T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI

Yaşayan Dil ve Lehçeler Dersi (Adigece) 5.Sınıf

4. Tema: Ülkem

Alt Temalar: Uyruğum, Meşhur Yerler

Bu tema, öğrencilerin Adigece dil becerilerini geliştirmelerini, dile ilişkin temel bilgi ve becerilerini pekiştirmelerini amaçlamaktadır. Tema kapsamında öğrenciler; uyruğum, meşhur yerler gibi günlük yaşamdan seçilen bağlamlar aracılığıyla temel iletişim ifadelerini kullanmaya yönelik öğrenme yaşantıları edinir. Aynı zamanda Adige alfabesinin 4. ve son grup harflerini öğrenerek bunları basit sözcük ve ifadelerde kullanmaya yönelik çalışmalar gerçekleştirir. Böylece öğrencilerin temel dil yapılarını günlük yaşamla ilişkilendirerek kullanmaları desteklenirken Adige alfabesine ilişkin öğrenmelerini tamamlamaları ve dili farklı iletişim bağlamlarında kullanmalarına yönelik becerilerini geliştirmeleri amaçlanmaktadır.
Ders Saati
16
Alan Becerileri

YDAB1. Dinleme / İzleme-Anlamlandırma, YDDB3. Sesletim Seçme-Kullanma, YDDB2.  Sözcük Seçme-Kullanma, YDDB1. Dil Bilgisi Seçme-Kullanma, YDAB2. Okuma-Anlamlandırma, YDAB3. Konuşma-Anlatma, YDAB4. Yazma-Anlatma

Eğilimler

E1.1. Merak, E1.2. Bağımsızlık, E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik),  E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E2.2. Sorumluluk, E2.4. Güven, E2.5. Oyunseverlik, E3.1. Muhakeme, E3.2. Odaklanma

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme),  SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma), SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB3.1.  Uyum, SDB3.2. Esneklik 

Değerler

D4. Dostluk, D5. Duyarlılık, D6. Dürüstlük, D10. Mütevazılık, D11. Özgürlük, D14. Saygı, D16.  Sorumluluk, D19. Vatanseverlik  

Okuryazarlık Becerileri

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık

Disiplinler Arası İlişkiler
Beden Eğitimi ve Spor, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım, Fen Bilimleri, Görsel Sanatlar, İngilizce, Müzik, Sosyal Bilgiler, Türkçe
Beceriler Arası İlişkiler
KB1. Temel Beceriler, KB2.1. Çelişki Giderme, KB2.2. Gözlemleme, KB2.3. Özetleme, KB2.4. Çözümleme, KB2.5. Sınıflandırma, KB2.7. Karşılaştırma, KB2.8. Sorgulama, KB2.10. Çıkarım Yapma, KB2.11. Gözleme Dayalı Tahmin Etme, KB2.12. Mevcut Bilgiye / Veriye Dayalı Tahmin Etme, KB2.14. Yorumlama, KB2.16. Muhakeme (Akıl Yürütme)
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

ADG.5.4.D. “Ülkem” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri dinleyebilme / izleyebilme – anlamlandırabilme

a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek dinleme / izlemeye hazırlık yapar.

b) Temaya ilişkin temel bilgileri; ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak bir araya  getirir.

c) Temayı, temel ayrıntılar ve ipuçlarından hareketle anlamlandırır.

ç) Temaya ilişkin anlayışını bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.

ADG.5.4.SES.  “Ülkem” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun  sesletimi seçebilme ve kullanabilme

Temaya uygun sesletimi seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.

ADG.5.4.SÖS.  “Ülkem” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sözcük seçebilme ve kullanabilme

Temaya uygun sözcükleri seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.

ADG.5.4.DBS.  “Ülkem” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun dil bilgisi seçebilme ve kullanabilme

Temaya uygun dil bilgisi yapılarını seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.

ADG.5.4.O. “Ülkem” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri okuyabilme-anlamlandırabilme

a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek okumaya hazırlık  yapar.

b) Temaya ilişkin temel bilgileri; ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak bir araya  getirir.

c) Temaya ilişkin temel bilgileri; ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak anlamlandırır.

ç) Temaya ilişkin anlayışını bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.

ADG.5.4.K. “Ülkem” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle konuşabilme-anlatabilme

a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek konuşmaya hazırlık yapar. 

b) Konuşma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını  gözlemleyerek taklit eder ve tekrarlar. 

c) Konuşma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını kullanarak taklit yoluyla sözlü içerik oluşturur. 

ç) Temaya ilişkin iletişim sürecini dikkate alarak konuşmanın içeriğini yapılandırır ve uygulamaya geçirir.

d) Temaya ilişkin iletişim sürecini dikkate alarak sözlü içeriği yeniden yapılandırır ve iletişim kurar.

e) Temaya ilişkin konuşma sürecini bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.

İçerik Çerçevesi

Tema: СИКЪЭРАЛЫГЪО

Alt Temalar 

Силъэпкъ 

Чӏыпӏэ Цӏэрыӏохэр

İşlevsel Cümle Yapıları  

Сэ Анкара сыщыщ. Сэ сыадыг. Сэ Тыркуе сыщыщ. О Бурса ущэпсэу. Сэ  Бурса сыщыщэп.  Сэ гъэмафэ гъэпсэфыгъо м Адыгей сэкӏо. О кӏымафэ  гъэпсэфыгъом тыдэ окӏора? Хьау сэ тарихъкӏэ цӏэрыӏо чӏыпӏэхэр  къэскӏухьанэу сыфай. Сэ есыныр сикӏас. Сэ сысымадж, сымэджэщым  сыкӏон фай.

Basit Soru Sorma ve Cevap Verme  

Умар: Сэ сцӏэр Умар. О пцӏэр сыд?

Нарт: Сэ сцӏэр Нарт.

Умар: Сэ Адыгей сыщыщ. О тыдэ ущыща?

Нарт: Сэ Тыркуе сыщыщ.

Адам: Бэу сигуапэ хъугъэ.

Мэрям: Сэри сигуапэ хъугъэ.

Адам: Сэ Англиер сыщыщ. Сэ сыинджылыз. О тыдэ ущыщ?

Мэрям: Сэ Германиер сыщыщ. Сэ сыгерман.

Жан: Гъэпсэфэкӏом тыдэ окӏора?

Аслъан: Сэ Анталя сэкӏо, есыныр сикӏас. Есыныр уикӏаса?

Жан: Хьау есыныр сикӏасэп.

Аслъан: Гъэпсэфэкӏом тыдэ окӏора?

Жан: Сэ Истамбыл сэкӏо. Таурихъ чӏыпӏэхэр къэскӏухьаныр сикӏас.

Нэфын: Сэ Арабия сыкӏонэу сыфай. О тыдэ укӏонэу уфая?

Асиет: Сэ Монголя сыкӏонэу сыфай.

Нэфын: Ар тыдэ кӏонэу фая?

Асиет: Ар Японя кӏонэу фай.

Hedef Dil Bilgisi Yapıları 

1. Hаклонение (İstek Kipleri): Сэ Арабия сыкӏонэу сыфай, Сэ Монголя сыкӏонэу  сыфай.

2. Hаклонение (Dilek Kipleri): О тыдэ укӏонэу уфая?

3. Наклонение (Gereklilik Kipleri): Ар тыдэ кӏонэу фая?, Ар японя кӏонэу фай. Sesletim 

1. Hedeflenen 4. Grup Sesler: чӏ- цу- тӏу- пӏу- цӏ- лӏ- дзу

2. Farklı Seslerin Sesletimi ve Telaffuzu: чӏ- цу- тӏу- пӏу- цӏ- лӏ- дзу

3. Vurgu ve Tonlama: İstek, dilek ve gereklilik kipi yapılarında, soru cümlelerinde ve olumsuz cümlelerde vurgu ve tonlamayı ayırt edebilme: ущыща, окӏора, уикӏаса, сикӏасэп,  сыфай, уфая, фай, кӏонэу, укӏонэу, сыкӏонэу . 

4. Tekrar ve Taklit Yoluyla Otomatikleştirme: Kısa diyalog ve sözlük örneklerinin doğru  sesletimle tekrarı. Basit cümle ve kelimelerin farklı bağlamlarda doğal telaffuzla kullanımı.

5. Sesletim ve Yazım İlişkisi: Sözcükleri doğru okuyup yazarken, ses–harf eşleşmesini fark  etme.

Kelimeler

Къэралыгъо, къалэ, къалэшъхьа, псыхъо, къушъхьэ, пащэ,  лъэпкъ, лъэкъуацӏ, япон, адыгей, гъэпсэфэкӏо, къэкӏухьан, кӏасэн, фаен

 

Anahtar Kavramlar

ülkem, uyruğum, meşhur yerler, iletişim

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Bu temada öğrenme çıktıları; çalışma kâğıtları, kısa yazma ve konuşma uygulamaları,  kontrol listeleri, gözlem formları, kelime ilişkilendirme ve kümeleme etkinlikleri, perfor mans görevleri, öğrenme duvarı veya bülten panosu, ses kaydı çalışmaları ile değerlendirilebilir.

1. Performans Görevi: Alfabe Çalışması

Öğrencilerin hedeflenen sesleri ifade eden harflerin yazımını tekrar etmesi için öğrenci lerden Kiril temelli Adige alfabesi çalışması yapmaları istenebilir. Öğrencilerden hedefle nen 7 harf ile ilgili bir çalışma kâğıdı hazırlamaları istenebilir. Çalışma kâğıdında bu 7 harfi  sırasıyla yazmaları beklenmektedir. Öğrencilerden sırasıyla yazdıkları bu harflerin yanına  tekrar yazma çalışması yapmaları istenebilir. Bu etkinlik tamamlandıktan sonra öğren cilerden ikinci bir çalışma kâğıdı hazırlamaları istenebilir. İkinci çalışma kâğıdında harf ler değil hedef kelimeler ile ilgili yazma çalışması yapmaları beklenmektedir. Performans  görevi; teslim zamanı, doğruluk, göreve katılım, çaba, süreç içindeki ilerleme ve düzen öl çütlerine göre değerlendirilebilir. Değerlendirme aracı olarak analitik / bütüncül dereceli  puanlama anahtarı veya gözlem formu kullanılabilir. Öğrencilere performans görevi ince lendikten sonra geri bildirim verilir ve öğrencilerin duygu ile düşüncelerini paylaşmaları  istenir.

2. Performans Görevi: Meşhur Yerler ile İlgili Görsel veya Ses Kaydı Hazırlama

Öğrencilerden temada öğrendikleri meşhur yerler ile ilgili hedeflenen kelimeleri kullana rak bir video, resimli sunum veya ses kaydı hazırlamaları istenebilir. Öğrencilerin kendi  şehirlerinde veya başka bir bölgede olan meşhur bir yeri tanıtmak için çizimler veya fotoğ raflar yardımıyla bir video, görsel ya da kayıt hazırlamaları ve bir sunum yapmaları beklen mektedir. Bu görevde uygun yerlere, temada hedeflenen kelimeleri ve dil bilgisi kurallarını  kullanarak cümleler yazmaları istenebilir. Bu performans görevi; hedef sözcüklerin doğru ve bağlama uygun kullanımı, temel dil  bilgisi yapılarının işlevsel biçimde kullanımı, yazılı ve / veya sözlü anlatımın anlaşılırlı ğı, iletişim amacına uygun ifade kullanımı, göreve katılım, çaba ve süreç içindeki ilerle me ölçütlerini içeren analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu  ile değerlendirilebilir. Performans görevi sürecinde öğrencilerin sürece daha aktif katılım  göstermelerini desteklemek amacıyla öz değerlendirme veya akran değerlendirme formlarına da yer verilebilir.

Temel Kabuller

Öğrencilerin Kiril temelli Adige alfabesinin hedeflenen 4. grup harflerini ilk defa tanıya cakları ve bu yeni harflerin Türk alfabesiyle benzerlik ile farklılıklarını fark edecekleri var sayılır. Öğrencilerin Kiril temelli Adige alfabesinin hedeflenen 4. grup harflerine aşina ol madıkları ve bu konuda hazırbulunuşluklarının olmadığı kabul edilir.  Tema aynı zamanda, dilin sadece bir iletişim aracı olmadığını, aynı zamanda kültürü ve  kimliği taşıyan bir değer olduğunu kabul eder. Öğrencilerin etkin katılımı ve aktif öğren mesi, temanın bir diğer temel kabulüdür. 

Ön Değerlendirme Süreci

“Ülkem” teması ön değerlendirme sürecinde öğrencilerin temaya ilişkin ön bilgileri çeşitli  etkinliklerle gözlemlenebilir. Bu süreçte öğrencilerin ülkelerine, uyruklarına ve meşhur  yerlere yönelik mevcut bilgi ve deneyimleri incelenebilir. Görseller, kısa videolar, kavram  kartları gibi materyaller kullanılarak öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeyleri hakkında fikir  edinilebilir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda öğrencilerin ihtiyaçları dikkate alınarak  ders sürecinde kullanılacak öğrenme materyalleri gerektiğinde yeniden düzenlenebilir.

Köprü Kurma

Öğretim sürecinin başlangıcında öğrencilerin ön öğrenmelerini harekete geçirmek ama cıyla görsel, işitsel veya çoklu ortam materyallerinden yararlanılabilir. Bu materyaller ara cılığıyla öğrencilerin hedeflenen kelime, ifade ve dil yapılarına dikkatleri çekilebilir; gözlem  yapmaları, tahminlerde bulunmaları ve önceki öğrenmelerinden hareketle yeni öğrenme leri anlamlandırmaları desteklenebilir. Süreç boyunca öğrencilerin merak duygularını hare kete geçirecek ve öğrenmeye aktif katılımlarını destekleyecek uygulamalara yer verilebilir.  Öğrencilerin günlük yaşam deneyimleri ile yeni öğrenmeleri arasında ilişki kurmalarına  fırsat sunulabilir. Böylece öğrencilerin yeni bilgileri önceki öğrenmeleriyle ilişkilendirme leri, dili anlamlı bağlamlarda değerlendirmeleri ve öğrenme sürecine etkin katılım gös termeleri desteklenebilir. Bu süreç, öğrencilerin yeni bilgileri önceki bilgi ve deneyimle riyle ilişkilendirerek öğrenmelerini anlamlı hâle getirmelerine katkı sağlayabilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

ADG.5.4.

Öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla “Ülkem” tema sının “Uyruğum” ve “Meşhur Yerler” adlı alt temalarını yansıtan görseller sınıf ortamına  getirilir veya etkileşimli tahta üzerinden sunulur (E1.1, OB2, OB4). Ardından “Nerelisin?”,   “Ülkemizde Anıtkabir nerede?” gibi sorularla görseller ile içerik arasında ilişki kurmaları  sağlanır (KB2.8). Öğrenciler bu görseller hakkında konuşur ve ülkelerine ilişkin yaşantıla rını hatırlar. Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin etkin hâle getirilmesi hedeflenir. Su nulan görsel ve işitsel ipuçları ile öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimleri arasında basit ve  somut ilişkileri fark edebilmeleri sağlanır (E3.1, KB2.10).

Dinleme / izleme içeriğine ait kısa ön izleme görselleri, anahtar ipuçları veya sessiz kesit ler sunularak içeriğin konusu, içerikte yer alabilecek kişiler, mekânlar, eşyalar ve temel  ifadelere ilişkin tahminlerde bulunulması istenir. Böylece önceki bilgi ve deneyimlere da yalı tahminler oluşturulması sağlanır (KB2.11, KB2.12). Ardından “Ülkem” temasına uygun,  sosyal etkileşim durumları içeren kısa bir şarkı / kayıt dinletilir veya izletilir. Bu süreçte  içeriğin genel konusunun bütüncül olarak algılanması beklenir (E3.2, KB2.16).

Dinleme / izleme sonrasında içerikte yer alan kişi, mekân, eşya ve temel ifadeler; görseller, kartlar ve eşleştirme etkinlikleri aracılığıyla yeniden sunulur. Bu sayede içerikteki  somut, basit ve temel bileşenlerin tanınması sağlanır (KB2.2). Dinleme / izleme sürecinin  ardından başlangıçta oluşturulan tahminlerin gözden geçirilmesi ve doğruluğunun kont rol edilmesi sağlanır (E3.1, KB2.4). İçerikte yer alan ögeler (kişiler, mekânlar, eşyalar, ifa deler); tablo, şema, pano gibi görsel düzenleyiciler aracılığıyla yapılandırılır ve bu bileşen lerin bütün içinde konumlandırılması sağlanır (KB2.5, KB2.7). İçerikteki unsurların basit  kategoriler altında sınıflandırılması sağlanır. Bu unsurlar arasında temel ve basit karşı laştırmalar yapılması desteklenir (KB2.7). Ayrıca kişi–mekân, eşya–mekân, ifade–durum  ilişkileri gibi somut, basit yatay ve dikey ilişkilerin tanınması sağlanır (KB2.8). Son aşama da içeriğin, öğrencilerin kendi yaşam deneyimleriyle ilişkilendirilmesi sağlanarak bireysel  olarak içselleştirilmesi desteklenir (SDB1.1).

Dinleme / izleme ve anlamlandırma sürecine ilişkin düşünce, duygu ve deneyimlerin ba sit ifadelerle paylaşılması istenir (SDB2.1). Gönüllü öğrenciler tarafından sınıf içi paylaşım lar yapılabilir (E2.4). Ardından ikili veya küçük grup çalışmaları gerçekleştirilerek öğren ciler ne anladıklarını, hangi unsurları fark ettiklerini ve sürece ilişkin görüşlerini karşılıklı  olarak paylaşabilirler (SDB2.2). Bu süreçte basit geri bildirimlerde bulunulması desteklenir  (D14.2). Son aşamada öğretmen “Bugün ne öğrendin?” sorusunu yöneltir. Etkileşim süreci  yönlendirilir, öğrencilerin aktif katılımı teşvik edilir ve iş birliğine dayalı yansıtma süreci ya pılandırılır (SDB1.3).

ADG.5.4.SES. 

“Ülkem” temasına yönelik sesletim seçme–kullanma süreci “Uyruğum” ve “Meşhur Yerler” alt temalarını yansıtan görsellerin getirilmesiyle başlatılır (OB4). "Ülkem" temasında öğ retmen, öğrencilere sesletim kısmında hedeflenen sesleri fark ettirmek için bu seslerin  vurgulandığı bir kaydı dinletir veya izletir. Öğretmen, hedeflenen seslere vurgu yaparak  öğrencilerin bu seslere dikkat etmelerini ister (E3.2). Dinleme sonrasında duyulan ses ler sınıfça tekrar edilir ve hangi seslerin duyulduğu belirlenir. Burada Türkçe ile benzeyen  sesler veya yansımalar kullanılabilir (E1.1).

Öğrenciler, öğretmen rehberliğinde  bu sesletim unsurlarını ve hedef sesleri özellikle hedef  kelimelerin içinde kullanarak tekrar edebilir ve doğru telaffuzlarını pekiştirir (KB1). Öğren ciler hedef sesleri hedef sözcükler içinde önce bireysel olarak sonra toplu bir şekilde, doğru  sesletimle ifade eder ve bu etkinlik, işitsel doğruluğu pekiştirir (D14.2).

Öğrenciler farklı konuşma örneklerinde aynı sesletim özelliklerini duyduklarında bunları  tanımaya çalışır (KB2.2). Birinci grupta hedeflenen sesleri tanımaya yönelik olarak öğrencilerle doğru sesleri duyduklarında yeşil, yanlış sesi duyduklarında ise kırmızı kartı kullandıkları bir kart oyunu oynanabilir (E2.5, D4.1). Bu süreçte sözcüklerin doğal kullanımına  dair aşinalık kazandırılır.

Öğretmen hedef sesleri doğru şekilde telaffuz eder ve öğrencilerden bu sesleri doğru bir  şekilde taklit etmelerini ister (E2.2). Öğretmen etkileşimli tahtada hedef seslerin bulunduğu ve bulunmadığı kelimelere ait görselleri açar. Ardından öğrencilerle, bu kelimelerde  hedef seslerin bulunup bulunmadığına ilişkin sözlü alıştırmalar yapar (OB4). Öğretmen,  bu görsellere dayanarak kelimeleri veya harfleri hedef seslere vurgu yaparak okur ve öğ rencilerden bunları tekrar etmesini ister. Böylece öğrenciler bu seslere kendileri karar  vererek onları doğru, gerçek ve tabii bir şekilde kullanabilir; harfleri sırasıyla doğru ola rak tanır ve söyler. Bunun ardından değerlendirme süreci için öğrencilerin sınıf içerisinde  harfleri okumaları veya evde sesletimi kayıt altına almaları istenebilir. Bu kayıtlar sınıfta  paylaşılabilir, kayda öğrencinin kendisi, sınıf arkadaşları ve öğretmen yapıcı geri bildirim  verir (D14.2).

ADG.5.4.SÖS.  

“Ülkem” temasına yönelik sözcük seçme–kullanma süreci, “Uyruğum” ve “Meşhur Yerler”  alt temalarının ve hedef kelimelerin yer aldığı görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıy la başlatılır (OB1, OB2). Öğrenciler dinleme ve sesletim bölümünde yaptıkları tahminleri  hatırlarlar. Dinledikleri şarkının / kaydın yazılı hâlini hızlı bir şekilde tarar ve görsel kaynak lar kullanarak daha önce öğrendikleri harfleri seçmeye çalışabilirler (KB2.2). Öğrendikleri  harfleri işaretleyebilirler. Öğrenciler bu içerikleri dinler ve izler, hedef sözcükleri bütünsel  olarak duyar ve görürler.

Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Özellikle hedef sesleri içeren kelimeler, doğru sesletim le hep birlikte söylenir. Bu süreçte sözcüklerin doğal kullanımına aşinalık kazandırılır  (SDB2.1).

Öğrenciler şarkının / kaydın yazılı hâlini tekrar inceler ve görsel kaynaklar kullanarak bil medikleri kelimelerin anlamlarını tahmin etmeye çalışabilirler (KB2.11). Öğretmen tahtada  iki liste hazırlar; listelerden bir tanesi temada hedeflenen kelimelerden, diğeri ise ikincil  kelimelerden oluşur. Öğrenciler, hedeflenen kelimeler listesindeki unsurları görsel ipuç larından yararlanarakı yardımıyla anlamlandırmaya çalışabilirler (KB2.4, KB2.5). Böylece  sözcüklerin kullanım bağlamı algılanır (E3.1).

Gerçek veya görsel unsurlar, kelime anlamlarını pekiştirmek için kullanılır. Öğretmen he def kelime duyulduğunda ona eşlik eden bir görsel gösterir (OB4). Kelime tekrarı için inte raktif oyun veya uygulamalar kullanılabilir (OB2, E2.5). Hedeflenen kelimeler bu süreçte  algılandıktan sonra öğrenciler hedef sözcükleri doğal bir biçimde kullanmak için etkile şimli tahtada gösterilen görselleri inceleyebilir. Öğrenciler bu görsellere bakarak karışık  olarak verilmiş kelimelerden o görsel ile eşleşeni bulabilir (KB2.7). Öğrenciler sıra arka daşlarıyla iletişim sürecine geçerek görsellerde verilen hedef sözcüklerden seçim yapıp basit bir soru-cevap alıştırması yapabilir (SDB2.1, D4.1).

Değerlendirme için görsel temelli sınıflandırma aktiviteleri kullanılabilir. Öğrenciler keli melere denk gelen çizimler yapabilir (D5.2). Bu aktiviteler ve çizimler sınıf içerisinde ken dileri ve arkadaşları tarafından değerlendirilebilir (SDB3.1).

ADG.5.4.DBS. 

“Ülkem” temasında öğrencilerin dikkatini “Uyruğum” ve “Meşhur ¥erler” alt temalarında  geçen dil bilgisi unsurlarına çekmek için dinleme bölümünde kullanılan şarkı / kayıt, öğrencilere bir kez daha dinletilir veya izletilir.

Öğrenciler şarkıyı dinlerken öğretmen hedeflenen ifadelerin olduğu yerlerde durur, ifade leri vurgulu bir şekilde tekrar eder ve öğrencilere tekrar ettirir (E3.2). Burada anlamı pe kiştirmek için görseller veya vücut dili kullanılabilir (KB2.2). Bu süreçte dil yapılarının ku ralları açıklanmaz, bu yapıların bağlam içinde doğal olarak fark edilmesi sağlanır (KB2.4,  KB2.10).

“Ülkem” temasında yer alan ülkem, uyruğum ve meşhur yerler ile ilgili nesneleri içeren  görseller üzerinden eşleştirme etkinliği yapılır. Öğrenciler dinledikleri cümleleri doğru  görsellerle eşleştirebilir, ilgili nesneleri işaretleyebilir ve hangi ifadenin hangi görsele ait  olduğunu sözlü olarak belirtebilir (KB2.7, KB2.8). Bu etkinlik sayesinde hedef dil parçaları  kuralları bilinmeden fark edilerek ayırt edilir (OB1).

Aynı yapıya sahip cümleler gruplandırılarak tekrar edilir. Öğrenciler sırayla cümleleri sesli  olarak söyler, arkadaşlarının tekrarlarını dinler ve birlikte tekrar ederek işitsel farkındalık  geliştirir. Bu süreçte benzer dil yapılarının fark edilmesi sağlanır (E2.5, SDB2.2). Bu temada  öğretmen öğrencilerden olumlu bir istek cümlesi söylediğinde yeşil kart, olumsuz bir istek  cümlesi söylediğinde ise kırmızı kart göstermelerini isteyerek öğrencilerin konuyu pekiştir melerini sağlar (E3.1). Ardından öğrencilerin fark ettiği ve pekiştirdiği bu yapıların bağlam  içinde kullanılmaları sağlanır. Bunun için iletişim temelli aktiviteler veya oyunlar kullanılır  (SDB2.1, D6.1).

Öğrenciler etkileşimli tahtada gösterilen resimleri inceler ve tahtada karışık olarak verilen  cümlelerden uygun olanlarla bu resimleri eşleştirir. Bu dil bilgisini içeren cümleler, beden  dili kullanılarak fiziksel olarak canlandırılır. Öğretmen “Görseldeki ülkelerden hangisine  gitmek istersin?”, “Görselde bulunan yerlerden hangisine gitmelisin?” gibi sorular sorar ve  öğrencilerin, soruların cevaplarını işaretlerle göstermesini ister. Öğrenciler sıra arkadaş larıyla bu yapıda cümleler kurarak kısa ve basit diyaloglar yapabilir. Böylece dili kendili ğinden, doğal ve gerçek şekilde kullanmış; fiziksel olarak canlandırmış ve gerçek iletişim  süreçlerine aktarmış olurlar (SDB1.2). Bu aktiviteler sonunda öğretmen ve sınıftaki diğer  öğrenciler, birbirine yapıcı geri bildirim verir (D10.1, D14.2).

ADG.5.4.O. 

“Ülkem” temasında öğretmen “Uyruğum” ve “Meşhur Yerler” alt temalarına dair görseller  ve destekleyici ipuçları sunarak öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirir (OB4). Öğrenciler okuma parçasını hızlı bir şekilde tarar ve öğrendikleri harf, kelime ve  dil bilgisi unsurlarını fark etmeye çalışabilir (OB1). Bu unsurlardan bildiklerini ifade eder.  Ardından öğrencilerin “Parçadaki kişi nereli?, “Parçadaki kişi nereye gitmek istiyor?” gibi  sorularla görseller ile içerik arasında ilişki kurmaları sağlanır (KB2.2). Öğrenciler içeriğin  konusu hakkında tahminlerde bulunur (KB2.12).

Öğrenciler kişiler, ifadeler ve nesnelere dikkat ederek görseller yardımıyla tahminlerini  sürdürür (E1.1). Öğretmen, öğrencilerin okuma parçasını veya diyaloğu sessiz ve dikkatli  bir şekilde okumalarını ister (E3.2, D19.1). Alt temaların ve hedef kelimelerin fark edilmesi  beklenir. Öğrenciler tümcelerdeki bilgilere dayanarak basit çıkarımlar yapar (E1.4, KB2.3,  KB2.10). Bunların doğruluğunu öğretmenin ve akranlarının yardımıyla kontrol eder. Böy lece içeriğin konusu genel olarak algılanır ve basit ve temel ayrıntılar fark edilir (SDB2.1).

Öğrenciler tahminlerini içerik ile karşılaştırarak bunların doğruluğunu kontrol eder  (KB2.7). Metinde yer alan ögeler tablo, şema ve görsel düzenleyiciler aracılığıyla yapılandırılır. Alt temalar ve diğer hedeflenen ögeler belirli bir düzen içinde yerleştirilir (KB2.5).  Bu ögeler basit kategoriler altında sınıflandırılır, benzerlik ve farklılıklar üzerinden karşı laştırmalar yapılır (KB2.14). Bu süreçte öğrencilerin içerikteki yatay ve dikey ilişkileri keş fedebilmesi için rehber sorular sorulur, görseller ve kısa etkinlikler kullanılarak öğrencile rin okuduğunu anlama ve içselleştirmeleri sağlanır (OB1).

Okuma parçası ve diyaloğu okuduktan sonra öğrenciler açık uçlu soruları yanıtlama, cümle  tamamlama, boşluk doldurma gibi alıştırmaları yapabilir. Aynı zamanda öğrenciler kelime  ve dil bilgisi ile ilgili bilgilerini pekiştiren çalışmalar yapabilir (E1.5, E3.1). Öğrenciler fikirlerini  paylaşır, yaptıkları alıştırmalarda hataları varsa bunları düzeltir. Öğretmen en son aşamada  öğrencilerin yaptıkları hatalar üzerine yapıcı geri bildirim verir (SDB1.2, SDB3.1).

ADG.5.4.K.  

“Ülkem” temasında öğrenciler önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek için “Uyruğum” ve “Meşhur Yerler” alt temaları ile ilgili hedeflenen ögeleri görseller ve destekleyici  unsurlar vasıtasıyla hatırlar ve mevcut içerikle ilişkilendirir (KB2.2). Ardından temalar ve  hedef kelimeleri içeren kısa konuşma modelleri sunulur. Öğrenciler konuşma modelleri ni dinler veya izler, bu içerikleri bireysel veya grup olarak tekrar ederek içeriğe aşina olur  (SDB2.1). Böylece sözlü üretime hazırlık yapmış olurlar.

Öğrenciler önceden verilen modeli taklit ederek yeni bir içerik tasarlar, öğretmenin verdi ği geri bildirimler ve destekleyici ögeler yardımıyla hazırladıkları bu yeni içeriği düzenler (E1.2, D11.1, SDB1.2, SDB1.3). Böylece öğrenciler kelime veya cümleleri anlamlı ve doğru bir  şekilde kullanır (KB1). Öğrenciler doğru telaffuz, söylem biçimleri, hedef sözcükler ve dil parçalarını seçerek kullanır. Bağlama uygun içeriği doğal ve gerçekçi biçimde sunmak için  öğrencilere destek verilir (E3.2). Burada öğrencilerden mesajları dinleyici için basit ve net  olarak ifade etmeleri beklenir. Öğrencilerin hazırlıksız konuşma durumlarında bağlama uy gun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanabilmeleri, hazırlıklı konuşma durumla rında ise belirledikleri içerikleri düzenleyerek doğal ve anlaşılır biçimde sunabilmeleri des teklenir (SDB3.1).

İkili veya küçük grup çalışmaları yapılır (SDB2.2). Öğrenciler temaya ilişkin hedeflenen  ögeleri belirler, bu ögeleri sınıflandırır ve ortak bir sunum hazırlar (D4.1, KB2.5). Böylece  bilgileri yeniden düzenlemiş olurlar ve bu yeniden yapılandırılmış bilgileri doğru şekilde  sözlü iletişimde kullanırlar (KB2.14).

Sürecin sonunda öğrencilerin konuşma etkinliklerine ilişkin düşünce, duygu ve deneyim lerini paylaşmaları sağlanır (SDB1.1). Öğrencilerden hangi ifadeleri doğru kullandıklarını,  hangi noktalarda zorlandıklarını ve kendilerini nasıl geliştirebileceklerini ifade etmeleri  beklenir. Bu süreçte yapılan çalışmaların yorumlanması ve anlamlandırılması desteklenir  (E2.4). Öğretmen “Bugün ne öğrendiniz?” gibi sorular sorarak öğrencilerin alt temalara  ilişkin sorulara cevap vermesini sağlar. Öğretmen ile akranlar süreç içinde ve süreçten  sonra geri bildirim verir, fikirlerini paylaşır (D14.2).

ADG.5.4.Y. 

“Ülkem” temasında öğrenciler önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek için “Uyruğum” ve “Meşhur Yerler” alt temaları ile ilgili hedeflenen ögeleri görseller ile destekleyici  unsurlar yardımıyla hatırlar ve mevcut içerikle ilişkilendirir  (KB2.2). Öğretmen, öğrencilere  yazmaları istenen görevin tam olarak ne olduğunu net bir dille anlatır (E3.2). Öğrencilerden  yazılması istenen cümle veya parçaya benzeyen bir modeli incelemeleri istenir. Öğrenciler  bu metinleri taklit ederek benzer içerikleri yeniden yazar (SDB1.2).

Daha sonra öğrenciler hazırlıksız yazma etkinlikleriyle model metinleri örnek alarak kısa  cümleler veya metinler oluşturur (KB1). Yazma sürecinde öğrenciler, verilen yazma türüne uygun basit kelimeleri ve dil yapılarını seçerek kullanır (D16.1). Süreçte rehberlik, örnek me tinler ve kısa yazma etkinlikleriyle öğrencilerin yazılı anlatım becerileri desteklenir. Bu ak tivite sırasında öğretmen öğrencilerin yapısal özelliklere, söylem biçimlerine ve noktalama  işaretlerine yazma türüne uygun olarak dikkat etmelerini sağlar. Yazma görevinin sonunda  öğrenciler, temaya uygun basit mesajları iletmiş olur (SDB1.3).

Öğrenciler bu modele bakarak çalışma yaptıktan sonra bilgilerin benzerlerini farklı bağ lamlarda bireysel olarak yeniden düzenleyerek kullandıkları özgün bir ürün ortaya çıkarır (SDB1.1). Bu yapılandırılmış bilgileri içeren ürün, yazılı iletişime uygun olmalıdır. Ardın dan yazılı içeriklerin farklı bağlamlarda yeniden düzenlenmesi sağlanır (SDB3.2). Yazılan  ifadeler değiştirilerek ülkem, uyruğum, meşhur yerler gibi hedeflenen ögeler tanımlanır ve  metinler genişletilebilir. Bu süreçte yazılı bilgilerin yeniden yapılandırılması ve paylaşılma sı desteklenir (SDB2.1). Öğrencilerin yazdıkları metinleri arkadaşlarıyla paylaşabilmeleri ve  yazılı iletişim kurabilmeleri sağlanır (E2.4).

Küçük grup çalışmaları yapılır. Grup içinde yazılan metinler paylaşılabilir, birlikte gözden  geçirilebilir ve ortak metinler oluşturulabilir (SDB2.2, D4.1).

Yazma sürecinin bu aşamasında öğrenciler bilgi, deneyim, duygu ve düşüncelerini bireysel  olarak aktararak poster, mesaj, şarkı gibi pratik, otantik ve yaş seviyelerine uygun çeşitli  özgün ürünler ortaya koyabilir (E2.5, D5.2). Hazırlanan bu ürünler akranlarla paylaşılarak  sınıf içi karşılıklı aktarımlar yapılır ve ortaya çıkan ürünlere ilişkin kapsamlı bir değerlen dirme gerçekleştirilir. Öğretmen, öğrencilere “Bugün ne öğrendiniz?” sorusunu yönelterek  öğrencilerin düşüncelerini ifade edebilmelerini sağlar. Yazılan metinler gözden geçirilerek  güçlü yönler ve geliştirilmesi gereken noktalar belirlenirken bu değerlendirmelerin sınıf or tamında paylaşılması ve karşılıklı geri bildirimlerde bulunulması sağlanır. Öğretmen yazma  süreci ve ürün hakkında yapıcı geri bildirimler verir (SDB3.1).

Performans görevi olarak öğrencilerden temada öğrendikleri meşhur yerler ile ilgili he deflenen sözcükleri kullanarak bir video, resimli sunum veya ses kaydı hazırlamaları is tenebilir. Öğrencilerin kendi şehirlerinde veya başka bir bölgede olan meşhur bir yeri ta nıtmak için çizimler veya fotoğraflar yardımıyla bir video, görsel ya da kayıt hazırlamaları  ve bir sunum yapmaları beklenmektedir. Bu görevde uygun yerlere, temada hedeflenen  sözcükleri ve dil bilgisi kurallarını kullanarak cümleler yazmaları istenebilir. Bu performans görevi, hedef sözcüklerin doğru ve bağlama uygun kullanımı, temel dil bil gisi yapılarının işlevsel biçimde kullanımı, yazılı ve / veya sözlü anlatımın anlaşılırlığı, iletişim  amacına uygun ifade kullanımı, göreve katılım, çaba ve süreç içindeki ilerleme ölçütlerini  içeren analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendiri lebilir. Performans görevi sürecinde öğrencilerin sürece daha aktif katılım göstermelerini  desteklemek amacıyla öz değerlendirme veya akran değerlendirme formlarına da yer verilebilir.

 

 

Zenginleştirme

1. Etkinlik: Ülke Tanıtma Sunumu

"Öğrencilerin “Uyruğum” ve “Meşhur Yerler” alt temalarına dair olumlu cümleler içeren söz lü sunumlar hazırlayıp sunmaları istenebilir. Öğrencilerden Türkiye’yi veya başka bir ülkeyi  tanıtan bir sunum yapmaları istenebilir. Öğrenciler sunumu yaparken görsellerden ve vi deolardan faydalanabilir. Öğrenciler, örnekteki gibi bir sunum hazırlayabilir:

Тыркие, Азиерэ Еврошэрэ азыфагу дэт. Ар итаурихъкӏэ, икултыркӏэ бай.  Тыркуие пӏоми зэрэдунаем тет цӏыфхэм апэу агу къекӏырэ къалэр Истамбул  ары. Ау Истамбул, Тыркуем икъалэшъхьарэп. Тыркуем икъалэшъхьар  Анкара. Тыркуе мэщт дэхэхэмрэ, шхын ӏэшӏухэмрэ, пасэ зэманым  къэнэгъэхэмрэ зэрэдунаемкӏэ цӏэрыӏо. Тыркуем къэкӏорэ туристхэр,  Истамбул дэт мэщтхэр макӏошъух, хы ӏушъохэм макӏошъух фаехмэ  Кападокям шаркӏэ мэбыбышъух.

2. Etkinlik: Metin Çalışması ve Sunumu

Öğretmen öğrencilere kendi seviyelerine uygun Adigece bir metin verebilir. Öğrenciler den bu parçayı ezberleyerek / çalışarak sınıfta sunmaları istenebilir. Öğrenciler, bu par çada hem hedeflenen kelime ve dil bilgisi yapılarını hem de bunları geliştirebilecek daha  zor yapıları görebileceklerdir. Öğretmen, hem süreç içinde hem de süreçten sonra zen ginleştirme sürecinin sonuçlarını gözlemleyebilir.

Destekleme

1. Etkinlik: Kartları Sınıflandırma ve Eşleştirme

“Ülkem” temasında öğrencilere “Uyruğum” ve “Meşhur Yerler” alt temalarında hedeflenen  kelimeleri gösteren iki farklı kategoride kartlar dağıtılabilir. Öğrenciler bu kartları sınıf landırabilir ve doğru kelimelerle eşleştirebilir. Böylece yazma konusunda desteğe ihtiyacı  olan öğrencilerin, hedef dildeki kelimeleri daha anlaşılır şekilde pratik yapmaları sağlan mış olur.

2. Etkinlik: Eksik Harfleri Tamamlama 

Öğrenciler bütün kelimeleri yazmak yerine tahtada verilen resimlerin altına, içinde bazı  harflerin eksik bırakıldığı kelimeleri tamamlama alıştırması yapabilir (Къэралыгъо,  къалэ, къалэшъхьа, псыхъо, къушъхьэ, пащэ, лъэпкъ, лъэкъуацӏ, япон,  адыгей, гъэпсэфэкӏо, къэкӏухьан, кӏасэн, фаен). Kelimeler tamamlandıktan  sonra öğrencilerden bu sesleri ve kelimeleri seslendirmeleri istenebilir.

Güncelleme tarihi: 25.09.2026