1. Tema: Merhaba, Başlıyoruz (Sılav, Em Dest Pê Dıkın)
YDAB1. Dinleme / İzleme-Anlamlandırma, YDAB2.Okuma-Anlamlandırma, YDAB3.Konuşma-Anlatma, YDAB4.Yazma-Anlatma, YDDB1. Dil Bilgisi Seçme-Kullanma, YDDB2. Sözcük Seçme-Kullanma, YDDB3. Sesletim Seçme-Kullanma
E1.1. Merak, E1.3. Azim ve Kararlılık, E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik), E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E2.2. Sorumluluk, E2.5. Oyunseverlik, E3.1. Muhakeme, E3.2. Odaklanma, E3.7. Sistematiklik, E3.8. Soru Sorma
SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB3.1. Uyum
D3. Çalışkanlık, D5. Duyarlılık, D8. Mahremiyet, D11. Özgürlük, D12. Sabır, D14. Saygı, D16. Sorumluluk
OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB5. Kültür Okuryazarlığı
KUR.5.1.D. “Merhaba, Başlıyoruz” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri dinleyebilme / izleyebilme-anlamlandırabilme
a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek dinleme / izlemeye hazırlık yapar.
b) Temaya ilişkin temel bilgileri; ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak bir araya getirir.
c) Temayı, temel ayrıntılar ve ipuçlarından hareketle anlamlandırır.
ç) Temaya ilişkin anlayışını bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.
KUR.5.1.O.
“Merhaba, Başlıyoruz” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri okuyabilme-anlamlandırabilme
a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek okumaya hazırlık yapar.
b) Temaya ilişkin temel bilgileri; ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak bir araya getirir.
c) Temaya ilişkin temel bilgileri; ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak anlamlandırır.
ç) Temaya ilişkin anlayışını bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.
KUR.5.1.K.
“Merhaba, Başlıyoruz” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle konuşabilme-anlatabilme
a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek konuşmaya hazırlık yapar.
b) Konuşma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını gözlemleyerek taklit eder ve tekrarlar.
c) Konuşma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını kullanarak taklit yoluyla sözlü içerik oluşturur.
ç) Temaya ilişkin iletişim sürecini dikkate alarak konuşmanın içeriğini yapılandırır ve uygulamaya geçirir.
d) Temaya ilişkin iletişim sürecini dikkate alarak sözlü içeriği yeniden yapılandırır ve iletişim kurar.
e) Temaya ilişkin konuşma sürecini bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.
KUR.5.1.Y.
“Merhaba, Başlıyoruz” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle yazabilme-anlatabilme
a) Temaya ilişkin ön bilgilerini ve deneyimlerini harekete geçirerek yazmaya hazırlık yapar.
b) Yazma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını inceleyerek modelden kopyalar.
c) Yazma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını kullanarak yazılı içerik oluşturur.
ç) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yapılandırır ve uygulamaya geçirir.
d) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yeniden yapılandırır ve iletişim kurar.
e) Temaya ilişkin yazma sürecini bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.
KUR.5.1.DBS.
“Merhaba, Başlıyoruz” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun dil bilgisi seçebilme-kullanabilme
Temaya uygun dil bilgisi yapılarını seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.
KUR.5.1.SÖS. “Merhaba, Başlıyoruz” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sözcük seçebilme-kullanabilme
Temaya uygun sözcükleri seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.
KUR.5.1.SES. “Merhaba, Başlıyoruz” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sesletimi seçebilme-kullanabilme
Temaya uygun sesletimi seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.
Tema: Merhaba, Başlıyoruz (Silav, Em Dest Pê Dikin) Alt Temalar
1. Alfabe ve Sesler (Alfabe û Deng)
2. Sayılar (Hejmar)
3. Selamlaşma, Tanışma ve Vedalaşma (Silavdayîn, Hevnasîn û Xatirxwestin)
İşlevsel Cümle Yapıları 1. Selamlaşma ve Vedalaşma: Merheba, silav, tu çawa yî, ez baş im, ez jî baş im, bi xêr hatî, bi xatirê te, oxir be, ser seran, ser çavan
2. Kendini Tanıtma: Ez … im, em baş in, navê min ... e, navê min ... ye, ez ji ... me, , ez ... dijîm, em li ... dimînin.
3. Basit Soru Sorma ve Cevap Verme: Tu çawa yî, tu çend salî yî?
4. Sayı ve Temel Bilgiler: Ez yazdeh salî me, ez diçim pola pêncan, ez di pola pêncan de dixwînim.
5. Basit Tanımlama ve Gösterme: Ev pirtûk e, ev hevalê min e, ev hevala min e, ev xwendingeha min, ez di vê polê di dixwînim.
6. Basit Duygu ve Durum İfadeleri: Ez baş im.
Hedef Dil Bilgisi Yapıları
1. Kişi Zamirleri: Ez, tu, ew, em, hûn, ew
2. Temel Fiil Çekimleri: Ez diçim xwendingehê, tu diçî xwendingehê, ew diçe pola pêncan.
3. Olumlu ve Olumsuz Cümleler: Ez baş im.
4. Basit Soru Yapıları: Çi, navê te çi ye, tu ji kuyî?
5. “Olmak” Fiilinin Kullanımı
6. Sahiplik Yapıları: Navê min ... e.
Sesletim
1. Temel Ünlü ve Ünsüz Sesler Ünlülerin Doğru Telaffuzu: a, e, ê, i, î, o, u, û Ünsüzlerin Doğru Telaffuzu: b, c, ç, d, f, g, h, j, k, l, m, n, p, q, r, s, ş, t, v, w, x, y, z
2. Farklı Seslerin Sesletimi ve Telaffuzu: ê, q, w, x
3. Vurgu ve Tonlama: Basit cümlelerde soru, olumlu ve olumsuz ifadelerdeki tonlamayı ayırt edebilme
4. Tekrar ve Taklit Yoluyla Otomatikleştirme: Kısa diyalog ve sözlük örneklerinin doğru sesletimle tekrarı, basit cümle ve kelimelerin farklı bağlamlarda doğal telaffuzla kullanımı.
5. Sesletim ve Yazım İlişkisi: Sözcükleri doğru okuyup yazarken ses–harf eşleşmesini fark etme.
Dil, bireyin düşünce dünyasını yapılandıran, özgün kimliğini inşa eden ve toplumsal hafıza ile kültürel değerleri kuşaktan kuşağa aktaran temel bir araçtır. Dilin ses, biçim ve söz varlığı unsurları ile yazı sistemi arasındaki ilişkilerin doğru kavranması; dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerilerinin bağlam odaklı, dengeli ve bütüncül biçimde gelişmesini sağlar.
Tema bünyesinde yer alan alt temalarla dinleme, konuşma, okuma, yazma ve destek becerilerinin bütüncül gelişimi desteklenirken öğrencilerin kültürel zenginlikleriyle bağ kurmalarına olanak sağlanır.
alfabe, dil, harf, Kurmancca dersi, Kurmancca harfler, Kurmancca sesler, Kurmancca alfabe, sayı, selam, selamlaşma, ses, tanışma, vedalaşma
Dinleme / izleme-anlamlandırma ve okuma-anlamlandırma becerilerine ait öğrenme çıktılarına ulaşılıp ulaşılmadığını belirlemek amacıyla öz bildirim çalışmaları yaptırılabilir Öğrencilerin akıcı ve doğru okuma becerilerindeki gelişimi; gelişim çizelgeleri ve gözlem formları ile izlenebilir ve öğrencilere düzenli geri bildirim verilebilir. Öğrencilerin dinleyecekleri / izleyecekleri veya okuyacakları metnin içeriğine yönelik tahminde bulunabilmelerini desteklemek amacıyla sözcük ilişkilendirme ve kelime kümeleme etkinlikleri ile zihin haritaları kullanılabilir.
Konuşma-anlatma becerilerine ait öğrenme çıktıları; kısa konuşma uygulamaları, diyalog çalışmaları, canlandırma etkinlikleri ve çeşitli performans görevleri ile değerlendirilebilir. Bu süreçte öğretmen, kontrol listeleri kullanarak öğrencinin gelişimini izleyebilir. Konuşma ve yazma becerilerine yönelik çalışmalar sırasında öğrencilerin düşüncelerini yapılandırmalarını desteklemek amacıyla kavram haritaları, zihin haritaları ve çalışma kâğıtları kullanılabilir.
Yazma-anlatma becerilerinin değerlendirilmesinde kısa yazma çalışmaları, cümle ve paragraf yazma etkinlikleri ile öğrenme günlüğü ve yansıtıcı günlükler kullanılabilir. Yazılı üretim sürecinde öğrencilerin kendi tahminlerinden yararlanabilmeleri için eşleştirme ve kavram ilişkilendirme görevleri uygulanabilir.
Öğrencilerin öğrenme süreçlerine aktif katılımını sağlamak amacıyla öz, değerlendirme formları kullanılabilir. Yapılan tüm üretim görevleri ve etkinlikler sonunda öğrencilerin performansı analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarları kullanılarak değerlendirilebilir ve öğrencilere yapıcı geri bildirimler verilebilir.
Destek becerilerine ait öğrenme çıktılarına ulaşılıp ulaşılmadığını ölçmek için öğrencilere temel dil bilgisi yapılarını işlevsel biçimde kullanabilme çalışmaları ve uygun diğer çalışmalar yaptırılabilir.
1. Performans Görevi: Alfabe
Öğrenciler bir mukavva üzerinde alfabe harflerinin her birine karşılık gelecek bir kelimeyi yazabilir ve görselle gösterebilir. Her harfin yanına, o harfle başlayan temel bir kelime eklenebilir ve bu kelimeyi temsil eden bir görsel (çizim, fotoğraf veya kesit) yapıştırılabilir.
Örnek Dizilim: a - av (su) + (su görseli), b - bajar (şehir) + (şehir görseli), c - cîhan (dünya) + (dünya görseli), d - dar (ağaç) + (ağaç görseli), e - elok (hindi) + (hindi görseli) ...
2. Performans Görevi: Sayılar
Öğrenciler 1‘den 20‘ye kadar ritmik sayıları içeren tablolar ve örnek şablonlar hazırlar. Üzerinde belirli bir cismin veya varlığın olduğu örnek şemaları kullanarak sayı sayma sistemini pekiştirir, sonra da bunları sınıfta bir pano hâline getirir. İçeriğe uygun olarak seçilecek performans görevleri; hedef sözcüklerin doğru ve bağlama uygun kullanımı, temel dil bilgisi yapılarını işlevsel biçimde kullanabilme, yazılı ve / veya sözlü anlatımın anlaşılırlığı, iletişim amacına uygun ifade kullanımı ile göreve katılım, çaba ve süreç içindeki ilerleme gibi ölçütleri içeren analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
Bu temada öğrencilerin; Latin alfabesi hakkında temel bilgilere sahip oldukları, Türkçede kullanılan harfleri bildikleri, Kurmanccayı öğrenme konusunda farkındalık kazandıkları kabul edilmektedir. Ancak öğrencilerin bir kısmının Latin alfabesindeki harf ve sayıların yazılışlarını bilseler de Kurmanccada kullanılan ama Türkçede olmayan veya farklı olan karakterleri bilmedikleri, söz konusu karakterleri doğru telaffuz edemedikleri ve doğru bir şekilde yazamadıkları dolayısıyla sınırlı dil yeterliliğine sahip oldukları kabul edilmektedir.
Bu süreçte “Kurmanccada kullanılan Latin alfabesinin seslerini sırasıyla söyleyebilir misiniz?”, “Kurmanccada kullanılan sayı adlarını söyleyebilir misiniz?”, “Kurmanccada kullanılan seslerle Türkçede kullanılan sesler aynı mı? Farklı olanları var mı? Varsa hangileridir?”, “Kendinizi Kurmancca olarak kısaca tanıtabilir misiniz?” gibi sorularla öğrencilerin önceki bilgileri yoklanabilir. Böylece öğrencilerin Kurmancca ile ilgili neler bildikleri, alfabe hakkında ne düzeyde bir bilgiye sahip oldukları, sayıları bilip bilmedikleri, kendilerini tanıtma konusunda yeterli olup olmadıkları belirlenmeye çalışılarak öğrencilerin Kurmancca dil düzeyleri hakkında bilgi edinilmeye çalışılabilir. Öğrencilerin hazırbulunuşluk seviyelerinin belirlenmesinde gelişim çizelgeleri, gözlem formları, kontrol listeleri vb. ölçme ve değerlendirme araçları da kullanılabilir.
Öğrencilerin bu temada öğrenecekleri ile ön öğrenmelerde Türkçe derslerinde edindikleri bilgilerin bağlantısı kurulabilir. Daha önce öğrendikleri harflerin yazımı, sesler, saı adları, selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadeleri ile bu temada öğrenecekleri “x, w, û”, “silav (merhaba)”, “Hûn çawa ne? (Nasılsınız?)”, “Em pênc bira ne. (Biz beş erkek kardeşiz.).” gibi ifadeler arasında benzerlikler üzerinde durulabilir. Aynı zamanda öğrencilerin günlük hayatta ve ev ortamında kullandıkları veya tanık oldukları söz konusu sesler, sayı adları, selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadeleriyle bu temada öğrenecekleri arasında ilişki kurulabilir.
KUR.5.1.D.
“Merhaba,Başlıyoruz” temasına yönelik dinleme / izleme–anlamlandırma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma yansıtan görseller üzerinden başlatılır (E1.1, E1.4, E1.5, E3.2.). Görseller incelenerek “Kurmanccada kullanılan sesler hangileridir?”, “Kurmanccada kullanılan sayı adlarını biliyor musunuz?” gibi sorulara yönelik düşünceler oluşturulur ve öğrencilerin kendi sınıf yaşantılarından örnekler vermeleri sağlanır (D3.4, SDB1.2, SDB2.1, SDB3.1). Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, görsellerdeki unsurlar ile yaşantılar arasında temel ilişkilerin fark edilmesi ve mevcut içerik hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır (D14.1, OB4, KB2.2, KB2.11).
Kısa bir ses kaydı, video veya diyalogdan kesitler sunularak içerikte yer alan sesler; sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadeleri hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır (E3.2, SDB2.1, SDB2.2). Görsel ve işitsel ipuçları birlikte değerlendirilerek içerik hakkında çıkarımlar yapılır (D14.1, OB2,KB2.2, KB2.11).
“Merhaba, Başlıyoruz” temasına uygun dinleme / izleme metni kesintisiz olarak sunulur. Bu metinde sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadeleri yer alır. Bu aşamada içeriğin genel anlamının kavranması, konusunun algılanması; temel unsurların, yönergelerin ve ayrıntıların tanınması beklenir (E2.2, E3.2, D3.1, D3.4). Böylece bütüncül içerikteki temel bileşenlerin fark edilmesi sağlanır (SDB1.2, OB1, KB2.2, KB2.10).
Dinleme sonrasında içerikte geçen sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadeleri görsel, kart ve dijital materyaller aracılığıyla yeniden ele alınır (E3.1, OB2, OB4, E3.2).
Bu unsurlar eşleştirme, işaretleme ve basit sınıflandırma etkinlikleriyle ayırt edilir; benzerlik ve farklılıklar belirlenir. Başlangıçta yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve dinlenen içerikle karşılaştırılır, tahminlerin doğruluğu kontrol edilir ve gerekçelendirilir. İçerikte yer alan unsurların bütün içinde konumlandırılması ve temel sınıflandırılmasının yapılması sağlanır (KB2.5, KB2.7, KB2.11, KB2.12). İçerikteki bilgiler tablo veya şemalar üzerinde yapılandırılarak yatay ve dikey ilişkiler görünür hâle getirilir (KB2.13, OB1).
Sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma alt temaları kategorilere ayrılır; Kişi-dil, dil-ses, ses-sayı, tanışma-vedalaşma ilişkileri üzerinden anlamlı bağlantılar kurulur (SDB2.1, SDB2.2). Dinleme / İzleme sürecinde anlamlandırılan bilgiler öğrencilerin kendi yaşantılarıyla ilişkilendirilerek içerik bireysel olarak içselleştirilir (SDB1.2, SDB1.3, SDB3.1, OB1). Bu süreçte öğrencilerin dikkatlerini içerik üzerinde yoğunlaştırmaları, öğrenmeye istekle katılmaları ve yeni duruma uyum sağlamaları desteklenir (E1.4, E3.2, E2.5, SDB3.1).
Sürecin sonunda, dinleme etkinliğine ilişkin gözlem, anlayış ve düşünceler bireysel olarak değerlendirilerek sınıfla paylaşılır. (E1.3, E1.4, E1.5,E2.2, E3.7). Gönüllü öğrenciler söz alarak anladıklarını ifade ederken diğer öğrenciler onları dikkatle dinler (SDB2.1, SDB2.2, SDB3.1, D3.1,D3.4). Ardından ikili ve küçük grup çalışmalarıyla karşılıklı olarak bilgi, düşünce ve deneyimler paylaşılır; sesler, sayı adları, selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ile ilgili basit ifadeler kullanılır (D14.1, OB1, KB2.2, KB2.15).
KUR.5.1.O.
“Merhaba, Başlıyoruz” temasına yönelik okuma-anlamlandırma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadelerini içeren kısa metinler ve görseller üzerinden başlatılır.
(OB1, OB4, E1.1, E1.5). Görseller ve metin parçaları incelenerek “Bu metin ne hakkında olabilir?”, “Bu sesler neler olabilir?”, “Bu sayılar Kurmancca nasıl söylenir?”, “Bu hangi sestir?” gibi sorulara yönelik tahminlerde bulunulması sağlanır (SDB1.2, D14.1). Önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, sesler ve sayıların adlandırılması ve mevcut içerikle önceki bilgiler arasında temel ilişkilerin kurulması desteklenir (SDB1.2, D14.1, OB1, OB4, KB2.2). Sunulan yazılı ve görsel ipuçları aracılığıyla içerik ile önceki bilgi ve deneyimler arasında bağ kurulması sağlanır ve metnin konusu hakkında basit tahminlerde bulunulur (SDB2.1, OB4, KB2.2).
Okuma içeriğine ait başlık, görsel ve anahtar ifadeler incelenir. Bu ipuçlarına dayanarak metnin konusu, metinde yer alabilecek seslerin kullanım yerleri, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadelerinin kullanımı hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır (E3.2, E3.8). Öğrencilerin görsel ve yazılı ipuçlarından yararlanarak içeriği genel olarak algılamaları desteklenir (SDB2.1, KB2.11, OB1).
Metin sessiz olarak okunur. Okuma sürecinde içeriğin genel anlamının bütüncül olarak kavranması, metinde geçen sayı adları; selamlaşma, tanışma, vedalaşma ifadeleri ve seslerin kullanım yerlerinin fark edilmesi beklenir (SDB2.2, OB1, OB4). Ayrıca metin içerisindeki basit ve temel ayrıntıların belirlenmesi sağlanır (E3.2,E2.2). Böylece içeriğin konusu genel olarak algılanır ve temel bileşenler tanınır (OB4,D3.1,D3.2, D3.4).
Okuma sonrasında metinde yer alan sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadeleri görseller ve bilgi kartlarıyla yeniden ele alınır (E2.2, SDB1.2). Bu unsurlar eşleştirme ve işaretleme etkinlikleriyle tanınır ve ayırt edilir; “Hangi sesleri nerede kullanırız?”, “Hangi sayı nerede kullanılır?”, “Hangi selamlaşma ifadeleri ne zaman kullanılır?” gibi sorular üzerinden içerik somutlaştırılır (SDB2.1, OB4, KB2.2, E2.2). Başlangıçta yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve metinle karşılaştırılarak tahminlerin doğruluğu kontrol edilir; doğru ve yanlış tahminler gerekçeleriyle ifade edilir (SDB1.2, KB2.11, KB2.12, OB4).
Metinde yer alan ögeler tablo, şema veya görsel düzenleyiciler aracılığıyla yapılandırılır. Sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadeleri belirli bir düzen içinde yerleştirilerek bu unsurlar arasındaki bağlantılar açık biçimde ortaya konur (KB2.5, KB2.13, OB2, OB4). Bu unsurlar basit kategoriler hâlinde sınıflandırılır, benzerlik ve farklılık açısından karşılaştırılır. Ayrıca ögeler arasındaki yatay ve dikey ilişkilerin fark edilmesi sağlanır (E3.2, E3.7, KB2.7).
Harfler ile sesler; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma unsurları arasındaki bağlantılar ele alınır. “Hangi sesler nerede kullanılır?”, “Hangi selamlaşma veya vedalaşma ifadeleri hangi durumlarda kullanılır?” gibi sorular üzerinden ilişkiler kurulması sağlanır (KB2.7). Bu süreçte anlamlı bağlantılar kurulması ve metnin derinlemesine incelenmesi desteklenir (KB2.7, SDB2.2, OB4). Metinden hareketle basit çıkarımlar yapılır ve elde edilen bilgiler öğrencilerin kendi sınıf ortamlarıyla ilişkilendirilerek ifade edilir, böylece içerik bireysel olarak içselleştirilir (E1.5, KB2.11).
Sürecin sonunda okuma ve anlamlandırma sürecine ilişkin gözden geçirilen bilgi, deneyim, düşünce ve duygular bireysel olarak ifade edilir (SDB2.2, SDB3.1, D14.1). Gönüllü öğrenciler söz alarak metinden anladıklarını paylaşırken diğer öğrenciler dikkatle dinler (SDB3.1, D14.1). Ardından ikili ve küçük grup çalışmalarıyla sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadeleri kullanılarak karşılıklı paylaşımlar gerçekleştirilir (OB5). Bu süreçte iletişim kurulması, iş birliği yapılması ve karşılıklı etkileşim içinde bulunulması beklenir (E2.5,D16.3, OB5).
KUR.5.1.K.
“Merhaba, Başlıyoruz” temasına yönelik konuşma-anlatma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşmaya ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatılır (SDB1.1,E1.1). Öğrencilerin seslere ilişkin yaşantılarını hatırlamaları, sayıları adlandırmaları, selamlaşma ve vedalaşma unsurlarını ifade etmeleri ve basit yönergeleri fark etmeleri sağlanır (SDB1.2, OB4). Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin etkin hâle getirilmesi ve mevcut içerikle ilişkilendirilmesi hedeflenir (E1.5, SDB1.2, OB4, KB2.2).
Sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadelerini içeren kısa konuşma örnekleri [”Ev pênc e. (Bu beştir.).”, “Roj baş. (İyi günler)”] sunulur. Öğrencilerin bu örnekleri dinlemeleri, tekrar etmeleri ve doğru sesletimle taklit etmeleri sağlanır (E3.2, SDB2.1). Böylece model ifadelere aşinalık kazanmaları ve sözlü üretime hazırlık yapmaları desteklenir (D12.3, E2.5).
Öğrencilerin model konuşmaları taklit ederek benzer ifadeler üretmeleri sağlanır (KB2.11). Öğrenciler “ew şeş sêv in (Burda altı elma var.)”, “ev x‘ye (Bu ‘x‘ harfidir.)”, “bi xatirê te” gibi ifadeleri tekrar ederken “Ben xw sesini biliyorum.”, “Ben sayıları Kurmancca sayarım.” gibi yönergeleri de kullanır ve bu ifadeleri kendi sınıf ortamına göre değiştirerek yeniden kurar (SDB2.1). Böylece taklit yoluyla yeni içerik oluşturulması ve bu içeriklerin bağlama uygun biçimde düzenlenmesi sağlanır (KB2.11, SDB2.1).
Öğrencilerin öğrendikleri dil yapılarını kullanarak yeni ve özgün ifadeler oluşturmaları sağlanır (KB2.8). Öğrencilerden sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifade eden cümleler kurmaları beklenir (KB2.8,OB1). Bu ifadelerin açık, anlaşılır ve doğru biçimde kurulması ve iletilmesi teşvik edilir (SDB2.2). Bu süreçte uygun sözcüklerin seçilmesi, ifadelerin geliştirilmesi ve farklı örneklerle karşılaştırılması desteklenir (E3.2,KB2.7, KB2.8, OB1). Ayrıca öğrencilerin birbirlerine sorular yönelterek ifadelerini genişletmeleri ve sözlü etkileşim içinde kullanmaları sağlanır (E3.8, SDB2.2). Öğrencilerin hazırlıksız konuşma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları ve hazırlıklı konuşma durumlarında belirledikleri içerikleri düzenleyerek doğal ve anlaşılır biçimde sunmaları desteklenir (KB2.7, KB2.8, OB1).
İkili çalışmalar gerçekleştirilir (KB2.13). Öğrencilerden biri selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadelerini içeren basit cümleler kurar, diğeri dinler, sorular sorar ve gerektiğinde karşılaştırmalar yapar. Roller değiştirilerek sürecin sürdürülmesi sağlanır (SDB2.2, SDB3.1, KB2.13). Bu süreçte öğrenilen yapıların farklı bağlamlarda kullanılması, yeniden düzenlenmesi ve sözlü iletişim yoluyla paylaşılması desteklenir (E2.2, E2.5, SDB2.1, SDB2.2). Küçük grup çalışmaları yapılır. Öğrenciler grup içinde selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadelerini içeren bir diyalog kurar; Kurmanccada kullanılan sesleri ve sayıları belirler, bu unsurları sınıflandırır ve ortak bir sözlü sunum hazırlar (KB2.13, SDB2.1, SDB2.2). Böylece sınıflandırma ve yapılandırma becerilerinin geliştirilmesi sağlanır (SDB3.1, D14.1, D16.3). Sürecin sonunda öğrencilerin konuşma etkinliklerine ilişkin düşünce, duygu ve deneyimlerini değerlendirmeleri sağlanır (D11.1, SDB1.2, SDB1.3). Öğrencilerden hangi ifadeleri doğru kullandıklarını, hangi noktalarda zorlandıklarını ve kendilerini nasıl geliştirebileceklerini ifade etmeleri beklenir. Bu süreçte yapılan çalışmaların yorumlanması ve anlamlandırılması desteklenir (D11.1, SDB1.2, SDB1.3). Öğrenciler bu değerlendirmelerini sınıf ortamında paylaşır ve arkadaşlarının görüşlerini dinlerler. (D16.3, SDB2.1). İkili ve grup içi paylaşımlar yoluyla karşılıklı geri bildirim verilmesi ve öğrenmenin pekiştirilmesi sağlanır (D3.1, D3.2, D3.4, SDB3.1).
KUR.5.1.Y.
“Merhaba, Başlıyoruz” temasına yönelik yazma-anlatma süreci; Kurmanccada kullanılan ancak Türkçede kullanılmayan ê, î, q, û, w, x, xw seslerine ilişkin görseller gösterilerek ve kısa ifadeler üzerinde durularak başlatılır (E1.1, E1.5). Öğrencilerin bu görselleri incelemeleri, ses ve sayılara ilişkin bildikleri sözcükleri hatırlamaları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadelerini ve bunlarla ilgili yönergeleri fark etmeleri ve bu bilgileri basit ifadelerle yazılı olarak ifade etmeleri sağlanır (SDB1.2, OB4). Ayrıca verilen yazma görevinin ne olduğu, ne yazılacağı ve nasıl yazılacağının genel olarak anlaşılması desteklenir (E3.2, SDB1.2, OB4, KB2.2).
Öğrencilere, bir mukavva üzerinde alfabe harflerinin her birine karşılık gelecek bir kelimeyi yazabilecekleri ve görselle gösterebilecekleri bir performans görevi verilebilir. Her harfin yanına, o harfle başlayan temel bir kelime eklenebilir ve bu kelimeyi temsil eden bir görsel (çizim, fotoğraf veya kesit) yapıştırılabilir.
Örnek Dizilim: a - av (su) + (su görseli), b - bajar (şehir) + (şehir görseli), c - cîhan (dünya) + (dünya görseli), d - dar (ağaç) + (ağaç görseli), e - elok (hindi) + (hindi görseli) ...
Bu performans görevi; hedef sözcüklerin doğru ve bağlama uygun kullanımı, temel dil bilgisi yapılarını işlevsel biçimde kullanabilme, yazılı ve / veya sözlü anlatımın anlaşılırlığı, iletişim amacına uygun ifade kullanımı ile göreve katılım, çaba ve süreç içindeki ilerleme gibi ölçütleri içeren analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir.
Sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma bildiren ifadeler içeren kısa yazılı model metinler sunulur (E3.2, SDB2.1). Bu metinlerin incelenmesi, yapı ve ifade biçimlerinin fark edilmesi ve model alınarak bu metindekilere benzer ifadelerin yeniden yazılması sağlanır. Böylece modelden yararlanarak yazılı üretime geçiş desteklenir (E2.5, OB1).
Model metinler temel alınarak yazılı içerik oluşturulması sağlanır (E3.2, SDB2.1). “Ev tîpa Xyê ye (Bu ‘X‘ harfidir.)”, “Ev hejmara heşta ye. (Bu sekiz -8- sayısıdır.)”, “Ez Elî me. (Ben Ali‘yim / Benim adım Ali)” gibi ifadelerin yanı sıra “beyanî baş. (Günaydın.)”, “bi xatirê we. (Hoşçakal.)” gibi ifadeler de kullanılarak cümleler yazılır ve bu ifadeler uygun biçimde düzenlenir (KB2.11).Böylece yazma içeriğinin oluşturulması ve geliştirilmesi sağlanır (KB2.11).
Yazma görevinin yapılandırılması sağlanır. Sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadelerini içeren kısa metinler yazılması beklenir (E3.2, KB2.8, OB1). Yazma sürecinde uygun materyallerin seçilmesi (defter, çalışma kâğıdı vb.), uygun sözcüklerin ve dil yapılarının kullanılması, noktalama işaretlerine dikkat edilmesi ve basit mesajların açık ve anlaşılır biçimde ifade edilmesi desteklenir (E3.2, KB2.8,OB1). Ayrıca öğrencilerin hazırlıklı yazma durumlarında içeriklerini planlayarak düzenlemeleri ve hazırlıksız yazma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları sağlanır (E3.2, KB2.8, OB1). Bu aşamada yazılan metinlerin geliştirilmesi sağlanır (KB2.5, KB2.7). Yazılar yeniden okunur, benzer ve farklı yönler karşılaştırılır, sınıf eşyaları ve ifadeler kategorilere ayrılır ve gerekli düzenlemeler yapılır (KB2.5, KB2.7, SDB1.2).
Yazılı içeriklerin farklı bağlamlarda yeniden düzenlenmesi sağlanır. Yazılan ifadeler değiştirilerek metinler genişletilir (E3.8, KB2.13). Bu süreçte yazılı bilgilerin yeniden yapılandırılması ve paylaşılması desteklenir (E3.8, KB2.13). Öğrencilerin yazdıkları metinleri arkadaşlarıyla paylaşmaları ve yazılı iletişim kurmaları sağlanır (E2.2, SDB2.1, SDB2.2).
Küçük grup çalışmaları yapılır (E2.5, E3.8, KB2.13). Grup içinde yazılan metinler paylaşılır, birlikte gözden geçirilir ve ortak metinler oluşturulur (SDB2.2, SDB3.1, D14.1, D16.3).
Sürecin sonunda yazma süreci ve ürünlerine ilişkin değerlendirme yapılır. Yazılan metinler gözden geçirilerek güçlü yönler ve geliştirilmesi gereken noktalar belirlenir (D3.1, D14.3, SDB1.2). Ardından bu değerlendirmeler sınıf ortamında paylaşılır ve karşılıklı geri bildirimlerde bulunulur (E1.3, E1.4, E1.5, SDB3.1, OB5).
KUR.5.1.DBS.
“Merhaba, Başlıyoruz” temasına yönelik dil bilgisi seçme-kullanma süreci; sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma unsurlarını yansıtan görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır (D14.3, SDB1.2, SDB3.1). Öğrenciler görselleri inceler, duydukları ifadeleri takip eder ve sınıfça tekrar eder (E1.1, E1.5, SDB1.2). “Ev hejmara sêya ne. (Bu üç -3 sayısıdır.)”, “W ev e. (Bu ‘W‘ harfidir.)” gibi cümleler birlikte söylenerek içerikle ilk aşinalık oluşturulur. Bu süreçte dil yapılarının kuralları açıklanmadan, doğal ve bağlam içinde fark edilmesi sağlanır (E1.1, E1.5, SDB1.2, OB4).
Ses, sayı; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma unsurlarını içeren görseller üzerinden eşleştirme etkinliği yapılır (E3.2, E3.8). Öğrenciler dinledikleri cümleleri doğru görsellerle eşleştirir, ilgili unsurları işaretler ve hangi ifadenin hangi görsele ait olduğunu sözlü olarak belirtir. Bu etkinlik sayesinde Kurmancca dil parçaları kuralları bilinmeden fark edilerek ayırt edilir (KB2.2, KB2.7, OB1).
Kısa canlandırmalar veya video kesitleri izlenir. Öğrenciler izledikleri içerikte hangi sesin nerede kullanıldığını, sayıları Kurmancca olarak ifade eden cümleleri ve basit ifadeleri [”Êvar baş. (İyi akşamlar)”, “Bi xatirê te. (Hoşçakal / Görüşürüz.)”, “Ez kêfxweş bûm.” (Memnun oldum.)] belirler ve bu ifadeleri tekrar eder (SDB2.1). Sınıf içine getirilen gerçek nesnelerle ilişki kurularak anlam güçlendirilir (SDB2.1, E3.2, OB4).
Aynı yapıya sahip cümleler grup hâlinde tekrar edilir (E2.5, SDB2.2). Öğrenciler sırayla cümleleri sesli olarak söyler, arkadaşlarının tekrarlarını dinler ve birlikte tekrar ederek işitsel farkındalık geliştirir (E2.5, SDB2.2). Bu süreçte benzer dil yapılarının fark edilmesi sağlanır (E2.5, SDB2.2).
Farklı ses, sayı; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ifadeleri ve yönergeler kullanılarak yeni örnekler oluşturulur (E3.7, KB2.11). “Ev hejmara yekê ye. (Bu bir -1- sayısıdır.)”, “Tu çawa yî? (Nasılsın?)”, “Ez baş im. (İyiyim.)” gibi cümlelerin yanı sıra “Rewşa te çawa ye? (Nasılsın / Durumun nasıl?)”, “Ez gelek şad im. (Çok mutluyum / memnunum.)” gibi ifadeler de kullanılarak aynı dil yapıları farklı bağlamlarda tekrar edilir. Böylece Kurmancca dil parçaları kuralları düşünülmeden, otomatik biçimde pekiştirilir (E3.7, KB2.11).
Sınıf içinde hareketli bir etkinlik yapılır. Öğrenciler dolaşarak gördükleri ses ve sayıları gösterir ve bunların özelliklerini ifade eden cümleler kurar (SDB2.1). “Q girover e (Q harfi yuvarlaktır.)”, “Pênc wekî Syê ye (5 sayısı S gibidir.)” gibi ifadeler gerçek ortamla ilişkilendirilerek kısa, doğal ve anlamlı biçimde tekrar edilir (SDB2.1).
Beden diliyle canlandırma etkinliği uygulanır (E2.5, SDB2.2). Öğrenciler sesleri ve sayı adlarını taklit eder ve onların şekillerini beden hareketleriyle gösterirler. Böylece dil yapıları kuralları bilinmeden fiziksel olarak da içselleştirilir (D5.2, D14.3). Konuşma ve hareketin birlikte kullanıldığı oyunlaştırılmış etkinlikler yapılır (E2.5, D8.4, SDB3.1) Öğrenciler hem cümle kurar hem de aynı anda nesneleri gösterir. Bu süreçte Kurmancca dil parçaları eş zamanlı olarak tekrar edilir ve canlandırılır (E2.5, SDB3.1). İkili ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır. Öğrenciler birbirleriyle selamlaşma, tanışma ve vedalaşma unsurlarını kullanıp, diyaloglar oluşturarak iletişim kurar (E2.2, E2.5, SDB2.1). Kullanılan ifadeler doğal ve akıcı hâle gelir (D3.1, D3.2, D3.4, D14.1, KB2.13) Bu süreçte öğrenciler öğrendikleri dil yapılarını, kuralları düşünmeden seçerek iletişim kurarken ve farklı durumlarda tabii biçimde kullanır (D3.4, D14.1, KB2.13, KB2.14).
KUR.5.1.SÖS.
“Merhaba, Başlıyoruz” temasına yönelik sözcük seçme-kullanma süreci; sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşmaya ilişkin hedef sözcüklerin yer aldığı görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır (E1.1, OB4). Öğrenciler bu içerikleri dinler ve izler, hedef sözcükleri bütünsel olarak duyar ve görür (E1.1, OB4).
Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Hedef sözcükler sesli olarak tekrar edilir; “silav (Merhaba.)”, “bîst (yirmi)”, “quling [Turna (Quling - q harfi için)]”, “war [Yer (War - W harfi için)]”, “êvar (akşam)”, “xweş (iyi / hoş)”, “kûr [Derin ( kûr - û harfi için)]” gibi sözcükler doğru sesletimle söylenir (E2.5, SDB2.1). Bu süreçte sözcüklerin doğal kullanımına aşinalık kazandırılır (E2.5, SDB2.1).
Öğrenciler 1‘den 20‘ye kadar ritmik sayıları içeren tablolar ve örnek şablonlar hazırlar. Üzerinde belirli bir cismin veya varlığın olduğu örnek şemaları kullanarak sayı sayma sistemini pekiştirebilir, sonra da bunları sınıfta bir pano hâline getirebilir. Bu performans görevi; hedef sözcüklerin doğru ve bağlama uygun kullanımı, temel dil bilgisi yapılarını işlevsel biçimde kullanabilme, yazılı ve / veya sözlü anlatımın anlaşılırlığı, iletişim amacına uygun ifade kullanımı ile göreve katılım, çaba ve süreç içindeki ilerleme gibi ölçütleri içeren analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir. Görseller üzerinden sözcüklerin kullanımı üzerine çalışmalar yapılır. “Bu hangi sayıdır?”, “Bu hangi sestir?” gibi sorulara hedef sözcüklerle cevap verilmesi sağlanır (E3.2, SDB2.1). Böylece sözcüklerin kullanım bağlamı algılanır (E3.2, SDB2.1).
Sözcüklerin anlamlarını zihinde yapılandırmaya yönelik eşleştirme ve sınıflandırma etkinlikleri uygulanır (KB2.2, KB2.5) Sesler, sayı adları; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma unsurları ve ifadeler doğru sözcüklerle eşleştirilir, benzer özelliklerine göre gruplandırılır ve sözcükler arasında kavramsal ilişkiler kurulur (KB2.5, KB2.7, OB1).
Hedef sözcüklerin anlamlarını pekiştirmek amacıyla tekrar ve kullanım çalışmaları yapılır. Aynı sözcükler farklı örnekler içinde kullanılır; ses ve sayılar gösterilerek adlandırılır ve “welat (vatan)”, “yek (bir)” gibi sözcükler çeşitli durumlarda tekrar edilir (KB2.11). Böylece sözcüklerin anlamları bağlam içinde algılanır (KB2.11).
Sınıf içinde hareketli etkinlikler uygulanır (E1.3, E2.5). Öğrenciler sınıfta dolaşarak etrafa resimleri asılmış ses ve sayıları adlandırır; selamlaşma, tanışma ve vedalaşma unsurlarını ifade eden sözcükleri kullanır (E1.3, E2.5) Sözcüklerin gerçek yaşamla ilişkilendirilmesi
1. Etkinlik: Çeşitli İçerikleri Takip Etme ve Sunma
Öğrenciler, tema içeriğiyle uyumlu eğitsel Kurmancca videoları (günlük olarak planlanabilir) izleyerek gözlemleme ve bilgi toplama becerilerini kullanarak genel ağ kaynaklarından yaptıkları araştırmalarla elde ettikleri bilgileri doğrulayıp kaydedebilir. Edindikleri bilgileri yapılandırarak kısa sunumlar hâline getirir ve sınıf ortamında paylaşarak iletişim kurma ve yansıtma becerilerini ortaya koyabilir.
2. Etkinlik: Röportaj Yapma
Öğrencilerin ev halkıyla veya arkadaşlarıyla selamlaşma, tanışma ve vedalaşma içerikli Kurmancca röportajlar yapmaları sağlanabilir. Öğrenciler yaptıkları röportajları kaydeder ve sınıfta etkileşimli tahta aracılığıyla sunabilirler.
3. Etkinlik: Diyaloglar Yazma
Öğrencilerin Kurmancca olarak alt tema konularını içeren çeşitli diyaloglar oluşturmaları sağlanabilir [”Ez ji Agirîyê me, tu ji ku yî? (Ben Ağrılıyım, sen nerelisin?)]. Bu diyalogları Kurmancca dil kurallarına göre yazar ve sınıf ortamında etkileşimli tahtada göstererek sunabilirler.
1. Etkinlik: Sözcük ve Görsel Eşleştirme
Öğrencilere sesler, sayı adları, selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ile ilgili ifadeler (örneğin “i-î”, “sê” “çar”, “ez”, “tu” (üç, dört, ben , sen) ve bunlara karşılık gelen görseller karışık olarak verilebilir. Öğrenciler doğru eşleştirmeyi yaparak temel ifadeleri tanır ve pekiştirebilirler.
2. Etkinlik: Cümle Tamamlama
Öğrencilere sesler, sayı adları, selamlaşma, tanışma ve vedalaşma ile ilgili yarım bırakılmış cümleler sunabilirler [”Navê mi Mustafa, Navê te... ? (Benim adım Mustafa. Senin adın ...?)”, “Ev... (Bu ...”)].
Öğrenciler yarım cümleleri en bilinen ifadelerle tamamlarlar. Ardından öğrencilerden benzer cümleler yazılması istenebilir.
Güncelleme tarihi: 22.09.2026


