T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI

Yaşayan Dil ve Lehçeler Dersi (Abazaca) 7.Sınıf

1. Tema: Şehrim

Yer-Yön İfadeleri, Şehirdeki Binalar, Yol Tarifi

Bu tema, öğrencilerin yer-yön ve yol tarifi ile bina adlarına ilişkin ifadeleri Abazaca olarak kullanabilme becerilerini geliştirmek amacıyla yapılandırılmıştır. Tema, yer-yön ve yol tarifi ve bina isimlerine ilişkin iletişim bağlamlarını kapsamaktadır. Öğrenme sürecinde öğrencilerin hedef dilde anlamlı ve iletişim odaklı etkileşimler kurmaları esas alınmaktadır. Temanın temel amacı, öğrencilerin günlük yaşamda temel iletişim becerilerini etkili ve işlevsel biçimde kullanmalarını sağlamaktır.
Ders Saati
18
Alan Becerileri

YDAB1. Dinleme / İzleme-Anlamlandırma

YDAB2. Okuma-Anlamlandırma

YDAB3. Konuşma-Anlatma

YDAB4. Yazma-Anlatma

YDDB1. Dil Bilgisi Seçme-Kullanma

YDDB2. Sözcük Seçme-Kullanma

YDDB3. Sesletim Seçme-Kullanma

Eğilimler

E1.1. Merak

E1.2. Bağımsızlık

E1.3. Azim ve Kararlılık

E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)

E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven)

E1.6. Seçicilik

E2.1. Empati

E2.2. Sorumluluk

E2.3. Girişkenlik

E2.4. Güven

E2.5. Oyunseverlik

E3.2. Odaklanma

E3.5. Açık Fikirlilik

E3.7. Sistematiklik

E3.8. Soru Sorma

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB1.1. Kendini Tanıma ( Öz Farkındalık)

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)

SDB2.1. İletişim

SDB2.2. İş Birliği

SDB2.3. Sosyal Farkındalık

SDB3.1. Uyum

Değerler

D3. Çalışkanlık

D4. Dostluk

D5. Duyarlılık

D8. Mahremiyet

D9. Merhamet

D12. Sabır

D14. Saygı

D15. Sevgi

D17. Tasarruf

D18. Temizlik

Okuryazarlık Becerileri

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

OB2. Dijital Okuryazarlık

OB4. Görsel Okuryazarlık

OB5. Kültür Okuryazarlığı

Disiplinler Arası İlişkiler
Türkçe, Matematik, Fen Bilimleri, Yabancı Dil, Sosyal Bilgiler, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım, Görsel Sanatlar, Müzik, Beden Eğitimi ve Spor
Beceriler Arası İlişkiler
KB2.2. Gözlemleme KB2.3. Özetleme KB2.4. Çözümleme KB2.5. Sınıflandırma KB2.6. Bilgi Toplama KB2.7. Karşılaştırma KB2.8. Sorgulama KB2.9. Genelleme KB2.10. Çıkarım Yapma KB2.11. Gözleme Dayalı Tahmin Etme KB2.12. Mevcut Bilgiye / Veriye Dayalı Tahmin Etme KB2.13. Yapılandırma KB2.14. Yorumlama KB2.16. Muhakeme (Akıl Yürütme)
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

ABZ.7.1.D. Şehrim temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri dinleyebilme / izleyebilme-anlamlandırabilme

a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek dinleme / izlemeye hazırlık yapar.

b) Temaya ilişkin temel bilgileri, ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak bir araya getirir.

c) Temaya ilişkin temel bilgileri, ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak anlamlandırır.

ç) Temaya ilişkin anlayışını bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.

 

ABZ.7.1.SES. Şehrim temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sesletimi seçebilme - kullanabilme

Temaya uygun sesletimi seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.

 

ABZ.7.1.O. Şehrim temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri okuyabilme- anlamlandırabilme

a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek okumaya hazırlık yapar.

b) Temaya ilişkin temel bilgileri,ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak bir araya getirir.

c) Temaya ilişkin temel bilgileri, ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak anlamlandırır.

ç) Temaya ilişkin anlayışını bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.

 

ABZ.7.1.SÖS. Şehrim temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sözcük seçebilme - kullanabilme

Temaya uygun sözcükleri seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.

 

ABZ.7.1.DBS. Şehrim temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun dil bilgisi seçebilme - kullanabilme

Temaya uygun dil bilgisi yapılarını seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.

 

ABZ.7.1.Y. Şehrim temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle yazabilme- anlatabilme

a) Temaya ilişkin ön bilgilerini ve deneyimlerini harekete geçirerek yazmaya hazırlık yapar.

b) Yazma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını inceleyerek modelden kopyalar.

c) Yazma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını kullanarak yazılı içerik oluşturur.

ç) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yapılandırır ve uygulamaya geçirir.

d) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yeniden yapılandırır ve iletişim kurar.

e) Temaya ilişkin yazma sürecini bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.

 

ABZ.7.1.K. Şehrim temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle konuşabilme- anlatabilme

a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek konuşmaya hazırlık yapar.

b) Konuşma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını gözlemleyerek taklit eder ve tekrarlar.

c) Konuşma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını kullanarak taklit yoluyla sözlü içerik oluşturur.

ç) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yapılandırır ve uygulamaya geçirir.

d) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yeniden yapılandırır ve iletişim kurar.

e) Temaya ilişkin yazma sürecini bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.

 

 

İçerik Çerçevesi

Tema: Сықалақь

Alt Temalar

Ааигәара,

Аҭыԥи ахырхарҭеи раарԥшра,

Ақалақь аҿы иҟоу аҩнеихагылақәа 

İşlevsel Cümle Yapıları:

Шәышиашоу шәца.

Арӷьарахь шәнаҳәы

Армарахь шәнаҳәы

Абиблиотека абаҟоу?

Амҩа ааихышәҵәа.

Абиблиотека ашкол ааигәара игылоуп

Арыӷьарахь ала

Ашкол ахь сызлацои?

Шәышиашоу шәца, амҩа ааихышәҵәа, армарахь шәнаҳәы (Армарахь шәыбжьал)

 

Hedeflenen Kelimeler: Aганаҿы, Авараҿы, Аԥхьа, Aҿаԥхьа,Ашьҭахь, Амҩақәҵара, Абжьараҟны, Ашкол, Арӷьарахь, Ахәшәтәырҭа, Армарахь, Апарк, Аҩада, Абиблиотека, Алада, Ақьафурҭа, Уахь, Акино, Амузеи, Арахь, Агәарбжьара, Ақалақь, Аҳабла, Ақыҭа

 

Hedef Dil Bilgisi Yapıları

Kişi Zamirleri: Cара, бара, Yара, Иара, Лара, Иара, Ҳара, Шәара, Дара

Soru ve Olumsuzluk Biçimleri: ма? Зеи?, и?, -м

İyelik Biçimleri: с- б- у- и- л- а- д- ҳ- шә-

Sesletim

  1. Hedeflenen Sesler: қ, қь, қә 
  2. Hedeflenen İşaretler: Ь, ә 
  3. Farklı Seslerin Sesletimi ve Telaffuzu: қ, қь, қә 
  4. Vurgu ve Tonlama: Basit cümlelerde soru ifadeleri ile olumsuz ifadelerde tonlamayı ayırt edebilmektir. 
  5. Tekrar ve Taklit Yoluyla Otomatikleştirme: Kısa diyalog ve sözlük örneklerinin doğru sesletimle tekrarını ve basit cümleler ile kelimelerin farklı bağlamlarda doğal telaffuzla kullanımını ifade eder. 
  6. Sesletim ve Yazım İlişkisi: Sözcükleri doğru okuyup yazarken ses-harf eşleşmesini fark etmektir.
Anahtar Kavramlar

yer-yön tarifi, yol tarifi, bina isimleri

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Bu temada öğrenme çıktıları; çalışma kâğıtları, kısa yazma ve konuşma uygulamaları, kontrol listeleri, gözlem formları, kelime ilişkilendirme ve kümeleme etkinlikleri, dereceli puanlama anahtarları, yapılandırılmış grid, öğrenci ürün dosyası, performans görevleri, öz / akran / grup değerlendirme formları ile değerlendirilebilir.

1. Performans Görevi: Şehrim 

Öğrencilerden yaşadıkları şehri tasvir eden bir görsel oluşturmaları, görselde şehirdeki binaları resmetmeleri ve farklı bölgelere insanlar yerleştirerek onların yerlerini ifade eden cümleler yazmaları istenebilir. Öğrenciler görevlerini sınıf önünde sunabilirler. Bu esnada öğretmen öğrenciye bir konumdan diğerine nasıl gideceğini sorarak sunumu çeşitlendirebilir. Performans görevi; hedef sözcüklerin doğru ve bağlama uygun kullanımı, temel dil bilgisi yapılarının işlevsel biçimde kullanımı, yazılı ve / veya sözlü anlatımın anlaşılırlığı, iletişim amacına uygun ifade kullanımı ile göreve katılım, çaba ve süreç içindeki ilerleme gibi ölçütleri içeren analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir. Performans görevleri sürecinde öğrencilerin sürece daha aktif katılım göstermelerini desteklemek amacıyla öz değerlendirme veya akran değerlendirme formlarına da yer verilebilir.

2. Performans Görevi:Turist 

Sınıf ortamında farklı alanlara farklı bina, yer isimleri verilebilir. Öğrenciler gruplandırılarak şehre gelen bir turist grubu ve şehirde yaşayan insanları canlandırabilir. Yollarını bulmak isteyen, bir yere ulaşmaya çalışan öğrenci grubu gitmek istediği yeri sorabilir ve cevap alabilir. Performans görevi; hedef sözcüklerin doğru ve bağlama uygun kullanımı, temel dil bilgisi yapılarını işlevsel biçimde kullanımı, yazılı ve / veya sözlü anlatımın anlaşılırlığı, iletişim amacına uygun ifade kullanımı ile göreve katılım, çaba ve süreç içindeki ilerleme gibi ölçütleri içeren analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir. Performans görevleri sürecinde öğrencilerin sürece daha aktif katılım göstermelerini desteklemek amacıyla öz değerlendirme veya akran değerlendirme formlarına da yer verilebilir.

Temel Kabuller

Öğrencilerin günlük yaşamlarında farklı dillerin varlığını fark etmiş oldukları; şehirlerini, yer-yön tarifini ve şehirdeki binaların isimlerini doğru kullanma gibi iletişim durumlarına ilişkin ana dillerinde ön deneyime sahip oldukları kabul edilmektedir.

Öğrencilerin ana dillerinde şehirlerini tanıtma, yer-yön sorma ve tarif etme, şehirdeki bina isimlerini doğru kullanma gibi temel bilgi ifadelerini kullanabildikleri kabul edilmektedir.

Öğrencilerin temel kavramlar hakkında bilgi sahibi olduğu ancak hazır bulunuşluk düzeylerinin farklı olduğu kabul edilir.

Öğrencilerin Latin alfabesine dayalı yazı sistemine ilişkin temel bilgiye sahip oldukları bu nedenle Abazaca öğrenme sürecinde asıl ihtiyaçlarının Latin alfabesinden farklı olan Kiril alfabesine özgü sesleri fark etmek ve bu sesleri doğru biçimde üretmek olduğu kabul edilmektedir.

Öğrencilerin okul ortamında arkadaşlarıyla iletişim kurma, soru sorma, cevap verme ve kısa konuşmalara katılma deneyimine sahip oldukları kabul edilmektedir.

Ön Değerlendirme Süreci

Öğretmen tarafından Şehrim temasının ön değerlendirme sürecinde öğrencilere tema içinde yer alan konularla ilgili önceki becerilerinin hatırlatılması amacıyla çeşitli görseller kullanılarak ”Burası neresi?”, ”Buraya nasıl giderim?”, ”Sen neredesin?” gibi basit sorular sorulabilir. Öğrencilerden bu görsellerle ilgili yorumlar yapması, basit kelimeler söylemesi, sorulara cevap vermesi beklenebilir. ”Burası kütüphanedir.”, ”Düz git, yolu geç, sağa dön.”, ”Ben okuldayım.” gibi ifadelerin hedef dilde söylenmesi beklenebilir. Ön değerlendirme; gözlem, sözlü etkileşimler, görsel destekli çalışmalar ve kısa eşleştirme etkinlikleriyle gerçekleştirilebilir. Öğretmen elde ettiği bulgular doğrultusunda öğrenme- öğretme uygulamalarını şekillendirebilir ve öğrencilerin ihtiyaçlarına uygun öğrenme yaşantıları planlayabilir.

Köprü Kurma

Şehrim temasında öğrencilerin ana dillerinden bildiği ve kullandığı bina isimlerini, Yeryön tariflerini, yol tarifini Abazacada da duyarak yeni kelimeler ile bildikleri kelimeler arasında bir ilişki kurmaları sağlanabilir. Tema içinde ve sonunda bina isimlerini, yer-yön tarifini ve yol tarifini kullanarak cümleler oluşturabilirler ve kendilerini basit bir şekilde ifade edebilirler. Öğrenciler, öğrendiklerini birbirleriyle paylaşabilirler, öğrendiği sözcük ve cümle kalıplarını kullanarak arkadaşlarıyla basit diyaloglar kurup, pratik yapabilirler ve böylece dil becerilerini güçlendirebilirler.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

ABZ.7.1.D.

Şehrim temasına yönelik dinleme / izleme–anlamlandırma süreci, öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla şehri yansıtan görseller üzerinden başlatılır (E1.1, OB4). Görseller incelenerek ”Burası neresi?”, ”O nerede?” gibi sorulara yönelik düşünceler oluşturulur ve öğrencilerin kendi şehir yaşantılarından örnekler vermeleri sağlanır (SDB1.2, SDB2.1, SDB2.3, SDB3.1). Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, görsellerdeki unsurlar ile yaşantılar arasında temel ilişkilerin fark edilmesi ve mevcut içerik hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır (D3.4, D4.2, D14.1,).

Devamında kısa bir ses kaydı, video ya da diyalogdan kesitler sunularak içerikte yer alan kelimeler ve ifadeler hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır (OB2, KB2.10, KB2.11). Görsel ve işitsel ipuçları birlikte değerlendirilerek içerik hakkında çıkarımlar yapılır (E2.3, D12.2, D12.3, D14.1, ). Ardından Şehrim temasına uygun dinleme / izleme metni kesintisiz olarak sunulur. Bu metinde binalar, yer-yön ifadeleri yer alır. Bu aşamada içeriğin genel anlamının kavranması, konusunun algılanması; temel unsurların, yönergelerin ve ayrıntıların tanınması beklenir. Böylece bütüncül içerikteki temel bileşenlerin fark edilmesi sağlanır (E2.2, D3.1, KB2.2, KB2.6).

Dinleme sonrasında içerikte geçen binalar, yer-yön ifadeleri görseller, kartlar ve dijital materyaller aracılığıyla yeniden ele alınır (OB2, KB2.10, KB2.11). Bu unsurlar eşleştirme, işaretleme ve basit sınıflandırma etkinlikleriyle ayırt edilir; benzerlik ve farklılıklar belirlenir. Başlangıçta yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve dinlenen içerikle karşılaştırılır, tahminlerin doğruluğu kontrol edilir ve tahminler gerekçelendirilir (E1.2, KB2.7). İçerikte yer alan unsurların bütün içinde konumlandırılması ve temel sınıflandırmalar yapılması sağlanır (KB2.3, KB2.4, KB2.5, KB2.9). İçerikteki bilgiler tablo veya şemalar üzerinde yapılandırılarak yatay ve dikey ilişkiler görünür hâle getirilir (KB2.13, OB1). Devamında binalar, yer-yön ifadeleri, yol tarifi ve bu unsurlara yönelik yönergeler kategorilere ayrılır; sınıflandırma üzerinden anlamlı bağlantılar kurulur. Dinlenen bilgiler öğrencilerin kendi şehirleriyle ilişkilendirilerek içerik bireysel olarak içselleştirilir (SDB3.1, OB1, E3.2, SDB2.2).

Sürecin sonunda dinleme etkinliğine ilişkin gözlemlenen, anlaşılan ve düşünülen bilgiler bireysel olarak değerlendirilir ve sınıfla paylaşılır (SDB2.1, SDB2.2, SDB2.3, SDB3.1). Gönüllü öğrenciler söz alarak anladıklarını ifade ederken diğer öğrenciler onları dikkatle dinler (D5.1, D9.1, D9.2, D14.1). Ardından ikili çalışmalar ve küçük grup çalışmalarıyla karşılıklı olarak bilgi, düşünce ve deneyimler paylaşılır; şehir tanıtılır ve basit ifadeler kullanılır (E1.4, E2.1, E2.4, KB2.3).

ABZ.7.1.SES.

Şehrim temasına yönelik sesletim seçme–kullanma süreci; sınıfa şehri, yer-yön ifadelerini yansıtan görsellerin getirilmesiyle başlatılır. Görseller incelenirken kısa diyaloglar dinletilir. Dinleme sırasında duyulan sözcüklere dikkat edilmesi ve özellikle tekrar eden seslerin fark edilmesi sağlanır. Dinleme sonrasında duyulan sözcükler sınıfça tekrar edilir ve hangi seslerin duyulduğu belirlenir (E1.5, E3.2, SDB1.2, KB2.2).

Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Sözcükler önce toplu olarak ardından bireysel olarak tekrar edilir; ”hastane”, ”park”, ”okul” gibi sözcükler doğru sesletimle ifade edilir ve işitsel doğruluk pekiştirilir (E1.3, E1.6, E3.2, SDB2.1).

Farklı cümlelerin yer aldığı dinleme etkinliği uygulanır. Aynı sesleri içeren sözcükler farklı cümleler içinde dinlenir (E3.2). Dinleme sonrasında duyulan sözcükler ve tekrar eden sesler belirlenir. Benzer sesler karşılaştırılır ve aralarındaki farklar ortaya konur (E1.2, E3.8, KB2.14, KB2.16).

Sınıf içinde uygulama etkinliği yapılır. Görseller gösterilerek doğru sesletimle adlandırılır. Görülen binalar kendiliğinden seçilerek doğru ve doğal biçimde ifade edilir, yanlış sesletimler fark edilerek doğru biçimi tekrar edilir (SDB2.2, SDB2.3, SDB3.1). Bu süreçte öğrencilerin sesleri gerçek ve tabii bir biçimde kullanması desteklenir (E1.6, D3.4, D4.1, D4.2, KB2.7).

Ses gruplama etkinliği uygulanır. Benzer sesleri içeren sözcükler bir araya getirilir ve farklı sesler ayırt edilerek gruplandırılır. Bu süreçte öğrencilerin ses farkındalıkları güçlendirilir (E3.2, KB2.5, KB2.13).

İkili çalışmalar ve grup çalışmaları yapılır (E1.2, E2.5). Öğrenciler birbirlerine şehirlerini anlatır, binalar doğru sesletimle ifade edilir (E1.6, SDB2.1, SDB3.1). Öğrencilerin hedef sesleri iletişim sırasında kendiliğinden, doğru, gerçek ve tabii bir biçimde kullanmaları sağlanır. Etkinlik sonunda yapılan konuşmalar değerlendirilir ve sesletim doğruluğu üzerine geri bildirim verilir (E2.2, E3.5, E3.8, KB2.14).

ABZ.7.1.O.

Şehrim temasına yönelik okuma–anlamlandırma süreci, öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla şehirdeki binaları ve yönleri ifade eden kelimeleri içeren kısa metinler ve görseller üzerinden başlatılır (E1.1, OB4, OB1) Görseller ve metin parçaları incelenerek ”Bu metin ne hakkında olabilir?”, ”Bu binalar nereler olabilir?” gibi sorulara yönelik tahminlerde bulunulması sağlanır. Önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, kişilerin adlandırılması ve mevcut içerikle önceki bilgiler arasında temel ilişkilerin kurulması desteklenir (E1.5, SDB1.2, D14.1, OB5,). Sunulan yazılı ve görsel ipuçları aracılığıyla içerik ile önceki bilgi ve deneyimler arasında bağ kurulması sağlanır ve metnin konusu hakkında basit tahminlerde bulunulur (E2.3, SDB2.1, OB4, KB2.2). 

Okuma içeriğine ait başlık, görseller ve anahtar ifadeler incelenir (E3.2, E3.8). Bu ipuçlarına dayanarak metnin konusu, metinde yer alabilecek yerler ve konumları hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır (KB2.11). Öğrencilerin görsel ve yazılı ipuçlarından yararlanarak içeriği genel olarak algılamaları desteklenir (SDB2.1, SDB2.3, D4.1, D4.2). Metin sessiz okunur. Okuma sürecinde içeriğin genel anlamının bütüncül olarak kavranması, metinde geçen kişilerin, özelliklerin fark edilmesi beklenir (E3.2, OB1). Ayrıca metin içerisindeki basit ve temel ayrıntıların belirlenmesi sağlanır. Böylece içeriğin konusu genel olarak algılanır ve temel bileşenler tanınır (SDB2.2, D3.1, D3.2, D3.4).

Okuma sonrasında metinde yer alan kişiler ve özellikleri görseller ve bilgi kartlarıyla yeniden ele alınır (OB1, OB4). Bu unsurlar eşleştirme ve işaretleme etkinlikleriyle tanınır ve ayırt edilir; ”Burası neresi?”, ”Sen neredesin?” gibi sorular üzerinden içerik somutlaştırılır (E2.3, SDB2.1, KB2.2). Başlangıçta yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve metinle karşılaştırılarak doğruluğu kontrol edilir, doğru ve yanlış tahminler gerekçeleriyle ifade edilir(E2.2, KB2.11, KB2.12, KB2.14). Metinde yer alan ögeler tablo, şema veya görsel düzenleyiciler aracılığıyla yapılandırılır. Kişiler ve özellikleri belirli bir düzen içine yerleştirilerek bu unsurlar arasındaki bağlantılar açık biçimde ortaya konur (E2.3, KB2.5, KB2.13). Bu unsurlar basit kategoriler altında sınıflandırılır ve benzerlik–farklılıklar üzerinden karşılaştırmalar yapılır. Ayrıca ögeler arasındaki yatay ve dikey ilişkilerin fark edilmesi sağlanır (E3.2, KB2.7). Devamında binalar ve ifadeler arasındaki bağlantılar ele alınır. ”Burası neresi?” vb. sorular üzerinden ilişkiler kurulması sağlanır. Bu süreçte anlamlı bağlantılar kurulması ve metnin derinlemesine incelenmesi desteklenir (KB2.7, SDB2.2). Metinden hareketle basit çıkarımlar yapılır ve elde edilen bilgiler öğrencilerin kendi şehirleriyle ilişkilendirilerek ifade edilir böylece içerik bireysel olarak içselleştirilir (E1.5, E1.6, KB2.11).

Sürecin sonunda okuma ve anlamlandırma sürecine ilişkin gözden geçirilen bilgi, deneyim, düşünce ve duygular bireysel olarak ifade edilir (SDB2.1, SDB2.2, SDB2.3, SDB3.1). Gönüllü öğrenciler söz alarak metinden anladıklarını paylaşırken diğer öğrenciler dikkatle dinler. Ardından ikili çalışmalar ve küçük grup çalışmalarıyla karşılıklı paylaşımlar gerçekleştirilir (E2.3, D4.1, D4.2, D14.1).

ABZ.7.1.SÖS.

Şehrim temasına yönelik sözcük seçme–kullanma süreci; şehirdeki binalar, yer-yön tarifi, yol tarifine ilişkin hedef sözcüklerin yer aldığı görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır (E1.1, OB4). Öğrenciler bu içerikleri dinler ve izler, hedef sözcükleri bütünsel olarak duyar ve görür (SDB1.1).

Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Hedef sözcükler sesli olarak tekrar edilir; ”hastane”, ”park”, ”okul”, ”ev” gibi sözcükler doğru sesletimle söylenir. Bu süreçte sözcüklerin doğal kullanımına aşinalık kazandırılır (E2.5, SDB2.1).

Görseller üzerinden sözcüklerin kullanımı üzerine çalışmalar yapılır. ”Burası neresi?”, ”Şurası neresi?” gibi sorulara hedef sözcüklerle cevap verilmesi sağlanır. Böylece sözcüklerin kullanım bağlamı algılanır (E3.2, SDB2.1).

Sözcüklerin anlamını zihinde yapılandırmaya yönelik eşleştirme ve sınıflandırma etkinlikleri uygulanır (KB2.7). Bina isimleri, yer-yön ifadeleri doğru sözcüklerle eşleştirilir; benzer özelliklerine göre gruplandırılır ve sözcükler arasında kavramsal ilişkiler kurulur (KB2.2, KB2.5, KB2.7, OB1).

Hedef sözcüklerin anlamını pekiştirmek amacıyla tekrar ve kullanım çalışmaları yapılır. Aynı sözcükler farklı örnekler içinde kullanılır; kişiler gösterilerek adlandırılır ve ”okul”, ”kafe” gibi sözcükler çeşitli durumlarda tekrar edilir. Böylece sözcüklerin anlamları bağlam içinde algılanır (E1.6, KB2.11).

Sınıf içinde hareketli etkinlikler uygulanır. Öğrenciler sınıfın çeşitli yerlerine asılmış görselleri bulabilir, bunları adlandırabilir, binaların isimlerini söyleyebilir ve ifade içeren (bu, şu vb.) sözcükleri kullanabilir (OB4). Sözcüklerin gerçek yaşamla ilişkilendirilmesi ve kendiliğinden, doğal ve tabii bir biçimde kullanılması sağlanır (E1.6, SDB2.2).

İkili çalışmalar ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır (E2.5). Öğrenciler birbirlerine sorular sorabilir, kişileri tanımlayabilir ve hedef sözcükleri iletişim kurarken kendiliğinden, gerçek ve doğal biçimde kullanabilir (SDB1.2, SDB1.3, SDB2.1, SDB2.3). Bu süreçte sözcüklerin farklı bağlamlarda etkili biçimde kullanıma sokulması desteklenir (KB2.13).

ABZ.7.1.DBS.

Şehrim temasına yönelik dil bilgisi seçme–kullanma süreci, şehirdeki binaları yansıtan görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır (E1.1, OB4). Öğrenciler görselleri inceler, duydukları ifadeleri takip eder ve sınıfça tekrar eder. ”Burası hastanedir.”, ”Şurası okuldur.” gibi cümleler birlikte söylenerek içerikle ilk aşinalık oluşturulur. Bu süreçte dil yapılarının kuralları açıklanmadan, doğal ve bağlam içinde fark edilmesi sağlanır (E1.5, SDB1.2).

Binaları içeren görseller üzerinden eşleştirme etkinliği yapılır (KB2.2, KB2.7). Öğrenciler dinledikleri cümleleri doğru görsellerle eşleştirebilir, ilgili kişileri işaretleyebilir ve hangi ifadenin hangi görsele ait olduğunu sözlü olarak belirtebilir. Bu etkinlik sayesinde hedef dil parçaları, kurallarını bilmeden fark edilerek ayırt edilir (E3.2, E3.8, OB1).

Kısa canlandırmalar veya video kesitleri izlenir. Öğrenciler izledikleri içerikte hangi binanın neresi olduğunu ifade eden cümleleri ve basit ifadeleri (”Ben hastanenin önündeyim.”, ”Okul parkın karşısında.”) belirler ve bu ifadeler tekrar edilir (SDB2.1, E3.2, OB4).

Aynı yapıya sahip cümleler grup hâlinde tekrar edilir. Öğrenciler sırayla cümleleri sesli olarak söyleyebilir, arkadaşlarının tekrarlarını dinleyebilir ve birlikte tekrar ederek işitsel farkındalık geliştirebilir. Bu süreçte benzer dil yapılarının fark edilmesi sağlanır (E2.5, SDB2.2).

Farklı nesneler ve yönergeler kullanılarak yeni örnekler oluşturulur. ”Orası kütüphanedir.”, ”Ben parktayım.” gibi cümlelerin yanı sıra ”Okul nerededir?” gibi ifadeler de kullanılarak aynı dil yapıları farklı bağlamlarda tekrar edilir. Böylece hedef dil parçaları kuralları düşünülmeden, otomatik biçimde pekiştirilir (E3.7, KB2.11).

Sınıf içinde hareketli bir etkinlik yapılır. Öğrencilere birer bina gösteren görsel verilir ve sınıfta üçer kişilik gruplar olarak bir araya gelmeleri sağlanır. Öğrenciler bu çalışmada ellerindeki görsellere uygun olarak bir yere gitmeyi, oranın neresi olduğu, birinin nerede olduğu gibi sorular sorabilir. ”Burası okul.”, ”Düz git.” gibi ifadeler gerçek ortamla ilişkilendirilerek kısa, doğal ve anlamlı biçimde tekrar edilir (E1.6, SDB2.1).

Konuşma ve hareketin birlikte kullanıldığı oyunlaştırılmış etkinlikler yapılır. Öğrenciler hem cümle kurar hem de aynı anda binaları/konumları gösterir. Bu süreçte hedef dil parçaları eş zamanlı olarak tekrar edilir ve canlandırılır (E2.5, SDB3.1).

İkili çalışmalar ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır (E2.5,E1.4, E1.5, E2.1). Öğrenciler birbirlerine şehirlerini anlatır, karşılıklı sorular sorarak iletişim kurar. Kullanılan ifadeler doğal ve akıcı hâle gelir (E2.2, E2.3, SDB2.1). Bu süreçte öğrenciler öğrendikleri dil yapılarını, kuralları düşünmeden seçerek farklı durumlarda kullanır ve iletişim kurarken tabii biçimde kullanıma sokar (D8.1, D8.3, KB2.13, KB2.14).

ABZ.7.1.Y.

Şehrim temasına yönelik yazma–anlatma süreci, öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla şehirdeki binalar/mekânlar ve bu mekânların tarifine ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatılır (OB4, E1.1). Öğrencilerin bu görselleri incelemeleri, şehirlerine ilişkin bildikleri sözcükleri hatırlamaları, yönergeleri fark etmeleri ve bu bilgileri basit ifadelerle yazılı olarak anlatmaları sağlanır. Ayrıca verilen yazma görevinin ne olduğu, ne yazılacağı ve nasıl yazılacağının genel olarak anlaşılması desteklenir (E1.5, E3.2, SDB1.2, KB2.2).

Devamında şehirdeki binalar, yer-yön tarifleri içeren kısa yazılı model metinler sunulur. Bu metinlerin incelenmesi, yapı ve ifade biçimlerinin fark edilmesi ve model alınarak benzer ifadelerin yeniden yazılması sağlanır. Böylece modelden yararlanarak yazılı üretime geçiş desteklenir (E2.5, E3.2, SDB2.1, OB1).

Ardından model metinler temel alınarak yazılı içerik oluşturulması sağlanır. ”Burası okuldur.”, ”Sağa dön.” gibi ifadelerin yanı sıra ”Kütüphane nerededir?” gibi ifadeler de kullanılarak cümleler yazılır ve bu ifadeler sınıf ortamına uygun biçimde düzenlenir. Böylece yazma içeriğinin oluşturulması ve geliştirilmesi sağlanır (E2.3, KB2.11).

Devamında yazma görevinin yapılandırılması sağlanır (OB1). Şehirdeki binaları, yer-yön tarifini içeren kısa metinler yazılması beklenir. Yazma sürecinde uygun materyallerin seçilmesi (defter, çalışma kâğıdı vb.), uygun sözcüklerin ve dil yapıların kullanılması, noktalama işaretlerine dikkat edilmesi ve basit mesajların açık ve anlaşılır biçimde ifade edilmesi desteklenir. Ayrıca öğrencilerin hazırlıklı yazma durumlarında içeriklerini planlayarak düzenlemeleri ve hazırlıksız yazma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları sağlanır (E3.2, KB2.8).

Bu aşamada yazılan metinlerin geliştirilmesi sağlanır. Yazılar yeniden okunur, benzer ve farklı yönler karşılaştırılır, yerler ve yön tarifleri kategorilere ayrılır ve gerekli düzenlemeler yapılır (KB2.5, KB2.7, KB2.14, SDB1.2).

Ardından yazılı içeriklerin farklı bağlamlarda yeniden düzenlenmesi sağlanır (E2.2, E2.3, E3.8). Yazılan ifadeler değiştirilerek farklı şehirler tanımlanır ve metinler genişletilir. Bu süreçte yazılı bilgilerin yeniden yapılandırılması ve paylaşılması desteklenir. Öğrencilerin yazdıkları metinleri arkadaşlarıyla paylaşmaları ve yazılı iletişim kurmaları sağlanır (KB2.13, SDB2.1).

Devamında küçük grup çalışmaları yapılır (E2.5). Grup içinde yazılan metinler paylaşılır, birlikte gözden geçirilir ve ortak metinler oluşturulur (D4.1, D4.2, D14.1).

Sürecin sonunda yazma süreci ve ürünlerine ilişkin değerlendirme yapılır. Yazılan metinler gözden geçirilerek güçlü yönler ve geliştirilmesi gereken noktalar belirlenir (SDB1.2, SDB3.1). Ardından bu değerlendirmeler sınıf ortamında paylaşılır ve karşılıklı geri bildirimlerde bulunulur (D15.4, D15.5).

ABZ.7.1.K.

Şehrim temasına yönelik konuşma–anlatma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla şehirdeki yapılar, yer-yön tarifine ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatılır (E1.1, OB4). Öğrencilerin şehre ilişkin yaşantılarını hatırlamaları, binaları adlandırmaları, bulundukları yerleri ifade etmeleri ve basit yönergeleri fark etmeleri sağlanır. Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin etkin hâle getirilmesi ve mevcut içerikle ilişkilendirilmesi hedeflenir (E1.5, SDB1.2, KB2.2).

Devamında kişiler, şehre ilişkin ifadeleri içeren kısa konuşma örnekleri (”Burası kütüphane.”, ”Okul sağımda.”) sunulur. Öğrencilerin bu örnekleri dinlemeleri, tekrar etmeleri ve doğru sesletimle taklit etmeleri sağlanır. Böylece model ifadelere aşinalık kazanmaları ve sözlü üretime hazırlık yapılması desteklenir (E2.5, E3.2, SDB2.1).

Ardından öğrencilerin model konuşmaları taklit ederek benzer ifadeler üretmeleri sağlanır. Öğrenciler ”Burası parktır.”, ”Okul parkın karşısındadır.” gibi ifadeleri tekrar ederken bu ifadeleri kendi şehirlerine göre değiştirerek yeniden kurabilirler. Böylece taklit yoluyla yeni içerik oluşturulması ve bu içeriklerin bağlama uygun biçimde düzenlenmesi sağlanır (E2.3, KB2.11, SDB2.1).

Devamında öğrencilerin öğrendikleri dil yapılarını kullanarak yeni ve özgün ifadeler oluşturmaları sağlanır (E1.6). Öğrencilerden şehirlerini tanıtan cümleler kurmaları beklenir. Kurulan ifadelerin açık, anlaşılır ve doğru biçimde iletilmesi teşvik edilir. Bu süreçte uygun sözcüklerin seçilmesi, ifadelerin geliştirilmesi ve farklı örneklerle karşılaştırılması desteklenir (E3.2, KB2.7, KB2.8). Ayrıca öğrencilerin birbirlerine sorular yönelterek ifadelerini genişletmeleri ve sözlü etkileşim içinde kullanmaları sağlanır (E3.8, SDB2.2). Öğrencilerin hazırlıksız konuşma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları ve hazırlıklı konuşma durumlarında belirledikleri içerikleri düzenleyerek doğal ve anlaşılır biçimde sunmaları desteklenir.

Ardından ikili çalışmalar gerçekleştirilir (E2.5). Öğrencilerden biri şehrini tanımlayabilir ve basit cümleler kurabilir; diğeri dinleyebilir, sorular sorabilir ve gerektiğinde karşılaştırmalar yapabilir (SDB2.1, SDB2.2, SDB3.1). Roller değiştirilerek sürecin sürdürülmesi sağlanır. Bu süreçte öğrenilen yapıların farklı bağlamlarda kullanılması, yeniden düzenlenmesi ve sözlü iletişim yoluyla paylaşılması desteklenir (E2.2, E2.3, KB2.13). Bu aşamada öğrencilerin çevre bilincine değinilir; çevreyi korumak, temiz tutmak gibi düşünce paylaşımları yapılır (D17.2, D17.3, D18.2, D18.3)

Devamında küçük grup çalışmaları yapılır. Öğrenciler grup içinde bina isimlerini, yeryön tariflerini birlikte belirler, bu unsurları sınıflandırır ve ortak bir sözlü sunum hazırlar( KB2.5, KB2.13). Böylece sınıflandırma ve yapılandırma becerilerinin geliştirilmesi sağlanır (SDB2.1, SDB2.2, SDB3.1).

Sürecin sonunda öğrencilerin konuşma etkinliklerine ilişkin düşünce, duygu ve deneyimlerini değerlendirmeleri sağlanır. Öğrencilerden hangi ifadeleri doğru kullandıklarını, hangi noktalarda zorlandıklarını ve kendilerini nasıl geliştirebileceklerini ifade etmeleri beklenir. Bu süreçte yapılan çalışmaların yorumlanması ve anlamlandırılması desteklenir (KB2.14, SDB1.2, SDB1.3).

Ardından öğrenciler bu değerlendirmelerini sınıf ortamında paylaşabilir ve arkadaşlarının görüşlerini dinleyebilir (D3.1, D3.2, D3.4). İkili çalışmalar ve grup içi paylaşımlar yoluyla karşılıklı geri bildirim verilmesi ve öğrenmenin pekiştirilmesi sağlanır (D4.1, D4.2, SDB2.1, SDB3.1).

Şehrim Öğrencilerden yaşadıkları şehri tasvir eden bir görsel oluşturmaları, görselde şehirdeki binaları resmetmeleri ve farklı bölgelere insanlar yerleştirerek onların yerlerini ifade eden cümleler yazmaları istenebilir. Öğrenciler görevlerini sınıf önünde sunabilirler. Bu esnada öğretmen öğrenciye bir konumdan diğerine nasıl gideceğini sorarak sunumu çeşitlendirebilir. Bu performans görevi: çalışma kâğıtları, kısa yazma ve konuşma uygulamaları, kontrol listeleri, gözlem formları, kelime ilişkilendirme ve kümeleme etkinlikleri, dereceli puanlama anahtarları, yapılandırılmış grid, öğrenci ürün dosyası, performans görevleri, öz / akran / grup değerlendirme formları ile değerlendirilebilir.

Zenginleştirme

1. Etkinlik: Hadi Anlat 

Öğrencilere verilen bir kroki üzerinden bir konumdan yola çıkarak farklı 5 konuma gitmeleri ve bu yol sürecini aşama aşama yazmaları istenebilir. Hazırlanan çalışmalar sınıf ortamında sunulabilir. Süreç sonunda arkadaşlarının etkinliklerini değerlendirmek amacıyla diğer öğrenciler ellerindeki “iyi” ve “geliştirilebilir” ifadelerini gösteren kartlardan birini kaldırabilirler. Öğretmen tüm sınıfa yapıcı geri bildirim verebilir, öğrenciler de etkinlikle ilgili düşüncelerini paylaşabilirler.

2. Etkinlik: Bana Şehrini Anlat 

Tahtaya üzerinde aynı binaların bulunduğu birkaç farklı kroki yansıtılabilir. Kroki üzerinde farklı konumlarda kişilere başlangıç noktası verilebilir. Bir öğrenci seçtiği bir krokiye uygun olarak bir konum tarif edebilir. Diğer öğrenci ise bunun hangi kroki olduğunu ve kişinin hangi rotada nereye ilerlediğini anlayabilir ve anlatabilir. Süreç sonunda arkadaşlarının etkinliklerini değerlendirmek amacıyla diğer öğrenciler ellerindeki “iyi” ve “geliştirilebilir” ifadelerini gösteren kartlardan birini kaldırabilirler. Öğretmen tüm sınıfa yapıcı geri bildirim verebilir, öğrenciler de etkinlikle ilgili düşüncelerini paylaşabilirler.

Destekleme

1. Etkinlik: Pano Hazırlama 

Öğrencilerden sınıf panosu için çalışma hazırlaması istenebilir. Bu süreçte öğrencilere üzerinde binalara ait görsellerin olduğu çalışma kâğıtları dağıtılabilir. Aynı zamanda binaların başlangıca göre yerlerini tarif eden cümleler çalışma kâğıdının yanında bina ismi verilmeden listelenebilir. Öğrenciler öncelikle görsellerin altına bina adlarını yazabilirler, sonrasında ise liste hâlinde verilen tariflere göre hangi binanın tarif edildiğini bulabilirler ve yazabilirler. Çalışma sonunda görseller renklendirilebilir ve sınıf panosunda sergilenebilir. Süreç sonunda arkadaşlarının etkinliklerini değerlendirmek amacıyla diğer öğrenciler ellerindeki “iyi” ve “geliştirilebilir” ifadelerini gösteren kartlardan birini kaldırabilirler. Öğretmen tüm sınıfa yapıcı geri bildirim verebilir, öğrenciler de etkinlikle ilgili düşüncelerini paylaşabilirler.

2. Etkinlik: Cümle Tamamlama 

Öğrencilere üzerinde cümle oluşturabilecekleri kelimeler bulunan kartlar dağıtılabilir. Bu aşamada grup çalışması daha uygun olabilir. Tahtaya bir kroki yansıtılabilir ve gruplardan ellerindeki kartları kullanarak doğru yön tariflerini oluşturmaları beklenebilir. Süreç sonunda arkadaşlarının etkinliklerini değerlendirmek amacıyla diğer öğrenciler ellerindeki “iyi” ve “geliştirilebilir” ifadelerini gösteren kartlardan birini kaldırabilirler. Öğretmen tüm sınıfa yapıcı geri bildirim verebilir, öğrenciler de etkinlikle ilgili düşüncelerini paylaşabilirler.

Güncelleme tarihi: 24.09.2026