1. Tema: Tanışalım

ABZ.5.1.D.

Tanışalım temasına ilişkin öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimlerinin harekete geçirilmesi amacıyla tanışma, selamlaşma ve kişi zamirlerine yönelik görseller sınıf ortamına getirilir veya etkileşimli tahta üzerinden sunulur. Öğrencilerin bu görseller hakkında konuşmaları ve selamlaşmaya ilişkin yaşantılarını hatırlamaları sağlanır (E1.1, OB2). Bu süreçte önceki bilgi ve deneyimlerin etkin hâle getirilmesi hedeflenir (E3.2, SDB2.1). Sunulan görsel ve işitsel ipuçları ile öğrencilerin önceki bilgi ve deneyimleri arasında basit ve somut ilişkilerin fark edilmesi sağlanır (E3.1, KB2.10, KB2.11, KB2.12).

Devamında dinleme / izleme içeriğine ait kısa ön izleme görselleri, anahtar ipuçları veya sessiz kesitler sunularak içeriğin konusu, içerikte yer alabilecek kişiler, mekânlar ve temel ifadelere ilişkin tahminlerde bulunulması istenir. Böylece önceki bilgi ve deneyimlere dayalı tahminler oluşturulması sağlanır (KB2.10, KB2.11, KB2.12).

Ardından Tanışalım temasına uygun, sosyal etkileşim durumları içeren kısa bir şarkı dinletilir / izletilir. Bu süreçte içeriğin genel konusunun bütüncül olarak algılanması beklenir (KB2.13).

Dinleme / izleme sonrasında içerikte yer alan kişi ve temel ifadeler; görseller, kartlar ve eşleştirme etkinlikleri aracılığıyla yeniden sunulur. Bu sayede içerikteki somut, basit ve temel bileşenlerin tanınması sağlanır (KB2.2, KB2.4).

Dinleme / izleme sürecinin ardından başlangıçta oluşturulan tahminlerin gözden geçirilmesi ve doğruluğunun kontrol edilmesi sağlanır (KB2.7, KB2.8, E3.1). İçerikte yer alan ögeler (kişiler, ifadeler); tablo, şema, pano gibi görsel düzenleyiciler aracılığıyla yapılandırılır ve bu bileşenlerin bütün içinde konumlandırılması sağlanır (KB2.4, KB2.5).

İçerikteki unsurların basit kategoriler altında (kişiler, temel ifadeler vb.) sınıflandırılması sağlanır (KB2.5). Bu unsurlar arasında temel ve basit karşılaştırmalar yapılması desteklenir (KB2.7). Son aşamada içeriğin, öğrencilerin kendi yaşam deneyimleriyle ilişkilendirilmesi sağlanarak bireysel olarak içselleştirilmesi desteklenir.

Dinleme / izleme ve anlamlandırma sürecine ilişkin düşünce, duygu ve deneyimlerin basit ifadelerle paylaşılması istenir (SDB2.1, D11.1). Gönüllü öğrenciler tarafından sınıf içi paylaşımlar yapılabilir.

Ardından ikili çalışmalar veya küçük grup çalışmaları gerçekleştirilerek öğrencilerin ne anladıkları, hangi unsurları fark ettikleri ve sürece ilişkin görüşlerini paylaşmaları sağlanır. Bu süreçte basit geri bildirimlerde bulunulması desteklenir (D14.1, SDB2.1). Etkileşim süreci yönlendirilir, öğrencilerin aktif katılımı teşvik edilir ve iş birliğine dayalı yansıtma süreci yapılandırılır (D3.4).

ABZ.5.1.SES.

Tanışalım temasında öğretmen öğrencilere sesletim kısmında hedeflenen unsurları fark etmeleri için daha önce dinledikleri şarkıyı bir kez daha dinletir / izletir. Öğretmen hedeflenen seslere vurgu yaparak dikkat etmelerini ister. Burada Türkçe ile benzeyen sesleri veya yansımaları kullanabilir (E1.1).

Öğrenciler öğretmen rehberliğinde bu sesletim unsurlarını tekrar ederek doğru telaffuzlarını pekiştirir. Öğrenciler, farklı konuşma örneklerinde aynı sesletim özelliklerini duyduklarında tanımaya çalışabilir. 1. Grupta hedeflenen seslerin tanınmasına yönelik olarak öğrencilerle doğru sesi duyduklarında yeşil, yanlış sesi duyduklarında kırmızı kartı kullandıkları bir kart oyunu oynanabilir (E3.2). Öğretmen hedef sesleri doğru şekilde telaffuz eder ve öğrencilerden bu sesleri doğru bir şekilde çıkarmasını ister. Öğretmen etkileşimli tahtada hedef seslerin bulunduğu ve bulunmadığı kelimelere ait görselleri açar. Ardından öğrencilerle, bu kelimelerde hedef seslerin bulunup bulunmadığına ilişkin sözlü alıştırmalar yapar (E3.2).

Öğretmen bu görsellere dayanarak kelimeleri veya harfleri hedef seslere vurgu yaparak okur, öğrencilerden dikte yapmasını ister. Böylece öğrenciler bu sesleri kendileri karar vererek doğru, gerçek ve tabii bir şekilde kullanabilir, harfleri sırası ile doğru olarak tanıyabilir ve söyleyebilir. Bunun ardından değerlendirme süreci için öğrencilerin sınıf içerisinde harfleri okumaları veya evde sesletimi kayıt altına almaları istenebilir, öğrenciler bu kaydı sınıfta paylaşabilir ve bu kayda öğrencinin kendisi, sınıf arkadaşları, öğretmen geri bildirim verir (SDB2.1).

ABZ.5.1.O.

Tanışalım temasında öğrencilerden görsel materyallere, kısa parçanın başlığına ve diğer destekleyici unsurlara bakarak okuma parçası ile ilgili tahminlerde bulunmaları istenir. Bu süreçte öğrenciler dinleme, sesletim, sözcük ve dil bilgisi seçme ve kullanma kısımlarında (KB2.12, OB1, OB4) kazandıkları bilgileri canlandırır ve okuma yapmak için hazırlanır. Ardından parçayı veya tümceleri hızlıca gözden geçirerek anlamlandırmaları desteklenir. Bu süreçte tümcelerin genel konusu belirlenir ve temel bilgiler fark edilir (KB1, E3.2).

Bu temada öğrenciler okuma parçasını veya diyaloğu dikkatli bir şekilde okur. Öğrenciler tümcelerdeki bilgilere dayanarak basit çıkarımlar yapabilir ve bunların doğruluğunu öğretmenin ve akranlarının yardımıyla kontrol edebilir. Tümcede yer alan kişi, olay veya durumları öğretmenin tahtada yazdığı başlıkların altına yerleştirmek için basit şekilde karşılaştırabilir (KB2.5). Bu süreçte öğrencilerin içerikteki yatay ve dikey ilişkileri keşfetmesi için rehber sorular sorulur, görseller ve kısa etkinlikler kullanılarak öğrencilerin okuduğunu anlama ve içselleştirme becerileri geliştirilir (KB2.13).

Bu temada öğrenciler okuma parçası ve diyaloğu okuduktan sonra açık uçlu, cümle tamamlama, boşluk doldurma gibi alıştırmaları yapar. Aynı zamanda öğrenciler kelime ve dil bilgisi bilgilerini pekiştiren çalışmalar yapabilir. Öğrenciler parçayı ve diyaloğu okuduktan sonra fikirlerini paylaşabilir yaptıkları alıştırmalarda hata yaptılar ise hataları düzeltebilirler. Öğretmen en son aşamada öğrencilerin yaptıkları hatalar üzerine geri bildirim verir (SDB1.2).

ABZ.5.1.SÖS.

Tanışalım temasına yönelik sözcük seçme–kullanma süreci, tanışma ve selamlaşma ifadelerine ilişkin hedef sözcüklerin yer aldığı görsellerin ve kısa diyalogların sunulmasıyla başlatılır. Öğrenciler bu içerikleri dinler ve izler, hedef sözcükleri bütünsel olarak duyar ve görür (E1.1, OB4).

Sınıfça tekrar etkinliği yapılır. Hedef sözcükler sesli olarak tekrar edilir; ”İyi günler”, ”Günaydın”, ”Adın ne?”, ”Soyadın ne?”, ”Nasılsın?” gibi ifadeler doğru sesletimle söylenir. Bu süreçte sözcüklerin doğal kullanımına aşinalık kazandırılır (SDB2.1).

Görseller üzerinden ifadelerin kullanımı üzerine çalışmalar yapılır. ”Burada ne diyor olabilir?”, ”Sizce ne konuşuyorlar?” gibi sorulara hedef sözcüklerle cevap verilmesi sağlanır. Böylece sözcüklerin kullanım bağlamı algılanır (OB4) .

Sözcüklerin anlamlarını zihinde yapılandırmaya yönelik eşleştirme ve sınıflandırma etkinlikleri uygulanır (KB2.5). Durumlar ve ifadeler doğru görsellerle eşleştirilir, benzer özelliklerine göre gruplandırılır , sözcükler arasında kavramsal ilişkiler kurulur (KB2.7).

Hedef sözcüklerin anlamlarını pekiştirmek amacıyla tekrar ve kullanım çalışmaları yapılır. Aynı sözcükler farklı örnekler içinde kullanılır, ifade görselleri gösterilerek adlandırılır ve ”Günaydın”, ”Hoş geldin” gibi sözcükler çeşitli durumlarda tekrar edilir. Böylece sözcüklerin anlamları bağlam içinde algılanır (E1.6).

Sınıf içinde hareketli etkinlikler uygulanır. Öğrenciler sınıfta dolaşarak farklı arkadaşlarıyla farklı diyaloglar kurar (bir arkadaşına ”Nasılsın?” diye sorarken bir başka arkadaşına ”Adın ne?” sorusunu sorar ve arkadaşından cevap alır). Böylelikle sözcüklerin gerçek yaşamla ilişkilendirilmesi ve kendiliğinden, doğal ve tabii bir biçimde kullanılması sağlanır (E1.6).

İkili çalışmalar ve grup çalışmalarıyla süreç tamamlanır (SDB2.2). Öğrenciler birbirlerine sorular sorabilir, diyaloglar oluşturabilir ve hedef sözcükleri iletişim kurarken kendiliğinden, gerçek ve doğal biçimde kullanabilir. Bu süreçte sözcüklerin farklı bağlamlarda etkili biçimde kullanıma sokulması desteklenir (SDB2.3, D16.1, E2.3, SDB2.1).

ABZ.5.1.DBS.

Tanışalım temasında öğrencilerin dikkatini dil bilgisi unsurlarına çekmek için dinleme bölümünde kullanılan şarkı bir daha dinletilir / izletilir (E1.1). Öğrenciler şarkıyı dinlerken öğretmen hedeflenen ifadelerin olduğu yerlerde durur ve ifadeleri vurgulu bir şekilde tekrar eder. Burada anlamı pekiştirmek için görseller veya vücut dili kullanılabilir (KB2.2, KB2.4, KB2.11, E3.2).

Bu temada öğretmen, öğrencilerden olumlu bir cümle söylemesini istediğinde yeşil kart, olumsuz bir cümle söylemesini istediğinde ise kırmızı kart göstererek öğrencilerin konuyu pekiştirmesini sağlar. Ardından öğrencilerin fark ettiği ve pekiştirdiği bu yapıları bağlam içinde kullanmaları sağlanır (SDB1.2). Bunun için iletişim temelli etkinlikler veya oyunlar kullanılır. Öğrenciler akıllı tahtada gösterilen resimleri inceler ve tahtada karışık olarak verilen cümlelerden uygun olanlarla bu resimleri eşleştirir. Dil bilgisini yapıları içeren cümleler beden dili kullanılarak fiziksel olarak canlandırılır (E2.5). Öğrenciler sıra arkadaşları ile aynı yapıda cümleler kurarak kısa ve basit diyaloglar yapar (SDB2.1, SDB2.2, D16.3). Böylece dili kendiliğinden, doğal ve gerçek şekilde kullanmış, fiziksel olarak canlandırmış ve gerçek iletişim süreçlerine aktarmış olurlar. Bu etkinlikler sonunda öğretmen ve akranları öğrencilere geri bildirimler verir (D14.1, E2.4).

ABZ.5.1.Y.

Tanışalım temasında öğrenciler önceki bilgi ve deneyimleri görseller ve destekleyici unsurlarla hatırlar , mevcut içerikle ilişkilendirir. Öğretmen öğrencilere yazmaları istenen görevin ne olduğunu tam olarak ve net bir dille anlatır (E3.2). Öğrencilerden yazması istenen cümle veya parçaya benzeyen bir modeli incelemeleri istenir (KB2.2). Öğrenciler bu metinleri taklit ederek benzer içerikleri yeniden yazmaya çalışır (SDB1.2, D16.3).

Daha sonra öğrenciler hazırlıksız yazma etkinlikleriyle model metinleri örnek alarak kısa cümleler veya metinler oluşturur(SDB1.3). Yazma sürecinde öğrenciler verilen yazma türüne uygun basit kelimeleri ve dil yapılarını seçerek kullanır. Süreçte rehberlik, örnek metinler ve kısa yazma etkinlikleriyle öğrencilerin yazılı anlatım becerileri desteklenir. Bu etkinlik sırasında öğretmen öğrencilerin yapısal özelliklere, söylem biçimlerine ve noktalama işaretlerine yazma türüne uygun olarak dikkat etmesini sağlar. Yazma görevinin sonunda öğrenciler temaya uygun basit mesajları iletmiş olur (E3.2).

Öğrenciler bu modele bakarak çalışma yaptıktan sonra bilgilerin benzerlerini farklı bağlamlarda bireysel olarak yeniden düzenleyerek kullandıkları bir ürün ortaya çıkarır. Bu yapılandırılmış bilgileri içeren ürün yazılı iletişime uygun olmalıdır. Yazma sürecinin sonunda öğrenciler bilgi, deneyim, duygu ve düşüncelerini bireysel olarak aktarmış olacaklardır. Ürünü akranları ile paylaşarak sınıf içinde basit, karşılıklı aktarımlar yaparlar. Bu temada oluşturulacak yazma etkinliği poster, mesaj, şarkı vb. ürünler oluşturularak gerçekleştirilir. İçeriklerin pratik, otantik , öğrencilerin yaş ve dil seviyesine uygun olması önemsenir. Öğretmen yazma süreci ve ürün hakkında yapıcı geri bildirimler verir (SDB2.1, D4.2).

ABZ.5.1.K.

Tanışalım temasında öğrenciler daha önce öğrendikleri bilgileri hatırlar ve bu bilgileri mevcut içerik ile ilişkilendirir, kontrollü bir şekilde hedef dil unsurlarını pratik yapmaya başlar (KB2.2, E3.2, SDB1.1). Öğrenciler konuşma modellerini dinler veya izler, bu içerikleri bireysel veya grup olarak tekrar eder ve içeriğe aşina olur (SDB1.2).

Öğrenciler kelime veya cümleleri anlamlı ve doğru bir şekilde kullanmaya çalışır. Önceden verilen modeli taklit ederek yeni bir içerik tasarlar, öğretmenin verdiği geri bildirimler ve destekleyici unsurlar yardımıyla hazırladıkları bu yeni içeriği düzenler (SDB1.2). Öğrenciler öğrendikleri ifadeleri farklı durum ve bağlamlarda basit, doğal ve doğru şekilde kullanarak kendilerini sözlü olarak ifade eder. Öğrenciler doğru telaffuz, söylem biçimleri, hedef sözcükler ve dil parçalarını seçerek kullanır. Bağlama uygun içeriği doğal ve gerçekçi biçimde sunmak için öğrencilere destek verilir. Burada öğrencilerden mesajları dinleyici için basit ve net olarak ifade etmesi beklenir. Süreçte öğrencilerin düşünce, duygu ve deneyimlerini paylaşmalarına olanak tanıyan soru-cevap, eşli konuşma, rol oynama , grup etkinlikleri gibi uygulamalardan yararlanılır (D15.1, SDB2.2, SDB3.1).

Öğrenciler sunulan bilgileri bireysel ve sözlü olarak yeniden düzenler ve basit, doğal bir şekilde sözlü iletişimde bulunacakları özgün bir ürün ortaya çıkarır. Öğrenciler bu konuşma anlatma sürecine ilişkin deneyim, duygu ve düşüncelerini kişisel olarak paylaşır. Öğretmen ve akranlar süreç içinde ve süreçten sonra geri bildirim verir ve fikirlerini paylaşır. (SDB1.1, D6.1, D6.2)

Öğrenciler bu temada öğrenmiş oldukları tanışma ve selamlaşma soru ve cevap kalıplarını kullanarak ikili çalışmalar diyaloglar hazırlayabilirler. Grup olarak hazırladıkları bu diyalogları sınıf önünde seslendirebilirler. Bu sayede öğrencilerin öğrendikleri kalıpları doğru bağlamda, doğru şekilde kullanıp kullanmadığı, sesletimi doğru yapıp yapmadığı kontrol edilmiş olabilir. Bu performans görevi; kontrol listeleri, gözlem formları, dereceli puanlama anahtarları, öz /akran /grup değerlendirme formları ile değerlendirilebilir.

1.Etkinlik: Diyaloglar 

Öğretmen, öğrencilerden ikili çalışmalar gruplar oluşturarak tanışma ve selamlaşma diyalogları hazırlamalarını isteyebilir. Öğrenciler, ”Günaydın”, ”İyi günler”, ”Nasılsın?” ve ”Adın ne?” gibi ifadeleri Abazaca kullanarak diyaloglarını oluştururlar. Ardından her grup hazırladığı diyaloğu sınıfta canlandırır. Etkinliğin sonunda öğrenciler, ellerindeki kartlar da yazılı “geliştirilebilir”, “iyi” ve “çok iyi” ifadelerinden uygun olanı kaldırarak etkinliği değerlendirir. Öğretmen öğrencilere yapıcı geri bildirim verir, öğrenciler de etkinlikle ilgili görüş ve düşüncelerini paylaşabilirler. 

2.Etkinlik: Tekerlemeler

Öğretmen öğrencilerden temada öğrenilmiş harfleri yoğun bir şekilde içeren tekerlemeler ezberlemelerini isteyebilir. Tekerlemeler sınıfta söylenebilir. Yapılacak oylama ile öğrenciler en çok beğenilen 3 tekerlemeyi belirler ve tüm öğrenciler bu tekerlemeleri ezberleyebilir. Süreç sonunda öğrenciler etkinliğe dair yorumlarını göstermek amacıyla ellerindeki kartlarda yazılı “geliştirilebilir”, “iyi” ve “çok iyi” ifadelerinden uygun olanı kaldırarak etkinliği değerlendirebilirler. Öğretmen öğrencilere yapıcı geri bildirim verebilir, öğrenciler etkinlik ile ilgili düşüncelerini paylaşabilirler.

1.Etkinlik: Gruplandır

Öğrencilere selamlaşma ve kişileri gösteren iki farklı kategoride kartlar dağıtılabilir. Öğrenciler bu kartları sınıflandırır ve doğru kelimelerle eşleştirebilirler. Süreç sonunda öğrenciler etkinliğe dair yorumlarını göstermek amacıyla ellerindeki kartlarda yazılı “geliştirilebilir”, “iyi” ve “çok iyi” ifadelerinden uygun olanı kaldırarak etkinliği değerlendirir.  Öğretmen öğrencilere yapıcı geri bildirim verebilir, öğrenciler etkinlik ile ilgili düşüncelerini paylaşabilirler.

2.Etkinlik: Eksik Harfi Tamamla

Öğretmen öğrencilere tema kapsamında öğrenilmiş kelimelerin yazılı olduğu ve görsellerle belirtilmiş kâğıtlar dağıtabilir. Kelimelerin hepsinde bazı harfler eksik bırakılmıştır.  Öğrenciler bütün kelimeyi yazmak yerine verilen resimlerin altında yer alan, bazı harfleri eksik bırakılmış kelimeleri uygun harflerle tamamlama alıştırması yapabilirler. Bu kelimeleri tamamladıktan sonra öğrencilerden o sesleri ve kelimeleri söylemesi istenebilir. Süreç sonunda arkadaşlarının etkinliklerini değerlendirmek amacıyla diğer öğrenciler ellerindeki “iyi”, “orta” ve “geliştirilebilir” ifadelerini gösteren kartlardan birini kaldırabilirler. Öğretmen tüm sınıfa yapıcı geri bildirim verebilir, öğrenciler de etkinlikle ilgili düşüncelerini paylaşabilirler.