2. Tema: Okulum Ve Çevrem (Xwendıngeh Û Jîngeha Mın)

KUR.5.2.D.

“Okulum ve Çevrem” temasına yönelik dinleme / izleme–anlamlandırma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla okul-çevre, iş-meslek ve aile bireylerini yansıtan görseller üzerinden başlatılır (E1.1, E1.4, E1.5, E3.2, SDB1.2, SDB2.1). Görseller incelenerek “Hangi okula gidiyorsun?”, “Aile bireylerinin adlarını Kurmancca olarak biliyor musunuz?” gibi sorulara yönelik düşünceler oluşturulur ve öğrencilerin kendi sınıf yaşantılarından örnekler vermeleri sağlanır (SDB3.1 , D3.4, D14.1, OB4). Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, görsellerdeki unsurlar ile yaşantılar arasında temel ilişkilerin fark edilmesi ve mevcut içerik hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır (KB2.2, KB2.10, KB2.11).

Kısa bir ses kaydı, video veya diyalogdan kesitler sunularak içerikte yer alan okul-çevre, iş-meslek ve aile bireylerini tanıtan temalar hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır (E3.2, SDB2.1, SDB2.2). Görsel ve işitsel ipuçları birlikte değerlendirilerek içerik hakkında çıkarımlar yapılır (D14.1, OB2, KB2.2, KB2.11).

“Okulum ve Çevrem” temasına uygun dinleme / izleme metni kesintisiz olarak sunulur. Bu metinde okul-çevre, iş-meslek ve aile bireylerini tanıtan ifadeler yer alır (E2.2, E3.2, D3.1, D3.4). Bu aşamada içeriğin genel anlamının kavranması, konusunun algılanması; temel unsurların, yönergelerin ve ayrıntıların tanınması beklenir. Böylece bütüncül içerikteki temel bileşenlerin fark edilmesi sağlanır (SDB1.2, OB1, KB2.2, KB2.10).

Dinleme sonrasında içerikte geçen okul-çevre, iş-meslek ve aile bireyleri ile ilgili tanıtıcı ifadeler; görseller, kartlar ve dijital materyaller aracılığıyla yeniden ele alınır. Bu unsurlar eşleştirme, işaretleme ve basit sınıflandırma etkinlikleriyle ayırt edilir; benzerlik ve farklılıklar belirlenir (KB2.5, KB2.7, KB2.11, KB2.12). Başlangıçta yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve dinlenen içerikle karşılaştırılır, tahminlerin doğruluğu kontrol edilir ve gerekçelendirilir. İçerikte yer alan unsurların bütün içinde konumlandırılması ve temel sınıflandırılması sağlanır. (OB2, OB4, SDB2.1, E3.1, E3.2). İçerikteki bilgiler tablo veya şemalar üzerinde yapılandırılarak yatay ve dikey ilişkiler görünür hâle getirilir (KB2.13, OB1).

Okul-çevre, iş-meslek ve aile bireyleri alt temaları kategorilere ayrılır; “ailem”, “okulumuz”, “çevremizdeki canlılar” ve “iş-meslek” ilişkileri üzerinden anlamlı bağlantılar kurulur (E1.4, E3.2, SDB2.1). Dinlenen metinler öğrencilerin kendi yaşantılarıyla ilişkilendirilerek içerik bireysel olarak içselleştirilir (SDB1.2, SDB1.3, SDB3.1, OB1). Bu süreçte öğrencilerin dikkatlerini içerik üzerinde yoğunlaştırmaları, öğrenmeye istekle katılmaları ve yeni duruma uyum sağlamaları desteklenir (SDB2.2, SDB3.1, D14.1, D16.3).

Sürecin sonunda, dinleme etkinliğine ilişkin gözlem, anlayış ve düşünceler bireysel olarak değerlendirilerek sınıfla paylaşılır (D1.4, D3.1, D3.4, D12.3,). Gönüllü öğrenciler söz alarak anladıklarını ifade ederken diğer öğrenciler onları dikkatle dinler (E1.3, E1.5, E2.2, E3.7, SDB2.2). Ardından ikili ve küçük grup çalışmalarıyla karşılıklı olarak bilgi, düşünce ve deneyimler paylaşılır; okul-çevre, iş-meslek ve aile bireyleri ile ilgili basit ifadeler kullanılır (OB1, KB2.2, KB2.15, KB2.20).

KUR.5.2.O.

“Okulum ve Çevrem” temasına yönelik okuma-anlamlandırma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla okul-çevre, iş-meslek ve aile bireyleri ile ilgili ifadeleri içeren kısa metinler ve görseller üzerinden başlatılır. Görseller ve metin parçaları incelenerek “Bu metin ne hakkında olabilir?”, “Bu sınıf araç gerecinin adlarını biliyor musunuz?”, “Bunlar hangi mesleklerdir?”, “Gördükleriniz hangi aile bireyleridir?” gibi sorulara yönelik tahminlerde bulunulması sağlanır (E1.1, E1.5, SDB1.2). Önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, iş ve mesleklerin adlandırılması ve mevcut içerikle önceki bilgiler arasında temel ilişkilerin kurulması desteklenir. (D14.1, OB1, OB4, KB2.2). Sunulan yazılı ve görsel ipuçları aracılığıyla içerik ile önceki bilgi ve deneyimler arasında bağ kurulması sağlanır ve metnin konusu hakkında basit tahminlerde bulunulur (SDB2.1, OB4, KB2.2).

Okuma içeriğine ait başlık, görsel ve anahtar ifadeler incelenir. Bu ipuçlarına dayanarak metnin konusu, metinde yer alabilecek okul-çevre, iş-meslek ve aile bireylerini tanıtan ifadeler hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır. Öğrencilerin görsel ve yazılı ipuçlarından yararlanarak içeriği genel olarak algılamaları desteklenir (E3.2, E3.8, SDB2.1, KB2.11, OB1).

Metin sessiz olarak okunur. Okuma sürecinde içeriğin genel anlamının bütüncül olarak kavranması, metinde geçen okul-çevre, iş-meslek ve aile bireylerini tanıtan ifadelerin kullanım yerlerinin fark edilmesi beklenir (E3.2, E2.2, SDB2.2, OB1). Ayrıca metin içerisindeki basit ve temel ayrıntıların belirlenmesi sağlanır. Böylece içeriğin konusu genel olarak algılanır ve temel bileşenler tanınır (OB4, D3.1, D3.2, D3.4).

Okuma sonrasında metinde yer alan okul-çevre, iş-meslek ve aile bireylerini tanıtan ifadeler; görseller ve bilgi kartlarıyla yeniden ele alınır. Bu unsurlar eşleştirme ve işaretleme etkinlikleriyle tanınır ve ayırt edilir; “Bu sınıf araç gerecini ne için kullanırsınız?”, “Oturma odasında bulunan eşyalar hangileridir?”, “Hastaları kim tedavi eder?” gibi sorular üzerinden içerik somutlaştırılır (SDB2.1, OB4, KB2.2). Yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve metinle karşılaştırılarak doğruluğu kontrol edilir, doğru ve yanlış tahminler gerekçeleriyle ifade edilir (E2.2, E3.1, SDB1.2, KB2.11, KB2.12).

Metinde yer alan ögeler; tablo, şema veya görsel düzenleyiciler aracılığıyla yapılandırılır. Okul-çevre, iş-meslek ve aile bireylerini tanıtan ifadeler belirli bir düzen içinde yerleştirilerek  bu unsurlar arasındaki bağlantılar açık biçimde ortaya konur (KB2.5, KB2.13, OB2, OB4). Bu unsurlar basit kategoriler hâlinde sınıflandırılır, benzerlik ve farklılık açısından karşılaştırılır. Ayrıca ögeler arasındaki yatay ve dikey ilişkilerin fark edilmesi sağlanır (E3.2, E3.7, KB2.7).

Okul-çevre, iş-meslek ve aile bireyleri arasındaki bağlantılar ele alınır. “Hangi mesleği kim icra eder?”, “Çevrendeki hayvanların adlarını söyleyebilir misin?” gibi sorular üzerinden ilişkiler kurulması sağlanır. Bu süreçte anlamlı bağlantılar kurulması ve metnin derinlemesine incelenmesi desteklenir (KB2.7, SDB2.2, OB4). Metinden hareketle basit çıkarımlar yapılır ve elde edilen bilgiler öğrencilerin kendi sınıf ortamlarıyla ilişkilendirilerek ifade edilir, böylece içerik bireysel olarak içselleştirilir (E1.5, KB2.11).

Sürecin sonunda okuma ve anlamlandırma sürecine ilişkin gözden geçirilen bilgi, deneyim, düşünce ve duygular bireysel olarak ifade edilir. Gönüllü öğrenciler, söz alarak metinden anladıklarını paylaşırken diğer öğrenciler dikkatle dinler (SDB2.1, SDB2.2). Ardından ikili ve küçük grup çalışmalarıyla okul-çevre, iş-meslek ve aile bireylerini tanıtan ifadeleri kullanarak karşılıklı paylaşımlar gerçekleştirirler (SDB2.2, SDB3.1). Bu süreçte iletişim kurulması, iş birliği yapılması ve karşılıklı etkileşim içinde bulunulması beklenir (SDB3.1, D14.1, D16.3).

KUR.5.2.K.

“Okulum ve Çevrem” temasına yönelik konuşma-anlatma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla okul-çevre, iş-meslek ve aile bireylerine ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatılır (E1.1, E1.5, SDB1.2). Öğrencilerin okullarındaki alanları hatırlamaları, çevrelerindeki nesneleri adlandırmaları, çeşitli meslek gruplarını ifade etmeleri ve yönergeleri fark etmeleri sağlanır. Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin etkin hâle getirilmesi ve mevcut içerikle ilişkilendirilmesi hedeflenir (OB4, KB2.2). Okul-çevre, iş-meslek ve aile bireylerini içeren kısa konuşma örnekleri [”Ev xwendingeh e. (Bu okuldur.)”, “ Mêwefiroş, mêweyan difiroşe. (Manav meyve satar.)”, “ Ev dêya min e. (Bu annemdir.)”] sunulur (E3.2, SDB2.1). Öğrencilerin bu örnekleri dinlemeleri, tekrar etmeleri ve doğru sesletimle taklit etmeleri sağlanır. Böylece model ifadelere aşinalık kazanmaları ve sözlü üretime hazırlık yapmaları desteklenir (E3.2, SDB2.1).

Öğrencilerin model konuşmaları taklit ederek benzer ifadeler üretmeleri sağlanır. Öğrenciler “Çûk, li serê darê ye. (Kuş ağaçtadır.)”, “Em, li pitûkxaneyê pirtûkan dixwînin. (Biz kütüphanede kitap okuruz.)”, “ Xwendekar, bi pênûsê dinivîsin. (Öğrenciler kalem ile yazar.)” gibi ifadeleri tekrar ederken “Bu benim babamdır.”, “Mutfakta yemek pişirilir.” gibi yönergeleri de kullanır ve bu ifadeleri kendi sınıf ortamlarına göre değiştirerek yeniden kurar. Böylece taklit yoluyla yeni içerik oluşturulması ve bu içeriklerin bağlama uygun biçimde düzenlenmesi sağlanır (KB2.11, SDB2.1).

Öğrencilerin öğrendikleri dil yapılalrını kullanarak yeni ve özgün ifadeler oluşturmaları sağlanır. Öğrencilerden okul-çevre, iş-meslek ve aile bireylerinin özelliklerini ifade eden cümleler kurmaları beklenir (SDB1.1). Kurulan ifadelerin açık, anlaşılır ve doğru biçimde iletilmesi teşvik edilir. Bu süreçte uygun sözcüklerin seçilmesi, ifadelerin geliştirilmesi ve farklı örneklerle karşılaştırılması desteklenir (E3.2, KB2.7, KB2.8, OB1). Ayrıca öğrencilerin birbirlerine sorular yönelterek ifadelerini genişletmeleri ve sözlü etkileşim içinde kullanmaları sağlanır (E3.8, SDB2.2). Öğrencilerin hazırlıksız konuşma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları ve hazırlıklı konuşma durumlarında belirledikleri içerikleri düzenleyerek doğal ve anlaşılır biçimde sunmaları desteklenir (E3.1, D11.1).

İkili çalışmalar gerçekleştirilir. Öğrencilerden biri okul-çevre, iş-meslek ve aile bireylerini tanıtan basit cümleler kurar, diğeri dinler, sorular sorar ve gerektiğinde karşılaştırmalar yapar. Roller değiştirilerek sürecin sürdürülmesi sağlanır (E2.2, SDB2.1, SDB2.2). Bu süreçte öğrenilen yapıların farklı bağlamlarda kullanılması, yeniden düzenlenmesi ve sözlü iletişim yoluyla paylaşılması desteklenir (SDB3.1, KB2.13).

Küçük grup çalışmaları yapılır. Öğrenciler grup olarak okul ve çevre, iş ve meslekler ile aile bireylerini tanıtan diyaloglar oluşturur; ev ve okulun bölümlerini ve adreslerini, aile üyelerinin adlarını ve aile içindeki görevlerini, başlıca meslekleri ve bunların nasıl icra edildiğini Kurmancca ifade eder; bu unsurları sınıflandırarak ortak bir sözlü sunum hazırlarlar (KB2.5, KB2.13, SDB2.1, SDB3.1). Böylece sınıflandırma ve yapılandırma becerilerinin geliştirilmesi sağlanır (D14.1, D16.3).

Öğrencilere, aile (malbat) bireylerinin adlarını Kurmancca olarak öğrenmek ve onları Kurmancca olarak tanıtmak için bir drama / oyun sergileyebilecekleri performans görevi verilebilir. Sınıftan iki grup oluşturulur. Birinci grup ev sahibi (mazûvan), diğer grup da misafir (mêvan) rolüne bürünür. Sınıfın bir köşesi de ev (xanî) olarak belirlenir. Eve gelen misafirlere aile / ev sahipleri: “Hûn bi xêr hatin!” (Hoş geldiniz!), “Kerem bikin, rûnin!” ( Buyrun, oturunuz!) derler. Misafirler de ev sahiplerine: “Sax bin!” (Sağ olun!), “Mala we ava be!” (Teşekkürler!) derler. Bu şekilde öğrenciler gündelik dilde kullanılan selamlaşmayı ifade eden dil kalıplarını yaparak ve yaşayarak öğrenirler. Devamında bir birlerini tanıtırken “Ev kî ye?” ( Bu kimdir?), “Ev deya min e.” (Bu benim annemdir.) “Ew kî ye?” (O kimdir? ), “Ew jî kekê min e.” (O benim ağabeyimdir.) diyerek birbirlerini tanıtmayı ifade eden dil kalıplarını tecrübe ederler.

Performans görevi; hedef sözcüklerin doğru ve bağlama uygun kullanımı, temel dil bilgisi yapılarını işlevsel biçimde kullanabilme, yazılı ve / veya sözlü anlatımın anlaşılırlığı, iletişim amacına uygun ifade kullanımı ile göreve katılım, çaba ve süreç içindeki ilerleme gibi ölçütleri içeren analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.

Sürecin sonunda öğrencilerin konuşma etkinliklerine ilişkin düşünce, duygu ve deneyimlerini değerlendirmeleri sağlanır. Öğrencilerden hangi ifadeleri doğru kullandıklarını, hangi noktalarda zorlandıklarını ve kendilerini nasıl geliştirebileceklerini ifade etmeleri beklenir. Bu süreçte yapılan çalışmaların yorumlanması ve anlamlandırılması desteklenir (D3.1, D3.2, D3.4, SDB1.2, SDB1.3).

Öğrenciler bu değerlendirmelerini sınıf ortamında paylaşır ve arkadaşlarının görüşlerini dinlerler. İkili ve grup içi paylaşımlar yoluyla karşılıklı geri bildirim verilmesi ve öğrenmenin pekiştirilmesi sağlanır (D16.3,SDB2.1, SDB3.1).

 KUR.5.2.Y.

“Okulum ve Çevrem” temasına yönelik yazma-anlatma süreci; okul-çevre, iş-meslek ve aile bireylerini tanıtan görseller gösterilerek ve kısa ifadeler üzerinde durularak başlatılır. Öğrencilerin bu görselleri incelemeleri, okullarındaki alanları hatırlamaları, çevrelerindeki nesneleri adlandırmaları, çeşitli meslek gruplarına dair ifadeleri ve bunlarla ilgili yönergeleri fark etmeleri ve bu bilgileri basit düzeyde yazılı olarak ifade etmeleri sağlanır (E1.1, E1.5, E3.2, SDB1.2). Ayrıca verilen yazma görevinin ne olduğu, ne yazılacağı ve nasıl yazılacağının genel olarak anlaşılması desteklenir (OB4, KB2.2).

Okul-çevre, iş-meslek ve aile bireylerini tanıtan ifadeler içeren kısa metinler sunulur (E3.2, SDB2.1). Bu metinlerin incelenmesi, yapı ve ifade biçimlerinin fark edilmesi ve model alınarak bu metindekilere benzer ifadelerin yeniden yazılması sağlanır. Böylece modelden yararlanarak yazılı üretime geçiş desteklenir (E3.2, SDB2.1, OB1).

Model metinler temel alınarak yazılı içerik oluşturulması sağlanır. “Ev, xwendingeha me ye. (Bu okulumuzdur.)”, “Ew, karker e. (Bu işçidir.)”, “Bavê min mamoste ye. (Babam öğretmendir.)”, “Balgeh, lihêf û nivîn li jûra razanê ne. (Yatak, yorgan ve yastık yatak odasındadır.)” gibi ifadeler de kullanılarak cümleler yazılır ve bu ifadeler uygun biçimde düzenlenir. Böylece yazma içeriğinin oluşturulması ve geliştirilmesi sağlanır (KB2.11).

Yazma görevinin yapılandırılması sağlanır. Okul-çevre, iş-meslek ve aile bireylerini tanıtan ifadeleri içeren kısa metinler yazılması beklenir. Yazma sürecinde uygun materyallerin seçilmesi (defter, çalışma kâğıdı vb.), uygun sözcüklerin ve dil yapılarının kullanılması, noktalama işaretlerine dikkat edilmesi ve basit mesajların açık ve anlaşılır biçimde ifade edilmesi desteklenir (E3.2, KB2.8, OB1). Ayrıca öğrencilerin hazırlıklı yazma durumlarında içeriklerini planlayarak düzenlemeleri ve hazırlıksız yazma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları sağlanır (E3.2, KB2.8, OB1). Bu aşamada yazılan metinlerin geliştirilmesi sağlanır. Yazılar yeniden okunur, benzer ve farklı yönler karşılaştırılır, sınıf eşyaları ve ifadeler kategorilere ayrılır ve gerekli düzenlemeler yapılır (KB2.5, KB2.7, SDB1.2).

Yazılı içeriklerin farklı bağlamlarda yeniden düzenlenmesi sağlanır. Yazılan ifadeler değiştirilerek metinler genişletilir. Bu süreçte yazılı bilgilerin yeniden yapılandırılması ve paylaşılması desteklenir (E2.2, E3.8). Öğrencilerin yazdıkları metinleri arkadaşlarıyla paylaşmaları ve yazılı iletişim kurmaları sağlanır. Öğrencilerden, okul çantalarında bulunan araç-gereci Kurmancca adlarıyla ifade ederek “Di Çenteyê Min de Kîjan Kelûpelên Xwendingehê Hene? (Çantamda Okula Ait Hangi Malzemeler Var?)” başlıklı görsel bir çalışma hazırlamaları istenir (E3.8, KB2.13). Öğrenciler çanta ve içindeki okul araç-gerecini çizerek her birinin Kurmancca karşılığını görsellerin altına yazar ve hazırladıkları çalışmayı sınıf ortamında paylaşırlar (E3.8, KB2.13, SDB2.1, SDB2.2).

Öğrenciler, bir A4 kâğıdı veya renkli bir kâğıt üzerine başlık olarak “Di Çenteyê Min de Kîjan Kelûpelên Xwendingehê Hene. (Çantamda hangi okul eşyaları var?)” yazabilir, daha sonra kendi okul çantalarını çizebilir, çanta görselinin içinden dışa doğru oklar çıkararak kullandıkları okul araç gerecinin resimlerini okların ucuna çizebilirler ve çizmiş oldukları araç gereç resminin altına da onun Kurmanccasini yazabilirler.

Örneğin kitap görselinin altına “pirtûk” defter görselinin altına “lênûsk” kalem görselinin altına “pênûs” silgi görselinin altına “jêbir”, kalemlik görselinin altına “pênûsdank” vs. yazabilirler.

Performans görevi; hedef sözcüklerin doğru ve bağlama uygun kullanımı, temel dil bilgisi yapılarını işlevsel biçimde kullanabilme, yazılı ve / veya sözlü anlatımın anlaşılırlığı, iletişim amacına uygun ifade kullanımı ile göreve katılım, çaba ve süreç içindeki ilerleme gibi ölçütleri içeren analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.

Küçük grup çalışmaları yapılır. Grup içinde yazılan metinler paylaşılır, birlikte gözden geçirilir ve ortak metinler oluşturulur (SDB2.2, SDB3.1, D14.1, D16.3). Sürecin sonunda yazma süreci ve ürünlerine ilişkin değerlendirme yapılır. Yazılan metinler gözden geçirilerek güçlü yönler ve geliştirilmesi gereken noktalar belirlenir (E1.3, E1.4, E1.5, D3.1, D3.2, D3.4,). Ardından bu değerlendirmeler sınıf ortamında paylaşılır ve karşılıklı geri bildirimlerde bulunulur (D14.3, D16.3, SDB1.2, SDB3.1).

KUR.5.2.DBS.

“Okulum ve Çevrem” temasına yönelik dil bilgisi seçme-kullanma süreci; okul-çevre, iş-meslek ve aile bireylerini tanıtan unsurları yansıtan görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır. Öğrenciler görselleri inceler, duydukları ifadeleri takip eder ve sınıfça tekrar eder. “Ev xwişka te ye? (Bu senin kız kardeşin mi?)”, “Li xwendingeha me heşt pol hene. (Okulumuzda sekiz sınıf vardır.)”, “Di pola me de dep, pênûs, nexşe û hwd. Hene. (Sınıfımızda tahta, kalem, harita vb. vardır.)” gibi cümleler birlikte söylenerek içerikle ilk aşinalık oluşturulur (E1.1, E1.5). Bu süreçte dil yapılarının kuralları açıklanmadan doğal ve bağlam içinde fark edilmesi sağlanır (SDB1.2, OB4).

Okul-çevre, iş-meslek ve aile bireylerini içeren görseller üzerinden eşleştirme etkinliği yapılır. Öğrenciler dinledikleri cümleleri doğru görsellerle eşleştirir, ilgili unsurları işaretler ve hangi ifadenin hangi görsele ait olduğunu sözlü olarak belirtir (E3.2, E3.8, KB2.2). Bu etkinlik sayesinde Kurmancca dil parçaları kuralları bilinmeden fark edilerek ayırt edilir (KB2.7, OB1).

 Kısa canlandırmalar veya video kesitleri izlenir. Öğrenciler, izledikleri içerikte evin hangi bölümünde hangi eşyanın bulunduğunu, çevresindeki canlıları, sınıfta kullandığı araç gereci Kurmancca olarak ifade eden cümleleri ve basit ifadeleri [”Sarinc li pêjgehê ye. (Buz dolabı mutfaktadır.), “Li derdora xwendingeha me dar hene. (Okulumuzun çevresinde ağaçlar var.)”, “ Em nivîsên xwe li lênûskê dinivîsin. (Biz yazıları deftere yazarız.)”] belirler ve bu ifadeleri tekrar eder. Sınıf içine getirilen gerçek nesnelerle ilişki kurularak anlam güçlendirilir (SDB2.1, E3.2, OB4).

Aynı yapıya sahip cümleler grup hâlinde tekrar edilir. Öğrenciler sırayla cümleleri sesli olarak söyler, arkadaşlarının tekrarlarını dinler ve birlikte tekrar ederek işitsel farkındalık geliştirir (SDB2.1, E3.2). Bu süreçte benzer dil yapılarının fark edilmesi sağlanır(SDB2.2).  Okul-çevre, iş-meslek ve aile bireylerini içeren farklı ifadeler ve yönergeler kullanılarak yeni örnekler oluşturulur. “Em bi malbatî li şaneşînê rûdinin. (Biz ailecek balkonda otururuz.)”, “, “Ew, çi karî dike? (Bu ne iş yapıyor?)” gibi cümlelerin yanı sıra “Em xwarina xwe li pêjgehê dixwin. (Biz yemekleri mutfakta yeriz.)”, “Kekê min bijîşk e. (Abim doktordur.)” gibi ifadeler de kullanılarak aynı dil yapıları farklı bağlamlarda tekrar edilir (E3.7, KB2.11). Böylece Kurmancca dil parçaları kuralları düşünülmeden, otomatik biçimde pekiştirilir (E3.7, KB2.11).

Sınıf içinde hareketli bir etkinlik yapılır. Öğrenciler dolaşarak gördükleri araç gereci gösterir ve onların özelliklerini ifade eden cümleler kurar. “Ev nexşe ye. (Bu haritadır.)”, “Ev pênûsdanka min e. (Bu benim kalemliğimdir.)” gibi ifadeler gerçek ortamla ilişkilendirilerek kısa, doğal ve anlamlı biçimde tekrar edilir (SDB2.1).

Beden diliyle canlandırma etkinliği uygulanır. Öğrenciler meslek gruplarını taklit eder ve onların genel özelliklerini beden hareketleriyle gösterirler. Böylece dil yapıları kuralları bilinmeden fiziksel olarak da içselleştirilir (SDB2.2, D5.2, D14.3).

Konuşma ve hareketin birlikte kullanıldığı oyunlaştırılmış etkinlikler yapılır. Öğrenciler hem cümle kurar hem de aynı anda nesneleri gösterir. Bu süreçte Kurmancca dil parçaları eş zamanlı olarak tekrar edilir ve canlandırılır (SDB3.1).

İkili ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır. Öğrenciler; Okul-çevre, iş-meslek ve aile bireylerini içeren diyaloglar oluşturarak iletişim kurar (E2.2, SDB2.1, D3.1, D3.2, D14.1). Kullanılan ifadeler doğal ve akıcı hâle gelir. Bu süreçte öğrenciler öğrendikleri dil yapılarını, kuralları düşünmeden seçerek farklı durumlarda kullanır ve iletişim kurarken tabii biçimde kullanıma sokar (D16.3, KB2.13, KB2.14).

KUR.5.2.SÖS.

“Okulum ve Çevrem” temasına yönelik sözcük seçme-kullanma süreci; Okul-çevre, iş-meslek ve aile bireylerine ilişkin hedef sözcüklerin yer aldığı görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır. Öğrenciler bu içerikleri dinler ve izler, hedef sözcükleri bütünsel olarak duyar ve görür (E1.1, OB4).

Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Hedef sözcükler sesli olarak tekrar edilir; “pol”, “pirtûk”, “pîşe”, “debar”, “malbat”, “xwendingeh”, “jûr” (sınıf, kitap, meslek, geçim, aile, okul, oda ...) gibi sözcükler doğru sesletimle söylenir. Bu süreçte sözcüklerin doğal kullanımına aşinalık kazandırılır (SDB2.1).

Görseller üzerinden sözcüklerin kullanımı üzerine çalışmalar yapılır. “Bu hangi okul eşyasıdır”, “Bu hangi meslektir?”gibi sorulara hedef sözcüklerle cevap verilmesi sağlanır. Böylece sözcüklerin kullanım bağlamı algılanır (E3.2, SDB2.1).

Sözcüklerin anlamlarını zihinde yapılandırmaya yönelik eşleştirme ve sınıflandırma etkinlikleri uygulanır (KB2.2, KB2.5). Okul-çevre, iş-meslek ve aile bireylerine ilişkin ifadeler doğru sözcüklerle eşleştirilir, benzer özelliklerine göre gruplandırılır ve sözcükler arasında kavramsal ilişkiler kurulur (KB2.7, OB1).

Hedef sözcüklerin anlamlarını pekiştirmek amacıyla tekrar ve kullanım çalışmaları yapılır. Aynı sözcükler farklı örnekler içinde kullanılır; okul araç gereci ve ev eşyaları gösterilerek adlandırılır ve “cilşo”, “şimik” (bulaşık makinesi, terlik) gibi sözcükler çeşitli durumlarda tekrar edilir. Böylece sözcüklerin anlamları bağlam içinde algılanır (KB2.11).

Sınıf içinde hareketli etkinlikler uygulanır. Öğrenciler sınıfta dolaşarak etrafa resimleri asılmış sınıf araç gerecini adlandırır; onları tanıtan sözcükleri kullanır (E1.3, SDB2.2). Sözcüklerin gerçek yaşamla ilişkilendirilmesi ve kendiliğinden, doğal ve tabii bir biçimde kullanılması sağlanır (E1.3, SDB2.2, OB4).

İkili ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır. Öğrenciler birbirlerine sorular sorar; ev, okul bölümlerini ve çevresindeki meslekleri tanımlar ve hedef sözcükleri iletişim kurarken kendiliğinden, gerçek ve doğal biçimde kullanır (E2.2, SDB2.1, D14.1). Bu süreçte sözcüklerin farklı bağlamlarda etkili biçimde kullanıma sokulması desteklenir (D16.3, KB2.13).

KUR.5.2.SES.

“Okulum ve Çevrem” temasına yönelik sesletim seçme-kullanma süreci; sınıfa Okul-çevre, iş-meslek ve aile bireylerine ilişkin unsurları yansıtan görsellerin getirilmesiyle başlatılır. Görseller incelenirken kısa diyaloglar dinletilir. Dinleme sırasında duyulan sözcüklere dikkat edilmesi ve özellikle tekrar eden seslerin fark edilmesi sağlanır (E1.1, E1.5, E3.2, SDB1.2). Dinleme sonrasında duyulan sözcükler sınıfça tekrar edilir ve hangi seslerin duyulduğu belirlenir (OB1, OB4, KB2.2).

Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Sözcükler önce toplu ardından bireysel olarak tekrar edilir; “pol”, “pirtûk”, “pîşe”, “debar”, “malbat”, “xwendingeh”, “jûr” (sınıf, kitap, meslek, geçim, aile, okul, oda) gibi sözcükler doğru sesletimle ifade edilir ve işitsel doğruluk pekiştirilir (E1.3, E3.2, SDB2.1).

Farklı cümlelerin yer aldığı dinleme etkinliği uygulanır. Aynı sesleri içeren sözcükler farklı cümleler içinde dinlenir. Dinleme sonrasında duyulan sözcükler ve tekrar eden sesler belirlenir. Benzer sesler karşılaştırılır ve aralarındaki farklar ortaya konur (E3.2, E3.8, KB2.10, KB2.11, KB2.16).

Sınıf içinde uygulama etkinliği yapılır. Sınıfa getirilen görseller veya nesneler gösterilerek doğru sesletimle adlandırılır (SDB2.2, SDB3.1). Öğrenciler gördükleri nesneleri kendiliğinden seçerek doğru ve doğal biçimde ifade eder, yanlış sesletimler fark edilerek bunların doğru biçimi tekrar edilir. Bu süreçte öğrencilerin sesleri gerçek ve tabii bir biçimde kullanmaları desteklenir (D3.4, D11.1, D16.3, KB2.7,).

Ses gruplama etkinliği uygulanır. Benzer sesleri içeren sözcükler bir araya getirilir ve farklı sesler ayırt edilerek gruplandırılır. Bu süreçte öğrencilerin ses farkındalıkları güçlendirilir (E3.2, KB2.5, KB2.13).

İkili ve grup çalışmaları yapılır. Öğrenciler birbirlerine okul-çevre, iş-meslek ve aile bireylerine ilişkin (kullanım yerleri gibi) sözcükleri doğru sesletimle ifade eder (E2.2, E3.8, SDB2.1). Öğrencilerin hedef sesleri iletişim sırasında kendiliğinden, doğru, gerçek ve tabii bir biçimde kullanmaları sağlanır (SDB2.1, SDB3.1, D3.2, D3.2). Etkinlik sonunda yapılan konuşmalar değerlendirilir ve sesletim doğruluğu üzerine geri bildirim verilir (D14.1, D16.3, KB2.14).

1. Etkinlik: Okulun Bölümlerini Keşfediyorum

Öğrenciler gruplara ayrılarak okulun bölümleri (pirtûkxane, baxçe, pol vb.) için Kurmancca isimlerin yazılı olduğu yaratıcı tabelalar hazırlayabilirler. Hazırlanan bu tabelalarla okul içinde kısa bir tur düzenlenebilir ve her durakta “Ev der pirtûkxane ye.” (Burası kütüphanedir.) gibi tanıtıcı cümleler kurularak mekânlar dijital bir sunum veya video klip hâline getirebilirler.

2. Etkinlik: Gelecekteki Mesleğim 

Öğrenciler ileride yapmak istedikleri mesleği [mamoste, bijîşk, endezyar… (öğretmen, doktor, mühendis…)] seçer ve bu mesleğe ait temel araç gerecin Kurmancca karşılıklarını öğrenebilirler. Sınıfta seçtikleri mesleği temsil eden bir aksesuar kullanarak “Ez dixwazim bibim...” (Ben... olmak istiyorum) kalıbıyla başlayan ve mesleğin çalışma ortamını anlatan kısa bir canlandırma yapabilirler.

3. Etkinlik: Hayalimdeki Oda ve Eşyalar

Öğrenciler ev bölümlerini ve eşyalarını [sarinc, paldank, cilşok, jûra rûniştinê (buzdolabı, koltuk, çamaşır makinesi, oturma odası vb.] temel alan bir “hayalindeki oda” çizimi yapabilirler. Çizdikleri eşyaların üzerine Kurmancca isimlerini etiketlerler ve sınıf arkadaşlarına “Di odeya min de paldankek heye.” (Odamda bir koltuk var.) şeklinde rehberlik ederek hayalî bir oda turu sunumu gerçekleştirebilirler.

1. Etkinlik: Okul Eşyaları Eşleştirme

Öğrencilere okulda kullanılan araç gerecin [pirtûk, lênûsk, pênûs, dep (kitap, defter, kalem, tahta vb.] görselleri ile Kurmancca isimleri karışık olarak verilebilir. Öğrencilerin bu görselleri doğru isimlerle eşleştirmeleri ve “Ev pênûs e.” (Bu kalemdir.) gibi cümlelerle nesneleri tanıtmaları sağlanarak okul kelime dağarcığı pekiştirebilirler.

2. Etkinlik: Evin Bölümleri ve Eşya Yerleştirme

Sınıfa bir evin bölümlerini [jûra rûniştinê, pêjgeh, destşok (oturma odası, mutfak, lavabo) vb.] temsil eden boş bir şema getirilebilir. Öğrencilerden, ellerindeki eşya kartlarını (sarinc, paldank, cilşok vb.) ait oldukları bölümlere yerleştirmeleri istenebilir. Etkinlik sırasında “Sarinc di pêjgehê de ye.” (Buzdolabı mutfaktadır.) şeklinde basit mekânsal ifadeler kullanılarak konu tekrar edilebilir.

3. Etkinlik: Aile Bireyleri Kart Oyunu

Üzerinde aile bireylerinin [dapîr, bapîr, dê, bav, kek, xwîşk (nene, dede, anne, baba, erke kardeş, kız kardeş)] resimleri bulunan kartlar kullanılabilir. Bir öğrenci karttaki kişiyi “Ew birayê min e. (O benim erkek kardeşimdir.)” gibi cümlelerle tanıtırken diğer öğrencilerin tanıtılan kişinin kim olduğunu tahmin etmesi sağlanabilir. Bu sayede aile fertlerini tanıtan temel söz kalıpları pratik edilebilir.