1. Tema: Merhaba, Başlıyoruz (Sılav, Em Dest Pê Dıkın)

KUR.7.1.D.

“Merhaba, Başlıyoruz” temasına yönelik dinleme / izleme–anlamlandırma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma yansıtan görseller üzerinden başlatılır (E1.1, E1.4, E1.5, E3.2). Görseller incelenerek “Kurmanccada kullanılan ama Türkçede olmayan harfler hangileridir?”, “100‘den 1000‘e kadar olan sayıların Kurmanccadaki sayma mantığını açıklayabilir misiniz?”, “Kendinizi bize Kurmancca tanıtabilir misiniz?” gibi sorulara yönelik düşünceler oluşturulur ve öğrencilerin kendi sınıf yaşantılarından örnekler vermeleri sağlanır (SDB1.2, SDB2.1, SDB3.1). Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, görsellerdeki unsurlar ile yaşantılar arasında temel ilişkilerin fark edilmesi ve mevcut içerik hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır (D3.4, D14.1, OB4, KB2.10). Kısa bir ses kaydı, video veya diyalogdan kesitler sunularak içerikte yer alan sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadeleri hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır (E3.2, SDB2.1). Görsel ve işitsel ipuçları birlikte değerlendirilerek içerik hakkında çıkarımlar yapılır (D14.1, OB2, KB2.2, KB2.11).

“Merhaba, Başlıyoruz” temasına uygun dinleme / izleme metni kesintisiz olarak sunulur. Bu metinde sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadeleri yer alır. Bu aşamada içeriğin genel anlamının kavranması, konusunun algılanması, temel unsurların, yönergelerin ve ayrıntıların tanınması. Böylece bütüncül içerikteki temel bileşenlerin fark edilmesi sağlanır (SDB1.2, OB1, KB2.2, KB2.10).

Dinleme sonrasında içerikte geçen sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadeleri görseller, kartlar ve dijital materyaller aracılığıyla yeniden ele alınır (E3.1, OB2, OB4, SDB2.1, E3.2). Bu unsurlar eşleştirme, işaretleme ve basit sınıflandırma etkinlikleriyle ayırt edilir; benzerlik ve farklılıklar belirlenir. Başlangıçta yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve dinlenen içerikle karşılaştırılır, tahminlerin doğruluğu kontrol edilir ve gerekçelendirilir. İçerikte yer alan unsurların bütün içinde konumlandırılması ve temel sınıflandırılması sağlanır (KB2.5, KB2.7, KB2.12). İçerikteki bilgiler tablo veya şemalar üzerinde yapılandırılarak yatay ve dikey ilişkiler görünür hâle getirilir (KB2.13, OB1). Sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma alt temaları kategorilere ayrılır. Ses-anlam, miktar-sayı, zaman-selamlama, duygu-durum ilişkileri üzerinden anlamlı bağlantılar kurulur (SDB2.1, SDB2.2). Dinlenen metinler öğrencilerin kendi yaşantılarıyla ilişkilendirilerek içerik bireysel olarak içselleştirilir (SDB1.2, SDB1.3, SDB3.1, OB1). Bu süreçte dikkatlerini içerik üzerinde yoğunlaştırmaları, öğrenmeye istekle katılmaları ve yeni duruma uyum sağlamaları desteklenir (E1.4, E3.2, SDB3.1).

Sürecin sonunda, dinleme etkinliğine ilişkin gözlem, anlayış ve düşünceler bireysel olarak değerlendirilerek sınıfla paylaşılır (E2.2, E3.7). Gönüllü öğrenciler söz alarak anladıklarını ifade ederken diğer öğrenciler onları dikkatle dinler (SDB2.1, SDB2.2). Ardından ikili ve küçük grup çalışmalarıyla karşılıklı olarak bilgi, düşünce ve deneyimler paylaşılır; sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ile ilgili basit ifadeler kullanılır (D3.4, D14.1, D16.3, KB2.15, ).

KUR.7.1.O. O

“Merhaba, Başlıyoruz” temasına yönelik okuma-anlamlandırma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadelerini içeren kısa metinler ve görseller üzerinden başlatılır (OB1, OB4, E1.1, E1.5). Görseller ve metin parçaları incelenerek “Bu metinde Türkçede hiç karşılaşmadığınız hangi harfleri görüyorsunuz?”, “Sizce Kurmanccada 100‘den sonraki sayılar (110) nasıl bir mantıkla bir araya getiriliyor?”, “Metindeki karakterler ne hakkında konuşuyor olabilir?” gibi sorulara yönelik tahminlerde bulunulması sağlanır (SDB1.2, D14.1). Önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, sesler ve sayıların adlandırılması ve mevcut içerikle önceki bilgiler arasında temel ilişkilerin kurulması desteklenir. Bu süreçte öğrencilerden merak duygularının desteklenmesi, kendilerini ifade etmeleri ve yönelik farkındalık geliştirmeleri beklenir (KB2.2). Sunulan yazılı ve görsel ipuçları aracılığıyla içerik ile önceki bilgi ve deneyimler arasında bağ kurulması sağlanır ve metnin konusu hakkında basit tahminlerde bulunulur (SDB2.1, OB4, KB2.2).

Okuma içeriğine ait başlık, görsel ve anahtar ifadeler incelenir. Bu ipuçlarına dayanarak metnin konusu, metinde yer alabilecek seslerin kullanım yerleri, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadelerinin kullanımı hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır (E3.2, E3.8). Öğrencilerin görsel ve yazılı ipuçlarından yararlanarak içeriği genel olarak algılamaları desteklenir (SDB2.1, KB2.11, OB1).

Metin sessiz olarak okunur. Okuma sürecinde içeriğin genel anlamının bütüncül olarak kavranması, metinde geçen sayı adları; selamlaşma, tanışma, vedalaşma ifadeleri ve seslerin kullanım yerlerinin fark edilmesi beklenir (SDB2.2, OB1, OB4). Ayrıca metin içerisindeki basit ve temel ayrıntıların belirlenmesi sağlanır (E3.2, E2.2). Böylece içeriğin konusu genel olarak algılanır ve temel bileşenler tanınır (D3.1, D3.2, D3.4).

Okuma sonrasında metinde yer alan sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadeleri görseller ve bilgi kartlarıyla yeniden ele alınır (E2.2, SDB1.2). Bu unsurlar eşleştirme ve işaretleme etkinlikleriyle tanınır ve ayırt edilir; “Görselde gördüğünüz ve adında ‘xw‘ sesi bulunan ‘xwendekar‘ kelimesini metindeki harflerle eşleştirebilir misiniz?”, “Görseldeki kütüphane rafında kaç tane kitap var?” gibi sorular üzerinden içerik somutlaştırılır (SDB2.1, OB4, KB2.2). Başlangıçta yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve metinle karşılaştırılarak doğruluğu kontrol edilir; doğru ve yanlış tahminler gerekçeleriyle ifade edilir (KB2.12, OB4).

Metinde yer alan ögeler tablo, şema veya görsel düzenleyiciler aracılığıyla yapılandırılır. Sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadeleri belirli bir düzen içinde yerleştirilerek bu unsurlar arasındaki bağlantılar açık biçimde ortaya konur (KB2.5, KB2.13, OB2, OB4). Bu unsurlar basit kategoriler hâlinde sınıflandırılır, benzerlik ve farklılık açısından karşılaştırılır. Ayrıca ögeler arasındaki yatay ve dikey ilişkilerin fark edilmesi sağlanır (E3.2, E3.7, KB2.7).

Harfler ile sesler; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma unsurları arasındaki bağlantılar ele alınır. “Metinde okuduğumuz ve Türkçede olmayan ‘w‘ harfini, resimdeki bir nesnenin adında bulabilir miyiz?”, “Metinde geçen sayıları söyleyebilir miyiz?” gibi sorular üzerinden ilişkiler kurulması sağlanır (KB2.7). Bu süreçte anlamlı bağlantılar kurulması ve metnin derinlemesine incelenmesi desteklenir (SDB2.2, OB4). Metinden hareketle basit çıkarımlar yapılır ve elde edilen bilgiler öğrencilerin kendi sınıf ortamlarıyla ilişkilendirilerek ifade edilir, böylece içerik bireysel olarak içselleştirilir (E1.5, KB2.11).

Sürecin sonunda okuma ve anlamlandırma sürecine ilişkin gözden geçirilen bilgi, deneyim, düşünce ve duygular bireysel olarak ifade edilir (SDB2.2, SDB3.1, D14.1). Gönüllü öğrenciler söz alarak metinden anladıklarını paylaşırken diğer öğrenciler dikkatle dinler (SDB3.1, D14.1). Ardından ikili ve küçük grup çalışmalarıyla sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadeleri kullanılarak karşılıklı paylaşımlar gerçekleştirilir. Bu süreçte iletişim kurulması, iş birliği yapılması ve karşılıklı etkileşim içinde bulunulması beklenir (SDB2.1, D16.3).

KUR.7.1.K.

“Merhaba, Başlıyoruz” temasına yönelik konuşma-anlatma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşmaya ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatılır (SDB1.1, E1.1). Öğrencilerin seslere ilişkin yaşantılarını hatırlamaları, sayıları adlandırmaları, selamlaşma ve vedalaşma unsurlarını ifade etmeleri ve basit yönergeleri fark etmeleri sağlanır (E1.5, SDB1.2). Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin etkin hâle getirilmesi ve mevcut içerikle ilişkilendirilmesi hedeflenir (OB4, KB2.2). Sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadelerini içeren kısa konuşma örnekleri [”Di pola me de 12 keç, 11 kur hene.”, “Êvar baş, bi xatirê te. (Sınıfımızda 12 kız, 11 erkek var.”, “İyi akşamlar, hoşça kal)”] sunulur. Öğrencilerin bu örnekleri dinlemeleri, tekrar etmeleri ve doğru sesletimle taklit etmeleri sağlanır (E3.2, SDB2.1). Böylece model ifadelere aşinalık kazanmaları ve sözlü üretime hazırlık yapmaları desteklenir (D12.3, E3.2, SDB2.1).

Öğrencilerin model konuşmaları taklit ederek benzer ifadeler üretmeleri sağlanır. Öğrenciler “Beyanî baş mamoste, hûn çawa ne?”, “Hejmara min a dibistanê heft sed û pêncî û şeş e.”, “Bi xêr hatî pirtûkxaneyê, kerem bike.” (”Günaydın öğretmenim, nasılsınız?”, “Okul numaram yedi yüz elli altıdır.”, “Kütüphaneye hoş geldin, buyur.”) gibi ifadeleri tekrar ederken “Ben Kurmancca 1000‘e kadar sayarım.”, “Ben Kurmancca seslerini tanırım.” gibi yönergeleri de kullanır ve bu ifadeleri kendi sınıf ortamlarına göre değiştirerek yeniden kurar (SDB2.1). Böylece taklit yoluyla yeni içerik oluşturulması ve bu içeriklerin bağlama uygun biçimde düzenlenmesi sağlanır (KB2.11).

Öğrencilerin öğrendikleri dil yapılarını kullanarak yeni ve özgün ifadeler oluşturmaları sağlanır (KB2.8). Öğrencilerden sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifade eden cümleler kurmaları beklenir (KB2.8, OB1). Kurulan ifadelerin açık, anlaşılır ve doğru biçimde iletilmesi teşvik edilir (SDB2.2). Bu süreçte uygun sözcüklerin seçilmesi, ifadelerin geliştirilmesi ve farklı örneklerle karşılaştırılması desteklenir (E3.2). Ayrıca öğrencilerin birbirlerine sorular yönelterek ifadelerini genişletmeleri ve sözlü etkileşim içinde kullanmaları sağlanır (E3.8). Öğrencilerin hazırlıksız konuşma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları ve hazırlıklı konuşma durumlarında belirledikleri içerikleri düzenleyerek doğal ve anlaşılır biçimde sunmaları desteklenir (KB2.7, KB2.8, OB1). Ardından ikili çalışmalar gerçekleştirilir (KB2.13). Öğrencilerden biri selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadelerini içeren basit cümleler kurar, diğeri dinler, sorular sorar ve gerektiğinde karşılaştırmalar yapar. Roller değiştirilerek sürecin sürdürülmesi sağlanır (SDB2.2, SDB3.1, KB2.13). Bu süreçte öğrenilen yapıların farklı bağlamlarda kullanılması, yeniden düzenlenmesi ve sözlü iletişim yoluyla paylaşılması desteklenir (E2.2, SDB2.1).

Küçük grup çalışmaları yapılır. Öğrenciler grup içinde selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadelerini içeren bir diyalog kurar; Kurmanccada kullanılan sesleri ve sayıları belirler, bu unsurları sınıflandırır ve ortak bir sözlü sunum hazırlar (KB2.5, KB2.13, SDB2.1). Böylece sınıflandırma ve yapılandırma becerilerinin geliştirilmesi sağlanır (SDB3.1, D14.1, D16.3).

Sürecin sonunda öğrencilerin konuşma etkinliklerine ilişkin düşünce, duygu ve deneyimlerini değerlendirmeleri sağlanır (SDB1.2, SDB1.3). Öğrencilerden hangi ifadeleri doğru kullandıklarını, hangi noktalarda zorlandıklarını ve kendilerini nasıl geliştirebileceklerini ifade etmeleri beklenir. Bu süreçte yapılan çalışmaların yorumlanması ve anlamlandırılması desteklenir (D11.1).

Öğrenciler bu değerlendirmelerini sınıf ortamında paylaşır ve arkadaşlarının görüşlerini dinlerler. İkili ve grup içi paylaşımlar yoluyla karşılıklı geri bildirim verilmesi ve öğrenmenin pekiştirilmesi sağlanır (SDB2.1, SDB3.1). Bu süreçte öğrencilerin sorumluluk almaları, duyarlı davranmaları ve iletişim kurmaları desteklenir (D3.1, D3.2, D3.4, D16.3).

KUR.7.1.Y.

“Merhaba, Başlıyoruz” temasına yönelik yazma-anlatma süreci, Kurmanccada kullanılan ancak Türkçede kullanılmayan ê, î, q, û, w, x, xw seslerine ilişkin görseller gösterilerek ve kısa ifadeler üzerinde durularak başlatılır (E1.1, E1.5). Öğrencilerin bu görselleri incelemeleri, ses ve sayılara ilişkin bildikleri sözcükleri hatırlamaları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadelerini ve bunlarla ilgili yönergeleri fark etmeleri ve bu bilgileri basit ifadelerle yazılı olarak ifade etmeleri sağlanır (SDB1.2, OB4). Ayrıca verilen yazma görevinin ne olduğu, ne yazılacağı ve nasıl yazılacağının genel olarak anlaşılması desteklenir (E3.2). 

Sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma bildiren ifadeler içeren kısa yazılı model metinler sunulur (E3.2, SDB2.1). Bu metinlerin incelenmesi, yapı ve ifade biçimlerinin fark edilmesi ve model alınarak bu metindekilere benzer ifadelerin yeniden yazılması sağlanır. Böylece modelden yararlanarak yazılı üretime geçiş desteklenir (OB1).

Öğrencilere, bir kırtasiye veya market için 100 ile 1000 arasındaki sayıları içeren fiyat etiketli bir broşür hazırlayabilecekleri performans görevi verilebilir. Ürünlerin miktarını ve fiyatlarını belirterek sınıfta karşılıklı alışveriş diyalogları anlatabilirler. Performans görevi; hedef sözcüklerin doğru ve bağlama uygun kullanımı, temel dil bilgisi yapılarını işlevsel biçimde kullanabilme, yazılı ve / veya sözlü anlatımın anlaşılırlığı, iletişim amacına uygun ifade kullanımı ile göreve katılım, çaba ve süreç içindeki ilerleme gibi ölçütleri içeren analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı, kontrol listesi veya gözlem formu ile değerlendirilebilir. Performans görevi sürecinde öğrencilerin sürece daha aktif katılmalarını desteklemek amacıyla öz veya akran değerlendirme formlarına da yer verilebilir.

Model metinler temel alınarak yazılı içerik oluşturulması sağlanır (E3.2, SDB2.1). “Navê min Azad e.”, “Ez sêzdeh salî me.”, “Ez di pola heftan de dixwînim.” gibi ifadelerin yanı sıra “beyanî baş mamoste”, “bi xatirê we” (”Benim adım Azad.”, “Ben on üç yaşındayım.”, “Ben yedinci sınıfta okuyorum.” gibi ifadelerin yanı sıra “Günaydın öğretmenim”, “Hoşça kalın.”) gibi ifadeler de kullanılarak cümleler yazılır ve bu ifadeler uygun biçimde sunulur (KB2.11). Böylece yazma içeriğinin oluşturulması ve geliştirilmesi sağlanır (KB2.11).

Yazma görevinin yapılandırılması sağlanır. Sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadelerini içeren kısa metinler yazılması beklenir (E3.2, KB2.8, OB1). Yazma sürecinde uygun materyallerin seçilmesi (defter, çalışma kâğıdı vb.), uygun sözcüklerin ve dil yapılarının kullanılması, noktalama işaretlerine dikkat edilmesi ve basit mesajların açık ve anlaşılır biçimde ifade edilmesi desteklenir (E3.2, KB2.8, OB1). Ayrıca öğrencilerin hazırlıklı yazma durumlarında içeriklerini planlayarak düzenlemeleri ve hazırlıksız yazma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları sağlanır. Öğrencilerden 100–1000 arasındaki sayıları kullanarak ürünlerin miktar ve fiyatlarını Kurmancca ifade ettikleri bir kırtasiye veya market broşürü hazırlamaları istenir. Hazırlanan broşürler üzerinden karşılıklı alışveriş diyalogları canlandırılarak sayıların doğru telaffuzu ve günlük yaşam bağlamında işlevsel kullanımı desteklenir (E3.2, KB2.8, OB1). Bu aşamada yazılan metinlerin geliştirilmesi sağlanır (KB2.5, KB2.7). Yazılar yeniden okunur, benzer ve farklı yönler karşılaştırılır, sınıf eşyaları ve ifadeler kategorilere ayrılır ve gerekli düzenlemeler yapılır (SDB1.2).

Yazılı içeriklerin farklı bağlamlarda yeniden düzenlenmesi sağlanır. Yazılan ifadeler değiştirilerek metinler genişletilir (E3.8, KB2.13). Bu süreçte yazılı bilgilerin yeniden yapılandırılması ve paylaşılması desteklenir (E3.8, KB2.13). Öğrencilerin yazdıkları metinleri arkadaşlarıyla paylaşmaları ve yazılı iletişim kurmaları sağlanır (E2.2, SDB2.1, SDB2.2).

Küçük grup çalışmaları yapılır (E3.8, KB2.13). Grup içinde yazılan metinler paylaşılır, birlikte gözden geçirilir ve ortak metinler oluşturulur (SDB2.2, SDB3.1, D14.1, D16.3).

Sürecin sonunda yazma süreci ve ürünlerine ilişkin değerlendirme yapılır. Yazılan metinler gözden geçirilerek güçlü yönler ve geliştirilmesi gereken noktalar belirlenir (D3.4, D14.3, D16.3, SDB1.2). Ardından bu değerlendirmeler sınıf ortamında paylaşılır ve karşılıklı geri bildirimlerde bulunulur (E1.3, E1.4, D3.1, D3.2, SDB3.1).

KUR.7.1.DBS.

“Merhaba, Başlıyoruz” temasına yönelik dil bilgisi seçme-kullanma süreci; sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma unsurlarını yansıtan görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır (E1.1, E1.5, SDB1.2). Öğrenciler görselleri inceler, duydukları ifadeleri takip eder ve sınıfça tekrar eder. “Merheba, navê min Delal e.”, “Ez sêzdeh salî me.”, “ Ez di pola heftan de dixwînim.” (”Merhaba, benim adım Delal.”, “Ben on üç yaşındayım.”, “Ben yedinci sınıfta okuyorum.”) gibi cümleler birlikte söylenerek içerikle ilk aşinalık oluşturulur. Bu süreçte dil yapılarının kuralları açıklanmadan, doğal ve bağlam içinde fark edilmesi sağlanır (OB4).

Sesler, sayılar, selamlaşma, tanışma ve vedalaşma unsurlarını içeren görseller üzerinden eşleştirme etkinliği yapılır (E3.2, E3.8). Öğrenciler dinledikleri cümleleri doğru görsellerle eşleştirir, ilgili unsurları işaretler ve hangi ifadenin hangi görsele ait olduğunu sözlü olarak belirtir. Bu etkinlik sayesinde Kurmancca dil parçaları kuralları bilinmeden fark edilerek ayırt edilir (KB2.2, KB2.7, OB1).

Kısa canlandırmalar veya video kesitleri izlenir. Öğrenciler izledikleri içerikte hangi sesin nerede kullanıldığını, sayıları Kurmancca olarak ifade eden cümleleri ve ifadeleri [”Di pirtûkxaneya me de du sed û pêncî pirtûk hene.”, “Êvar baş” “(Kütüphanemizde iki yüz elli kitap var.”, “İyi akşamlar.”)] belirler ve bu ifadeleri tekrar eder (SDB2.1, E3.2). Sınıf içine getirilen gerçek nesnelerle ilişki kurularak anlam güçlendirilir (OB4).

Aynı yapıya sahip cümleler grup hâlinde tekrar edilir eder (SDB2.1, E3.2). Öğrenciler sırayla cümleleri sesli olarak söyler, arkadaşlarının tekrarlarını dinler ve birlikte tekrar ederek işitsel farkındalık geliştirir. Bu süreçte benzer dil yapılarının fark edilmesi sağlanır (SDB2.2).

Farklı sesler, sayılar, selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadeleri ve yönergeler kullanılarak yeni örnekler oluşturulur (E3.7, KB2.11). “Di pola me de bîst û heşt xwendekar hene.”, “Ez ji Batmanê me?”, “Navê wî Azad e.” gibi cümlelerin yanı sıra “Ez Batmanî me “, “Ew Azad e.” (”Sınıfımızda yirmi sekiz öğrenci var.”, “Ben Batmanlı mıyım?”, “Onun adı Azad‘dır.” gibi cümlelerin yanı sıra “Ben Batmanlıyım”, “O Azad‘dır.”) gibi ifadeler de kullanılarak aynı dil yapıları farklı bağlamlarda tekrar edilir (E3.7, KB2.11). Böylece Kurmancca dil parçaları kuralları düşünülmeden, otomatik biçimde pekiştirilir (E3.7, KB2.11).

Sınıf içinde hareketli bir etkinlik yapılır. Öğrenciler dolaşarak gördükleri sesleri, sayıları ve arkadaşlarını gösterir ve özelliklerini ifade eden cümleler kurar (SDB2.1). “Di pola me de çardeh rûniştek hene.”, “Di pola me de nexşe û dep hene.”, “Di peyvên pênûs û lênûskê de tîpa Ûyê heye.” (”Sınıfımızda on dört sıra vardır.”, “Sınıfımızda harita ve tahta vardır.”, “Pênûs (kalem) ve lênûsk (defter) kelimelerinde û harfi vardır.”) gibi ifadeler gerçek ortamla ilişkilendirilerek kısa, doğal ve anlamlı biçimde tekrar edilir (SDB2.1).

Beden diliyle canlandırma etkinliği uygulanır (SDB2.2). Öğrenciler sesleri ve sayı adlarını taklit eder ve onların şekillerini beden hareketleriyle gösterirler. Böylece dil yapıları kuralları bilinmeden fiziksel olarak da içselleştirilir (SDB2.2, D5.2, D14.3).

Konuşma ve hareketin birlikte kullanıldığı oyunlaştırılmış etkinlikler yapılır (SDB3.1). Öğrenciler hem cümle kurar hem de aynı anda nesneleri gösterir. Bu süreçte Kurmancca dil parçaları eş zamanlı olarak tekrar edilir ve canlandırılır (SDB3.1).

İkili ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır. Öğrenciler birbirleriyle selamlaşma, tanışma ve vedalaşma unsurlarını kullanıp, diyaloglar oluşturarak iletişim kurar (E2.2, SDB2.1). Kullanılan ifadeler doğal ve akıcı hâle gelir (D3.1, D3.2, D3.4). Bu süreçte öğrenciler öğrendikleri dil yapılarını, kuralları düşünmeden seçerek farklı durumlarda kullanır ve iletişim kurarken tabii biçimde kullanıma sokar (D14.1, D16.3, KB2.13, KB2.14).

Öğrencilere, sabah uyanıştan okul çıkışına kadar geçen süreci en az 6 kareden oluşan bir çizim serisiyle anlatabilecekleri performans görevi verilebilir. Her görselin altına saati ve yapılan işi belirten cümleler yazarak günlerini kronolojik olarak sıralarlar. Performans görevi; hedef sözcüklerin doğru ve bağlama uygun kullanımı, temel dil bilgisi yapılarını işlevsel biçimde kullanabilme, yazılı ve / veya sözlü anlatımın anlaşılırlığı, iletişim amacına uygun ifade kullanımı ile göreve katılım, çaba ve süreç içindeki ilerleme gibi ölçütleri içeren analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı, kontrol listesi veya gözlem formu ile değerlendirilebilir. Performans görevi sürecinde öğrencilerin sürece daha aktif katılmalarını desteklemek amacıyla öz veya akran değerlendirme formlarına da yer verilebilir.

KUR.7.1.SÖS.

“Merhaba, Başlıyoruz” temasına yönelik sözcük seçme-kullanma süreci; sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşmaya ilişkin hedef sözcüklerin yer aldığı görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır (E1.1). Öğrenciler bu içerikleri dinler ve izler, hedef sözcükleri bütünsel olarak duyar ve görür (OB4).

Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Hedef sözcükler sesli olarak tekrar edilir; “beyanî baş”, “oxir be”, “ bi xatirê te”, “spas dikim”, “xwendingeh”, “xwendekar”, “sed”, “hezar”, (”günaydın”, “uğurlar olsun”, “hoşça kal”, “teşekkür ederim”, “okul”, “öğrenci”, “yüz”, “bin”) gibi sözcükler doğru sesletimle söylenir (SDB2.1). Bu süreçte sözcüklerin doğal kullanımına aşinalık kazandırılır (SDB2.1).

Görseller üzerinden sözcüklerin kullanımı üzerine çalışmalar yapılır. “Bu hangi sayıdır?”, “Bu hangi sestir?” gibi sorulara hedef sözcüklerle cevap verilmesi sağlanır (E3.2, SDB2.1). Böylece sözcüklerin kullanım bağlamı algılanır (E3.2, SDB2.1).

Sözcüklerin anlamlarını zihinde yapılandırmaya yönelik eşleştirme ve sınıflandırma etkinlikleri uygulanır (KB2.2, KB2.5). Sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma unsurları ve ifadeler doğru sözcüklerle eşleştirilir, benzer özelliklerine göre gruplandırılır ve sözcükler arasında kavramsal ilişkiler kurulur (KB2.7, KB2.16, OB1).

Hedef sözcüklerin anlamlarını pekiştirmek amacıyla tekrar ve kullanım çalışmaları yapılır (KB2.11). Aynı sözcükler farklı örnekler içinde kullanılır; sesler ve sayılar gösterilerek adlandırılır ve “xwendingeh”, “bîst” (okul, yirmi) gibi sözcükler çeşitli durumlarda tekrar edilir. Böylece sözcüklerin anlamları bağlam içinde algılanır (KB2.11).

Sınıf içinde hareketli etkinlikler uygulanır (SDB2.2). Öğrenciler sınıfta dolaşarak etrafa resimleri asılmış sesler ve sayıları adlandırır; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma unsurlarını ifade eden sözcükleri kullanır (E1.3). Sözcüklerin gerçek yaşamla ilişkilendirilmesi ve kendiliğinden, doğal ve tabii bir biçimde kullanılması sağlanır (OB4, OB5).

İkili ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır (SDB2.1). Öğrenciler birbirlerine sorular sorar, ses ve sayıları tanımlar ve hedef sözcükleri iletişim kurarken kendiliğinden, gerçek ve doğal biçimde kullanır (E2.2). Bu süreçte sözcüklerin farklı bağlamlarda etkili biçimde kullanıma sokulması desteklenir (D14.1, D16.3, KB2.13).

KUR.7.1.SES.

“Merhaba, Başlıyoruz” temasına yönelik sesletim seçme-kullanma süreci; sınıfa sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma unsurlarını yansıtan görsellerin getirilmesiyle başlatılır. Görseller incelenirken kısa diyaloglar dinletilir (E1.1, E1.5, E3.2, SDB1.2). Dinleme sırasında duyulan sözcüklere dikkat edilmesi ve özellikle tekrar eden seslerin fark edilmesi sağlanır. Dinleme sonrasında duyulan sözcükler sınıfça tekrar edilir ve hangi seslerin duyulduğu belirlenir (OB1, OB4, KB2.2).

Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Sözcükler önce toplu ardından bireysel olarak tekrar edilir. “X”, “sê” “çil”, “pêncî”, “merheba”, “bi xatirê te”, “oxir be” (X, üç, kırk, elli, merhaba, hoşça kal,  güle güle) gibi ses ve sözcükler doğru sesletimle ifade edilir ve işitsel doğruluk pekiştirilir (E1.3, E3.2, SDB2.1).

Farklı cümlelerin yer aldığı dinleme etkinliği uygulanır. Aynı sesleri içeren sözcükler farklı cümleler içinde dinlenir (E3.2, E3.8, KB2.10). Dinleme sonrasında duyulan sözcükler ve tekrar eden sesler belirlenir. Benzer sesler karşılaştırılır ve aralarındaki farklar ortaya konur (KB2.11, KB2.16).

Sınıf içinde uygulama etkinliği yapılır. Sınıfa getirilen görseller veya nesneler gösterilerek doğru sesletimle adlandırılır. Öğrenciler gördükleri nesneleri kendiliğinden seçerek doğru ve doğal biçimde ifade eder, yanlış sesletimler fark edilerek doğru biçimi tekrar edilir (SDB2.2, SDB2.3, SDB3.1, D3.4). Bu süreçte öğrencilerin sesleri gerçek ve tabii bir biçimde kullanmaları desteklenir (D16.3, KB2.7).

Ses gruplama etkinliği uygulanır. Benzer sesleri içeren sözcükler bir araya getirilir ve farklı sesler ayırt edilerek gruplandırılır. Bu süreçte öğrencilerin ses farkındalıkları güçlendirilir (E3.2, KB2.5, KB2.13).

İkili ve grup çalışmaları yapılır. Öğrenciler birbirlerine sesler, sayılar; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadelerini (kullanım yerleri gibi) doğru sesletimle ifade eder (E2.2, E3.8, SDB2.1, SDB3.1). Öğrencilerin hedef sesleri iletişim sırasında kendiliğinden, doğru, gerçek ve tabii bir biçimde kullanmaları sağlanır. Etkinlik sonunda yapılan konuşmalar değerlendirilir. ve sesletim doğruluğu üzerine geri bildirim verilir (D3.2, D3.4, D14.1, D16.3, KB2.14).

1. Etkinlik: Kimlik Kartı Tasarımı

Öğrenciler; isim, yaş ve memleket bilgilerinin yanı sıra aile bireylerinin mesleklerini de içeren renkli bir “Tanıtım Kartı” hazırlayabilirler. Sınıf içinde dolaşarak birbirlerine bu bilgileri sorar ve aldıkları cevaplara göre arkadaşlarının kartlarındaki ayrıntıları not edebilirler.

2. Etkinlik: Diyaloglar Yazma

Öğrencilerin özel sesleri (ê, î, û, q, w, x, xw) ve büyük sayıları içeren, sosyal hayattaki ihtiyaçlarına yönelik çeşitli senaryolar kurgulamaları sağlanabilirler. Hazırlanan diyaloglar Kurmancca yazım kurallarına uygun şekilde kâğıda dökülebilir ve sınıf ortamında canlandırılabilir.

3. Etkinlik: Sınıf Pazarı

Eşyalara 1000‘e kadar olan sayılarla fiyat etiketleri hazırlanarak bir alışveriş ortamı uygulanabilir. Öğrenciler “Ev çend e?” (Bu ne kadar?) sorusu üzerinden fiyat-miktar ilişkisini ve temel nezaket kalıplarını kullanarak karşılıklı pratik yapabilirler.

1. Etkinlik: Sözcük ve Görsel Eşleştirme

Öğrencilere Kurmanccaya özgü ayırt edici sesler (i-î, u-û, x-xw), 1000‘e kadar olan sayı adları ve temel iletişim kalıpları görsellerle karışık olarak verilebilir. Öğrenciler doğru eşleştirmeyi yaparak bu ifadeleri daha kolay tanır ve pekiştirirler.

2. Etkinlik: Cümle Tamamlama

 Öğrencilere; özel seslerin kullanımını, büyük sayıları ve sahiplik yapılarını içeren yarım bırakılmış cümleler sunulabilir. Boşluklar “Navê ... çi ye?”, “Ez ... salî me” (”... adın nedir? / ...‘nın adı ne?”, “Ben ... yaşındayım.”) gibi tanıdık ve temel yapılarla tamamlanır.

3. Etkinlik: Ses Gruplama Çalışması

Benzer sesleri içeren sözcükler bir araya getirilerek farklı sesler ayırt edilir ve gruplandırılabilir. Bu çalışma sayesinde öğrencilerin sesleri kelime içinde doğru telaffuz etme becerileri güçlendirilebilir.