T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI

Yaşayan Dil ve Lehçeler Dersi (Abazaca) 7.Sınıf

2. Tema: Bir Günüm

Günlük Etkinlikler, Günlük Düzenler, Zaman İfadeleri

Bu tema, öğrencilerin günlük yaşam etkinliklerini, günlük düzenlerini ve zaman ifadelerini Abazaca olarak ifade edebilme becerilerini geliştirmek amacıyla yapılandırılmıştır. Tema; günlük yaşam etkinliklerine, günlük düzene ve zaman ifadelerine ilişkin iletişim bağlamlarını kapsamaktadır. Öğrenme sürecinde öğrencilerin hedef dilde anlamlı ve iletişim odaklı etkileşimler kurmaları esas alınmaktadır. Temanın temel amacı, öğrencilerin günlük yaşamda temel iletişim becerilerini etkili ve işlevsel biçimde kullanmalarını sağlamaktır.
Ders Saati
18
Alan Becerileri

YDAB1. Dinleme / İzleme-Anlamlandırma

YDAB2. Okuma-Anlamlandırma

YDAB3. Konuşma-Anlatma

YDAB4. Yazma-Anlatma

YDDB1. Dil Bilgisi Seçme-Kullanma

YDDB2. Sözcük Seçme-Kullanma

YDDB3. Sesletim Seçme-Kullanma

Eğilimler

E1.1. Merak

E1.2. Bağımsızlık

E1.3. Azim ve Kararlılık

E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)

E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven)

E1.6. Seçicilik

E2.1. Empati

E2.2. Sorumluluk

E2.3. Girişkenlik

E2.4. Güven

E2.5. Oyunseverlik

E3.2. Odaklanma

E3.5. Açık Fikirlilik

E3.7. Sistematiklik

E3.8. Soru Sorma

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık)

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)

SDB2.1. İletişim

SDB2.2. İş Birliği

SDB2.3. Sosyal Farkındalık

SDB3.1. Uyum

Değerler

D1. Adalet, D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk,D8. Mahremiyet D11. Özgürlük, D14. Saygı, D17 Tasarruf

Okuryazarlık Becerileri

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık OB5. Kültür Okuryazarlığı

Disiplinler Arası İlişkiler
Türkçe, Matematik, Fen Bilimleri, Yabancı Dil, Sosyal Bilgiler, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım, Görsel Sanatlar, Müzik, Beden Eğitimi ve Spor
Beceriler Arası İlişkiler
KB2.2. Gözlemleme KB2.3. Özetleme KB2.4. Çözümleme KB2.5. Sınıflandırma KB2.6. Bilgi Toplama KB2.7. Karşılaştırma KB2.8. Sorgulama KB2.9. Genelleme KB2.10. Çıkarım Yapma KB2.11. Gözleme Dayalı Tahmin Etme KB2.12. Mevcut Bilgiye / Veriye Dayalı Tahmin Etme KB2.13. Yapılandırma KB2.14. Yorumlama KB2.16. Muhakeme (Akıl Yürütme)
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

ABZ.7.2.D. ”Bir Günüm” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri dinleyebilme / izleyebilme-anlamlandırabilme

a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek dinleme / izlemeye hazırlık yapar.

b) Temaya ilişkin temel bilgileri, ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak bir araya getirir.

c) Temaya ilişkin temel bilgileri, ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak anlamlandırır.

ç) Temaya ilişkin anlayışını bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.

 

ABZ.7.2.SES. ”Bir Günüm” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sesletimi seçebilme - kullanabilme

Temaya uygun sesletimi seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.

 

ABZ.7.2.O. ”Bir Günüm” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri okuyabilme- anlamlandırabilme

a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek okumaya hazırlık yapar.

b) Temaya ilişkin temel bilgileri, ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak bir araya getirir.

c) Temaya ilişkin temel bilgileri, ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak anlamlandırır.

ç) Temaya ilişkin anlayışını bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.

 

ABZ.7.2.SÖS. ”Bir Günüm” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sözcük seçebilme - kullanabilme

Temaya uygun sözcükleri seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.

 

ABZ.7.2.DBS. ”Bir Günüm” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun dil bilgisi seçebilme - kullanabilme

Temaya uygun dil bilgisi yapılarını seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.

 

ABZ.7.2.Y. ”Bir Günüm” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle yazabilme- anlatabilme

a) Temaya ilişkin ön bilgilerini ve deneyimlerini harekete geçirerek yazmaya hazırlık yapar.

b) Yazma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını inceleyerek modelden kopyalar.

c) Yazma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını kullanarak yazılı içerik oluşturur.

ç) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yapılandırır ve uygulamaya geçirir.

d) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yeniden yapılandırır ve iletişim kurar.

e) Temaya ilişkin yazma sürecini bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.

 

ABZ.7.2.K. ”Bir Günüm” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle konuşabilme- anlatabilme

a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek konuşmaya hazırlık yapar.

b) Konuşma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını gözlemleyerek taklit eder ve tekrarlar.

c) Konuşma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını kullanarak taklit yoluyla sözlü içerik oluşturur.

ç) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yapılandırır ve uygulamaya geçirir.

d) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yeniden yapılandırır ve iletişim kurar.

e) Temaya ilişkin yazma sürecini bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.

 

 

İçerik Çerçevesi

Tema: Ҽнак сызҿу

Alt Temalar

Есыҽнытәи активрақәа,

Есыҽнытәи анагӡатә,

Аамҭа арбагақәа

İşlevsel Cümle Yapıları

сара ашкол ахь сцоит

сҿи-снапи сӡәӡәоит

Hedeflenen kelimeler

Аҿыхара, Аҿи-анапи аӡәӡәара, Аҽеилаҳәара, Ахцәҳәара, Ахаԥыц арыцқьара, Шьыжьхьафара, Ашкол ахь ацара, Шьыбжьхьафара, Апарк ахь ацара, Аҩызцәа рыла ахәмарра, Аҩныҟа ахынҳәра, Аҽыкәабара, Уаххьафара, Ашәҟәыԥхьара (ашәҟәы аԥхьара), Адҵа анагӡара, Ателевизор ахәаԥшра, Ацәара, Ашьапылампыл асра, Анапылампыл асра, Аныҟәара, Аӡсара, Ашьыжь-Ашьыжьымҭан, Шьыбжьон, Хәымҽхан, Ҵхабжьон, Лассы-лассы, Зны-зынла, Шамахамзар, Иеснагь- исқьынагьы, Зынӡаскгьы

Hedef Dil Bilgisi Yapıları

Kişi Zamirleri: Cара, бара, Yара, Иара, Лара, Иара, Ҳара, Шәара, Дара

Soru ve Olumsuzluk Biçimleri: ма? Зеи?, и?, -м

İyelik Biçimleri: с- б- у- и- л- а- д- ҳ- шә-

Sesletim 

  1. Hedeflenen Sesler: ҽ, цә, Ҵ 
  2. Hedeflenen İşaretler: Ь, ә 
  3. Farklı Seslerin Sesletimi ve Telaffuzu: ҽ, цә, Ҵ 
  4. Vurgu ve Tonlama: Basit cümlelerde soru ifadeleri ile olumsuz ifadelerde tonlamayı ayırt edebilmektir. 
  5. Tekrar ve Taklit Yoluyla Otomatikleştirme: Kısa diyalog ve sözlük örneklerinin doğru sesletimle tekrarını ve basit cümleler ile kelimelerin farklı bağlamlarda doğal telaffuzla kullanımını ifade eder. 
  6. Sesletim ve Yazım İlişkisi: Sözcükleri doğru okuyup yazarken ses-harf eşleşmesini fark etmektir.

 

Anahtar Kavramlar

Günlük etkinlikler, günlük düzenler

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Bu temada öğrenme çıktıları; çalışma kâğıtları, kısa yazma ve konuşma uygulamaları, kontrol listeleri, gözlem formları, kelime ilişkilendirme ve kümeleme etkinlikleri, dereceli puanlama anahtarları, yapılandırılmış grid, öğrenci ürün dosyası, performans görevleri, öz / akran / grup değerlendirme formları ile değerlendirilebilir.

1. Performans Görevi: Göster Gününü 

Öğrencilerden gün içinde yaptıkları etkinliklerin video kaydını almaları istenebilir. Bu süreçte öğrenciler etkinliklerini gerçekleştirirken bunu seslendirebilirler ve bu şekilde videolarını oluşturabilirler. Bu videolar sınıfta izlenebilir. Performans görevi; hedef sözcüklerin doğru ve bağlama uygun kullanımı, temel dil bilgisi yapılarını işlevsel biçimde kullanabilme, yazılı ve / veya sözlü anlatımın anlaşılırlığı, iletişim amacına uygun ifade kullanımı ile göreve katılım, çaba ve süreç içindeki ilerleme gibi ölçütleri içeren analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir. Performans görevleri sürecinde öğrencilerin sürece daha aktif katılım göstermelerini desteklemek amacıyla öz değerlendirme veya akran değerlendirme formlarına da yer verilebilir.

2. Performans Görevi: Hayalimdeki Günüm

Öğrenciler kendi günlük düzenlerinden farklı olarak yapmak istedikleri etkinlikleri yapıyormuş gibi yazıp anlatabilirler. Hem yazılı metin hem de görsel olarak hazırlık yapmaları istenebilir. Performans görevi; hedef sözcüklerin doğru ve bağlama uygun kullanımı, temel dil bilgisi yapılarını işlevsel biçimde kullanabilme, yazılı ve / veya sözlü anlatımın anlaşılırlığı, iletişim amacına uygun ifade kullanımı ile göreve katılım, çaba ve süreç içindeki ilerleme gibi ölçütleri içeren analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir. Performans görevleri sürecinde öğrencilerin sürece daha aktif katılım göstermelerini desteklemek amacıyla öz değerlendirme veya akran değerlendirme formlarına da yer verilebilir.

Temel Kabuller

Öğrencilerin günlük yaşamlarında farklı dillerin varlığını fark etmiş oldukları; günlük düzenlerini, etkinliklerini anlatma; zaman ifadelerini doğru kullanma gibi iletişim durumlarına ilişkin ana dillerinde ön deneyime sahip oldukları kabul edilmektedir.

Öğrencilerin ana dillerinde günlük düzenlerini, etkinliklerini anlatma, zaman ifadeleri gibi temel bilgi ifadelerini kullanabildikleri kabul edilmektedir.

Öğrencilerin temel kavramlar hakkında bilgi sahibi olduğu ancak hazır bulunuşluk düzeylerinin farklı olduğu kabul edilir.

Öğrencilerin Latin alfabesine dayalı yazı sistemine ilişkin temel bilgiye sahip oldukları, bu nedenle Abazaca öğrenme sürecinde asıl ihtiyaçlarının Latin alfabesinden farklı olan Kiril alfabesine özgü sesleri fark etmek ve bu sesleri doğru biçimde üretmek olduğu kabul edilmektedir.

Öğrencilerin okul ortamında arkadaşlarıyla iletişim kurma, soru sorma, cevap verme ve kısa konuşmalara katılma deneyimine sahip oldukları kabul edilmektedir.

Ön Değerlendirme Süreci

Öğretmen tarafından ”Bir Günüm” temasının ön değerlendirme sürecinde öğrencilere tema içinde yer alan konularla ilgili önceki becerilerinin hatırlatılması amacıyla çeşitli görseller kullanılarak ”Bu, günün hangi zamanı?”, ”Burada çocuk ne yapıyor?”, ”Sen her gün ne yaparsın?” gibi basit sorular sorulur. Öğrencilerden bu görsellerle ilgili yorumlar yapması, basit kelimeler söylemesi, sorulara cevap vermesi beklenir. ”Bu, sabah vakti.”, ”Çocuk burada kitap okuyor.”, ”Ben her gün okula giderim.” gibi ifadelerin hedef dilde söylenmesi beklenir. Ön değerlendirme; gözlem, sözlü etkileşimler, görsel destekli çalışmalar ve kısa eşleştirme etkinlikleriyle gerçekleştirilir. Elde edilen bulgular doğrultusunda öğrenme-öğretme uygulamaları şekillendirilir ve öğrencilerin ihtiyaçlarına uygun öğrenme yaşantıları planlanır.

Köprü Kurma

”Bir Günüm” temasında öğrencilerin ana dillerinden bildiği ve kullandığı günlük düzenlerini, etkinliklerini, zaman ifadelerini Abazacada da duyarak yeni kelimeler ile bildikleri kelimeler arasında bir ilişki kurmaları sağlanır. Öğrenciler, tema içinde ve sonunda günlük etkinlikleri, günlük düzenlerini ve zaman ifadelerini kullanarak cümleler oluşturabilir ve kendilerini basit bir şekilde ifade edebilir. Öğrendiklerini birbirleriyle paylaşabilir, öğrendiği sözcük ve cümle kalıplarını kullanarak arkadaşlarıyla basit diyaloglar kurup pratik yapabilir ve böylece dil becerilerini güçlendirebilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

ABZ.7.2.D.

”Bir Günüm” temasına yönelik dinleme / izleme–anlamlandırma süreci, öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla günlük etkinlikleri, zaman ifadelerini yansıtan görseller üzerinden başlatılır. Görseller incelenerek ”Bu çocuk ne yapıyor?”, ”Bunlar neler yapıyor?” gibi sorulara yönelik düşünceler oluşturulur ve öğrencilerin kendi yaşantılarından örnekler vermeleri sağlanır (E1.1, OB1, OB4). Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, görsellerdeki unsurlar ile yaşantılar arasında temel ilişkilerin fark edilmesi ve mevcut içerik hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır (D14.1, KB2.2, KB2.10, KB2.11).

Devamında kısa bir ses kaydı, video ya da diyalogdan kesitler sunularak içerikte yer alan kelimeler ve ifadeler hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır. Görsel ve işitsel ipuçları birlikte değerlendirilerek içerik hakkında çıkarımlar yapılır (KB2.6, KB2.10, KB2.11). Ardından ”Bir Günüm” te masına uygun dinleme / izleme metni kesintisiz olarak sunulur (E1.3, E2.2, E3.2, D3.1) . Bu metinde günlük etkinliklere ait ifadeler yer alır. Bu aşamada içeriğin genel anlamının kavranması, konusunun algılanması; temel unsurların, yönergelerin ve ayrıntıların tanınması beklenir (OB1).

Böylece bütüncül içerikteki temel bileşenlerin fark edilmesi sağlanır (E1.3, E2.2, E3.2, D3.1, KB2.2, KB2.6, KB2.9, KB2.14).

Dinleme sonrasında içerikte geçen günlük düzen ve etkinlik ifadeleri görseller, kartlar ve dijital materyaller aracılığıyla yeniden ele alınır (OB2, OB4). Bu unsurlar eşleştirme, işaretleme ve basit sınıflandırma etkinlikleriyle ayırt edilir; benzerlik ve farklılıklar belirlenir (KB2.7, KB2.9). Başlangıçta yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve dinlenen içerikle karşılaştırılır, tahminlerin doğruluğu kontrol edilir ve tahminler gerekçelendirilir (KB2.5, KB2.10, KB2.11, KB2.12). İçerikte yer alan unsurların bütün içinde konumlandırılması ve temel sınıflandırmalar yapılması sağlanır (KB2.3, KB2.4, KB2.14, SDB2.1). İçerikteki bilgiler tablo veya şemalar üzerinde yapılandırılarak yatay ve dikey ilişkiler görünür hâle getirilir (KB2.13, OB1). Devamında günlük düzenler, etkinlikler ve bu unsurlara yönelik ifadeler kategorilere ayrılır; sınıflandırma üzerinden anlamlı bağlantılar kurulur. Dinlenen bilgiler öğrencilerin kendi yaşantılarıyla ilişkilendirilerek içerik bireysel olarak içselleştirilir (SDB3.1, OB1). Bu süreçte dikkatlerini içerik üzerinde yoğunlaştırmaları, öğrenmeye istekli katılım göstermeleri ve yeni duruma uyum sağlamaları desteklenir (E3.2, E2.5, SDB2.2).

Sürecin sonunda dinleme etkinliğine ilişkin gözlemlenen, anlaşılan ve düşünülen bilgiler bireysel olarak değerlendirilir ve sınıfla paylaşılır (E1.4, E2.1, E2.3, E2.4). Gönüllü öğrenciler söz alarak anladıklarını ifade ederken diğer öğrenciler onları dikkatle dinler (E3.5, E3.8). Ardından ikili çalışmalar ve küçük grup çalışmalarıyla karşılıklı olarak bilgi, düşünce ve deneyimler paylaşılır; günlük yaşantılardan günlük düzenler ve basit ifadeler kullanılır (D1.1, D1.3).

ABZ.7.2.SES.

”Bir Günüm” temasına yönelik sesletim seçme–kullanma süreci, sınıfa günlük etkinlikleri ve günlük düzenleri, zaman ifadelerini yansıtan görsellerin getirilmesiyle başlatılır (E1.1, OB1, OB4). Görseller incelenirken kısa diyaloglar dinletilir. Dinleme sırasında duyulan sözcüklere dikkat edilmesi ve özellikle tekrar eden seslerin fark edilmesi sağlanır. Dinleme sonrasında duyulan sözcükler sınıfça tekrar edilir ve hangi seslerin duyulduğu belirlenir (E1.5, E3.2, SDB1.2, OB1, KB2.2).

Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. İfadeler önce toplu olarak, ardından bireysel olarak tekrar edilir; ”uyanmak”, ”kitap okumak”, ”kahvaltı yapmak” gibi ifadeler doğru sesletimle ifade edilir ve işitsel doğruluk pekiştirilir (E1.3, E1.6, E3.2, SDB2.1).

Farklı cümlelerin yer aldığı dinleme etkinliği uygulanır. Aynı sesleri içeren sözcükler farklı cümleler içinde dinlenir (E3.2, E3.8, KB2.3). Dinleme sonrasında duyulan sözcükler ve tekrar eden sesler belirlenir. Benzer sesler karşılaştırılır ve aralarındaki farklar ortaya konur (KB2.10, KB2.11, KB2.14, KB2.16).

Sınıf içinde uygulama etkinliği yapılır. Görseller gösterilerek doğru sesletimle adlandırılır. Görülen etkinlikler kendiliğinden seçilerek doğru ve doğal biçimde ifade edilir, yanlış sesletimler fark edilerek doğru biçimi tekrar edilir (E1.6, SDB2.2, SDB2.3, SDB3.1). Bu süreçte öğrencilerin sesleri gerçek ve tabii bir biçimde kullanmaları desteklenir (D3.4, D4.1, D4.2, KB2.7).

Ses gruplama etkinliği uygulanır. Benzer sesleri içeren sözcükler bir araya getirilir ve farklı sesler ayırt edilerek gruplandırılır. Bu süreçte öğrencilerin ses farkındalıkları güçlendirilir (E3.2, KB2.5, KB2.13).

İkili çalışmalar ve grup çalışmaları yapılır (E2.5). Öğrenciler birbirlerine günlerini anlatıp etkinlikleri doğru sesletimle ifade eder. Öğrencilerin hedef sesleri iletişim sırasında kendiliğinden, doğru, gerçek ve tabii bir biçimde kullanmaları sağlanır (SDB2.1, SDB3.1). Etkinlik sonunda yapılan konuşmalar değerlendirilir ve sesletim doğruluğu üzerine geri bildirim verilir (E2.2, E3.5, D3.1, D3.4).

ABZ.7.2.O.

”Bir Günüm” temasına yönelik okuma–anlamlandırma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla günlük etkinlikleri, zaman ifadelerini ve günlük düzenleri ifade eden kelime/kelime kalıplarını içeren kısa metinler ve görseller üzerinden başlatılır (OB4, E1.1) . Görseller ve metin parçaları incelenerek ”Bu metin ne hakkında olabilir?”, ”Ne yapıyor olabilirler?” gibi sorulara yönelik tahminlerde bulunulması sağlanır (KB2.10, KB2.11, D17.3). Önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, günlük düzenlerin adlandırılması ve mevcut içerikle önceki bilgiler arasında temel ilişkilerin kurulması desteklenir. Bu süreçte öğrencilerin merak duygularının desteklenmesi, kendilerini ifade etmeleri ve farklı yaşantılara/günlük düzenlere yönelik farkındalık geliştirmeleri beklenir (SDB1.2, D11.1, D11.3, OB5). Sunulan yazılı ve görsel ipuçları aracılığıyla içerik ile önceki bilgi ve deneyimler arasında bağ kurulması sağlanır ve metnin konusu hakkında basit tahminlerde bulunulur (E2.3, SDB2.1, OB4, KB2.2).

Okuma içeriğine ait başlık, görseller ve anahtar ifadeler incelenir (D17.1). Bu ipuçlarına dayanarak metnin konusu, metinde yer alabilecek etkinlikler ve farklı günlük düzenler hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır. Öğrencilerin görsel ve yazılı ipuçlarından yararlanarak içeriği genel olarak algılamaları desteklenir. Tahminlerin paylaşılması sürecinde birbirlerini dikkatle dinlemeleri, farklı görüşlere açık olmaları ve iletişim kurmaları beklenir (KB2.11, OB1, D4.1, D4.2) Metin sessiz olarak okunur. Okuma sürecinde içeriğin genel anlamının bütüncül olarak kavranması, metinde geçen kişilerin, özelliklerin fark edilmesi beklenir. Ayrıca metin içerisindeki basit ve temel ayrıntıların belirlenmesi sağlanır. Böylece içeriğin konusu genel olarak algılanır ve temel bileşenler tanınır (E3.2, E2.2, SDB2.2, ).

Okuma sonrasında metinde yer alan etkinlikler ve günlük düzenler görseller ve bilgi kartlarıyla yeniden ele alınır. Bu unsurlar eşleştirme ve işaretleme etkinlikleriyle tanınır ve ayırt edilir; ”O ne yapar?”, ”Bu ne yapar?” gibi sorular üzerinden içerik somutlaştırılır (E2.3, SDB2.1, OB4, KB2.2). Başlangıçta yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve metinle karşılaştırılarak doğruluğu kontrol edilir, doğru ve yanlış tahminler gerekçeleriyle ifade edilir (E2.2, SDB1.2, KB2.12, KB2.14). Metinde yer alan ögeler tablo, şema veya görsel düzenleyiciler aracılığıyla yapılandırılır. Etkinlikler ve günlük düzenler belirli bir düzen içine yerleştirilerek bu unsurlar arasındaki bağlantılar açık biçimde ortaya konur (E2.3, KB2.5, KB2.13, OB2). Bu unsurlar basit kategoriler altında sınıflandırılır ve benzerlik–farklılıklar üzerinden karşılaştırmalar yapılır. Ayrıca ögeler arasındaki yatay ve dikey ilişkilerin fark edilmesi sağlanır (E3.2, KB2.7). Devamında günlük düzenler ve ifadeler arasındaki bağlantılar ele alınır. ”Bunlar ne yapıyor?” vb. sorular üzerinden ilişkiler kurulması sağlanır. Bu süreçte anlamlı bağlantılar kurulması ve metnin derinlemesine incelenmesi desteklenir (KB2.7, SDB2.2, OB4). Metinden hareketle basit çıkarımlar yapılır ve elde edilen bilgiler öğrencilerin kendi yaşantılarıyla ilişkilendirilerek ifade edilir böylece içerik bireysel olarak içselleştirilir (E1.5, E1.6, KB2.11).

Sürecin sonunda okuma ve anlamlandırma sürecine ilişkin gözden geçirilen bilgi, deneyim, düşünce ve duygular bireysel olarak ifade edilir (SDB2.1, SDB2.2, SDB2.3, SDB3.1). Gönüllü öğrenciler söz alarak metinden anladıklarını paylaşırken diğer öğrenciler dikkatle dinler. Ardından ikili çalışmalar ve küçük grup çalışmalarıyla karşılıklı paylaşımlar gerçekleştirilir (E2.3, D4.1, D4.2, D14.1).

ABZ.7.2.SÖS.

”Bir Günüm” temasına yönelik sözcük seçme–kullanma süreci; günlük etkinlikler, zaman ifadeleri ve günlük düzenlere ilişkin hedef sözcüklerin yer aldığı görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır. Öğrenciler bu içerikleri dinler ve izler, hedef sözcükleri bütünsel olarak duyar ve görür (SDB1.1, E1.1, OB4).

Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Hedef ifadeler sesli olarak tekrar edilir; ”kitap okumak”, ”diş fırçalamak”, ”saç taramak” gibi ifadeler doğru sesletimle söylenir. Bu süreçte sözcüklerin doğal kullanımına aşinalık kazandırılır (E2.5, SDB2.1). Görseller üzerinden sözcüklerin kullanımı üzerine çalışmalar yapılır. ”Sen ne yapıyorsun?”, ”O ne yapıyor?” gibi sorulara hedef sözcüklerle cevap verilmesi sağlanır. Böylece sözcüklerin kullanım bağlamı algılanır (E3.2, SDB2.1).

Sözcüklerin anlamını zihinde yapılandırmaya yönelik eşleştirme ve sınıflandırma etkinlikleri uygulanır. Günlük etkinlikler ve günlük düzen ifadeleri doğru sözcüklerle eşleştirilir, benzer özelliklerine göre gruplandırılır ve sözcükler arasında kavramsal ilişkiler kurulur (KB2.2, KB2.5, KB2.7, OB1).

Hedef sözcüklerin anlamını pekiştirmek amacıyla tekrar ve kullanım çalışmaları yapılır. Aynı sözcükler farklı örnekler içinde kullanılır; etkinlik resimleri gösterilerek adlandırılır ve ”kahvaltı yapıyorum”, ”kitap okuyorum” gibi ifadeler çeşitli durumlarda tekrar edilir. Böylece sözcüklerin anlamları bağlam içinde algılanır (E1.6, KB2.11).

Sınıf içinde hareketli etkinlikler uygulanır. Öğrenciler sınıfın çeşitli yerlerine asılmış görselleri bulabilir, bunları adlandırabilir, etkinliklerin isimlerini söyleyebilir. Sözcüklerin gerçek yaşamla ilişkilendirilmesi ve kendiliğinden, doğal ve tabii bir biçimde kullanılması sağlanır (E1.6, SDB2.2, OB4).

İkili çalışmalar ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır (E2.5). Öğrenciler birbirlerine sorular sorar, günlük yaşantılarını tanımlar ve hedef sözcükleri iletişim kurarken kendiliğinden, gerçek ve doğal biçimde kullanır (SDB1.2, SDB1.3, SDB2.1, SDB2.3). Bu süreçte sözcüklerin farklı bağlamlarda etkili biçimde kullanıma sokulması desteklenir (E2.2, E2.3, D14.1, KB2.13).

ABZ.7.2.DBS.

”Bir Günüm” temasına yönelik dil bilgisi seçme–kullanma süreci, günlük etkinlikleri yansıtan görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır (E1.1, OB4). Öğrenciler görselleri inceler, duydukları ifadeleri takip eder ve sınıfça tekrar eder. ”Ben kitap okurum.”, ”Sen kitap okursun.” gibi cümleler birlikte söylenerek içerikle ilk aşinalık oluşturulur. Bu süreçte dil yapılarının kuralları açıklanmadan, doğal ve bağlam içinde fark edilmesi sağlanır (E1.5, SDB1.2).

Etkinlikleri içeren görseller üzerinden eşleştirme etkinliği yapılır (OB1, KB2.7). Öğrenciler dinledikleri cümleleri doğru görsellerle eşleştirir, ilgili etkinlikleri işaretler ve hangi ifadenin hangi görsele ait olduğunu sözlü olarak belirtir. Bu etkinlik sayesinde hedef dil parçaları, kurallarını bilmeden fark edilerek ayırt edilir (E3.2, E3.8, KB2.2).

Kısa canlandırmalar veya video kesitleri izlenir. Öğrenciler izledikleri içerikte kimin ne yaptığını ifade eden cümleleri ve basit ifadeleri (”Ben sabah uyanırım.”, ”Sen kahvaltı yaparsın.”) belirler ve bu ifadeleri tekrar eder (SDB2.1, E3.2, OB4).

Aynı yapıya sahip cümleler grup hâlinde tekrar edilir. Öğrenciler sırayla cümleleri sesli olarak söyler, arkadaşlarının tekrarlarını dinler ve birlikte tekrar ederek işitsel farkındalık geliştirir. Bu süreçte benzer dil yapılarının fark edilmesi sağlanır (E2.5, SDB2.2).

Farklı görseller ve ifadeler kullanılarak yeni örnekler oluşturulur. ”Ben giyiniyorum.”, ”Sen okula gidiyorsun.” gibi cümlelerin yanı sıra ”Ne yapıyorsun?” gibi ifadeler de kullanılarak aynı dil yapıları farklı bağlamlarda tekrar edilir. Böylece hedef dil parçaları kuralları düşünülmeden, otomatik biçimde pekiştirilir (E3.7, KB2.11).

Sınıf içinde hareketli bir etkinlik yapılır. Öğrencilere birer etkinlik gösteren görsel verilir ve sınıfta ikili çalışmalar gruplar olarak bir araya gelmeleri sağlanır. Öğrenciler bu çalışmada ellerindeki görsellere uygun olarak ”Ne yaparsın?”, ”Ne yapar?”, ”Ben kitap okurum.” gibi farklı ifadelerle mini diyaloglar oluşturur. ”Görev yaparım.”, ”Parka gidersin.” gibi ifadeler gerçek ortamla ilişkilendirilerek kısa, doğal ve anlamlı biçimde tekrar edilir (E1.6, SDB2.1).

Konuşma ve hareketin birlikte kullanıldığı oyunlaştırılmış etkinlikler yapılır. Öğrenciler hem cümle kurabilir hem de aynı anda etkinlik / düzen görsellerini gösterir. Bu süreçte hedef dil parçaları eş zamanlı olarak tekrar edilir ve canlandırılır (E2.5, SDB3.1).

İkili çalışmalar ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır (E2.5). Öğrenciler birbirlerine günlük düzenlerini anlatır, karşılıklı sorular sorarak iletişim kurar (SDB2.1, D3.1, D3.4, D4.1). Kullanılan ifadeler doğal ve akıcı hâle gelir. Bu süreçte öğrenciler öğrendikleri dil yapılarını, kuralları düşünmeden seçerek farklı durumlarda kullanır ve iletişim kurarken tabii biçimde kullanıma sokar (E1.2, KB2.13, KB2.14).

ABZ.7.2.Y.

”Bir Günüm” temasına yönelik yazma–anlatma süreci, öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla günlük etkinlikler ve günlük düzenlerin görselleri ve kısa ifadeler üzerinden başlatılır (E1.1, OB4). Öğrencilerin bu görselleri incelemeleri, yaşantılarına ilişkin bildikleri sözcükleri hatırlamaları, yönergeleri fark etmeleri ve bu bilgileri basit ifadelerle yazılı olarak anlatmaları sağlanır. Ayrıca verilen yazma görevinin ne olduğu, ne yazılacağı ve nasıl yazılacağının genel olarak anlaşılması desteklenir (SDB1.2, KB2.2, D8.2, D8.3).

Devamında günlük etkinlikler ve günlük düzenler içeren kısa yazılı model metinler sunulur. Bu metinlerin incelenmesi, yapı ve ifade biçimlerinin fark edilmesi ve model alınarak benzer ifadelerin yeniden yazılması sağlanır. Böylece modelden yararlanarak yazılı üretime geçiş desteklenir (E2.5, E3.2, SDB2.1, OB1).

Ardından model metinler temel alınarak yazılı içerik oluşturulması sağlanır. ”Sabah uyanırım.”, ”Elimi, yüzümü yıkarım.” gibi ifadelerin yanı sıra ”Sen ne yaparsın?” gibi ifadeler de kullanılarak cümleler yazılır ve bu ifadeler sınıf ortamına uygun biçimde düzenlenir. Böylece yazma içeriğinin oluşturulması ve geliştirilmesi sağlanır (E2.3, KB2.11).

Devamında yazma görevinin yapılandırılması sağlanır. Günlük düzenleri, etkinlikleri içeren kısa metinler yazılması beklenir (OB1). Yazma sürecinde uygun materyallerin seçilmesi (defter, çalışma kâğıdı vb.), uygun sözcüklerin ve dil yapıların kullanılması, noktalama işaretlerine dikkat edilmesi ve basit mesajların açık ve anlaşılır biçimde ifade edilmesi desteklenir. Ayrıca öğrencilerin hazırlıklı yazma durumlarında içeriklerini planlayarak düzenlemeleri ve hazırlıksız yazma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları sağlanır (E3.2, KB2.8).

Bu aşamada yazılan metinlerin geliştirilmesi sağlanır. Yazılar yeniden okunur, benzer ve farklı yönler karşılaştırılır, günlük düzenler ve zaman ifadeleri kategorilere ayrılır ve gerekli düzenlemeler yapılır (KB2.5, KB2.7, KB2.14, SDB1.2).

Ardından yazılı içeriklerin farklı bağlamlarda yeniden düzenlenmesi sağlanır (SDB2.1, E2.2, E2.3). Yazılan ifadeler değiştirilerek farklı günlük düzenler tanımlanır ve metinler genişletilir. Bu süreçte yazılı bilgilerin yeniden yapılandırılması ve paylaşılması desteklenir. Öğrencilerin yazdıkları metinleri arkadaşlarıyla paylaşmaları ve yazılı iletişim kurmaları sağlanır (E3.8, KB2.13).

Devamında küçük grup çalışmaları yapılır (E2.5). Grup içinde yazılan metinler paylaşılır, birlikte gözden geçirilir ve ortak metinler oluşturulur (SDB2.2, SDB2.3, SDB3.1). Bu süreçte iş birliği yapılması ve olumlu iletişim kurulması teşvik edilir (D4.1, D4.2, D14.1).

Sürecin sonunda yazma süreci ve ürünlerine ilişkin değerlendirme yapılır. Yazılan metinler gözden geçirilerek güçlü yönler ve geliştirilmesi gereken noktalar belirlenir (SDB1.2, SDB3.1). Ardından bu değerlendirmeler sınıf ortamında paylaşılır ve karşılıklı geri bildirimlerde bulunulur (E1.3, E1.4, E1.5, E3.5).

Öğrenciler kendi günlük düzenlerinden farklı olarak yapmak istedikleri etkinlikleri yapıyormuş gibi yazıp anlatabilirler. Hem yazılı metin hem de görsel olarak hazırlık yapmaları istenebilir. Bu performans görevi; çalışma kâğıtları, kısa yazma ve konuşma uygulamaları, kontrol listeleri, gözlem formları, kelime ilişkilendirme ve kümeleme etkinlikleri, dereceli puanlama anahtarları, yapılandırılmış grid, öğrenci ürün dosyası, performans görevleri, öz / akran / grup değerlendirme formları ile değerlendirilebilir.

ABZ.7.2.K.

”Bir Günüm” temasına yönelik konuşma–anlatma süreci, öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla günlük düzenler ve zaman ifadelerine ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatılır (E1.1, OB4). Öğrencilerin günlük yaşantılarını hatırlamaları, zaman ifadelerini belirtmeleri ve basit yönergeleri fark etmeleri sağlanır. Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin etkin hâle getirilmesi ve mevcut içerikle ilişkilendirilmesi hedeflenir (E1.5, SDB1.2, KB2.2).

Devamında kişiler günlük düzenlerine ilişkin ifadeleri içeren kısa konuşma örnekleri (”Ben sabah uyanırım.”, ”Sıklıkla parka giderim.”) sunar. Öğrencilerin bu örnekleri dinlemeleri, tekrar etmeleri ve doğru sesletimle taklit etmeleri sağlanır. Böylece model ifadelere aşinalık kazanılması ve sözlü üretime hazırlık yapılması desteklenir (E2.5, E3.2, SDB2.1).

Ardından öğrencilerin model konuşmaları taklit ederek benzer ifadeler üretmeleri sağlanır. Öğrenciler ”Her gün okula giderim.”, ”Bazen kütüphaneye giderim.” gibi ifadeleri tekrar ederken bu ifadeleri kendi yaşantılarına göre değiştirerek yeniden kurar. Böylece taklit yoluyla yeni içerik oluşturulması ve bu içeriklerin bağlama uygun biçimde düzenlenmesi sağlanır (E2.3, KB2.11, SDB2.1).

Devamında öğrencilerin öğrendikleri dil yapılarını kullanarak yeni ve özgün ifadeler oluşturmaları sağlanır. Öğrencilerden günlerini anlatan cümleler kurmaları beklenir (OB1). Kurulan ifadelerin açık, anlaşılır ve doğru biçimde iletilmesi teşvik edilir. Bu süreçte uygun sözcüklerin seçilmesi, ifadelerin geliştirilmesi ve farklı örneklerle karşılaştırılması desteklenir (E1.6, E3.2, KB2.7, KB2.8,). Ayrıca öğrencilerin birbirlerine sorular yönelterek ifadelerini genişletmeleri ve sözlü etkileşim içinde kullanmaları sağlanır (E3.8, SDB2.2). Öğrencilerin hazırlıksız konuşma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları ve hazırlıklı konuşma durumlarında belirledikleri içerikleri düzenleyerek doğal ve anlaşılır biçimde sunmaları desteklenir.

Ardından ikili çalışmalar gerçekleştirilir (E2.5). Öğrencilerden biri günlük düzenlerini anlatır ve basit cümleler kurar, diğeri dinler, sorular sorar ve gerektiğinde karşılaştırmalar yapar (KB2.13). Roller değiştirilerek sürecin sürdürülmesi sağlanır. Bu süreçte öğrenilen yapıların farklı bağlamlarda kullanılması, yeniden düzenlenmesi ve sözlü iletişim yoluyla paylaşılması desteklenir (E2.3, SDB2.1, SDB2.2, SDB3.1).

Devamında küçük grup çalışmaları yapılır. Öğrenciler grup içinde günlük düzenlerini, zamanlarını birlikte belirler, bu unsurları sınıflandırır ve ortak bir sözlü sunum hazırlar (KB2.5, KB2.13). Böylece sınıflandırma ve yapılandırma becerilerinin geliştirilmesi sağlanır (SDB2.1, SDB2.2, SDB3.1, D14.1).

Sürecin sonunda öğrencilerin konuşma etkinliklerine ilişkin düşünce, duygu ve deneyimlerini değerlendirmeleri sağlanır. Öğrencilerden hangi ifadeleri doğru kullandıklarını, hangi noktalarda zorlandıklarını ve kendilerini nasıl geliştirebileceklerini ifade etmeleri beklenir. Bu süreçte yapılan çalışmaların yorumlanması ve anlamlandırılması desteklenir (KB2.14, SDB1.2, SDB1.3).

Ardından öğrenciler bu değerlendirmelerini sınıf ortamında paylaşır ve arkadaşlarının görüşlerini dinler (D3.2, D3.4,D4.1, D4.2). İkili çalışmalar ve grup içi paylaşımlar yoluyla karşılıklı geri bildirim verilmesi ve öğrenmenin pekiştirilmesi sağlanır. Bu süreçte öğrencilerin sorumluluk almaları, duyarlı davranmaları ve iletişim kurmaları desteklenir (SDB2.1, SDB3.1).

 

Zenginleştirme

1. Etkinlik: Hadi Anlat 

İki farklı kutu içine birinde etkinlikler birinde zaman ifadeleri olacak şekilde kartlar konulabilir. Öğrenciler sırayla tahtaya gelebilirler ve rasgele her iki kutudan da beşer kart çekebilirler. Çektikleri kartlarda yer alan ifadeleri kullanarak kısa bir hikâye anlatabilirler. Süreç sonunda arkadaşlarının etkinliklerini değerlendirmek amacıyla diğer öğrenciler ellerindeki “iyi” ve “geliştirilebilir” ifadelerini gösteren kartlardan birini kaldırabilirler. Öğretmen tüm sınıfa yapıcı geri bildirim verebilir, öğrenciler de etkinlikle ilgili düşüncelerini paylaşabilirler.

2. Etkinlik: Yanlış Nerede? 

Bir öğrenci günlük düzenleri bir düzen içinde anlatmaya başlayabilir diğer öğrenciler ise sessizce dinleyebilirler. Konuşma bittiğinde öğrencilerden nerede hata yapıldığını (akış bozan cümle olabilir, yanlış anlamda kullanılmış kelime ya da ifade olabilir) söylemeleri istenebilir. Öğrencilerden gönüllülük esasına göre cevaplar alınabilir. Süreç sonunda arkadaşlarının etkinliklerini değerlendirmek amacıyla diğer öğrenciler ellerindeki “iyi” ve “geliştirilebilir” ifadelerini gösteren kartlardan birini kaldırabilirler. Öğretmen tüm sınıfa yapıcı geri bildirim verebilir, öğrenciler de etkinlikle ilgili düşüncelerini paylaşabilirler.

Destekleme

1. Etkinlik: Pano Hazırlama 

Öğrencilerden sınıf panosu için görsel hikâyeler oluşturması istenebilir. Öğrenciler günlük düzenleri bir düzen içinde resimlendirebilirler ve görsellerin altlarına ifadeleri yazabilirler. Sayfanın en altına ise bir hikâye biçiminde yazabilirler. Etkinlikler sınıf panosunda sergilenebilir. Süreç sonunda arkadaşlarının etkinliklerini değerlendirmek amacıyla diğer öğrenciler ellerindeki “iyi” ve “geliştirilebilir” ifadelerini gösteren kartlardan birini kaldırabilirler. Öğretmen tüm sınıfa yapıcı geri bildirim verebilir, öğrenciler de etkinlikle ilgili düşüncelerini paylaşabilirler.

2. Etkinlik: Cümle Tamamlama 

Öğrencilere görsellerle desteklenmiş cümleler içeren çalışma kâğıtları dağıtılabilir. Cümlelerde farklı bölümler boş bırakılabilir (zaman ifadesi, etkinlik ifadesi, kişi vb.). Öğrencilerden eksik bölümü bulup tamamlamaları istenebilir. Süreç sonunda arkadaşlarının etkinliklerini değerlendirmek amacıyla diğer öğrenciler ellerindeki “iyi” ve “geliştirilebilir” ifadelerini gösteren kartlardan birini kaldırabilirler. Öğretmen tüm sınıfa yapıcı geri bildirim verebilir, öğrenciler de etkinlikle ilgili düşüncelerini paylaşabilirler.

Güncelleme tarihi: 25.09.2026