T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI

Yaşayan Dil ve Lehçeler Dersi (Abazaca) 6.Sınıf

4. Tema: Yabani Hayvanlar

Hayvanlar, Yaşam Alanları, Doğa, İşaret Zamirleri

Bu tema, öğrencilerin yabani hayvanlar, yaşam alanları ve doğayla ilgili ifadeleri Abazaca olarak kullanabilme becerilerini geliştirmek amacıyla yapılandırılmıştır. Tema; yabani hayvanlar, yaşam alanları ve doğaya ilişkin iletişim bağlamlarını kapsamaktadır. Öğrenme sürecinde öğrencilerin hedef dilde anlamlı ve iletişim odaklı etkileşimler kurmaları esas alınmaktadır. Temanın temel amacı, öğrencilerin günlük yaşamda temel iletişim becerilerini etkili ve işlevsel biçimde kullanmalarını sağlamaktır.
Ders Saati
18
Alan Becerileri

YDAB1. Dinleme / İzleme-Anlamlandırma

YDAB2. Okuma-Anlamlandırma

YDAB3. Konuşma-Anlatma

YDAB4. Yazma-Anlatma

YDDB1. Dil Bilgisi Seçme-Kullanma

YDDB2. Sözcük Seçme-Kullanma

YDDB3. Sesletim Seçme-Kullanma

Eğilimler

E1.1. Merak

E1.2. Bağımsızlık

E1.3. Azim ve Kararlılık

E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)

E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven)

E1.6. Seçicilik

E2.1. Empati

E2.2. Sorumluluk

E2.3. Girişkenlik 

E2.5. Oyunseverlik

E3.2. Odaklanma

E3.5. Açık Fikirlilik

E3.7. Sistematiklik

E3.8. Soru Sorma

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)

SDB2.1. İletişim

SDB2.2. İş Birliği

SDB2.3. Sosyal Farkındalık

SDB3.1. Uyum

Değerler

D3. Çalışkanlık

D4. Dostluk

D6. Dürüstlük

D9. Merhamet

D14. Saygı

D16. Sorumluluk

D20. Yardımseverlik

Okuryazarlık Becerileri

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

OB2. Dijital Okuryazarlık

OB4. Görsel Okuryazarlık

Disiplinler Arası İlişkiler
Türkçe, Matematik, Fen Bilimleri, Yabancı Dil, Sosyal Bilgiler, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım, Görsel Sanatlar, Müzik, Beden Eğitimi ve Spor
Beceriler Arası İlişkiler
KB2.2. Gözlemleme KB2.3. Özetleme KB2.5. Sınıflandırma KB2.7. Karşılaştırma KB2.8. Sorgulama KB2.9. Genelleme KB2.10. Çıkarım Yapma KB2.11. Gözleme Dayalı Tahmin Etme KB2.12. Mevcut Bilgiye / Veriye Dayalı Tahmin Etme KB2.13. Yapılandırma KB2.14. Yorumlama KB2.15. Yansıtma KB2.16. Muhakeme (Akıl Yürütme) KB2.20. Sentezleme
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

ABZ.6.4.D. ”Yabani Hayvanlar” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri dinleyebilme / izleyebilme-anlamlandırabilme

a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek dinleme / izlemeye hazırlık yapar.

b) Temaya ilişkin temel bilgileri, ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak bir araya getirir.

c) Temaya ilişkin temel bilgileri, ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak anlamlandırır.

ç) Temaya ilişkin anlayışını bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.

 

ABZ.6.4.SES. ”Yabani Hayvanlar” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sesletimi seçebilme - kullanabilme

Temaya uygun sesletimi seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.

 

ABZ.6.4.O. ”Yabani Hayvanlar” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri okuyabilme-anlamlandırabilme

a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek okumaya hazırlık yapar.

b) Temaya ilişkin temel bilgileri, ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak bir araya getirir.

c) Temaya ilişkin temel bilgileri, ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak anlamlandırır.

ç) Temaya ilişkin anlayışını bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.

 

ABZ.6.4.SÖS. ”Yabani Hayvanlar” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sözcük seçebilme - kullanabilme

Temaya uygun sözcükleri seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.

 

ABZ.6.4.DBS. ”Yabani Hayvanlar” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun dil bilgisi seçebilme - kullanabilme

Temaya uygun dil bilgisi yapılarını seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.

 

ABZ.6.4.Y. ”Yabani Hayvanlar” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle yazabilme-anlatabilme

a) Temaya ilişkin ön bilgilerini ve deneyimlerini harekete geçirerek yazmaya hazırlık yapar.

b) Yazma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını inceleyerek modelden kopyalar.

c) Yazma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını kullanarak yazılı içerik oluşturur. 

ç) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yapılandırır ve uygulamaya geçirir.

d) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yeniden yapılandırır ve iletişim kurar.

e) Temaya ilişkin yazma sürecini bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.

 

ABZ.6.4.K. ” Yabani Hayvanlar” temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle konuşabilme-anlatabilme

a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek konuşmaya hazırlık yapar.

b) Konuşma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını gözlemleyerek taklit eder ve tekrarlar.

c) Konuşma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını kullanarak taklit yoluyla sözlü içerik oluşturur.

ç) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yapılandırır ve uygulamaya geçirir.

d) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yeniden yapılandırır ve iletişim kurar.

e) Temaya ilişkin yazma sürecini bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.

İçerik Çerçevesi

Tema: Абнатә ԥстәқәа

Alt Temalar: Аԥсабара, Анхарҭа ҭыԥқәа

İşlevsel Cümle Yapıları

Ари иарбан?

Ари крокодилуп.

Иабанхо аслан?

Аслан асаваннаҿы инхоит.

Ари арбан?

Ари аӡиа Риҵа ауaп.

Hedef Dil Bilgisi Yapıları

Kişi Zamirleri: сара, бара, уара

İşaret Zamirleri: Ари/абри - Уи/убри, Ара/абра - Уа/убра

Soru ve Olumsuzluk Biçimleri: ма? Зеи?, и?, -м

İyelik Biçimleri: с- б- у-

Hedeflenen Kelimeler: Абна, Ацәҳәыра, Аполиард, Асаванна, Аӡиас, Аӡиа, Амшын, Ашьха, Алым, Амшә, Абга, Абгахәыҷы, Амаҭ, Аслан, Амаамын, Акрокодил

Sesletim

  1. Hedeflenen İşaretler: Ь, ә 
  2. Farklı Seslerin Sesletimi ve Telaffuzu: Ӷ- Ӷь - Ӷә - Ҟь - Ҟә 
  3. Vurgu ve Tonlama: Basit cümlelerde soru ifadeleri ile olumsuz ifadelerde tonlamayı ayırt edebilmektir. 
  4. Tekrar ve Taklit Yoluyla Otomatikleştirme: Kısa diyalog ve sözlük örneklerinin doğru sesletimle tekrarını ve basit cümleler ile kelimelerin farklı bağlamlarda doğal telaffuzla kullanımını ifade eder. 
  5. Sesletim ve Yazım İlişkisi: Sözcükleri doğru okuyup yazarken ses-harf eşleşmesini fark etmektir.
Anahtar Kavramlar

hayvanlar, işaret zamirleri, doğa kelimeleri, yaşam alanları

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Bu temada öğrenme çıktıları; çalışma kâğıtları, kısa yazma ve konuşma uygulamaları, kontrol listeleri, gözlem formları, kelime ilişkilendirme ve kümeleme etkinlikleri, dereceli puanlama anahtarları, yapılandırılmış grid, öğrenci ürün dosyası, performans görevleri, öz / akran / grup değerlendirme formları ile değerlendirilebilir.

1.Performans Görevi: Doğa Panosu

Öğrenciler bu temada öğrenmiş oldukları doğa kelimeleri ve yaşam alanlarını pekiştirmek adına birer görsel hazırlayabilirler. Bu görselde öğrenmiş oldukları kelimelere dair çizimleri yapar ve çizimlerin üzerinde o görsele ait kelimeyi yazabilirler. Oluşturulan görseller sınıf panosunda sergilenebilir. Öğrencilerin hem hazırlık süreci hem de panoda görsel hafızayı destekleme süreci kelimeleri pekiştirmelerine destek olabilir. Performans görevi; hedef sözcüklerin doğru ve bağlama uygun kullanımı, temel dil bilgisi yapılarını işlevsel biçimde kullanabilme, yazılı ve / veya sözlü anlatımın anlaşılırlığı, iletişim amacına uygun ifade kullanımı ile göreve katılım, çaba süreç içindeki ilerleme gibi ölçütleri içeren analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir. Performans görevleri sürecinde öğrencilerin sürece daha aktif katılım göstermelerini desteklemek amacıyla öz değerlendirme veya akran değerlendirme formlarına da yer verilebilir.

2.Performans Görevi: Hayalî Ormanım

Öğrencilerden bir orman hayal etmeleri ve bunu bir hikâye olarak tasvir etmeleri istenebilir. Hayallerindeki ormanı, ormanda yaşayan hayvanları, orman içerisinde hayal ettikleri doğal alanları tanıtmaları istenebilir. (Ormanın içinde bir nehir var, nehirden bir ayı su içiyor.) Bu şekilde basit bir anlatımla bir hikâye yazabilirler. Öğrencilerin hazırladıkları çalışmalarda basit ve anlaşılır cümleler kurmaları, işaret zamirini doğru biçimde kullanmaları desteklenebilir.

Çalışmanın sonunda öğrenciler hazırladıkları görsel veya yazılı ürünleri sınıf ortamında sözlü olarak sunabilirler. Bu süreçte öğrencilerin kendilerini açık ve anlaşılır biçimde ifade etmeleri, doğru ve doğal konuşmaları, iletişim kurmaları ve arkadaşlarını dikkatle dinlemeleri beklenebilir.

Performans görevi; hedef sözcüklerin doğru ve bağlama uygun kullanımı, temel dil bilgisi yapılarını işlevsel biçimde kullanabilme, yazılı ve / veya sözlü anlatımın anlaşılırlığı, iletişim amacına uygun ifade kullanımı ile göreve katılım, çaba ve süreç içindeki ilerleme gibi ölçütleri içeren analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu ile değerlendirilebilir. Performans görevleri sürecinde öğrencilerin sürece daha aktif katılım göstermelerini desteklemek amacıyla öz değerlendirme veya akran değerlendirme formlarına da yer verilebilir.

Temel Kabuller

Öğrencilerin günlük yaşamlarında farklı dillerin varlığını fark etmiş oldukları; hayvanlar, yaşam alanları, doğa ve işaret zamirleri ile ilgili ifadeleri kullanarak iletişim kurma durumlarına ilişkin ana dillerinde ön deneyime sahip oldukları kabul edilmektedir.

Öğrencilerin ana dillerinde hayvanları adlandırma, yaşam alanlarını bilme, doğa ile ilgili temel kavramları doğru kullanma ve işaret zamirlerini doğru ifade etme gibi temel bilgi ifadelerini kullanabildikleri kabul edilmektedir.

Öğrencilerin temel kavramlar hakkında bilgi sahibi olduğu ancak hazır bulunuşluk düzeylerinin farklı olduğu kabul edilir.

Öğrencilerin Latin alfabesine dayalı yazı sistemine ilişkin temel bilgiye sahip oldukları bu nedenle Abazaca öğrenme sürecinde asıl ihtiyaçlarının Latin alfabesinden farklı olan Kiril alfabesine özgü sesleri fark etmek ve bu sesleri doğru biçimde üretmek olduğu kabul edilmektedir.

Öğrencilerin okul ortamında arkadaşlarıyla iletişim kurma, soru sorma, cevap verme ve kısa konuşmalara katılma deneyimine sahip oldukları kabul edilmektedir.

Ön Değerlendirme Süreci

Öğretmen tarafından ”Yabani Hayvanlar” temasının ön değerlendirme sürecinde öğrencilere tema içinde yer alan konularla ilgili önceki becerilerinin hatırlatılması amacıyla çeşitli görseller kullanılarak ”Bu nedir?”, ”Şu nedir?”, ”O nedir?” , ”Burası neresi?”, ”Aslan nerede yaşar?” gibi basit sorular sorulabilir. Öğrencilerden bu görsellerle ilgili yorumlar yapması, basit kelimeler söylemesi, sorulara cevap vermesi beklenebilir. ”Bu aslandır.”, ”Şu timsahtır.”, ”O kurttur.”, ”Aslan savanada yaşar.” gibi ifadelerin hedef dilde söylenmesi beklenilebilir. Ön değerlendirme; gözlem, sözlü etkileşimler, görsel destekli çalışmalar ve kısa eşleştirme etkinlikleriyle gerçekleştirilebilir. Öğretmen elde ettiği bulgular doğrultusunda öğrenme-öğretme uygulamalarını şekillendirebilir ve öğrencilerin ihtiyaçlarına uygun öğrenme yaşantıları planlayabilir.

Köprü Kurma

”Yabani Hayvanlar” temasında öğrencilerin ana dillerinden bildiği ve kullandığı hayvan isimlerini, işaret zamirlerini, doğa kavramlarını ve yaşam alanlarını Abazacada da duyarak yeni kelimeler ile bildikleri kelimeler arasında bir ilişki kurmaları sağlanabilir. Tema içinde ve sonunda hayvanları, yaşam alanlarını, doğa kavramlarını ve işaret zamirlerini kullanarak cümleler oluşturabilirler ve kendilerini basit bir şekilde ifade edebilirler. Öğrenciler, öğrendiklerini birbirleriyle paylaşabilirler, öğrendiği sözcük ve cümle kalıplarını kullanarak arkadaşlarıyla basit diyaloglar kurup, pratik yapabilirler ve böylece dil becerilerini güçlendirebilirler.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

ABZ.6.4.D.

”Yabani Hayvanlar” temasına yönelik dinleme / izleme–anlamlandırma süreci, öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla hayvanları, resme göre yakınlık ve uzaklıklarını ve renkleri yansıtan görseller üzerinden başlatılır (E1.1, OB1, OB4). Görseller incelenerek ”Bu ne?”, ”Bu nerede?” gibi sorulara yönelik düşünceler oluşturulur ve öğrencilerin kendi yaşantılarından örnekler vermeleri sağlanır (SDB1.2, SDB2.1, SDB2.3, SDB3.1). Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, görsellerdeki unsurlar ile yaşantılar arasında temel ilişkilerin fark edilmesi ve mevcut içerik hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır (KB2.2, KB2.10, KB2.11).

Devamında kısa bir ses kaydı, video ya da diyalogdan kesitler sunularak içerikte yer alan hayvanlar, zamirler, hayvanların konumları, doğa kelimeleri hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır (E1.6, E2.1, E3.2, E3.5). Görsel ve işitsel ipuçları birlikte değerlendirilerek içerik hakkında çıkarımlar yapılır (SDB2.1, SDB2.2). Ardından ”Yabani Hayvanlar” temasına uygun dinleme / izleme metni kesintisiz olarak sunulur. Bu metinde hayvanlar ve işaret zamirleri yer alır. Bu aşamada içeriğin genel anlamının kavranması, konusunun algılanması, temel unsurların, yönergelerin ve ayrıntıların tanınması beklenir (E2.2, E2.3, E3.2, SDB1.2). Böylece bütüncül içerikteki temel bileşenlerin fark edilmesi sağlanır (KB2.2, KB2.9, KB2.10).

Dinleme sonrasında içerikte geçen hayvanlar, işaret zamirleri ve doğa kelimeleri görseller, kartlar ve dijital materyaller aracılığıyla yeniden ele alınır (OB2, OB4). Bu unsurlar eşleştirme, işaretleme ve basit sınıflandırma etkinlikleriyle ayırt edilir; benzerlik ve farklılıklar belirlenir (KB2.5, KB2.7). Başlangıçta yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve dinlenen içerikle karşılaştırılır tahminlerin doğruluğu kontrol edilir ve gerekçelendirilir (KB2.11, KB2.12, KB2.14). İçerikte yer alan unsurların bütün içinde konumlandırılması ve temel sınıflandırmalar yapılması sağlanır (SDB2.1, E1.6, E3.2). İçerikteki bilgiler tablo veya şemalar üzerinde yapılandırılarak yatay ve dikey ilişkiler görünür hâle getirilir (KB2.13, OB1).

Devamında hayvanlar, yaşam alanları, doğa kelimeleri ve işaret zamirleri kategorilere ayrılır; hayvan-yaşam alanı, hayvan-konum ilişkileri üzerinden anlamlı bağlantılar kurulur (SDB2.1, SDB2.2, SDB3.1). Dinlenen bilgiler öğrencilerin kendi yaşantılarıyla ilişkilendirilerek içerik bireysel olarak içselleştirilir (SDB1.2, SDB1.3, SDB3.1, OB1). Bu süreçte dikkatlerini içerik üzerinde yoğunlaştırmaları, öğrenmeye istekli katılım göstermeleri ve yeni duruma uyum sağlamaları desteklenir (E1.2, E1.4, E3.2, E2.5).

Sürecin sonunda dinleme etkinliğine ilişkin gözlemlenen, anlaşılan ve düşünülen bilgiler bireysel olarak değerlendirilir ve sınıfla paylaşılır (SDB2.1, SDB2.2, SDB2.3, SDB3.1). Gönüllü öğrenciler söz alarak anladıklarını ifade ederken diğer öğrenciler onları dikkatle dinler (D3.1, D4.2, D6.2, D14.1). Ardından ikili çalışmalar ve küçük grup çalışmalarıyla karşılıklı olarak bilgi, düşünce ve deneyimler paylaşılır; hayvanlar tanıtılır ve basit ifadeler kullanılır (KB2.2, KB2.3, KB2.15, KB2.20).

ABZ.6.4.SES.

”Yabani Hayvanlar” temasına yönelik sesletim seçme–kullanma süreci, sınıfa hayvanları, yeryüzü şekillerini, yaşam alanlarını ve işaret zamirlerini yansıtan görsellerin getirilmesiyle başlatılır (E1.1, OB4, OB1). Görseller incelenirken kısa diyaloglar dinletilir. Dinleme sırasında duyulan sözcüklere dikkat edilmesi ve özellikle tekrar eden seslerin fark edilmesi sağlanır. Dinleme sonrasında duyulan sözcükler sınıfça tekrar edilir ve hangi seslerin duyulduğu belirlenir (E1.2, E1.5, E3.2, SDB1.2).

Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Sözcükler önce toplu ardından bireysel olarak tekrar edilir. ”ayı”, ”maymun”, ”fil”, ”onlar” gibi sözcükler doğru sesletimle ifade edilir ve işitsel doğruluk pekiştirilir (E1.3, E1.6, E3.2, SDB2.1).

Farklı cümlelerin yer aldığı dinleme etkinliği uygulanır. Aynı sesleri içeren sözcükler farklı cümleler içinde dinlenir (E1.6, E1.6). Dinleme sonrasında duyulan sözcükler ve tekrar eden sesler belirlenir (E3.2, E3.8, KB2.3). Benzer sesler karşılaştırılır ve aralarındaki farklar ortaya konur (KB2.10, KB2.11, KB2.14, KB2.16).

Sınıf içinde uygulama etkinliği yapılır. Sınıfa getirilen oyuncaklar gösterilerek doğru sesletimle adlandırılır (E1.6). Öğrenciler gördükleri nesneleri kendiliğinden seçerek doğru ve doğal biçimde ifade eder, yanlış sesletimleri fark ederek doğru biçimi tekrar ederler. Bu süreçte öğrencilerin sesleri gerçek ve tabii bir biçimde kullanmaları desteklenir (SDB2.2, SDB2.3, SDB3.1, KB2.7).

Ses gruplama etkinliği uygulanır. Benzer sesleri içeren sözcükler bir araya getirilir ve farklı sesler ayırt edilerek gruplandırılır. Bu süreçte öğrencilerin ses farkındalıkları güçlendirilir (E3.2, KB2.5, KB2.13).

İkili çalışmalar ve grup çalışmaları yapılır (E2.5). Öğrenciler birbirlerine hayvanları ve hayvanlarla ilgili kullanabilecekleri ifadeleri (yaşam alanları, konum vb.) doğru sesletimle ifade eder. Öğrencilerin hedef sesleri iletişim sırasında kendiliğinden, doğru, gerçek ve tabii bir biçimde kullanmaları sağlanır (SDB2.1, SDB3.1). Etkinlik sonunda yapılan konuşmalar değerlendirilir ve sesletim doğruluğu üzerine geri bildirim verilir (E2.2, E3.5, E3.8, KB2.14).

ABZ.6.4.O.

”Yabani Hayvanlar” temasına yönelik okuma–anlamlandırma süreci; öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla hayvanları, bu hayvanlara ait özellikleri, yaşam alanlarını, doğa kelimelerini içeren kısa metinler ve görseller üzerinden başlatılır (E1.1, OB4, OB1). Görseller ve metin parçaları incelenerek ”Bu metin ne hakkında olabilir?”, ”Bu hayvanlar neler olabilir?”, ”Bu hayvanlar nerede bulunur?”, ”Bu nedir?” gibi sorulara yönelik tahminlerde bulunulması sağlanır. Önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, hayvanların adlandırılması ve mevcut içerikle önceki bilgiler arasında temel ilişkilerin kurulması desteklenir. Bu süreçte öğrencilerin merak duygularının desteklenmesi, kendilerini ifade etmeleri ve yönelik farkındalık geliştirmeleri beklenir (E1.5, SDB1.2, D14.1, KB2.2). Sunulan yazılı ve görsel ipuçları aracılığıyla içerik ile önceki bilgi ve deneyimler arasında bağ kurulması sağlanır ve metnin konusu hakkında basit tahminlerde bulunulur (E2.3, SDB2.1, KB2.2).

Okuma içeriğine ait başlık, görseller ve anahtar ifadeler incelenir (OB1, OB4). Bu ipuçlarına dayanarak metnin konusu, metinde yer alabilecek hayvanlar, bu hayvanların yaşam alanları, bulundukları yerler hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır. Öğrencilerin görsel ve yazılı ipuçlarından yararlanarak içeriği genel olarak algılamaları desteklenir (E3.2, E3.8, SDB2.1, SDB2.3). Tahminlerin paylaşılması sürecinde birbirlerini dikkatle dinlemeleri, farklı görüşlere açık olmaları ve iletişim kurmaları beklenir (E3.2, E3.8, SDB2.1, SDB2.3, KB2.11, OB1, D4.1, D4.2). Metin sessiz olarak okunur. Okuma sürecinde içeriğin genel anlamının bütüncül olarak kavranması, metinde geçen hayvanların yaşam alanlarının ve konumlarının fark edilmesi beklenir. Ayrıca metin içerisindeki basit ve temel ayrıntıların belirlenmesi sağlanır. Böylece içeriğin konusu genel olarak algılanır ve temel bileşenler tanınır (E3.2, E2.2, SDB2.2).

Okuma sonrasında metinde yer alan hayvanları, yaşam alanlarını, doğal unsurları görseller ve bilgi kartlarıyla yeniden ele alınır (OB1, OB4). Bu unsurlar eşleştirme ve işaretleme etkinlikleriyle tanınır ve ayırt edilir; ”Hangi hayvan nerede yaşar?”, ”Hangi hayvan nerede?” gibi sorular üzerinden içerik somutlaştırılır (E2.3, SDB2.1, KB2.2). Başlangıçta yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve metinle karşılaştırılarak doğruluğu kontrol edilir; doğru ve yanlış tahminler gerekçeleriyle ifade edilir (SDB1.2, KB2.11, KB2.12, KB2.14) Metinde yer alan ögeler tablo, şema veya görsel düzenleyiciler aracılığıyla yapılandırılır. Hayvanlar, yaşam alanları, işaret zamirleri belirli bir düzen içinde yerleştirilerek bu unsurlar arasındaki bağlantılar açık biçimde ortaya konur (E2.3, KB2.5, KB2.13).Bu unsurlar basit kategoriler altında sınıflandırılır ve benzerlik–farklılıklar üzerinden karşılaştırmalar yapılır. Ayrıca ögeler arasındaki yatay ve dikey ilişkilerin fark edilmesi sağlanır (E3.2, E3.7, KB2.7). Devamında hayvanlar, yaşam alanları ve doğal unsurlar arasındaki bağlantılar ele alınır. ”Hangi hayvan nerede yaşar?”, ”Hangi ifade hangi durumda kullanılır?” gibi sorular üzerinden ilişkiler kurulması sağlanır. Bu süreçte anlamlı bağlantılar kurulması ve metnin derinlemesine incelenmesi desteklenir (KB2.7, SDB2.2, OB4). Metinden hareketle basit çıkarımlar yapılır ve elde edilen bilgiler öğrencilerin kendi sınıf ortamlarıyla ilişkilendirilerek ifade edilir, böylece içerik bireysel olarak içselleştirilir (E1.5, E1.6, KB2.11).

Sürecin sonunda okuma ve anlamlandırma sürecine ilişkin gözden geçirilen bilgi, deneyim, düşünce ve duygular bireysel olarak ifade edilir (SDB2.1, SDB2.2, SDB2.3, SDB3.1). Gönüllü öğrenciler söz alarak metinden anladıklarını paylaşırken diğer öğrenciler dikkatle dinler. Ardından ikili çalışmalar ve küçük grup çalışmalarıyla karşılıklı paylaşımlar gerçekleştirilir; hayvanlar tanımlanır, yaşam alanları, hayvanların bulundukları yerler ve yönergeler ifade edilir (E2.3, E2.5).

ABZ.6.4.SÖS.

”Yabani Hayvanlar” temasına yönelik sözcük seçme–kullanma süreci, hayvanlar, işaret zamirleri, yaşam alanları ve doğa ifadelerine ilişkin hedef sözcüklerin yer aldığı görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır (E1.1, OB4). Öğrenciler bu içerikleri dinler ve izler, hedef sözcükleri bütünsel olarak duyar ve görür.

Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Hedef sözcükler sesli olarak tekrar edilir; ”ayı”, ”aslan”, ”nehir”, ”orman”, ”burada” gibi sözcükler doğru sesletimle söylenir. Bu süreçte sözcüklerin doğal kullanımına aşinalık kazandırılır (E2.5, SDB2.1).

Görseller üzerinden sözcüklerin kullanımı üzerine çalışmalar yapılır. ”Bu nedir?”, ”Hangi hayvan?” gibi sorulara hedef sözcüklerle cevap verilmesi sağlanır. Böylece sözcüklerin kullanım bağlamı algılanır (E3.2, SDB2.1).

Sözcüklerin anlamlarını zihinde yapılandırmaya yönelik eşleştirme ve sınıflandırma etkinlikleri uygulanır. Hayvanlar, işaret zamirleri, yaşam alanları ve doğa kelimelerine ilişkin ifadeler doğru sözcüklerle eşleştirilir; benzer özelliklerine göre gruplandırılır ve sözcükler arasında kavramsal ilişkiler kurulur (KB2.2, KB2.5, KB2.7, OB1).

Hedef sözcüklerin anlamlarını pekiştirmek amacıyla tekrar ve kullanım çalışmaları yapılır. Aynı sözcükler farklı örnekler içinde kullanılır; hayvanlar gösterilerek adlandırılır ve ”aslan”, ”tilki” gibi sözcükler çeşitli durumlarda tekrar edilir. Böylece sözcüklerin anlamları bağlam içinde algılanır (E1.6, KB2.11).

Sınıf içinde hareketli etkinlikler uygulanır. Öğrenciler sınıfta dolaşarak etrafa resimleri asılmış hayvanları adlandırır, yaşam alanlarını söyler ve doğa kelimelerini içeren sözcükleri kullanır (E1.6, OB4). Sözcüklerin gerçek yaşamla ilişkilendirilmesi ve kendiliğinden, doğal ve tabii bir biçimde kullanılması sağlanır (E1.2, E1.3, E2.3, D9.3).

İkili çalışmalar ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır (E2.5). Öğrenciler birbirlerine sorular sorar, hayvanları tanımlar ve hedef sözcükleri iletişim kurarken kendiliğinden, gerçek ve doğal biçimde kullanır (SDB2.1, SDB2.3). Bu süreçte sözcüklerin farklı bağlamlarda etkili biçimde kullanıma sokulması desteklenir (E2.2, E2.3, KB2.13).

Öğrenciler bu temada öğrenmiş oldukları doğa kelimeleri ve yaşam alanlarını pekiştirmek adına birer görsel hazırlayabilirler. Bu görselde öğrenmiş oldukları kelimelere dair çizimleri yapabilirler ve çizimlerin üzerinde o görsele ait kelimeyi yazabilirler. Oluşturulan görseller sınıf panosunda sergilenebilir. Öğrencilerin hem hazırlık süreci hem de panoda görsel hafızayı destekleme süreci kelimeleri pekiştirmelerine destek olabilir. Bu performans görevi; çalışma kâğıtları, kısa yazma ve konuşma uygulamaları, kontrol listeleri, gözlem formları, kelime ilişkilendirme ve kümeleme etkinlikleri, dereceli puanlama anahtarları, yapılandırılmış grid, öğrenci ürün dosyası, performans görevleri, öz / akran / grup değerlendirme formları ile değerlendirilebilir.

ABZ.6.4.DBS.

”Yabani Hayvanlar” temasına yönelik dil bilgisi seçme–kullanma süreci, hayvanları yansıtan görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır (E1.1, OB4, OB1). Öğrenciler görselleri inceler, duydukları ifadeleri takip eder ve sınıfça tekrar eder. ”Bu bir aslan.”, ”Timsah şurada.” gibi cümleler birlikte söylenerek içerikle ilk aşinalık oluşturulur. Bu süreçte dil yapılarının kuralları açıklanmadan, doğal ve bağlam içinde fark edilmesi sağlanır (E1.5, SDB1.2).

Hayvanları içeren görseller üzerinden eşleştirme etkinliği yapılır. Öğrenciler dinledikleri cümleleri doğru görsellerle eşleştirir, ilgili hayvanları işaretler ve hangi ifadenin hangi görsele ait olduğunu sözlü olarak belirtir. Bu etkinlik sayesinde hedef dil parçaları, kurallarını bilmeden fark edilerek ayırt edilir (E3.2, E3.8, KB2.2, KB2.7).

Kısa canlandırmalar veya video kesitleri izlenir. Öğrenciler izledikleri içerikte hangi hayvanın nerede olduğunu, yaşam alanının ne olduğunu ifade eden cümleleri ve basit ifadeleri ( ”Timsah nehirde yaşar.”, ”Aslan şurada.”) belirler ve bu ifadeleri tekrar eder. Sınıf içine getirilen nesnelerle ilişki kurularak anlam güçlendirilir (SDB2.1, E3.2, OB4).

Aynı yapıya sahip cümleler grup hâlinde tekrar edilir. Öğrenciler sırayla cümleleri sesli olarak söyler, arkadaşlarının tekrarlarını dinler ve birlikte tekrar ederek işitsel farkındalık geliştirir. Bu süreçte benzer dil yapılarının fark edilmesi sağlanır (E2.5, SDB2.2).

Farklı hayvanlar ve yönergeler kullanılarak yeni örnekler oluşturulur. ”Timsah nehirde yaşar.” , ”Bu bir ormandır.” gibi cümlelerin yanı sıra ”Şunlar fillerdir.”, ”Bunlar maymundur.” gibi ifadeler de kullanılarak aynı dil yapıları farklı bağlamlarda tekrar edilir. Böylece hedef dil parçaları kuralları düşünülmeden, otomatik biçimde pekiştirilir (E3.7, KB2.11).

Sınıf içinde hareketli bir etkinlik yapılır. Öğrenciler dolaşarak gördükleri hayvanları gösterir ve yaşam alanlarını ifade eden cümleler kurar. ”Maymun ormanda yaşar.”, ”Bunlar kurt.” gibi ifadeler gerçek ortamla ilişkilendirilerek kısa, doğal ve anlamlı biçimde tekrar edilir (E1.6, SDB2.1).

Konuşma ve hareketin birlikte kullanıldığı oyunlaştırılmış etkinlikler yapılır. Öğrenciler hem cümle kurar hem de aynı anda görselleri gösterir. Bu süreçte hedef dil parçaları eş zamanlı olarak tekrar edilir ve canlandırılır (E2.5, SDB3.1).

İkili çalışmalar ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır (E2.5, E2.2, E2.3). Öğrenciler birbirlerine hayvanları anlatır, yaşam alanlarını, yerlerini ifade eder ve karşılıklı sorular sorarak iletişim kurar. Kullanılan ifadeler doğal ve akıcı hâle gelir. Bu süreçte öğrenciler öğrendikleri dil yapılarını, kuralları düşünmeden seçerek farklı durumlarda kullanır ve iletişim kurarken tabii biçimde kullanıma sokar (SDB2.1, D20.3, KB2.13, KB2.14).

ABZ.6.4.Y.

”Yabani Hayvanlar” temasına yönelik yazma–anlatma süreci, öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla hayvanları, işaret zamirleri, yaşam alanlarını ve doğa kelimelerinin ifadelerine ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatılır (OB4, E1.1). Öğrencilerin bu görselleri incelemeleri, hayvanlara ilişkin bildikleri sözcükleri hatırlamaları, hayvanları, işaret zamirlerini ve yönergeleri fark etmeleri ve bu bilgileri basit ifadelerle yazılı olarak ifade etmeleri sağlanır. Ayrıca verilen yazma görevinin ne olduğu, ne yazılacağı ve nasıl yazılacağının genel olarak anlaşılması desteklenir (E1.5, E3.2, SDB1.2, KB2.2).

Devamında hayvanlar, yaşam alanları, işaret zamirleri ve doğa ifadeleri içeren kısa yazılı model metinler sunulur. Bu metinlerin incelenmesi, yapı ve ifade biçimlerinin fark edilmesi ve model alınarak benzer ifadelerin yeniden yazılması sağlanır. Böylece modelden yararlanarak yazılı üretime geçiş desteklenir (E2.5, E3.2, SDB2.1, OB1).

Ardından model metinler temel alınarak yazılı içerik oluşturulması sağlanır. ”Aslan buradadır.”, ”Kurt ormanda yaşar.” gibi ifadelerin yanı sıra ”Şu bir ormandır.”, ” Tilki şuradadır.” gibi ifadeler de kullanılarak cümleler yazılır ve bu ifadeler uygun biçimde düzenlenir. Böylece yazma içeriğinin oluşturulması ve geliştirilmesi sağlanır (E2.3, KB2.11).

Devamında yazma görevinin yapılandırılması sağlanır. Hayvanları, işaret zamirlerini, yaşam alanlarını ve ifadeleri içeren kısa metinler yazılması beklenir. Yazma sürecinde uygun materyallerin seçilmesi (defter, çalışma kâğıdı vb.), uygun sözcüklerin ve dil yapıların kullanılması, noktalama işaretlerine dikkat edilmesi ve basit mesajların açık ve anlaşılır biçimde ifade edilmesi desteklenir. Ayrıca öğrencilerin hazırlıklı yazma durumlarında içeriklerini planlayarak düzenlemeleri ve hazırlıksız yazma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları sağlanır (E3.2, KB2.8, OB1).

Bu aşamada yazılan metinlerin geliştirilmesi sağlanır. Yazılar yeniden okunur, benzer ve farklı yönler karşılaştırılır, hayvanlar, yaşam alanları ve doğa kelimeleri kategorilere ayrılır ve gerekli düzenlemeler yapılır (KB2.5, KB2.7, KB2.14, SDB1.2).

Ardından yazılı içeriklerin farklı bağlamlarda yeniden düzenlenmesi sağlanır. Yazılan ifadeler değiştirilerek metinler genişletilir. Bu süreçte yazılı bilgilerin yeniden yapılandırılması ve paylaşılması desteklenir (KB2.13, SDB2.1, SDB2.2). Öğrencilerin yazdıkları metinleri arkadaşlarıyla paylaşmaları ve yazılı iletişim kurmaları sağlanır (E2.2, E2.3, E3.5, E3.8).

Devamında küçük grup çalışmaları yapılır (E2.5). Grup içinde yazılan metinler paylaşılır, birlikte gözden geçirilir ve ortak metinler oluşturulur (E1.4, E1.5). Bu süreçte iş birliği yapılması ve olumlu iletişim kurulması teşvik edilir (SDB2.2, SDB2.3, SDB3.1).

Sürecin sonunda yazma süreci ve ürünlerine ilişkin değerlendirme yapılır. Yazılan metinler gözden geçirilerek güçlü yönler ve geliştirilmesi gereken noktalar belirlenir. Ardından bu değerlendirmeler sınıf ortamında paylaşılır ve karşılıklı geri bildirimlerde bulunulur. Bu süreçte öğrencilerin sorumluluk almaları, duyarlı davranmaları ve öğrenme sürecine aktif katılım göstermeleri desteklenir (E1.3, E1.6, E3.5).

ABZ.6.4.K.

”Yabani Hayvanlar” temasına yönelik konuşma–anlatma süreci, öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla hayvanlar, işaret zamirleri, yaşam alanları ve doğaya ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatılır. Öğrencilerin hayvanlara ilişkin yaşantılarını hatırlamaları, hayvanları adlandırmaları, bulundukları yerleri ifade etmeleri ve basit yönergeleri fark etmeleri sağlanır. Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin etkin hâle getirilmesi ve mevcut içerikle ilişkilendirilmesi hedeflenir (E1.5, SDB1.2, KB2.2).

Devamında hayvanlar, işaret zamirleri, yaşam alanları ve doğa ifadeleri içeren kısa konuşma örnekleri (”Bu bir ormandır.”, ”Şu bir aslandır.”) sunulur. Öğrencilerin bu örnekleri dinlemeleri, tekrar etmeleri ve doğru sesletimle taklit etmeleri sağlanır. Böylece model ifadelere aşinalık kazanmaları ve sözlü üretime hazırlık yapılması desteklenir (E2.5, E3.2, SDB2.1).

Ardından öğrencilerin model konuşmaları taklit ederek benzer ifadeler üretmeleri sağlanır. Öğrenciler ”Aslan şurada.”, ”Timsah nehirde yaşar.” gibi ifadeleri tekrar ederken ”Bu bir tilkidir.”, ”Şu bir ayıdır.” gibi yönergeleri de kullanır ve bu ifadeleri kendi yaşantılarına göre değiştirerek yeniden kurar. Böylece taklit yoluyla yeni içerik oluşturulması ve bu içeriklerin bağlama uygun biçimde düzenlenmesi sağlanır (E2.3, KB2.11, SDB2.1).

Devamında öğrencilerin öğrendikleri dil yapılarını kullanarak yeni ve özgün ifadeler oluşturmaları sağlanır (E1.6). Öğrencilerden hayvanların yaşam alanlarını, bulundukları yerleri ve hayvanlara yönelik beğenilerini ifade eden cümleler kurmaları beklenir. Kurulan ifadelerin açık, anlaşılır ve doğru biçimde iletilmesi teşvik edilir. Bu süreçte uygun sözcüklerin seçilmesi, ifadelerin geliştirilmesi ve farklı örneklerle karşılaştırılması desteklenir (E3.2, KB2.7, KB2.8, OB1). Ayrıca öğrencilerin birbirlerine sorular yönelterek ifadelerini genişletmeleri ve sözlü etkileşim içinde kullanmaları sağlanır (E3.8, SDB2.2). Öğrencilerin hazırlıksız konuşma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları ve hazırlıklı konuşma durumlarında belirledikleri içerikleri düzenleyerek doğal ve anlaşılır biçimde sunmaları desteklenir.

Ardından ikili çalışmalar gerçekleştirilir (E2.5). Öğrencilerden biri çiftlik ortamını tanımlar ve basit cümleler kurar, diğeri dinler, sorular sorar ve gerektiğinde karşılaştırmalar yapar. Roller değiştirilerek sürecin sürdürülmesi sağlanır (SDB2.1, SDB2.2, SDB3.1). Bu süreçte öğrenilen yapıların farklı bağlamlarda kullanılması, yeniden düzenlenmesi ve sözlü iletişim yoluyla paylaşılması desteklenir (E2.2, E2.3, KB2.13).

Devamında küçük grup çalışmaları yapılır (D4.1, D4.2, D6.2, D14.1). Öğrenciler grup içinde hayvanları, yaşam alanlarını, yerlerini ve ifadeleri birlikte belirler, bu unsurları sınıflandırır ve ortak bir sözlü sunum hazırlar (SDB2.2, SDB3.1, D16.1, D16.3). Böylece sınıflandırma ve yapılandırma becerilerinin geliştirilmesi sağlanır (KB2.5, KB2.13).

Sürecin sonunda öğrencilerin konuşma etkinliklerine ilişkin düşünce, duygu ve deneyimlerini değerlendirmeleri sağlanır (SDB1.2, SDB1.3). Öğrencilerden hangi ifadeleri doğru kullandıklarını, hangi noktalarda zorlandıklarını ve kendilerini nasıl geliştirebileceklerini ifade etmeleri beklenir. Bu süreçte yapılan çalışmaların yorumlanması ve anlamlandırılması desteklenir (KB2.14).

Ardından öğrenciler bu değerlendirmelerini sınıf ortamında paylaşır ve arkadaşlarının görüşlerini dinler (D4.1, D4.2). İkili çalışmalar ve grup içi paylaşımlar yoluyla karşılıklı geri bildirim verilmesi ve öğrenmenin pekiştirilmesi sağlanır. Bu süreçte öğrencilerin sorumluluk almaları, duyarlı davranmaları ve iletişim kurmaları desteklenir (SDB2.1, SDB3.1).

Zenginleştirme

1. Etkinlik: Cümleden Resme 

Öğrenciler 2’li çalışma yaparlar. Her grup için bir öğrenci anlatıcı bir öğrenci çizer olur. Bir öğrenciden 5 cümle kurması istenir. Cümleler derste öğrenilen cümle kalıplarıyla aynı olacaktır. Öğrenci, ”Bu bir aslan.”, ”Timsah nehirde yaşar.” gibi cümleler kuracak, arkadaşı ise bu cümleleri doğru şekilde resmedecek ve cümleleri yanlarına yazacaktır. Süreç sonunda cümlelerin doğruluğu, resimle uygunluğu ve duyulan cümle ile yazılan cümlenin aynı olup olmadığı kontrol edilecektir. Süreç sonunda arkadaşlarının etkinliklerini değerlendirmek amacıyla diğer öğrenciler ellerindeki “iyi” ve “geliştirilebilir” ifadelerini gösteren kartlardan birini kaldırabilirler. Öğretmen tüm sınıfa yapıcı geri bildirim verebilir, öğrenciler de etkinlikle ilgili düşüncelerini paylaşabilirler.

2. Etkinlik: Hadi Anlat 

Bir öğrenci seçilir ve tahtanın önüne gelmesi istenir. Daha sonra öğrenciden üstünde hayvanların yazılı olduğu kartlardan rasgele bir tane seçmesi istenir. Seçtiği hayvanın yaşam alanı, rengi vb. özellikleri hakkında 1 dakikalık bir konuşma yapması istenir. Burada hazırlıksız bir konuşma için öğrencinin öğrendiği tüm bilgileri, bir düzen içinde, anlamlı ve doğal olarak kullanması beklenmektedir. Süreç sonunda arkadaşlarının etkinliklerini değerlendirmek amacıyla diğer öğrenciler ellerindeki “iyi” ve “geliştirilebilir” ifadelerini gösteren kartlardan birini kaldırabilirler. Öğretmen tüm sınıfa yapıcı geri bildirim verebilir, öğrenciler de etkinlikle ilgili düşüncelerini paylaşabilirler.

Destekleme

1.Etkinlik: Pano Hazırlama

Öğrenciler hayallerindeki bir doğayı resmeder. Resimde bir noktaya kendilerini de yerleştirir ve sonrasında bulundukları konumdan hayvanların yerlerini, ne olduklarını, yaşam alanlarını basit şekilde ifade edecek şekilde cümleler yazar. En az 5 hayvan hakkında yazmaları beklenir. Süreç sonunda arkadaşlarının etkinliklerini değerlendirmek amacıyla diğer öğrenciler ellerindeki “iyi” ve “geliştirilebilir” ifadelerini gösteren kartlardan birini kaldırabilirler. Öğretmen tüm sınıfa yapıcı geri bildirim verebilir, öğrenciler de etkinlikle ilgili düşüncelerini paylaşabilirler.

2.Etkinlik: Nerede?

Hayvanların bir nesneye göre konumunu açıkça belli edecek şekilde resmedildiği çalışma kâğıdı hazırlanır. Hayvanların yerlerini gösteren cümleler işaret zamiri kullanılmadan yazılır. Bırakılan boşluğa öğrencinin resme göre doğru ifadeyi yazması beklenir. Süreç sonunda arkadaşlarının etkinliklerini değerlendirmek amacıyla diğer öğrenciler ellerindeki “iyi” ve “geliştirilebilir” ifadelerini gösteren kartlardan birini kaldırabilirler. Öğretmen tüm sınıfa yapıcı geri bildirim verebilir, öğrenciler de etkinlikle ilgili düşüncelerini paylaşabilirler.

Güncelleme tarihi: 24.09.2026