nasıl  söylersin?" gibi sorular yöneltilir (E3.8, KB2.8). Öğrenciler bu sorular üzerinden kendi  deneyimlerini paylaşır, selamlaşma ve tanışma sürecinde kendilerini nasıl tanıttıklarını  hatırlar ve bu süreçte isim, yaş, memleket, yaşadığı yer ve bildiği dillere ilişkin bilgilerin  nasıl ifade edilebildiğini söyleyip bu düşüncelerini mevcut içerikle ilişkilendirir (SDB2.1,  SDB2.3,D14.1, D8.2).

Selamlaşma, kendini tanıtma, kişisel bilgi paylaşma ve vedalaşma ifadelerini içeren kısa  diyaloglar model olarak sunulur (KB2.2, OB1, D8.4). Öğrenciler bu diyalogları tekrar eder,  birlikte söyler ve taklit edilerek kullanılmaya başlanan yapıları fark eder (E3.2, SDB1.2).  Öğrenciler ifadeleri bireysel olarak ve grup hâlinde seslendirir, Lazcaya özgü sesleri fark  edip bunları doğru telaffuzla söylemeye çalışır (D12.2).

Öğrenciler model diyaloglardan hareketle selamlaşma, kendini tanıtma, kişisel bilgile ri paylaşma ve vedalaşma ifadelerini kullanarak kendi konuşmalarını oluşturur (KB2.14).  Öğrenciler "Benim adım …", "Ben … yaşındayım.", "Ben …’liyim.", "Ben …’da yaşıyorum.",  "Lazca ve Türkçe konuşulabiliyor." gibi yapıları kullanarak kendilerini tanıtan kısa konuşmalar hazırlar (SDB1.2, D10.3, D8.2). Bu konuşmaları tekrar edip geliştirir ve daha akıcı  hâle getirir (SDB3.1). Öğrenciler oluşturdukları konuşmaları sınıf içinde sözlü olarak ifade  eder ve konuşmalarını kendi özelliklerine göre zenginleştirir (E2.3, D12.1).

Öğrencilerden günlük hayatta bir kişiyle ilk kez karşılaşma durumunu temel alarak ken dilerini tanıttıkları kısa bir video hazırlamaları istenebilir. Bu kapsamda öğrencilerin se lamlaşma ve kendini tanıtma ifadelerini kullanarak adını, yaşını ve memleketini ifade et meleri beklenebilir. Öğrencilerin öğrendikleri temel kalıpları kullanarak kendilerini sözlü  olarak ifade etmeleri ve dili doğal bir iletişim aracı olarak kullanmaları desteklenebilir. Ayrıca öğrencilerden kendilerini tanıtırken edindikleri bilgileri ilişkilendirerek anlamlı bir bü tün hâlinde sunmaları ve öğrendikleri ifadeleri kendi cümleleriyle yeniden ifade etmeleri  beklenebilir. Video hazırlama süreci, öğrencilerin sözlü ifade becerilerini geliştirmelerine  ve telaffuzlarını pekiştirmelerine katkı sağlayabilir. Performans görevi sonunda öğrenci ler hazırladıkları videoları sınıf ortamında paylaşabilir. Bu süreçte öğrencilerin kendile rini açık ve anlaşılır biçimde ifade etmeleri, doğru ve anlaşılır telaffuzla konuşmaları ve  iletişim kurmaları beklenebilir. Performans görevi; öğrencilerin hedef kelime ve ifadeleri  doğru ve bağlama uygun kullanmaları, anlaşılır ve doğru telaffuz etmeleri, kendilerini akı cı bir şekilde ifade edebilmeleri, öğrendikleri kalıpları doğru kullanmaları ve görev süreci ne aktif katılım sağlamaları ölçütlerine göre analitik / bütüncül dereceli puanlama anah tarı ile değerlendirilebilir.

Konuşma sürecinde öğrenciler hazırlıklı ve hazırlıksız konuşma durumlarında öğrendikleri ifadeleri kullanarak iletişim kurabilmeyi deneyimler (E2.3, SDB2.1). Hazırlıklı konuşma larda selamlaşır, kendini tanıtır. İsim, yaş, memleket, yaşadığı yer ve bildiği dillere ilişkin  bilgileri paylaşır ve vedalaşır (OB1, D4.2, D14.1, D8.1). Hazırlıksız konuşmalarda ise arka daşlar tarafından yöneltilen sorulara anlık ve bağlama uygun cevaplar verir. Soru sorar,  cevap verir ve konuşmayı sürdürür. (E2.4, KB2.8, SDB2.2, SDB2.3). Öğrenciler konuşma larında uygun sözcükleri seçer, cümlelerini açık ve anlaşılır şekilde kurar ve mesajlarını  net biçimde ifade eder (D4.3). Öğrenciler birbirlerini dinleyerek iletişimi sürdürür, konuş ma sırasına uyar ve sosyal etkileşim içinde öğrenir (D15.1, D8.4).

Öğrenciler öğrendikleri ifadeleri farklı durumlara uyarlayarak yeniden kullanır (KB2.14).  Bir arkadaşla tanışma, öğretmenle konuşma, sınıfa kendini tanıtma, yaşadığı yeri anlatma, bildiği dilleri ifade etme gibi farklı durumları canlandırıp bu durumlara uygun ifadeleri  kullanarak konuşur (SDB3.1, E2.4, D8.4). Öğrenciler konuşmalarını bağlama uygun şekil de yeniden düzenler (D10.3). Farklı kişilerle iletişim kurulurken kullanılabilecek ifadeleri  karşılaştırıp uygun iletişim biçimlerini seçer (D4.3, OB5, D8.4).

Sürecin sonunda öğrenciler gerçekleştirdikleri konuşma etkinliklerini değerlendirebilir  (E2.5,KB2.8). Kendilerini tanıtan kısa konuşmalar yapabilir, arkadaşlarının konuşmalarını  dikkatle dinleyip birbirlerinin konuşmalarına yönelik görüşlerini ifade edebilir (SDB2.1, D14.1,  D15.1, D8.4). Öğrenciler birbirlerine geri bildirim verebilir (SDB2.2, D15.4, D16.3, D8.4). Karşılıklı konuşmalar yapıp düşüncelerini paylaşabilir (SDB2.3, D4.2).

Öğrencilerden okulda ilk tanışma durumunu temel alarak kendilerini tanıttıkları bir çalışma  hazırlamaları istenir. Bu kapsamda öğrencilerin ad, yaş ve memleket bilgilerini içeren bir  "Kendimi Tanıtıyorum" posteri oluşturmaları beklenir. Öğrencilerin bu bilgileri ifade eder ken selamlaşma, tanışma ve kendini tanıtma ifadelerini uygun şekilde kullanmaları sağ lanır. Ayrıca öğrencilerden etkileşimli tahta üzerinden sunulan dijital içerikleri dinleyerek  ve izleyerek edindikleri ifadeleri anlamlandırmaları, bu ifadeleri kendi cümleleriyle yeniden  ifade etmeleri ve basit soru-cevap yapılarıyla iletişim kurmaları beklenir. Bu performans  görevi kontrol listeleri, gözlem formları, dereceli puanlama anahtarları, öz / akran / grup  değerlendirme formları ile değerlendirilebilir.

LAZ.5.1.Y.

"Okulda İlk Günüm" temasına yönelik yazma süreci; öğrencilerin okul ortamına, selam laşma, tanışma, kendini tanıtma ve kişisel bilgileri paylaşmaya ilişkin önceki bilgi ve de neyimlerini harekete geçirmek amacıyla başlatılır (E1.1, SDB1.1). Öğrencilere isim, yaş,  memleket, yaşadığı yer ve bildiği dillere ilişkin daha önce öğrenilen yapılar hatırlatılır ve  "Kendimi Tanıtıyorum" yazma görevi anlatılır (E3.2, OB1). Öğrencilerin yazma görevinde ne  yapılacağını anlaması sağlanır. "Adın nedir?", "Kaç yaşındasın?", "Nerelisin?", "Nerede yaşı yorsun?", "Hangi dilleri konuşabiliyorsun?" gibi örnek sorular üzerinden öğrencilerin konu ya hazırlık yapması sağlanır (KB2.8).

Öğrencilere selamlaşma, kendini tanıtma, kişisel bilgi paylaşma ve vedalaşma ifadelerini  içeren kısa ve basit yazılı model metinler sunulur (OB1, KB2.2). Öğrenciler bu metinleri in celeyerek yapı ve içerik hakkında farkındalık kazanır (E3.2, SDB1.2). "Benim adım …", "Ben  … yaşındayım.", "Ben …’liyim.", "Ben …’da yaşıyorum.", "Lazca ve Türkçe konuşulabiliyor."  gibi model metinler öğrenciler tarafından okunarak incelenir, ardından kopyalanarak ye niden yazılır (D12.2).

Öğrenciler model metinlerden hareketle kendi yazılarını oluşturmaya yönlendirilebilir  (E1.5, SDB1.2). "Cümlemi Tamamlıyorum" etkinliği kapsamında öğrencilere eksik bırakıl mış ifadeler ("Benim adım …", "Ben … yaşındayım.", "Ben …’da yaşıyorum.", "... konuşulabili yor.") verilip öğrencilerden bu cümleleri kendilerine göre tamamlaması istenebilir (KB2.8).  Daha sonra öğrenciler bu cümleleri bir araya getirerek kendilerini tanıtan kısa bir metin  oluşturur. Bu süreçte öğrenciler modeli kullanarak yeni içerik düzenler, kişisel bilgilerini  yapılandırır ve yazılı üretim yapar (E2.3, D12.1).

Öğrenciler "Kendimi Tanıtıyorum" etkinliği kapsamında isim, yaş, memleket, yaşadığı yer  ve bildiği dilleri içeren kısa bir tanıtım metni yazar (KB2.2, OB1). Öğrenciler yazarken uygun kelimeleri seçmeye, basit cümle yapıları kurmaya, bilgileri doğru sırayla düzenleme ye, mesajlarını açık ve anlaşılır şekilde ifade etmeye dikkat eder (KB2.14, D10.3). Yazılarında hangi bilginin önce, hangi bilginin sonra verilebileceğini planlar (KB2.5). Benzer ve  farklı bilgileri karşılaştırarak anlamlı bir bütün oluşturur (KB2.7). Öğrenciler yazdıkları metinler üzerinde yeniden düzenleme çalışmaları yapar (SDB2.1).  "Metnimi Geliştiriyorum" etkinliği kapsamında öğrenciler yazdıkları metni gözden geçirir,  eksik veya hatalı kısımları düzeltir, ifadelerini daha açık ve anlaşılır hâle getirir (SDB2.2,  D4.2, D4.3). Öğrenciler yazılarını sınıf içinde paylaşır ve "Sınıf Tanışma Panosu" etkinliğin de görsellerle birlikte sergiler (SDB2.3, OB4, OB5). Sürecin son aşamasında öğrenciler yazma süreçlerini değerlendirebilir (SDB3.1). "Kendi mi Değerlendiriyorum" etkinliği kapsamında öğrenciler yazarken neleri doğru yapabildiğini, hangi bilgileri açık şekilde ifade edebildiğini, hangi alanlarda gelişmesi gerektiğini ifade edebilir (D12.2, KB2.14). Ayrıca "Arkadaşımın Yazısını Okuyorum" etkinliği ile öğrenciler bir birlerinin yazılarını inceleyerek basit geri bildirimlerde bulunabilir. Düşüncelerini paylaşıp  birbirlerine yapıcı öneriler sunabilir (SDB2.1, SDB2.2, D14.1).

LAZ.5.1.DBS. 

"Okulda İlk Günüm" temasına yönelik dil bilgisi seçme ve kullanma süreci; öğrencilerin selamlaşma, vedalaşma, tanışma, kendini tanıtma ve kişisel bilgileri ifade etmeye yönelik  dil parçalarına doğal ve bağlam içinde aşinalık kazanmalarıyla başlatılır (E1.1). Öğrencilere  okul ortamını yansıtan kısa diyalog, video ve görseller sunulur (OB2). Bu içeriklerde "Benim  adım …", "Ben … yaşındayım.", "Ben …’liyim.", "Ben …’da yaşıyorum.", "Lazca ve Türkçe konu şulabiliyor.", "Tanıştığıma memnun oldum." gibi ifadeler yer alır. Öğrenciler bu içerikleri dinleyerek, izleyerek ve inceleyerek hedef dil yapılarına genel bir aşinalık kazanır (E3.2, OB1).

Öğrencilerin içerikte geçen kişisel bilgi ifadelerini, soru kalıplarını ve tekrar eden dil par çalarını fark etmeleri sağlanır (KB2.2). "Duy ve Bul" etkinliğinde öğrencilere dinledikleri  veya izledikleri içerikte geçen dil parçaları belirletilir. "Benim adım…", "Kaç yaşındasın?",  "Nerelisin?", "Nerede yaşıyorsun?", "Hangi diller konuşulabiliyor?" gibi soru ve cevap kalıp larını işaretlemeleri, tekrar eden yapıları seçmeleri ve bunları sınıfla paylaşmaları istenir  (KB2.5, KB2.8, OB1, OB4). Hedef dil yapılarını içeren ifadeler beden dili, görseller ve sözlü tekrarlarla sunulur (OB4). 

Öğrenciler bu ifadeleri tekrar eder, taklit eder ve işitsel-görsel desteklerle dil yapılarını  bütüncül olarak algılar (E3.2). "Benim adım …", "Ben … yaşındayım.", "Ben …’liyim." gibi ifa deler hem sözel hem fiziksel olarak öğrenciler tarafından canlandırılır. Öğrenciler ken dilerini işaret ederek isimlerini söyler, yaşlarını parmaklarıyla gösterir, yaşadıkları yerleri  harita veya görseller üzerinden ifade eder (SDB2.1, D12.2).

Öğrenciler hedef dil parçalarını bağlam içinde tekrar eder (KB2.8). "Tekrar Zinciri" etkinliği  ile öğrenciler sırayla aynı kalıbı ("Benim adım …" → "Benim adım …, ben … yaşındayım." →  "Benim adım …, ben … yaşındayım, ben …’liyim." → "Ben …’da yaşıyorum ve … konuşula biliyor.") farklı içeriklerle kullanır. Bu etkinlikte öğrenciler dil yapılarını otomatik olarak ve  akıcı biçimde kullanır; öğrenilen ifadeleri genişleterek kullanır ve öğrenme sürecine aktif  katılım sağlar (E1.5, E2.3, E2.5, D12.1). Ayrıca "Canlandır ve Söyle" etkinliği ile öğrenciler  duydukları ifadeleri fiziksel olarak canlandırır ve eş zamanlı olarak tekrar eder (SDB2.2).  Öğrenciler bir arkadaşla karşılaşma, selamlaşma, el sallayarak vedalaşma, kendini tanıt ma, yaşadığı yeri söyleme gibi durumları beden diliyle gösterirken aynı anda sözel olarak  ifade eder (E2.1, E2.4, D4.2, D4.3).

Öğrenciler öğrenilen dil yapılarını iletişim içinde kullanmaya başlar (SDB2.1). Grup çalışmalarıyla öğrenciler birbirlerine isim, yaş, memleket, yaşadığı yer ve bildiği diller hakkında  sorular sorar ve cevap verir. Öğrenciler "Adın nedir?", "Kaç yaşındasın?", "Nerelisin?", "Ne rede yaşıyorsun?", "Hangi diller konuşulabiliyor?" gibi sorulara cevap verirken hedef dil yapılarını kuralları düşünmeden, doğal iletişim içinde kullanır (SDB2.2, SDB2.3, OB1, D14.1). Sürecin sonunda öğrenciler edinilen dil yapılarını farklı bağlamlarda kullanabilir (SDB1.1,  SDB3.1). Öğrenciler kendilerini tanıtırken, arkadaşlarıyla iletişim kurarken, sınıf içinde söz lü ve yazılı ifadeler oluştururken öğrenilen dil parçalarını doğal biçimde kullanabilir. Ayrıca farklı iletişim durumlarına göre ifadelerini yeniden düzenleyebilir. Uygun dil kalıplarını  seçip bunları kendi yaşamlarıyla ilişkilendirerek kullanabilir (KB2.14, KB2.8, D10.3, OB5).

LAZ.5.1.SÖS. 

"Okulda İlk Günüm" temasına yönelik sözcük seçme ve kullanma süreci; öğrencilerin  selamlaşma, tanışma, kendini tanıtma ve vedalaşma durumlarında kullanılan "merhaba",  "hoşça kal", "ad", "yaş", "memleket" gibi hedef sözcüklerle karşılaşmaları üzerinden başlatılır  (E1.1, SDB1.1). Öğrenciler bu sözcüklerin yer aldığı içerikleri dinleyip izler. Sözcükleri  bütünsel olarak duyup görerek bu sözcüklere aşinalık kazanır (OB1, KB2.2). Öğrenciler  tekrar eden sözcüklere dikkat ederek bu sözcükleri ayırt etmeye başlar (E3.8).

''Okulda İlk Günüm'' temasına yönelik sözcük seçme ve kullanma süreci; öğrencilerin se lamlaşma, vedalaşma, tanışma, kendini tanıtma ve kişisel bilgileri ifade etmeye yönelik  hedef sözcükleri bağlam içinde duyup görmeleriyle başlatılır (E1.1). Öğrencilere okul or tamını yansıtan kısa diyalog, metin, görsel ve videolar sunulur (OB4). Bu içeriklerde "mer haba", "hoşça kal", "ben", "ad", "yaş", "memleket", "şehir", "dil", "konuşmak", "tanışmak", "arka daş", "öğretmen" gibi hedef sözcükler doğal bir bağlam içinde yer alır. Öğrenciler bütüncül  olarak algılayarak bu sözcüklere ilk aşinalıklarını kazanır (E3.2, OB1).

Öğrencilerin içerikte tekrar eden sözcükleri fark etmeleri sağlanır (KB2.2). "Duy-Gör-İşa retle" etkinliğinde öğrenciler dinledikleri, izledikleri veya okudukları içerikte geçen hedef  sözcükleri belirleyip, işaretleyip sınıfla paylaşır. Ardından bu sözcükler öğrenciler tarafın dan sesli olarak tekrar edilir (OB1, SDB1.2). Öğrenciler selamlaşma ifadelerini, kişisel bilgi  sözcüklerini ve soru kalıplarında geçen temel sözcükleri gözlemleyerek bunları benzer  özelliklerine göre gruplandırır (KB2.5).

Öğrencilerin hedef sözcüklerin kullanımını anlamaları desteklenir (OB4). "Nerede Kullanılır?" etkinliğinde öğrenciler verilen sözcüklerin hangi iletişim durumlarında kullanıldığını  belirler; örneğin "merhaba" sözcüğünün karşılaşma durumlarında, "hoşça kal" ifadesinin  vedalaşırken, "ad" ve "yaş" sözcüklerinin kendini tanıtma sürecinde, "şehir" ve "dil" sözcük lerinin kişisel bilgi paylaşımında kullanıldığını fark edip bunu görseller veya örnek cümleler  üzerinden açıklar (KB2.7, D4.2). Öğrencilerin iletişimsel farkındalık geliştirmeleri desteklenir.

Öğrenciler hedef sözcüklerin anlamlarını kendi zihinsel kavramlarıyla ilişkilendirir (KB2.8).  Öğrenciler "Benim adım …", "Ben … yaşındayım.", "Ben …’da yaşıyorum.", "Lazca ve Türk çe konuşulabiliyor." gibi ifadeler üzerinden sözcükleri kendi yaşamlarıyla bağlantılandı rır. "Kendimle İlişkilendiriyorum" etkinliği ile öğrenciler öğrendikleri sözcükleri kendi kül türleri, yaşadıkları yerler ve bildikleri dillerle ilişkilendirerek bunların anlamlarını pekiştirir  (SDB1.1, E1.5, D12.1).

Öğrenciler hedef sözcüklerin anlamlarını daha açık biçimde ortaya koyar (KB2.14). "An lamını Açıkla" etkinliğinde öğrenciler seçtikleri sözcükleri basit ifadelerle açıklar, örnek  cümle içinde kullanır ve gerektiğinde görsellerle destekler. Öğrenciler "memleket", "şe hir", "konuşmak", "tanışmak" gibi sözcükleri kendi ifadeleriyle açıklarken benzer sözcük lerle ilişkiler kurar, bunların anlamlarını yorumlayıp arkadaşlarıyla paylaşır (E2.3, SDB2.1,  OB1, D10.3).

Öğrenciler hedef sözcükleri farklı bağlamlarda tekrar ederek bunların anlamlarını güçlen dirir (E2.1). "Cümle Kur-Paylaş" etkinliği kapsamında öğrenciler verilen sözcüklerle kısa  cümleler oluşturup bunları sınıfla paylaşır. Öğrenciler "ad", "yaş", "şehir", "dil", "arkadaş" gibi  sözcükleri kullanarak anlamlı cümleler kurar (SDB2.3, OB1, D14.1, D15.1). Öğrenciler hedef sözcükleri doğal iletişim içinde kullanmaya yönlendirilir (SDB2.1).  "Sor-Cevapla" etkinliği ile öğrenciler birbirlerine "Adın nedir?", "Kaç yaşındasın?", "Nereli sin?", "Nerede yaşıyorsun?", "Hangi dilleri konuşulabiliyorsun?" gibi sorular sorup cevap  verir. Bu süreçte öğrenciler öğrenilen sözcükleri kendiliğinden ve bağlama uygun biçim de kullanır (SDB2.2, E2.3, E2.4, D14.1).

Sürecin son aşamasında öğrenciler hedef sözcükleri farklı bağlamlarda kullanarak kalıcı  hâle getirebilir (SDB3.1). Öğrenciler konuşma ve yazma etkinliklerinde öğrenilen sözcük leri doğal bir şekilde kullanabilir. Kendilerini tanıtıp arkadaşlarıyla iletişim kurabilir. Kısa  tanıtım metinleri oluşturabilir. Farklı sosyal durumlarda uygun sözcükleri seçerek kulla nabilir (KB2.8, OB5, D15.4).

LAZ.5.1.SES.

"Okulda İlk Günüm" temasına yönelik sesletim seçme ve kullanma süreci; öğrencilerin se lamlaşma, vedalaşma, tanışma, kendini tanıtma ve kişisel bilgileri ifade etmeye yönelik  hedef sesletim unsurlarına dikkat ederek dinlemeleriyle başlatılır (E3.2). Öğrencilere okul  ortamını yansıtan kısa diyalog, ses kaydı ve videolar sunulabilir (OB2). Bu içeriklerde "Be nim adım …", "Ben … yaşındayım.", "Ben …’liyim.", "Ben …’da yaşıyorum.", "Ben Lazca ve  Türkçe konuşabiliyorum.", "Tanıştığıma memnun oldum." gibi ifadeler doğal bir akış içinde  yer alabilir. Öğrenciler bu ifadeleri dinlerken Lazcaya özgü sesler, sözcük vurgusu, tonla ma ve konuşma akıcılığına dikkat eder (OB1).

Öğrencilerin hedef sesletim unsurlarını fark etmeleri sağlanır (KB2.2). "Dinle-Fark Et" et kinliğinde öğrenciler belirli sözcük ve ifadelerin nasıl söylendiğine dikkat eder; özellikle  selamlaşılırken, isim, yaş veya memleket söylenirken kullanılan vurgu ve tonlamayı ayırt  eder. Öğrenciler duydukları sesletim özelliklerini işaretler, benzer ses özelliklerini belirle yip sınıfla paylaşır (OB1, SDB1.2).

Öğrenciler hedef sesletim unsurlarını tekrar ederek pekiştirir (E1.5,E3.2). "Tekrar ve Tak lit" etkinliği kapsamında öğretmenin veya ses kaydının ardından ifadeler doğru telaffuzla  tekrar ettirilebilir. Öğrenciler selamlaşma, kendini tanıtma ve kişisel bilgi paylaşma ifade lerini vurgu, tonlama ve akıcılığa dikkat ederek bireysel olarak ve grup hâlinde seslendirir  (SDB2.1).

Öğrenciler hedef sesletim unsurlarını farklı bağlamlarda tanımaya yönlendirilir (OB1). "Ne rede Duydun?" etkinliğinde öğrencilere aynı ifadeler farklı iletişim durumları içinde dinle tilir ve öğrenciler hangi sözcük veya ifadenin nasıl söylendiğini bilir. Örneğin "Benim adım  …" ifadesi arkadaşla tanışma, öğretmenle konuşma veya sınıfa kendini tanıtma bağlamla rında dinletilir ve öğrenciler ortak sesletim özelliklerini fark eder (KB2.7, OB4).

Öğrencilerin doğru sesletimi kendiliğinden seçerek kullanmaları sağlanır (KB2.8). "Hangisi Doğru?" etkinliğinde öğrencilere aynı ifadenin farklı sesletimlerle söylendiği örnekler  sunulur ve öğrencilerden doğru olanı seçmeleri istenir. Ardından "Seç ve Söyle" etkinliği  ile öğrenciler doğru sesletimi seçtikleri ifadeleri kendi cümleleri içinde kullanarak yeni den üretir (E2.5, E2.3, D12.1).

Öğrenciler sesletim unsurlarını iletişim içinde kullanır (SDB2.1). Grup çalışmalarıyla öğ renciler birbirlerine isim, yaş, memleket, yaşadığı yer ve bildiği diller hakkında sorular sorar ve cevap verirken öğrendikleri ifadeleri doğru sesletimle kullanır (SDB2.1, E1.1, E3.8).  "Sor-Cevapla" etkinliğinde öğrenciler konuşurken doğru vurguya, tonlamaya ve akıcılığa  dikkat eder (SDB2.2,SDB2.3, E2.4, D14.1).

Sürecin sonunda öğrenciler öğrendikleri sesletim unsurlarını farklı bağlamlarda kullana rak kalıcı hâle getirebilir (SDB3.1). Öğrenciler hem konuşma hem de kendini tanıtma et kinliklerinde doğru telaffuz, vurgu ve tonlamayı doğal bir şekilde kullanabilir. Farklı kişiler le iletişim kurarken sesletim özelliklerini bağlama uygun biçimde düzenleyebilir (KB2.14,  KB2.8, D10.3).

1. Etkinlik: İlk Karşılaşmam

Öğrenciler ikili gruplara ayrılabilir. Her gruptan günlük yaşamdan bir tanışma durumu (okulda ilk karşılaşma, teneffüste sohbet, sınıfta tanışma vb.) seçmeleri istenebilir.

Etkinlik öncesinde selamlaşma ve kendini tanıtma ifadelerini içeren kısa örnek diyaloglar sunularak öğrencilerin bu ifadeleri birlikte tekrar etmeleri ve modele aşinalık kazanmaları sağlanabilir. Öğrenciler seçtikleri durum için selamlaşma ve kendini tanıtma ifadelerini kullanarak kısa diyaloglar oluşturabilir, diyaloglarını prova edip canlandırabilir.

Öğrencilerin bu diyalogları farklı biçimlerde sunmaları (normal konuşma, abartılı ifade, beden dili kullanımı vb.) teşvik edilebilir.

2. Etkinlik: Hatalı Tanışmayı Dönüştür ve Genişlet

Öğrencilere selamlaşma, vedalaşma, tanışma ve kişisel bilgiler (isim, yaş, memleket) içeren kısa ancak hatalı hazırlanmış diyaloglar verilebilir. Bu diyaloglarda selamlaşma ifadeleri yanlış bağlamda kullanılmış, kişisel bilgiler eksik veya karışık verilmiş olabilir. Öğrenciler diyalogları inceleyerek hatalı ifadeleri belirleyebilir. Ardından öğrencilerden yanlış kullanılan selamlaşma ifadelerini uygun olanlarla değiştirmeleri, eksik veya hatalı verilen kişisel bilgileri (isim, yaş, memleket) doğru biçimde düzenlemeleri ve diyalogu anlamlı ve akıcı bir tanışma konuşması hâline getirmeleri istenebilir.

Öğrencilerden aynı duruma uygun en az iki farklı tanışma diyaloğu oluşturmaları istenebilir. Öğrenciler kendilerini tanıtmak yerine bir arkadaşını tanıtacak şekilde diyalogu yeniden düzenleyebilir. Diyaloga yeni sorular ekleyerek konuşmayı genişletip resmî ve samimi olma durumlarına göre iki farklı diyalog oluşturabilir.

Daha sonra öğrenciler oluşturdukları diyalogları bir arkadaşıyla canlandırabilir. Öğrenciler yaptıkları değişiklikleri açıklayarak hangi ifadeyi neden değiştirdiklerini ifade edebilir. Etkinlik sonunda öğrenciler farklı diyalogları karşılaştırabilir; hangi selamlaşma, vedalaşma ve tanışma ifadelerinin hangi durumlara daha uygun olduğunu belirtebilir. Böylece öğrencilerin selamlaşma, vedalaşma, tanışma ve kişisel bilgiler (isim, yaş, memleket) kapsamında ifadeleri farklı durumlara göre düzenleyerek kullanmaları desteklenebilir.

1. Etkinlik: Eksik Diyaloğu Tamamla ve Cevaplandır

Öğrencilere selamlaşma, tanışma, kendini tanıtma ve vedalaşma durumlarında kullanılan ifadelerin yer aldığı kartlar verilebilir. Kartlarda "Merhaba", "Hoşça kal", "Adın ne?", "Benim adım…", "Kaç yaşındasın?", "Nerelisin?" gibi ifadeler bulunabilir. Öğrenciler bu kartları inceleyerek uygun ifadeleri seçip bu ifadelerle kendi diyaloglarını oluşturabilir. Öğrenciler oluşturdukları diyalogları bir arkadaşıyla birlikte sesli olarak tekrar edebilir. Ardından diyaloglarını canlandırarak sınıf önünde sunabilir.

2. Etkinlik: Eşleştir ve Söyle

Öğrencilere selamlaşma, vedalaşma, tanışma ve kişisel bilgileri (isim, yaş, memleket) yansıtan görseller (iki kişinin selamlaşması, vedalaşması, kendini tanıtması vb.) ve bu durumlara ait ifadeler verilebilir. Öğrenciler doğru ifadeyi doğru görselle eşleştirebilir. Sonrasında öğrenciler ifadeleri sesli olarak tekrar edebilir. Böylece öğrencilerin selamlaşma, vedalaşma, tanışma ve kişisel bilgiler (isim, yaş, memleket) ile ilgili ifadeleri tanıyıp doğru biçimde kullanmaları desteklenebilir.