T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI

Yaşayan Dil ve Lehçeler Dersi (Abazaca) 6.Sınıf

2. Tema: Sayalım

Sayma Sayıları (1-100), Saatler, Sınıf Eşyaları

Bu tema, öğrencilerin sayıları, saatleri ve sınıf eşyalarını Abazaca olarak kullanabilme becerilerini geliştirmek amacıyla yapılandırılmıştır. Tema; sayılar, saatler ve sınıf eşyalarına ilişkin iletişim bağlamlarını kapsamaktadır. Öğrenme sürecinde öğrencilerin hedef dilde anlamlı ve iletişim odaklı etkileşimler kurmaları esas alınmaktadır. Temanın temel amacı, öğrencilerin günlük yaşamda temel iletişim becerilerini etkili ve işlevsel biçimde kullanmalarını sağlamaktır.
Ders Saati
16
Alan Becerileri

YDAB1. Dinleme / İzleme-Anlamlandırma

YDAB2. Okuma-Anlamlandırma

YDAB3. Konuşma-Anlatma

YDAB4. Yazma-Anlatma

YDDB1. Dil Bilgisi Seçme-Kullanma

YDDB2. Sözcük Seçme-Kullanma

YDDB3. Sesletim Seçme-Kullanma

Eğilimler

E1.1. Merak

E1.2. Bağımsızlık

E1.3. Azim ve Kararlılık

E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik)

E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven)

E1.6. Seçicilik

E2.1. Empati

E2.2. Sorumluluk

E2.3. Girişkenlik

E2.5. Oyunseverlik

E3.1. Muhakeme

E3.2. Odaklanma

E3.5. Açık Fikirlilik

E3.7. Sistematiklik

E3.8. Soru Sorma

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme)

SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma)

SDB2.1. İletişim

SDB2.2. İş Birliği

SDB2.3. Sosyal Farkındalık

SDB3.1. Uyum

Değerler

D3. Çalışkanlık

D4. Dostluk

D5. Duyarlılık

D6. Dürüstlük

D14. Saygı

D15. Sevgi

D16. Sorumluluk

D17. Tasarruf

Okuryazarlık Becerileri

OB1. Bilgi Okuryazarlığı

OB2. Dijital Okuryazarlık

OB4. Görsel Okuryazarlık

OB5. Kültür Okuryazarlığı

Disiplinler Arası İlişkiler
Türkçe, Matematik, Fen Bilimleri, Yabancı Dil, Sosyal Bilgiler, Bilişim Teknolojileri ve Yazılım, Görsel Sanatlar, Müzik, Beden Eğitimi ve Spor
Beceriler Arası İlişkiler
KB2.2. Gözlemleme KB2.3. Özetleme KB2.4. Çözümleme KB2.5. Sınıflandırma KB2.6. Bilgi Toplama KB2.7. Karşılaştırma KB2.8. Sorgulama KB2.9. Genelleme KB2.10. Çıkarım Yapma KB2.11. Gözleme Dayalı Tahmin Etme KB2.12. Mevcut Bilgiye / Veriye Dayalı Tahmin Etme KB2.13. Yapılandırma KB2.14. Yorumlama KB2.16. Muhakeme (Akıl Yürütme)
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

ABZ.6.2.D.Sayalım temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri dinleyebilme / izleyebilme-anlamlandırabilme

a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek dinleme / izlemeye hazırlık yapar.

b) Temaya ilişkin temel bilgileri, ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak bir araya getirir.

c) Temaya ilişkin temel bilgileri, ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak anlamlandırır.

ç) Temaya ilişkin anlayışını bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.

 

ABZ.6.2.SES. Sayalım temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sesletimi seçebilme - kullanabilme

Temaya uygun sesletimi seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.

 

ABZ.6.2.O. Sayalım temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadeleri okuyabilme- anlamlandırabilme

a) Temaya ilişkin ön bilgi ve deneyimlerini harekete geçirerek okumaya hazırlık yapar.

b) Temaya ilişkin temel bilgileri, ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak bir araya getirir.

c) Temaya ilişkin temel bilgileri, ipucunu ve ayrıntıları dikkate alarak anlamlandırır.

ç) Temaya ilişkin anlayışını bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.

 

ABZ.6.2.SÖS. Sayalım temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun sözcük seçebilme - kullanabilme

Temaya uygun sözcükleri seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır..

 

ABZ.6.2.DBS. Sayalım temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere uygun dil bilgisi seçebilme - kullanabilme

Temaya uygun dil bilgisi yapılarını seçerek doğal, otantik ve otomatik bir şekilde kullanır.

 

ABZ.6.2.Y. Sayalım temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelerle yazabilme- anlatabilme

a) Temaya ilişkin ön bilgilerini ve deneyimlerini harekete geçirerek yazmaya hazırlık yapar.

b) Yazma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını inceleyerek modelden kopyalar.

c) Yazma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını kullanarak yazılı içerik oluşturur.

ç) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yapılandırır ve uygulamaya geçirir.

d) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yeniden yapılandırır ve iletişim kurar.

e) Temaya ilişkin yazma sürecini bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.

 

ABZ.6.2.K. Sayalım temasındaki sosyal etkileşim durumlarında temel ifadelere konuşabilme- anlatabilme

a) Temaya ilişkin ön bilgilerini ve deneyimlerini harekete geçirerek konuşmaya hazırlık yapar.

a) Konuşma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını gözlemleyerek taklit eder ve tekrarlar.

b) Konuşma modelindeki temaya ilişkin sözcükleri, ifadeleri ve dil yapılarını kullanarak taklit yoluyla sözlü içerik oluşturur.

ç) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yapılandırır ve uygulamaya geçirir.

c) Temaya ilişkin yazma sürecini dikkate alarak yazma içeriğini yeniden yapılandırır ve iletişim kurar.

d) Temaya ilişkin yazma sürecini bireysel ve etkileşimli şekilde yansıtır.

İçerik Çerçevesi

Tema: Aхыԥхьаӡарақәа

Alt Temalar: Ахыԥхьаӡара ԥхьаӡара хьыӡқәа, Асааҭқәа, Акласc Аматәарқәа

İşlevsel Cümle Yapıları

Ари шаҟа?

Шаҟа карандашь ыҟоузеи?

Хә-карандашьк смоуп.

Асааҭ шаҟа ыҟоузеи? 

Асааҭ хԥа ыҟоуп.

Hedeflenen Kelimeler: Kарандашь, Aныга, Атетрад, Aшәҟәы, Aмаркатыл, Aшәыра, Aӷәы

Hedef Dil Bilgisi Yapıları

Kişi Zamirleri: Cара, бара, Yара, Иара, Лара, Иара, Ҳара, Шәара, Дара

Soru ve Olumsuzluk Biçimleri: шаҟа ма? Зеи?, и?, -м

İyelik Biçimleri: с- б- у- и- л- а- д- ҳ- шә-

Sesletim

  1. Hedeflenen İşaretler: Ь, ә 
  2. Farklı Seslerin Sesletimi ve Telaffuzu: ӡ, З, ҟ, к, Ш 
  3. Vurgu ve Tonlama: Basit cümlelerde soru ifadeleri ile olumsuz ifadelerde tonlamayı ayırt edebilmektir. 
  4. Tekrar ve Taklit Yoluyla Otomatikleştirme: Kısa diyalog ve sözlük örneklerinin doğru sesletimle tekrarını ve basit cümleler ile kelimelerin farklı bağlamlarda doğal telaffuzla kullanımını ifade eder. 
  5. Sesletim ve Yazım İlişkisi: Sözcükleri doğru okuyup yazarken ses-harf eşleşmesini fark etmektir.

 

Anahtar Kavramlar

sayma sayıları, saat ifadeleri, sınıf eşyaları

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Bu temada öğrenme çıktıları; çalışma kâğıtları, kısa yazma ve konuşma uygulamaları, kontrol listeleri, gözlem formları, kelime ilişkilendirme ve kümeleme etkinlikleri, dereceli puanlama anahtarları, yapılandırılmış grid, öğrenci ürün dosyası, performans görevleri, öz / akran / grup değerlendirme formları ile değerlendirilebilir.

Performans Görevi 1: Sınıfım

Öğrencilerden sınıflarını maket ya da kuş bakışı çizim olarak oluşturmaları ve sınıflarındaki her nesneyi gerçek ortamdaki gibi konumlandırmaları beklenir. Maket / görsel üzerinde her nesneye bir sayı verilir ve bir kâğıda bu numaraların yanlarına açıklama yazılır (”1. 15 tane sıra”, ”2. 50 tane kitap” gibi). Sunumlar sınıf içerisinde sözel olarak da yapılır. Performans görevi; doğruluk, göreve katılım, çaba, süreç içindeki ilerleme ve düzen ölçütlerine göre değerlendirilir. Değerlendirme aracı olarak analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu kullanılabilir. Performans görevleri incelendikten sonra öğrencilere geri bildirim verilir ve öğrencilerden duygu ve düşüncelerini paylaşmaları istenir.

Performans Görevi 2: Saat Kaç?

Öğrencilerin bir saat maketi hazırlamaları istenir. Maket üzerinde çeyrek, buçuk, tam gibi ifadeleri yazmaları ve saatler için farklı en az 10 örnek vermeleri istenir. Bu ödev hem görsel olarak panoya asılır ve sürekli tekrar için kullanılır hem de sınıfta saat söylenerek sözel-görsel oyunlar oynanabilir. Performans görevi; doğruluk, göreve katılım, çaba, süreç içindeki ilerleme ve düzen ölçütlerine göre değerlendirilir. Değerlendirme aracı olarak analitik / bütüncül dereceli puanlama anahtarı veya gözlem formu kullanılabilir. Performans görevleri incelendikten sonra öğrencilere geri bildirim verilir ve öğrencilerden duygu ve düşüncelerini paylaşmaları istenir.

Temel Kabuller

Öğrencilerin günlük yaşamlarında farklı dillerin varlığını fark etmiş oldukları; sayılar, saatler ve sınıf eşyalarına ilişkin ana dillerinde ön bilgiye sahip oldukları kabul edilmektedir.

Öğrencilerin ana dillerinde nesnelerin sayısını söyleme, saati söyleme, sınıf eşyalarının adını söyleme gibi temel ifadeleri kullanabildikleri kabul edilmektedir.

Öğrencilerin temel sayı kavramlarına sahip oldukları ve 1’den 100’e kadar olan sayıların anlam alanını kavrayabilecek hazır bulunuşluk düzeyinde oldukları kabul edilmektedir.

Öğrencilerin Latin alfabesine dayalı yazı sistemine ilişkin temel bilgiye sahip oldukları bu nedenle Abazaca öğrenme sürecinde asıl ihtiyaçlarının Latin alfabesinden farklı olan Kiril alfabesine özgü sesleri fark etmek ve bu sesleri doğru biçimde üretmek olduğu kabul edilmektedir.

Öğrencilerin okul ortamında arkadaşlarıyla iletişim kurma, soru sorma, cevap verme ve kısa konuşmalara katılma deneyimine sahip oldukları kabul edilmektedir.

Ön Değerlendirme Süreci

Öğrenme-öğretme uygulamalarının başında öğrencilerin sayılar, saatler ve sınıf eşyalarına yönelik kavramları tanıma, bu kavramları kullanma konularındaki hazır bulunuşluk düzeylerini belirlemek amacıyla öğrencilere çeşitli görseller gösterilerek ”Bu kaç?”, ”Saat kaç?”, ”Bu nedir?” gibi sorular yöneltilir ve öğrencilerin sözlü cevap vermeleri beklenir. Bu süreçte öğrencilerin ana dillerinde sahip oldukları iletişim deneyimleri dikkate alınarak, hedef dilde basit ifadeleri anlama ve kullanma becerileri gözlemlenir. Ön değerlendirme süreci; gözlem, sözlü etkileşimler ve kısa uygulamalar yoluyla gerçekleştirilir. Elde edilen veriler doğrultusunda öğrenme-öğretme uygulamaları planlanır ve öğrencilerin ihtiyaçlarına uygun öğrenme yaşantıları oluşturulur.

Köprü Kurma

Sayalım” temasında öğrencilerin ana dillerinden bildiği ve kullandığı sayma sayılarını, saatleri ve sınıf eşyalarını Abazacada da duyarak yeni kelimeler ile bildikleri kelimeler arasında bir ilişki kurmaları sağlanır. Öğrenciler tema içinde ve sonunda sayma sayılarını, saatleri ve sınıf eşyalarını kullanarak cümleler oluşturabilir ve kendilerini basit bir şekilde ifade edebilir. Öğrenciler, öğrendiklerini birbirleriyle paylaşabilir, öğrendiği sözcük ve cümle kalıplarını kullanarak arkadaşlarıyla basit diyaloglar kurup, pratik yapabilir ve böylece dil becerilerini güçlendirebilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

ABZ.6.2.D.

Sayalım temasına yönelik Dinleme / İzleme-Anlamlandırma süreci, öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerinin harekete geçirilmesi amacıyla sayılar, saatler ve sınıf eşyalarına yönelik görseller üzerinden başlatılır (OB2). Görseller incelenerek ”Bu kaç?”, ”Bu nedir?” gibi sorulara yönelik düşünceler oluşturulur ve öğrencilerin kendi yaşantılarından örnekler vermeleri sağlanır (SDB2.1, E3.1, E3.2). Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, görsellerdeki unsurlar ile yaşantılar arasında temel ilişkilerin fark edilmesi ve mevcut içerik hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır (KB2.10, KB2.11, KB2.12).

Devamında kısa bir ses kaydı, video ya da diyalogdan kesitler sunularak içerikte yer alan kelimeler ve ifadeler hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır (KB2.2, KB2.6, KB2.10, KB2.11) . Görsel ve işitsel ipuçları birlikte değerlendirilerek içerik hakkında çıkarımlar yapılır (E2.3, E3.2, SDB2.1, D4.1, D14.1). Ardından Sayalım temasına uygun dinleme / izleme metni kesintisiz olarak sunulur. Bu metinde sayılar, saatler ve sınıf eşyaları yer alır. Bu aşamada içeriğin genel anlamının kavranması, konusunun algılanması, temel unsurların, yönergelerin ve ayrıntıların tanınması beklenir (E1.3, E2.2, E3.2, D3.1) . Böylece bütüncül içerikteki temel bileşenlerin fark edilmesi sağlanır (OB1, KB2.2, KB2.6, KB2.9, KB2.14).

Dinleme sonrasında içerikte geçen sayılar, saatler ve sınıf eşyaları görseller, kartlar ve dijital materyaller aracılığıyla yeniden ele alınır (OB2, OB4). Bu unsurlar eşleştirme, işaretleme ve basit sınıflandırma etkinlikleriyle ayırt edilir; benzerlik ve farklılıklar belirlenir (KB2.3, KB2.4, KB2.5). Başlangıçta yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve dinlenen içerikle karşılaştırılır; tahminlerin doğruluğu kontrol edilir ve gerekçelendirilir (KB2.7, KB2.9). İçerikte yer alan unsurların bütün içinde konumlandırılması ve temel sınıflandırmalar yapılması sağlanır (KB2.10, KB2.11, KB2.12, KB2.14). İçerikteki bilgiler tablo veya şemalar üzerinde yapılandırılarak yatay ve dikey ilişkiler görünür hâle getirilir (KB2.13, OB1). Devamında sayılar, saatler ve sınıf eşyaları ve bu unsurlara yönelik yönergeler kategorilere ayrılır; sayı-saat, sayı-eşya ilişkileri üzerinden anlamlı bağlantılar kurulur. Dinlenen bilgiler öğrencilerin kendi aile ortamlarıyla ilişkilendirilerek içerik bireysel olarak içselleştirilir (SDB3.1, OB1). Bu süreçte dikkatlerini içerik üzerinde yoğunlaştırmaları, öğrenmeye istekli katılım göstermeleri ve yeni duruma uyum sağlamaları desteklenir (E3.2, E2.5, SDB2.2).

Sürecin sonunda dinleme etkinliğine ilişkin gözlemlenen, anlaşılan ve düşünülen bilgiler bireysel olarak değerlendirilir ve sınıfla paylaşılır. Gönüllü öğrenciler söz alarak anladıklarını ifade ederken diğer öğrenciler onları dikkatle dinler (E1.4, E2.2, E2.3, E3.5). Ardından ikili çalışmalar ve küçük grup çalışmalarıyla karşılıklı olarak bilgi, düşünce ve deneyimler paylaşılır; aile ortamı tanıtılır ve basit ifadeler kullanılır (D5.1, D6.2, D14.1, D15.5).

ABZ.6.2.SES.

Sayalım temasına yönelik sesletim seçme–kullanma süreci, sınıfa sayıları, saatleri ve sınıf eşyalarını yansıtan görsellerin getirilmesiyle başlatılır (E1.1, OB4). Görseller incelenirken kısa diyaloglar dinletilir (OB1). Dinleme sırasında duyulan sözcüklere dikkat edilmesi ve özellikle tekrar eden seslerin fark edilmesi sağlanır. Dinleme sonrasında duyulan sözcükler sınıfça tekrar edilir ve hangi seslerin duyulduğu belirlenir ( E1.5, E3.2, SDB1.2, KB2.2).

Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Sözcükler önce toplu ardından bireysel olarak tekrar edilir. ”kalem”, ”kitap”, ”elli”, ”yirmi” gibi sözcükler doğru sesletimle ifade edilir ve işitsel doğruluk pekiştirilir (E1.3, E1.6, E3.2, SDB2.1).

Farklı cümlelerin yer aldığı dinleme etkinliği uygulanır. Aynı sesleri içeren sözcükler farklı cümleler içinde dinlenir (E3.2, E3.8, KB2.3). Dinleme sonrasında duyulan sözcükler ve tekrar eden sesler belirlenir. Benzer sesler karşılaştırılır ve aralarındaki farklar ortaya konur (KB2.10, KB2.11, KB2.14, KB2.16).

Sınıf içinde uygulama etkinliği yapılır. Görseller gösterilerek doğru sesletimle adlandırılır (OB4). Öğrenciler gördükleri nesneleri, sayıları, saatleri kendiliğinden seçerek doğru ve doğal biçimde ifade eder; yanlış sesletimler fark edilerek doğru biçimi tekrar edilir. Bu süreçte öğrencilerin sesleri gerçek ve tabii bir biçimde kullanmaları desteklenir (E1.6, SDB2.2, SDB2.3, SDB3.1).

Ses gruplama etkinliği uygulanır. Benzer sesleri içeren sözcükler bir araya getirilir ve farklı sesler ayırt edilerek gruplandırılır. Bu süreçte öğrencilerin ses farkındalıkları güçlendirilir (E3.2, KB2.5, KB2.13).

İkili çalışmalar ve grup çalışmaları yapılır (E2.5, D3.4, D4.1, D6.2). Öğrenciler birbirlerine sayılarını, sınıf eşyalarını, saatleri anlatır, doğru sesletimle ifade eder. Öğrencilerin hedef sesleri iletişim sırasında kendiliğinden, doğru, gerçek ve tabii bir biçimde kullanmaları sağlanır (E2.2, E3.5, E3.8). Etkinlik sonunda yapılan konuşmalar değerlendirilir ve sesletim doğruluğu üzerine geri bildirim verilir (SDB2.1, SDB3.1, KB2.14).

ABZ.6.2.O.

Sayalım temasına yönelik okuma–anlamlandırma süreci, öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla sayılar, saatler, sınıf eşyaları ve onları ifade eden kelimeleri içeren kısa metinler ve görseller üzerinden başlatılır (OB1, OB4, E1.1). Görseller ve metin parçaları incelenerek ”Bu metin ne hakkında olabilir?”, ”Bu eşyalar ne olabilir?” gibi sorulara yönelik tahminlerde bulunulması sağlanır. Önceki bilgi ve deneyimlerin harekete geçirilmesi, eşyaların adlandırılması ve mevcut içerikle önceki bilgiler arasında temel ilişkilerin kurulması desteklenir. Bu süreçte öğrencilerin merak duygularının desteklenmesi, kendilerini ifade etmeleri ve sınıf ortamına yönelik farkındalık geliştirmeleri beklenir (E1.5, SDB1.2, D14.1, OB5). Sunulan yazılı ve görsel ipuçları aracılığıyla içerik ile önceki bilgi ve deneyimler arasında bağ kurulması sağlanır ve metnin konusu hakkında basit tahminlerde bulunulur (E2.3, SDB2.1, OB4, KB2.2).

Okuma içeriğine ait başlık, görseller ve anahtar ifadeler incelenir (OB4). Bu ipuçlarına dayanarak metnin konusu, metinde yer alabilecek nesneler, sayılar, saat ifadeleri hakkında tahminlerde bulunulması sağlanır (OB1, E3.2, E3.8, KB2.11). Öğrencilerin görsel ve yazılı ipuçlarından yararlanarak içeriği genel olarak algılamaları desteklenir (SDB2.1, SDB2.3, D4.1, D4.2). Metin sessiz okunur. Okuma sürecinde içeriğin genel anlamının bütüncül olarak kavranması; metinde geçen nesnelerin, sayıların, ifadelerin fark edilmesi beklenir. Ayrıca metin içerisindeki basit ve temel ayrıntıların belirlenmesi sağlanır. Böylece içeriğin konusu genel olarak algılanır ve temel bileşenler tanınır (D3.1, D3.2, D3.4).

Okuma sonrasında metinde yer alan nesneler, sayılar ve saat ifadeleri görseller ve bilgi kartlarıyla yeniden ele alınır. Bu unsurlar eşleştirme ve işaretleme etkinlikleriyle tanınır ve ayırt edilir; ”Bu nedir?”, ”Saat kaç?” gibi sorular üzerinden içerik somutlaştırılır (E2.3, SDB2.1, OB4, KB2.2). Başlangıçta yapılan tahminler tekrar gözden geçirilir ve metinle karşılaştırılarak doğruluğu kontrol edilir, doğru ve yanlış tahminler gerekçeleriyle ifade edilir ( SDB1.2, KB2.11, KB2.12, KB2.14). Metinde yer alan ögeler tablo, şema veya görsel düzenleyiciler aracılığıyla yapılandırılır. Kişiler ve özellikleri belirli bir düzen içinde yerleştirilerek bu unsurlar arasındaki bağlantılar açık biçimde ortaya konur (E2.3, KB2.5, KB2.13, OB2, OB4). Bu unsurlar basit kategoriler altında sınıflandırılır ve benzerlik–farklılıklar üzerinden karşılaştırmalar yapılır. Ayrıca ögeler arasındaki yatay ve dikey ilişkilerin fark edilmesi sağlanır (E3.2, KB2.7). Devamında nesneler, sayılar ve ifadeler arasındaki bağlantılar ele alınır. ”Bu nedir?”, ”Kaç tane?” gibi sorular üzerinden ilişkiler kurulması sağlanır. Bu süreçte anlamlı bağlantılar kurulması ve metnin derinlemesine incelenmesi desteklenir (KB2.7, SDB2.2). Metinden hareketle basit çıkarımlar yapılır ve elde edilen bilgiler öğrencilerin kendi sınıf ortamlarıyla ilişkilendirilerek ifade edilir böylece içerik bireysel olarak içselleştirilir (E1.5, E1.6, KB2.11).

Sürecin sonunda okuma ve anlamlandırma sürecine ilişkin gözden geçirilen bilgi, deneyim, düşünce ve duygular bireysel olarak ifade edilir (SDB2.1, SDB2.2, SDB2.3, SDB3.1). Gönüllü öğrenciler söz alarak metinden anladıklarını paylaşırken diğer öğrenciler dikkatle dinler. Ardından ikili çalışmalar ve küçük grup çalışmalarıyla paylaşımlar gerçekleştirilir. Bu süreçte iletişim kurulması, iş birliği yapılması ve karşılıklı etkileşim içinde bulunulması beklenir (E2.3, E2.5, D4.2, D14.1).

ABZ.6.2.SÖS.

Sayalım temasına yönelik sözcük seçme–kullanma süreci, sayılar, saatler ve nesnelere ilişkin hedef sözcüklerin yer aldığı görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır. Öğrenciler bu içerikleri dinler ve izler, hedef sözcükleri bütünsel olarak duyar ve görür (E1.1, OB4).

Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Hedef sözcükler sesli olarak tekrar edilir; ”elli”, ”kırk beş”, ”saat on”, ”defter”, ”sıra” gibi sözcükler doğru sesletimle söylenir. Bu süreçte sözcüklerin doğal kullanımına aşinalık kazandırılır (E2.5, SDB2.1).

Görseller üzerinden sözcüklerin kullanımı üzerine çalışmalar yapılır. ”Bu kaç?”, ”Saat kaç?” gibi sorulara hedef sözcüklerle cevap verilmesi sağlanır. Böylece sözcüklerin kullanım bağlamı algılanır (E3.2, SDB2.1).

Sözcüklerin anlamlarını zihinde yapılandırmaya yönelik eşleştirme ve sınıflandırma etkinlikleri uygulanır. Sayılar ve nesneler doğru görsellerle eşleştirilir, benzer özelliklerine göre gruplandırılır ve sözcükler arasında kavramsal ilişkiler kurulur (KB2.2, KB2.5, KB2.7, OB1).

Hedef sözcüklerin anlamlarını pekiştirmek amacıyla tekrar ve kullanım çalışmaları yapılır. Aynı sözcükler farklı örnekler içinde kullanılır, nesneler gösterilerek sayıları söylenir ve ”üç”, ”dokuz” gibi sözcükler çeşitli durumlarda tekrar edilir. Böylece sözcüklerin anlamları bağlam içinde algılanır (E1.6, KB2.11).

Sınıf içinde hareketli etkinlikler uygulanır. Öğrenciler sınıfta dolaşarak gördükleri nesnelerin sayılarını söyler ve sözcükleri kullanır. Sözcüklerin gerçek yaşamla ilişkilendirilmesi ve kendiliğinden, doğal ve tabii bir biçimde kullanılması sağlanır (E1.6, SDB2.2, OB4).

İkili çalışmalar ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır (E2.5). Öğrenciler birbirlerine sorular sorar, nesnelerin miktarını tanımlar ve hedef sözcükleri iletişim kurarken kendiliğinden, gerçek ve doğal biçimde kullanır (E2.2, E2.3, SDB2.1, SDB2.3). Bu süreçte sözcüklerin farklı bağlamlarda etkili biçimde kullanıma sokulması desteklenir (D14.1, D16.1, D16.3, KB2.13).

ABZ.6.2.DBS.

Sayalım temasına yönelik dil bilgisi seçme–kullanma süreci, sayıları ve nesneleri yansıtan görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır (E1.1, OB4, OB1). Öğrenciler görselleri inceler, duydukları ifadeleri takip eder ve sınıfça tekrar eder. ”kalem”, ”sekiz defter” gibi ifadeler birlikte söylenerek içerikle ilk aşinalık oluşturulur. Bu süreçte dil yapılarının kuralları açıklanmadan, doğal ve bağlam içinde fark edilmesi sağlanır (E1.5, SDB1.2).

Sayıları, nesneleri içeren görseller üzerinden eşleştirme etkinliği yapılır. Öğrenciler dinledikleri cümleleri doğru görsellerle eşleştirir, ilgili nesneleri işaretler ve hangi ifadenin hangi görsele ait olduğunu sözlü olarak belirtir. Bu etkinlik sayesinde hedef dil parçaları, kuralları bilinmeden fark edilerek ayırt edilir (E3.2, E3.8, KB2.2, KB2.7).

Kısa canlandırmalar veya video kesitleri izlenir. Öğrenciler izledikleri içerikte hangi eşyanın ne olduğunu ifade eden cümleleri ve basit ifadeleri ( ”Saat beş.”, ”10 tane kalem.”) belirler ve bu ifadeleri tekrar eder (SDB2.1, E3.2, OB4).

Aynı yapıya sahip cümleler grup hâlinde tekrar edilir. Öğrenciler sırayla cümleleri sesli olarak söyler, arkadaşlarının tekrarlarını dinler ve birlikte tekrar ederek işitsel farkındalık geliştirir. Bu süreçte benzer dil yapılarının fark edilmesi sağlanır (E2.5, SDB2.2).

Farklı nesneler ve yönergeler kullanılarak yeni örnekler oluşturulur. ”50 tane kitap”, ”Saat 12.30.” gibi cümlelerin yanı sıra ”Burada 50 kitap var.” gibi ifadeler de kullanılarak aynı dil yapıları farklı bağlamlarda tekrar edilir. Böylece hedef dil parçaları kuralları düşünülmeden, otomatik biçimde pekiştirilir (E3.7, KB2.11).

Sınıf içinde hareketli bir etkinlik yapılır. Öğrenciler sınıf içerisinde gezinerek gördükleri nesnelerin miktarlarını söyler, nesnelerin ne olduğunu söyler. Bu ifadeler gerçek ortamla ilişkilendirilerek kısa, doğal ve anlamlı biçimde tekrar edilir (E1.6, SDB2.1).

Konuşma ve hareketin birlikte kullanıldığı oyunlaştırılmış etkinlikler yapılır. Öğrenciler hem cümle kurar hem de aynı anda nesneleri gösterir. Bu süreçte hedef dil parçaları eş zamanlı olarak tekrar edilir ve canlandırılır (E2.5, SDB3.1).

İkili çalışmalar ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır (E2.5). Öğrenciler birbirlerine eşyalarını anlatır, karşılıklı sorular sorarak iletişim kurar (E1.2, E1.4, E1.5, E2.1). Kullanılan ifadeler doğal ve akıcı hâle gelir. Bu süreçte öğrenciler öğrendikleri dil yapılarını, kuralları düşünmeden seçerek farklı durumlarda kullanır ve iletişim kurarken tabii biçimde kullanıma sokar (E2.2, E2.3, KB2.13, KB2.14).

ABZ.6.2.Y.

Sayalım temasına yönelik yazma–anlatma süreci, öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla sayılar, saatler ve nesnelere ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatılır (E1.1, OB4). Öğrencilerin bu görselleri incelemeleri, bildikleri sözcükleri hatırlamaları, yönergeleri fark etmeleri ve bu bilgileri basit ifadelerle yazılı olarak ifade etmeleri sağlanır. Ayrıca verilen yazma görevinin ne olduğu, ne yazılacağı ve nasıl yazılacağının genel olarak anlaşılması desteklenir (E1.5, E3.2, SDB1.2, KB2.2).

Devamında sayılar, saatler ve nesneleri içeren kısa yazılı model metinler sunulur. Bu metinlerin incelenmesi, yapı ve ifade biçimlerinin fark edilmesi ve model alınarak benzer ifadelerin yeniden yazılması sağlanır. Böylece modelden yararlanarak yazılı üretime geçiş desteklenir (E2.5, E3.2, SDB2.1, OB1).

Ardından model metinler temel alınarak yazılı içerik oluşturulması sağlanır. ”Bu benim kalemim.”, ”10 tane defter.” gibi ifadelerin yanı sıra ”Saat bir.” gibi ifadeler de kullanılarak cümleler yazılır ve bu ifadeler sınıf ortamına uygun biçimde düzenlenir. Böylece yazma içeriğinin oluşturulması ve geliştirilmesi sağlanır (E2.3, KB2.11).

Devamında yazma görevinin yapılandırılması sağlanır. Sayılar, saatler ve nesneler içeren kısa metinler yazılması beklenir. Yazma sürecinde uygun materyallerin seçilmesi (defter, çalışma kâğıdı vb.), uygun sözcüklerin ve dil yapıların kullanılması, noktalama işaretlerine dikkat edilmesi ve basit mesajların açık ve anlaşılır biçimde ifade edilmesi desteklenir. Ayrıca öğrencilerin hazırlıklı yazma durumlarında içeriklerini planlayarak düzenlemeleri ve hazırlıksız yazma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları sağlanır (E3.2, KB2.8, OB1).

Bu aşamada yazılan metinlerin geliştirilmesi sağlanır. Yazılar yeniden okunur, benzer ve farklı yönler karşılaştırılır, sayılar, saatler ve nesneler kategorilere ayrılır ve gerekli düzenlemeler yapılır (KB2.5, KB2.7, KB2.14, SDB1.2).

Ardından yazılı içeriklerin farklı bağlamlarda yeniden düzenlenmesi sağlanır. Yazılan ifadeler değiştirilerek farklı sınıflar tanımlanır ve metinler genişletilir. Bu süreçte yazılı bilgilerin yeniden yapılandırılması ve paylaşılması desteklenir. Öğrencilerin yazdıkları metinleri arkadaşlarıyla paylaşmaları ve yazılı iletişim kurmaları sağlanır (E2.2, E2.3, E3.8, KB2.13).

Devamında küçük grup çalışmaları yapılır. Grup içinde yazılan metinler paylaşılır, birlikte gözden geçirilir ve ortak metinler oluşturulur (E2.5). Bu süreçte iş birliği yapılması ve olumlu iletişim kurulması teşvik edilir (D4.1, D4.2, D14.1).

Sürecin sonunda yazma süreci ve ürünlerine ilişkin değerlendirme yapılır. Yazılan metinler gözden geçirilerek güçlü yönler ve geliştirilmesi gereken noktalar belirlenir (E1.3, E1.4, E1.5, E3.5). Ardından bu değerlendirmeler sınıf ortamında paylaşılır ve karşılıklı geri bildirimlerde bulunulur (D3.1, D3.4, D15.4, D15.5).

ABZ.6.2.K.

Sayalım temasına yönelik konuşma–anlatma süreci, öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerini harekete geçirmek amacıyla sayılar, saatler ve nesnelere ilişkin görseller ve kısa ifadeler üzerinden başlatılır (E1.1, OB4). Öğrencilerin sınıf ortamına ilişkin yaşantılarını hatırlamaları, nesneleri adlandırmaları, saatleri ifade etmeleri ve basit yönergeleri fark etmeleri sağlanır. Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin etkin hâle getirilmesi ve mevcut içerikle ilişkilendirilmesi hedeflenir (E1.5, SDB1.2, KB2.2).

Devamında kişiler, sayı ve nesnelere ilişkin ifadeleri içeren kısa konuşma örnekleri (”Bu kalem.”, ”Benim 3 kitabım var.”) sunulur. Öğrencilerin bu örnekleri dinlemeleri, tekrar etmeleri ve doğru sesletimle taklit etmeleri sağlanır. Böylece model ifadelere aşinalık kazanmaları ve sözlü üretime hazırlık yapılması desteklenir (E2.5, E3.2, SDB2.1).

Ardından öğrencilerin model konuşmaları taklit ederek benzer ifadeler üretmeleri sağlanır. Öğrenciler ”Bu benim defterim.”, ”Saat sekiz.” gibi ifadeleri tekrar ederken bu ifadeleri kendi ortamlarına göre değiştirerek yeniden kurar. Böylece taklit yoluyla yeni içerik oluşturulması ve bu içeriklerin bağlama uygun biçimde düzenlenmesi sağlanır (E2.3, KB2.11, SDB2.1).

Devamında öğrencilerin öğrendikleri dil yapılarını kullanarak yeni ve özgün ifadeler oluşturmaları sağlanabilir. Öğrencilerden sınıflarını/eşyalarını tanıtan cümleler kurmaları beklenir. Kurulan ifadelerin açık, anlaşılır ve doğru biçimde iletilmesi teşvik edilir. Bu süreçte uygun sözcüklerin seçilmesi, ifadelerin geliştirilmesi ve farklı örneklerle karşılaştırılması desteklenir (E1.6, E3.2, KB2.7, KB2.8). Ayrıca öğrencilerin birbirlerine sorular yönelterek ifadelerini genişletmeleri ve sözlü etkileşim içinde kullanmaları sağlanır (E3.8, SDB2.2). Öğrencilerin hazırlıksız konuşma durumlarında bağlama uygun ifadeleri hızlı ve doğru biçimde seçerek kullanmaları ve hazırlıklı konuşma durumlarında belirledikleri içerikleri düzenleyerek doğal ve anlaşılır biçimde sunmaları desteklenir.

Ardından ikili çalışmalar gerçekleştirilir (E2.5). Öğrencilerden biri nesneleri ve sayılarını tanımlar, saat söyler ve basit cümleler kurar, diğeri dinler, sorular sorar ve gerektiğinde karşılaştırmalar yapar. Roller değiştirilerek sürecin sürdürülmesi sağlanır (D17.1, D17.2). Bu süreçte öğrenilen yapıların farklı bağlamlarda kullanılması, yeniden düzenlenmesi ve sözlü iletişim yoluyla paylaşılması desteklenir (SDB2.1, SDB2.2, SDB3.1, KB2.13).Devamında küçük grup çalışmaları yapılır. Öğrenciler grup içinde saatleri, sayıları ve eşyaları birlikte belirler, bu unsurları sınıflandırır ve ortak bir sözlü sunum hazırlar. Böylece sınıflandırma ve yapılandırma becerilerinin geliştirilmesi sağlanır (KB2.5, KB2.13). Sürecin sonunda öğrencilerin konuşma etkinliklerine ilişkin düşünce, duygu ve deneyimlerini değerlendirmeleri sağlanır. Öğrencilerden hangi ifadeleri doğru kullandıklarını, hangi noktalarda zorlandıklarını ve kendilerini nasıl geliştirebileceklerini ifade etmeleri beklenir. Bu süreçte yapılan çalışmaların yorumlanması ve anlamlandırılması desteklenir (KB2.14, SDB1.2, SDB1.3). Ardından öğrenciler bu değerlendirmelerini sınıf ortamında paylaşır ve arkadaşlarının görüşlerini dinler. İkili çalışmalar ve grup içi paylaşımlar yoluyla karşılıklı geri bildirim verilmesi ve öğrenmenin pekiştirilmesi sağlanır (D3.2, D3.4, D4.1, D4.2). Bu süreçte öğrencilerin sorumluluk almaları, duyarlı davranmaları ve iletişim kurmaları desteklenir (SDB2.1, SDB3.1).

Sınıfım Öğrencilerden sınıflarını maket ya da kuş bakışı çizim olarak oluşturmaları ve sınıflarındaki her nesneyi gerçek ortamdaki gibi konumlandırmaları beklenebilir. Maket / görsel üzerinde her nesneye bir sayı verilebilir ve bir kâğıda bu numaraların yanlarına açıklama yazılabilir (”1. 15 tane sıra”, ”2. 50 tane kitap” vb.). Sunumlar sınıf içerisinde sözel olarak da yapılabilir. Bu performans görevi; çalışma kâğıtları, kısa yazma ve konuşma uygulamaları, kontrol listeleri, gözlem formları, kelime ilişkilendirme ve kümeleme etkinlikleri, dereceli puanlama anahtarları, yapılandırılmış grid, öğrenci ürün dosyası, performans görevleri, öz / akran / grup değerlendirme formları ile değerlendirilebilir.

Zenginleştirme

1. Etkinlik: Oyun Tasarla 

Öğrencilerden karton bardaklar ve bir fon karton kullanarak bir oyun alanı tasarlamaları istenebilir. Oyunda karton bardaklar üzerine sayıları rakamla yazabilirler, fon karton üzerine ise sayıları yazı ile yazabilirler, sonrasında bardakları kartondaki doğru alana yerleştirme oyunu oynayabilirler. Bu sayede sayılar tekrar edilmiş ve pekiştirilmiş olabilir. Hızlı hareket ederken gözden kaçırdıkları ifadeler oyun kaybetmemek için daha iyi akıllarında kalabilir. Oyunu farklı şekilde de oynayabilirler, sayılardan birini açıkta bırakacak şekilde bardak elemeleri, oyunu biraz daha zorlayıcı yapabilir. Süreç sonunda arkadaşlarının etkinliklerini değerlendirmek amacıyla diğer öğrenciler ellerindeki “iyi” ve “geliştirilebilir” ifadelerini gösteren kartlardan birini kaldırabilirler. Öğretmen tüm sınıfa yapıcı geri bildirim verebilir, öğrenciler de etkinlikle ilgili düşüncelerini paylaşabilirler.

2. Etkinlik: Saati Kaçırma 

Sırayla iki öğrenci tahtaya çıkarılabilir ve ellerine birer tane gerçek ya da maket saat verilebilir. Sonrasında öğretmen öğrencilere bir saat söyleyebilir ve öğrencilerden bu saati doğru göstermeleri beklenebilir. Tüm öğrencilerin daha aktif katılımını sağlamak için saati öğretmen yerine öğrencilerin söylemesi sağlanır. Süreç sonunda arkadaşlarının etkinliklerini değerlendirmek amacıyla diğer öğrenciler ellerindeki “iyi” ve “geliştirilebilir” ifadelerini gösteren kartlardan birini kaldırabilirler. Öğretmen tüm sınıfa yapıcı geri bildirim verebilir, öğrenciler de etkinlikle ilgili düşüncelerini paylaşabilirler.

Destekleme

1. Etkinlik: Saati Tamamla 

Öğrencilere üzerinde görsellerle desteklenen saat ifadelerinin bulunduğu çalışma kâğıtları dağıtılabilir. Cümlelerde eksik kelimeler bırakılabilir. Bazı cümlede saati bildiren sayı bazı cümlelerde ise dakikayı bildiren sayı ya da ifade verilmeyebilir. Öğrencilerden sadece bu boşluğun doldurulması beklenebilir. Süreç sonunda arkadaşlarının etkinliklerini değerlendirmek amacıyla diğer öğrenciler ellerindeki “iyi” ve “geliştirilebilir” ifadelerini gösteren kartlardan birini kaldırabilirler. Öğretmen tüm sınıfa yapıcı geri bildirim verebilir, öğrenciler de etkinlikle ilgili düşüncelerini paylaşabilirler.

2. Etkinlik: Eşleştir 

Sayıların ve nesnelerin yazılı olduğu ve görselle desteklenmiş çalışma kâğıtları dağıtılabilir. Öğrencilerden bu yazıları görselleri ile eşleştirmeleri beklenebilir. Süreç sonunda arkadaşlarının etkinliklerini değerlendirmek amacıyla diğer öğrenciler ellerindeki “iyi” ve “geliştirilebilir” ifadelerini gösteren kartlardan birini kaldırabilirler. Öğretmen tüm sınıfa yapıcı geri bildirim verebilir, öğrenciler de etkinlikle ilgili düşüncelerini paylaşabilirler.

Güncelleme tarihi: 23.09.2026