3. Tema: Biyografiler
Hayat Hikâyeleri, Geçmiş Zaman İfadeleri, Tarihler, Meslekler
YDAB1. Dinleme / İzleme-Anlamlandırma
YDAB2. Okuma-Anlamlandırma
YDAB3. Konuşma-Anlatma
YDAB4. Yazma-Anlatma
YDDB1. Dil Bilgisi Seçme-Kullanma
YDDB2. Sözcük Seçme-Kullanma
YDDB3. Sesletim Seçme-Kullanma
E1.1. Merak
E1.2. Bağımsızlık
E1.3. Azim ve Kararlılık
E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)
E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven)
E1.6. Seçicilik
E2.1. Empati
E2.2. Sorumluluk
E2.3. Girişkenlik
E2.4. Güven
E2.5. Oyunseverlik
E3.2. Odaklanma
E3.5. Açık Fikirlilik
E3.7. Sistematiklik
E3.8. Soru Sorma
SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)
SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)
SDB2.1. İletişim
SDB2.2. İş Birliği
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
SDB3.1. Uyum
D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D6. Dürüstlük, D10. Mütevazılık, D14. Saygı, D16. Sorumluluk
OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık, OB5. Kültür Okuryazarlığı
ABZ.8.3.D. ”Biyografiler” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri dinleyebilme / izleyebilme-anlamlandırabilme
a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek dinleme / izlemeye hazırlık yapar.
b) Temaya ilişkin temel bilgileri, ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak bir araya getirir.
c) Temaya ilişkin temel bilgileri, ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak anlamlandırır.
ç) Temaya ilişkin anlayışını bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.
ABZ.8.3.SES. ”Biyografiler” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sesletimi seçebilme - kullanabilme
Temaya uygun sesletimi seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.
ABZ.8.3.O. ”Biyografiler” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri okuyabilme-anlamlandırabilme
a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek okumaya hazırlık yapar.
b) Temaya ilişkin temel bilgileri, ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak bir araya getirir.
c) Temaya ilişkin temel bilgileri,ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak anlamlandırır.
ç) Temaya ilişkin anlayışını bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.
ABZ.8.3.SÖS. ”Biyografiler” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sözcük seçebilme - kullanabilme
Temaya uygun sözcükleri seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.
ABZ.8.3.DBS. ”Biyografiler” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun dil bilgisi seçebilme - kullanabilme
Temaya uygun dil bilgisi yapılarını seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.
ABZ.8.3.Y. ”Biyografiler” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle yazabilme-anlatabilme
a) Temaya ilişkin ön bilgilerini ve deneyimlerini harekete geçirerek yazmaya hazırlık yapar.
b) Yazma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını inceleyerek modelden kopyalar.
c) Yazma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını kullanarak yazılı içerik oluşturur.
ç) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yapılandırır ve uygulamaya geçirir.
d) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yeniden yapılandırır ve iletişim kurar.
e) Temaya ilişkin yazma sürecini bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.
ABZ.8.3.K. ”Biyografiler” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle konuşabilme-anlatabilme
a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek konuşmaya hazırlık yapar.
b) Konuşma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını gözlemleyerek taklit eder ve tekrarlar.
c) Konuşma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını kullanarak taklit yoluyla sözlü içerik oluşturur.
ç) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yapılandırır ve uygulamaya geçirir.
d) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yeniden yapılandırır ve iletişim kurar.
e) Temaya ilişkin yazma sürecini bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.
Tema: Анысмҩақәа
Alt Temalar
Ауаатәиса рыԥсҭазаара, Аҭоурыхқәа, Ииасхьоу аамҭатә ҳәоуқәа
İşlevsel Cümle Yapıları
Данбаии?
Дабаии?
Стамбулҟа данбаиас?
Аҵара данбалгеи?
Едисон алампа анбаԥиҵеи?
Кристоф Коломб Америка анбааирти?
Ари ашәа аԥызҵада?
Занааҭс имаз иара?
Данбаԥси?
Дабаԥси?
1990 рзы диит
Аҟәа диит
Уи дҵарауаҩын
Уи алампа аԥиҵеит
Hedeflenen Kelimeler: Аира
Aихьӡара
Аҽалархәра
Аҳаҭыр
Аҟазаара
Алагара
Аԥсҭазааратә ҭоурых
Ахшараиура
Ахшыҩ цқьа змоу
Аџьазтә
Ахьы
Араӡны
Амедал
Ахьӡаԥша
Ахәыҷра
Аицлабра
Аԥҵара
Аԥҵаҩы
Аира арыцхә
Ацәыргара
Аӡбара
Ахшыҩ аҟны ашьақәыргылара
Арҿиара
Аԥсра
Аартра
Аԥшааҩ
Аҵарауаҩ
Ааӡара
Ацәашьы (алампа)
Аибыҭара, ашьақәыргылара
Аҭаацәаратә ԥсҭазаара
Амацәаз еимдара
Аҭаацәара алалара
Атәанчарахь ацара
Аиура
Аҳаҭыр аиура
Аҵара алгара
Аизҳара, аҿиара
Ахшара аиура
Ашкол ахь ацара аҟәыҵра
Аԥсҭазаара
Аҩны еиҭанакра
Аибадырра
Ацәыӡра
Ақәиҭхар
Дахьиз
Ааӡара
Аихӡара
Арҵара
Арҳара
Аҭаххара
Иацы
Жәахаҽнак, иаҩсыз амза, Ҵыԥх.
Шықәсык аԥхьа, мызкы аԥхьа
1976 рзы
1980 рзы
08.06.1992 рзы
16.06 2021 рзы
21.05.2025 рзы
Hedef Dil Bilgisi Yapıları
Kişi Zamirleri: Cара, бара, Yара, Иара, Лара, Иара, Ҳара, Шәара, Дара
Soru ve Olumsuzluk Biçimleri: ма? Зеи?, и?, -м
İyelik Biçimleri: с- б- у- и- л- а- д- ҳ- шә-
Sesletim
- Hedeflenen Sesler: ҳ ф с ч џ
- Hedeflenen İşaretler: Ь, ә
- Farklı Seslerin Sesletimi ve Telaffuzu: ҳ ф с ч џ
- Vurgu ve Tonlama: Basit cümlelerde soru ifadeleri ile olumsuz ifadelerde tonlamayı ayırt edebilmektir.
- Kısa diyalog ve sözlük örneklerinin doğru sesletimle tekrarını ve basit cümleler ile kelimelerin farklı bağlamlarda doğal telaffuzla kullanımını ifade eder.
- Sesletim ve Yazım İlişkisi: Sözcükleri doğru okuyup yazarken ses-harf eşleşmesini fark etmektir.
biyografi, hayat hikâyeleri, tarih, geçmiş zaman ifadeleri, meslekler
Bu temada öğrenme çıktıları; çalışma kâğıtları, kısa yazma ve konuşma uygulamaları, kontrol listeleri, gözlem formları, kelime ilişkilendirme ve kümeleme etkinlikleri, dereceli puanlama anahtarları, yapılandırılmış grid, öğrenci ürün dosyası, performans görevleri, öz / akran / grup değerlendirme formları ile değerlendirilebilir.
1. Performans Görevi: Bir Ünlüyü Anlat
Öğrencilerden ünlü bir kişinin hayatını yazmaları beklenebilir (doğumu, eğitim ve aile hayatı, mesleği, çalışmaları, varsa icatları, ödülleri vb.). Hazırladıkları metinleri sınıfta sunmaları beklenebilir. Performans görevi; hedef sözcüklerin doğru ve bağlama uygun kullanımı, temel dilbilgisi yapılarını işlevsel biçimde kullanımı, yazılı ve / veya sözlü anlatımın anlaşılırlığı, iletişim amacına uygun ifade kullanımı ile göreve katılım, çaba ve süreç içindeki ilerleme gibi ölçütleri içeren analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir. Performans görevleri sürecinde öğrencilerin sürece daha aktif katılım göstermelerini desteklemek amacıyla öz değerlendirme veya akran değerlendirme formlarına da yer verilebilir.
2. Performans Görevi: Tahmin Et Kim?
Öğrenciler seçtikleri bir ünlünün hayatındaki dönüm noktalarını kronolojik olarak yazabilirler. Hazırladıkları çalışmayı sınıfta öyküleştirerek sunabilirler. Sunum sırasında isim kullanmayabilirler, arkadaşlarının kişiyi tahmin etmesini bekleyebilirler, tüm tahminler alındıktan sonra ismi de paylaşabilirler. Performans görevi; hedef sözcüklerin doğru ve bağlama uygun kullanımı, temel dil bilgisi yapılarının işlevsel biçimde kullanılması, yazılı ve / veya sözlü anlatımın anlaşılırlığı, iletişim amacına uygun ifadelerin kullanılması ile öğrencinin göreve katılımı, gösterdiği çaba ve süreç içindeki ilerlemesi ölçüt olarak alınabilir. Çalışma, bu ölçütleri içeren analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu aracılığıyla değerlendirilebilir. Performans görevleri sürecinde öğrencilerin sürece daha aktif katılım göstermelerini desteklemek amacıyla öz değerlendirme veya akran değerlendirme formlarına da yer verilebilir.
Öğrencilerin günlük yaşamlarında farklı dillerin varlığını fark etmiş oldukları; hayat hikâyelerini doğru ifade etme gibi iletişim durumlarına ilişkin ana dillerinde ön deneyime sahip oldukları kabul edilmektedir.
Öğrencilerin ana dillerinde farklı hayatları tanıtma gibi temel bilgi ifadelerini kullanabildikleri kabul edilmektedir.
Öğrencilerin daha önceki temalarda kendini tanıtma, başkalarından bahsetme gibi kavramları öğrenmiş oldukları kabul edilmektedir.
Öğrencilerin daha önceki temalardan sayıları kullanma, çıkarımda bulunma gibi ifadeleri bildikleri kabul edilmektedir.
Öğrencilerin temel kavramlar hakkında bilgi sahibi olduğu ancak hazır bulunuşluk düzeylerinin farklı olduğu kabul edilmektedir.
Öğrencilerin Latin alfabesine dayalı yazı sistemine ilişkin temel bilgiye sahip oldukları bu nedenle Abazaca öğrenme sürecinde asıl ihtiyaçlarının Latin alfabesinden farklı olan Kiril alfabesine özgü sesleri fark etmek ve bu sesleri doğru biçimde üretmek olduğu kabul edilmektedir.
Öğrencilerin okul ortamında arkadaşlarıyla iletişim kurma, soru sorma, cevap verme ve kısa konuşmalara katılma deneyimine sahip oldukları kabul edilmektedir.
Öğretmen tarafından ”Biyografiler” temasının ön değerlendirme sürecinde öğrencilere tema içinde yer alan konularla ilgili önceki becerilerinin hatırlatılması amacıyla çeşitli görseller kullanılarak ”Bu kim?”, ”Bu nasıl biri?”, ”Mesleği ne?”, ”Ne zaman doğdu?” gibi basit sorular sorulabilir. Öğrencilerden bu görsellerle ilgili yorumlar yapması, basit kelimeler söylemesi, sorulara cevap vermesi beklenebilir. ”Bu Mustafa Kemal Atatürk.”, ”Bu güvenilir biri.”, ”O bir asker.”, ”1881’de doğdu.” gibi ifadelerin hedef dilde söylenmesi beklenebilir. Ön değerlendirme; gözlem, sözlü etkileşimler, görsel destekli çalışmalar ve kısa eşleştirme etkinlikleriyle gerçekleştirilebilir. Öğretmen elde ettiği bulgular doğrultusunda öğrenme-öğretme uygulamalarını şekillendirebilir ve öğrencilerin ihtiyaçlarına uygun öğrenme yaşantıları planlayabilir.
”Biyografiler” temasında öğrencilerin ana dillerinden bildiği ve kullandığı kişilerin hayat hikâyelerini anlatma, tarihleri ve önemli olayları adlandırma ifadelerini Abazacada da duyarak yeni kelimeler ile bildikleri kelimeler arasında bir ilişki kurmaları sağlanabilir. Tema içinde ve sonunda kişilerin hayat hikâyelerini anlatma, tarihleri ve önemli olayları adlandırma ifadelerini kullanarak cümleler oluşturabilir ve öğrenciler kendilerini basit bir şekilde ifade edebilirler. Öğrenciler, öğrendiklerini birbirleriyle paylaşabilirler, öğrendiği sözcük ve cümle kalıplarını kullanarak arkadaşlarıyla basit diyaloglar kurup, pratik yapabilirler ve böylece dil becerilerini güçlendirebilirler.
ABZ.8.3.D.
”Biyografiler” temasına yönelik dinleme / izleme–anlamlandırma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla kişilerin hayat hikâyelerini anlatma, tarihleri ve önemli olayları adlandırma ifadelerini yansıtan görseller üzerinden başlatılır (OB4, E1.1). Görseller incelenerek ”O nerede doğdu?”, ”Onun mesleği ne?”, ”O ne zaman doğdu?” gibi sorulara yönelik düşünceler oluşturulur ve öğrencilerin kendi yaşantılarından örnekler vermeleri sağlanır (SDB1.2, SDB2.1, SDB2.3, SDB3.1). Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, görsellerdeki unsurlar ile yaşantılar arasında temel ilişkilerin fark edilmesi ve mevcut içerik hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır (E1.5, E1.6, E3.2, KB2.2).
Devamında kısa bir ses kaydı, video ya da diyalogdan kesitler sunularak içerikte yer alan kelimeler ve ifadeler hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır (OB2, KB2.10, KB2.11). Görsel ve işitsel ipuçları birlikte değerlendirilerek içerik hakkında çıkarımlar yapılır (E1.2, D14.1, KB2.2, KB2.6).Ardından ”Biyografiler” temasına uygun dinleme / izleme metni kesintisiz olarak sunulur. Bu metinde kişilerin hayat hikâyelerini anlatma, tarihleri ve önemli olayları adlandırma ifadeleri yer alır. Bu aşamada içeriğin genel anlamının kavranması, konusunun algılanması, temel unsurların, yönergelerin ve ayrıntıların tanınması beklenir. Böylece bütüncül içerikteki temel bileşenlerin fark edilmesi sağlanır (D3.4, KB2.6, KB2.9, KB2.14).
Dinleme sonrasında içerikte geçen kişilerin hayat hikâyelerini anlatma, tarihleri ve önemli olayları adlandırma ifadeleri görseller, kartlar ve dijital materyaller aracılığıyla yeniden ele alınır (KB2.10, KB2.11, KB2.12, KB2.14). Bu unsurlar eşleştirme, işaretleme ve basit sınıflandırma etkinlikleriyle ayırt edilir; benzerlik ve farklılıklar belirlenir (KB2.5, KB2.7, KB2.9, E1.6). Başlangıçta yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve dinlenen içerikle karşılaştırılır, tahminlerin doğruluğu kontrol edilir ve gerekçelendirilir (KB2.10, KB2.11, KB2.12, KB2.14). İçerikte yer alan unsurların bütün içinde konumlandırılması ve temel sınıflandırmalar yapılması sağlanır (KB2.3, KB2.4, SDB2.1). İçerikteki bilgiler tablo veya şemalar üzerinde yapılandırılarak yatay ve dikey ilişkiler görünür hâle getirilir (KB2.13, OB1). Devamında kişilerin hayat hikâyelerini anlatma, tarihleri ve önemli olayları adlandırma ifadeleri ve bu unsurlara yönelik yönergeler kategorilere ayrılır; sınıflandırma üzerinden anlamlı bağlantılar kurulur (E2.1). Dinlenen bilgiler öğrencilerin kendi yaşantılarıyla ilişkilendirilerek içerik bireysel olarak içselleştirilir (D4.2, D6.1, D6.2, E3.2).
Sürecin sonunda dinleme etkinliğine ilişkin gözlemlenen, anlaşılan ve düşünülen bilgiler bireysel olarak değerlendirilir ve sınıfla paylaşılır (E2.1, E2.3, E2.4, E3.5). Gönüllü öğrenciler söz alarak anladıklarını ifade ederken diğer öğrenciler onları dikkatle dinler ( SDB2.1, SDB2.2, SDB2.3, SDB3.1). Ardından ikili çalışmalar ve küçük grup çalışmalarıyla karşılıklı olarak bilgi, düşünce ve deneyimler paylaşılır (D14.1, KB2.2, KB2.3).
ABZ.8.3.SES.
”Biyografiler” temasına yönelik sesletim seçme–kullanma süreci; sınıfa kişilerin hayat hikâyelerini anlatma, tarihleri ve önemli olayları adlandırma ifadelerini yansıtan görsellerin getirilmesiyle başlatılır (OB4, E1.1). Görseller incelenirken kısa diyaloglar dinletilir (OB1). Dinleme sırasında duyulan sözcüklere dikkat edilmesi ve özellikle tekrar eden seslerin fark edilmesi sağlanır. Dinleme sonrasında duyulan sözcükler sınıfça tekrar edilir ve hangi seslerin duyulduğu belirlenir (E1.5, E3.2, SDB1.2, KB2.2).
Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Sözcükler önce toplu ardından bireysel olarak tekrar edilir; ”doğmak”, ”başarı”, ”ödül”, ”bilim insanı” gibi sözcükler doğru sesletimle ifade edilir ve işitsel doğruluk pekiştirilir (E1.3, E1.6, E3.2, SDB2.1).
Farklı cümlelerin yer aldığı dinleme etkinliği uygulanır. Aynı sesleri içeren sözcükler farklı cümleler içinde dinlenir. Dinleme sonrasında duyulan sözcükler ve tekrar eden sesler belirlenir. Benzer sesler karşılaştırılır ve aralarındaki farklar ortaya konur (E3.8, KB2.3, KB2.14, KB2.16).
Sınıf içinde uygulama etkinliği yapılır. Görseller gösterilerek doğru sesletimle adlandırılır (E1.6). Öğrenciler gördükleri kişilerin hayat hikâyelerini anlatan kelimeleri, tarihleri ve önemli olayları adlandırma kelimelerini kendiliğinden seçerek doğru ve doğal biçimde ifade eder; yanlış sesletimler fark edilerek doğru biçimi tekrar edilir (SDB2.2, SDB2.3, SDB3.1). Bu süreçte öğrencilerin sesleri gerçek ve tabii bir biçimde kullanmaları desteklenir (D3.4, D4.1, D4.2, KB2.7).
Ses gruplama etkinliği uygulanır. Benzer sesleri içeren sözcükler bir araya getirilir ve farklı sesler ayırt edilerek gruplandırılır. Bu süreçte öğrencilerin ses farkındalıkları güçlendirilir (E3.2, KB2.5, KB2.13).
İkili çalışmalar ve grup çalışmaları yapılır (E2.5). Öğrenciler birbirlerine kişilerin hayat hikâyelerini anlatır, tarihleri ve önemli olayları aktarır ve kelimeleri doğru sesletimle ifade eder. Öğrencilerin hedef sesleri iletişim sırasında kendiliğinden, doğru, gerçek ve tabii bir biçimde kullanmaları sağlanır (SDB2.1, SDB3.1). Etkinlik sonunda yapılan konuşmalar değerlendirilir ve sesletim doğruluğu üzerine geri bildirim verilir (E2.2, D10.1, D10.2, D14.1).
ABZ.8.3.O.
”Biyografiler” temasına yönelik okuma–anlamlandırma süreci, öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla kişilerin hayat hikâyelerini anlatma, tarihleri ve önemli olayları adlandırma ifadeleri içeren kısa metinler ve görseller üzerinden başlatılır (OB4, E1.1). Görseller ve metin parçaları incelenerek ”Bu metin ne hakkında olabilir?”, ”Bu kişi kimdir?”, ”Kişinin mesleği nedir?” gibi sorulara yönelik tahminlerde bulunulması sağlanır. Önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, kavramların adlandırılması ve mevcut içerikle önceki bilgiler arasında temel ilişkilerin kurulması desteklenir (E1.5, SDB1.2, OB5, KB2.2). Sunulan yazılı ve görsel ipuçları aracılığıyla içerik ile önceki bilgi ve deneyimler arasında bağ kurulması sağlanır ve metnin konusu hakkında basit tahminlerde bulunulur (E2.3, SDB2.1, KB2.2).
Okuma içeriğine ait başlık, görseller ve anahtar ifadeler incelenir (OB1, OB4). Bu ipuçlarına dayanarak metnin konusu, metinde yer alabilecek yerler ve konumları hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır. Öğrencilerin görsel ve yazılı ipuçlarından yararlanarak içeriği genel olarak algılamaları desteklenir (E3.8, SDB2.1, SDB2.3, KB2.11). Metin sessiz okunur. Okuma sürecinde içeriğin genel anlamının bütüncül olarak kavranması, metinde geçen hedef kavramların fark edilmesi beklenir. Ayrıca metin içerisindeki basit ve temel ayrıntıların belirlenmesi sağlanır. Böylece içeriğin konusu genel olarak algılanır ve temel bileşenler tanınır (E3.2, E2.2, SDB2.2).
Okuma sonrasında metinde yer alan kişilerin hayat hikâyelerini anlatma, tarihleri ve önemli olayları adlandırma ifadeleri; görseller ve bilgi kartlarıyla yeniden ele alınır (OB1, OB4). Bu unsurlar eşleştirme ve işaretleme etkinlikleriyle tanınır ve ayırt edilir; ”Bu kim?”, ”Başarıları neler?” gibi sorular üzerinden içerik somutlaştırılır (E2.3, SDB2.1, KB2.2). Başlangıçta yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve metinle karşılaştırılarak doğruluğu kontrol edilir, doğru ve yanlış tahminler gerekçeleriyle ifade edilir (E2.2, SDB1.2, KB2.11, KB2.12).Metinde yer alan ögeler tablo, şema veya görsel düzenleyiciler aracılığıyla yapılandırılır. Kişiler ve özellikleri belirli bir düzen içinde yerleştirilerek bu unsurlar arasındaki bağlantılar açık biçimde ortaya konur (E2.3, KB2.5, KB2.13). Bu unsurlar basit kategoriler altında sınıflandırılır ve benzerlik–farklılıklar üzerinden karşılaştırmalar yapılır. Ayrıca ögeler arasındaki yatay ve dikey ilişkilerin fark edilmesi sağlanır (E3.2, KB2.7). Devamında kişiler ve ifadeler arasındaki bağlantılar ele alınır. ”O nerede doğmuş?”, ”Onun mesleği ne?” gibi sorular üzerinden ilişkiler kurulması sağlanır. Bu süreçte anlamlı bağlantılar kurulması ve metnin derinlemesine incelenmesi desteklenir (KB2.7, SDB2.2). Metinden hareketle basit çıkarımlar yapılır ve elde edilen bilgiler öğrencilerin kendi yaşantılarıyla ilişkilendirilerek ifade edilir böylece içerik bireysel olarak içselleştirilir (E1.5, E1.6, KB2.11).
Sürecin sonunda okuma ve anlamlandırma sürecine ilişkin gözden geçirilen bilgi, deneyim, düşünce ve duygular bireysel olarak ifade edilir (SDB2.1, SDB2.2, SDB2.3, SDB3.1). Gönüllü öğrenciler söz alarak metinden anladıklarını paylaşırken diğer öğrenciler dikkatle dinler. Ardından ikili çalışmalar ve küçük grup çalışmalarıyla karşılıklı paylaşımlar gerçekleştirilir (E2.3, E2.5).
ABZ.8.3.SÖS.
”Biyografiler” temasına yönelik sözcük seçme–kullanma süreci; kişilerin hayat hikâyelerini anlatma, tarihleri ve önemli olayları adlandırma ifadelerine ilişkin hedef sözcüklerin yer aldığı görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır (OB4, E1.1). Öğrenciler bu içerikleri dinler ve izler, hedef sözcükleri bütünsel olarak duyar ve görür (SDB1.1).
Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Hedef sözcükler sesli olarak tekrar edilir; ”bilim insanı”, ”keşfetmek”, ”bestelemek”, ”mezun olmak” gibi sözcükler doğru sesletimle birlikte söylenir. Bu süreçte sözcüklerin doğal kullanımına aşinalık kazandırılır (E2.5, SDB2.1).
Görseller üzerinden sözcüklerin kullanımı üzerine çalışmalar yapılır. ”Bu besteci mi”, ”O ne zaman doğmuş?”, ”O ne zaman ölmüş?” gibi sorulara hedef sözcüklerle cevap verilmesi sağlanır. Böylece sözcüklerin kullanım bağlamı algılanır (E3.2, SDB2.1).
Sözcüklerin anlamlarını zihinde yapılandırmaya yönelik eşleştirme ve sınıflandırma etkinlikleri uygulanır (KB2.7). Kişilerin hayat hikâyelerini anlatma, tarihleri ve önemli olayları adlandırma ifadeleri doğru sözcüklerle eşleştirilir, benzer özelliklerine göre gruplandırılır ve sözcükler arasında kavramsal ilişkiler kurulur (KB2.2, KB2.5, OB1).
Hedef sözcüklerin anlamlarını pekiştirmek amacıyla tekrar ve kullanım çalışmaları yapılır. Aynı sözcükler farklı örnekler içinde kullanılır, kavramlar gösterilerek adlandırılır ve ”doğmak”, ”ölmek”, ”mezun olmak”, ”evlenmek” gibi sözcükler çeşitli durumlarda tekrar edilir. Böylece sözcüklerin anlamları bağlam içinde algılanır (E1.6, KB2.11).
Sınıf içinde hareketli etkinlikler uygulanır. Öğrenciler sınıfın çeşitli yerlerine asılmış görselleri bulabilir, bunları adlandırabilir (OB4). Sözcüklerin gerçek yaşamla ilişkilendirilmesi ve kendiliğinden, doğal ve tabii bir biçimde kullanılması sağlanır (E1.6, SDB2.2).
İkili çalışmalar ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır (E2.5). Öğrenciler birbirlerine sorular sorabilir, hikâyeler anlatabilir ve hedef sözcükleri iletişim kurarken kendiliğinden, gerçek ve doğal biçimde kullanabilir (SDB1.2, SDB1.3, SDB2.1, SDB2.3). Bu süreçte sözcüklerin farklı bağlamlarda etkili biçimde kullanıma sokulması desteklenir (E2.2, E2.3, KB2.13).
ABZ.8.3.DBS.
”Biyografiler” temasına yönelik dil bilgisi seçme–kullanma süreci, kişilerin hayat hikâyelerini anlatma, tarihleri ve önemli olayları adlandırma ifadelerini yansıtan görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır (OB4, OB1). Öğrenciler görselleri inceler, duydukları ifadeleri takip eder ve sınıfça tekrar eder. ”O İstanbul Üniversitesi’nden mezun oldu.”, ”25 yaşında evlendi.”, ”1995 yılında vefat etti.”, ”Elektrik ampulünü icat etti.” gibi cümleler birlikte söylenerek içerikle ilk aşinalık oluşturulur. Bu süreçte dil yapılarının kuralları açıklanmadan, doğal ve bağlam içinde fark edilmesi sağlanır (E1.5, SDB1.2).
Kişilerin hayat hikâyelerini anlatma, tarihleri ve önemli olayları adlandırma ifadeleri içeren görseller üzerinden eşleştirme etkinliği yapılır (OB1, KB2.7). Öğrenciler dinledikleri cümleleri doğru görsellerle eşleştirebilir, ilgili kişileri işaretleyebilir ve hangi ifadenin hangi görsele ait olduğunu sözlü olarak belirtebilir. Bu etkinlik sayesinde hedef dil parçaları, kurallarını bilmeden fark edilerek ayırt edilir (E3.2, E3.8, KB2.2).
Kısa canlandırmalar veya video kesitleri izlenir (OB2). Öğrenciler izledikleri içerikte hangi kişiden bahsedildiğini ifade eden cümleleri ve basit ifadeleri belirler ve bu ifadeleri tekrar eder (SDB2.1, E3.2, OB4).
Aynı yapıya sahip cümleler grup hâlinde tekrar edilir. Öğrenciler sırayla cümleleri sesli olarak söyleyebilir, arkadaşlarının tekrarlarını dinleyebilir ve birlikte tekrar ederek işitsel farkındalık geliştirebilir. Bu süreçte benzer dil yapılarının fark edilmesi sağlanır (E2.5, SDB2.2).
Farklı kavramlar ve yönergeler kullanılarak yeni örnekler oluşturulur. ”O birçok ödül kazandı.”, ”Altın madalya kazandı.” gibi cümlelerin yanı sıra ”Birçok keşfe imza attı.” gibi ifadeler de kullanılarak aynı dil yapıları farklı bağlamlarda tekrar edilir. Böylece hedef dil parçaları kuralları düşünülmeden, otomatik biçimde pekiştirilir (E3.7, KB2.11).
Sınıf içinde hareketli bir etkinlik yapılır. Öğrencilere birer ünlü görseli verilir ve sınıfta ikişer kişilik gruplar olarak bir araya gelmeleri sağlanır. Öğrenciler bu çalışmada ellerindeki görsellere uygun olarak birini tanımaya yönelik sorular sorabilir. ”Bu kim?”, ”Mesleği ne?” gibi ifadeler gerçek ortamla ilişkilendirilerek kısa, doğal ve anlamlı biçimde tekrar edilir (E1.6, SDB2.1).
Konuşma ve hareketin birlikte kullanıldığı oyunlaştırılmış etkinlikler yapılır (E2.5). Öğrenciler hem cümle kurar hem de aynı anda kavramları gösterir. Bu süreçte hedef dil parçaları eş zamanlı olarak tekrar edilir ve canlandırılır (SDB3.1).
İkili çalışmalar ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır (E2.5). Öğrenciler birbirlerine ünlüleri anlatır, karşılıklı sorular sorarak iletişim kurar. Kullanılan ifadeler doğal ve akıcı hâle gelir. Bu süreçte öğrenciler öğrendikleri dil yapılarını, kuralları düşünmeden seçerek farklı durumlarda kullanır ve iletişim kurarken tabii biçimde kullanıma sokar (E2.2, E2.3, D6.1, KB2.13,).
ABZ.8.3.Y.
”Biyografiler” temasına yönelik yazma–anlatma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla kişilerin hayat hikâyelerini anlatma, tarihleri ve önemli olayları adlandırma ifadelerine ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatılır (E1.1, OB1, OB4). Öğrencilerin bu görselleri incelemeleri, yaşantılarına ilişkin bildikleri sözcükleri hatırlamaları, yönergeleri fark etmeleri ve bu bilgileri basit ifadelerle yazılı olarak anlatmaları sağlanır. Ayrıca verilen yazma görevinin ne olduğu, ne yazılacağı ve nasıl yazılacağının genel olarak anlaşılması desteklenir (E1.5, E3.2, SDB1.2, KB2.2).
Devamında kişilerin hayat hikâyelerini anlatma, tarihleri ve önemli olayları adlandırma ifadeleri içeren kısa yazılı model metinler sunulur (OB1). Bu metinlerin incelenmesi, yapı ve ifade biçimlerinin fark edilmesi ve model alınarak benzer ifadelerin yeniden yazılması sağlanır. Böylece modelden yararlanarak yazılı üretime geçiş desteklenir (E3.2, SDB2.1).
Ardından model metinler temel alınarak yazılı içerik oluşturulması sağlanır. ”O bir asker.”, ”O Selanik’te doğdu.”, ”O 1881’de doğdu.” gibi ifadelerin yanı sıra ”Birçok başarı elde etti.” gibi ifadeler de kullanılarak cümleler yazılır ve bu ifadeler sınıf ortamına uygun biçimde düzenlenir. Böylece yazma içeriğinin oluşturulması ve geliştirilmesi sağlanır (E2.3, KB2.11).
Devamında yazma görevinin yapılandırılması sağlanır. Kişilerin hayat hikâyelerinin anlatılması, tarihleri ve önemli olayları adlandırma ifadeleri içeren kısa metinler yazılması beklenir. Yazma sürecinde uygun materyallerin seçilmesi (defter, çalışma kâğıdı vb.), uygun sözcüklerin ve dil yapıların kullanılması, noktalama işaretlerine dikkat edilmesi ve basit mesajların açık ve anlaşılır biçimde ifade edilmesi desteklenir. Ayrıca öğrencilerin hazırlıklı yazma durumlarında içeriklerini planlayarak düzenlemeleri ve hazırlıksız yazma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları sağlanır (E3.2, KB2.8, OB1).
Bu aşamada yazılan metinlerin geliştirilmesi sağlanır. Yazılar yeniden okunur, benzer ve farklı yönler karşılaştırılır, kavramlar kategorilere ayrılır ve gerekli düzenlemeler yapılır (KB2.5, KB2.7, KB2.14, SDB1.2).
Ardından yazılı içeriklerin farklı bağlamlarda yeniden düzenlenmesi sağlanır. Yazılan ifadeler değiştirilerek farklı yaşantılar tanımlanır ve metinler genişletilir (SDB2.1). Bu süreçte yazılı bilgilerin yeniden yapılandırılması ve paylaşılması desteklenir (KB2.13). Öğrencilerin yazdıkları metinleri arkadaşlarıyla paylaşmaları ve yazılı iletişim kurmaları sağlanır (E2.2, E2.3, E3.8).
Devamında küçük grup çalışmaları yapılır. Grup içinde yazılan metinler paylaşılır, birlikte gözden geçirilir ve ortak metinler oluşturulur (SDB2.2, SDB2.3, SDB3.1)
Sürecin sonunda yazma süreci ve ürünlerine ilişkin değerlendirme yapılır. Yazılan metinler gözden geçirilerek güçlü yönler ve geliştirilmesi gereken noktalar belirlenir (SDB1.2, SDB3.1). Ardından bu değerlendirmeler sınıf ortamında paylaşılır ve karşılıklı geri bildirimlerde bulunulur (E1.3, E1.4, E1.5, E3.5).
Öğrenciler seçtikleri bir ünlünün hayatındaki dönüm noktalarını kronolojik olarak yazabilirler. Hazırladıkları çalışmayı sınıfta öyküleştirerek sunabilirler. Sunum sırasında isim kullanmayabilirler, arkadaşlarının kişiyi tahmin etmesini bekleyebilirler, tüm tahminler alındıktan sonra ismi de paylaşabilirler. Bu performans görevi; çalışma kâğıtları, kısa yazma ve konuşma uygulamaları, kontrol listeleri, gözlem formları, kelime ilişkilendirme ve kümeleme etkinlikleri, dereceli puanlama anahtarları, yapılandırılmış grid, öğrenci ürün dosyası, performans görevleri, öz / akran / grup değerlendirme formları ile değerlendirilebilir.
ABZ.8.3.K.
”Biyografiler” temasına yönelik konuşma–anlatma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla kişilerin hayat hikâyelerini anlatma, tarihleri ve önemli olayları adlandırma ifadelerine ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatılır (OB1, OB4, E1.1). Öğrencilerin kendi yaşantılarını hatırlamaları, kavramları adlandırmaları, kişilerin yaşamlarını ifade etmeleri ve basit yönergeleri fark etmeleri sağlanır. Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin etkin hâle getirilmesi ve mevcut içerikle ilişkilendirilmesi hedeflenir (E1.5, SDB1.2, KB2.2).
Devamında kişiler, yaşantılarına ilişkin ifadeleri içeren kısa konuşma örnekleri (”Ben İstanbul’da doğdum.”, ”Ben 2016’da doğdum.”, ”Benim annem bir öğretmen.” vb.) sunulur. Öğrencilerin bu örnekleri dinlemeleri, tekrar etmeleri ve doğru sesletimle taklit etmeleri sağlanır. Böylece model ifadelere aşinalık kazanmaları ve sözlü üretime hazırlık yapılması desteklenir (E3.2, SDB2.1).
Ardından öğrencilerin model konuşmaları taklit ederek benzer ifadeler üretmeleri sağlanır. Öğrenciler ”O bir avukat.”, ”O Sohum’da doğdu.” gibi ifadeleri tekrar ederken bu ifadeleri kendi yaşantılarına göre değiştirerek yeniden kurabilir. Böylece taklit yoluyla yeni içerik oluşturulması ve bu içeriklerin bağlama uygun biçimde düzenlenmesi sağlanır (E2.3, KB2.11, SDB2.1).
Devamında öğrencilerin öğrendikleri dil yapılarını kullanarak yeni ve özgün ifadeler oluşturmaları sağlanır (E1.6, OB1). Öğrencilerden yaşantılarını tanıtan cümleler kurmaları beklenir. Kurulan ifadelerin açık, anlaşılır ve doğru biçimde iletilmesi teşvik edilir. Bu süreçte uygun sözcüklerin seçilmesi, ifadelerin geliştirilmesi ve farklı örneklerle karşılaştırılması desteklenir (E3.2, KB2.7, KB2.8). Ayrıca öğrencilerin birbirlerine sorular yönelterek ifadelerini genişletmeleri ve sözlü etkileşim içinde kullanmaları sağlanır (E3.8, SDB2.2). Öğrencilerin hazırlıksız konuşma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları ve hazırlıklı konuşma durumlarında belirledikleri içerikleri düzenleyerek doğal ve anlaşılır biçimde sunmaları desteklenir.
Ardından ikili çalışmalar gerçekleştirilir (E2.5). Öğrencilerden biri bir kişinin hayatını aktarabilir ve basit cümleler kurabilir; diğeri dinleyebilir, sorular sorabilir ve gerektiğinde karşılaştırmalar yapabilir. Roller değiştirilerek sürecin sürdürülmesi sağlanır (SDB2.1, SDB2.2, SDB3.1).
Bu süreçte öğrenilen yapıların farklı bağlamlarda kullanılması, yeniden düzenlenmesi ve sözlü iletişim yoluyla paylaşılması desteklenir (E2.2, E2.3, KB2.13).
Devamında küçük grup çalışmaları yapılır. Öğrenciler grup içinde kişilerin hayat hikâyelerini anlatma, tarihleri ve önemli olayları adlandırma ifadelerini birlikte belirler, bu unsurları sınıflandırır ve ortak bir sözlü sunum hazırlar (SDB2.1, SDB2.2, SDB3.1). Böylece sınıflandırma ve yapılandırma becerilerinin geliştirilmesi sağlanır (KB2.5, KB2.13).
Sürecin sonunda öğrencilerin konuşma etkinliklerine ilişkin düşünce, duygu ve deneyimlerini değerlendirmeleri sağlanır. Öğrencilerden hangi ifadeleri doğru kullandıklarını, hangi noktalarda zorlandıklarını ve kendilerini nasıl geliştirebileceklerini ifade etmeleri beklenir. Bu süreçte yapılan çalışmaların yorumlanması ve anlamlandırılması desteklenir (KB2.14, SDB1.2, SDB1.3).
Ardından öğrenciler bu değerlendirmelerini sınıf ortamında paylaşabilir ve arkadaşlarının görüşlerini dinleyebilir (D16.1, D16.3). İkili çalışmalar ve grup içi paylaşımlar yoluyla karşılıklı geri bildirim verilmesi ve öğrenmenin pekiştirilmesi sağlanır (SDB2.1, SDB3.1).
1. Etkinlik: Anlat Bakalım
Öğrencilerden kendi ilgi duydukları bir ünlüyü anlatmaları beklenebilir. Arkadaşları ise anlatımı dinler ve bahsedilen kişinin kim olduğunu tahmin etmeye çalışabilir. Süreç sonunda arkadaşlarının etkinliklerini değerlendirmek amacıyla diğer öğrenciler ellerindeki “iyi” ve “geliştirilebilir” ifadelerini gösteren kartlardan birini kaldırabilirler. Öğretmen tüm sınıfa yapıcı geri bildirim verebilir, öğrenciler de etkinlikle ilgili düşüncelerini paylaşabilirler.
2. Etkinlik: Hadi Anlat
Bir ünlüye ait dönüm noktaları tarihleriyle verilebilir. Öğrencilerden bu bilgileri kullanarak anlamlı ve sıralı bir konuşma yapmaları istenebilir. Süreç sonunda arkadaşlarının etkinliklerini değerlendirmek amacıyla diğer öğrenciler ellerindeki “iyi” ve “geliştirilebilir” ifadelerini gösteren kartlardan birini kaldırabilirler. Öğretmen tüm sınıfa yapıcı geri bildirim verebilir, öğrenciler de etkinlikle ilgili düşüncelerini paylaşabilirler.
1. Etkinlik: Eşleştirme
Öğrencilere görseller ve görselleri ifade eden kelimeler verilebilir. Doğru görseli doğru kelime ile eşleştirmeleri beklenebilir. Süreç sonunda arkadaşlarının etkinliklerini değerlendirmek amacıyla diğer öğrenciler ellerindeki “iyi” ve “geliştirilebilir” ifadelerini gösteren kartlardan birini kaldırabilirler. Öğretmen tüm sınıfa yapıcı geri bildirim verebilir, öğrenciler de etkinlikle ilgili düşüncelerini paylaşabilirler.
2. Etkinlik: Sınıf Sözlüğüm
Öğrencilerden öğrenilen kavramlar için görsel bir sözlük oluşturmaları istenebilir. Oluşturulan sözlük sınıf panosunda sergilenebilir. Süreç sonunda arkadaşlarının etkinliklerini değerlendirmek amacıyla diğer öğrenciler ellerindeki “iyi” ve “geliştirilebilir” ifadelerini gösteren kartlardan birini kaldırabilirler. Öğretmen tüm sınıfa yapıcı geri bildirim verebilir, öğrenciler de etkinlikle ilgili düşüncelerini paylaşabilirler.
Güncelleme tarihi: 28.09.2026


