2. Tema: XXI. Yüzyılda Bilim Ve Teknoloji İle Değişen Dünya

SBÇ.III.2.1

Öğrencilere “Yapay zekâ ve otomasyonun gelişmesi, iş hayatında hangi köklü değişiklikleri beraberinde getirmiştir?” ve “Bilimsel gelişmeler toplumları sürekli dönüştürse de değişmeyen toplumsal ihtiyaçlar neler olabilir?” gibi sorular sorularak öğrencilerin dikkati konuya çekilir. Öğrencilerden güvenilir dijital kaynaklardan yararlanarak XXI. yüzyılda yaşanan bilimsel ve teknolojik gelişmeleri araştırmaları istenir. İletişim, sağlık, ulaşım, eğitim vb. alanlardaki gelişmelerin toplumsal yaşamdaki etkilerini bilgi toplayarak incelemeleri istenir (OB1, OB2). Öğrencilerin edindikleri bilgileri kendi gözlem ve deneyimleriyle ilişkilendirerek bilimsel ve teknolojik gelişmelerin günlük yaşam ve toplum hayatına etkilerini analiz etmeleri sağlanır (KB2.14, SDB1.1). İletişim (sosyal medya, mobil teknolojiler vb.), sağlık (yapay zekâ destekli tanı sistemleri, uzaktan sağlık hizmetleri vb.), ulaşım (otonom araçlar, hızlı trenler vb.), eğitim (uzaktan eğitim, akıllı tahta vb.) alanlarından örneklerle bu etkileri sınıflandırmaları istenir. Bu bağlamda öğrencilerin yaşam kalitesinin artması, sosyal izolasyon, dijital okuryazarlık gibi olumlu ve olumsuz etkileri sorgulamaları sağlanır (KB2.13, E3.1). Bu çalışma sayesinde öğrencilerin geçmişteki bilimsel gelişmelerle günümüzdeki yenilikler arasındaki süreklilik ve değişim ilişkisini neden-sonuç bağlamında yorumlamaları ve balık kılçığı diyagramı üzerinde göstermeleri istenir (SDB2.1). Öğrencilere saygı ve toplumsal sorumluluk gibi temel değerleri gözetmeleri gerektiği hatırlatılır (E2.2, D3.3). Yapılan çalışma sonucunda öğrencilerden çıkış kartı doldurmaları istenebilir.

SBÇ.III.2.2

Öğrencilere XXI. yüzyılda gerçekleşen yapay zekâ, biyoteknoloji, genetik mühendisliği, dijital dönüşüm, yenilenebilir enerji, uzay araştırmaları ve veri bilimi gibi alanlardaki bilimsel ve teknolojik gelişmelere dair kısa metinler verilir. Bu metinler farklı sosyal bilim disiplinlerinden (sosyoloji, ekonomi, psikoloji, siyaset bilimi, iletişim, etik vb.) yazılmış örneklerle desteklenir. Öğrencilerin metinlerde ele alınan gelişmeleri incelemeleri istenir. Öğrenciler gruplara ayrılır. Her gruba yapay zekâ, uzay ve havacılık teknolojileri, sağlık ve biyoteknoloji, dijital haklar, uzaktan ve hibrit eğitim modelleri, siber güvenlik, iklim krizi ve yeşil teknolojiler, sanal ve artırılmış gerçeklik (VR/AR) gibi güncel konular verilerek öğrencilerden bilimsel ve teknolojik uygulamaların küresel değişime etkileri ile ilgili merak ettikleri bir konuyu tanımlamaları istenir. Tanımladıkları konuyla ilgili derinlemesine araştırma soruları hazırlamaları sağlanır. Sorular açık uçlu, neden-sonuç ilişkisi kurmaya yönelik olmalıdır (E1.1, E3.8). Gruplardan yazılı kaynaklar (raporlar, makaleler, istatistikler), görsel materyaller (belgeseller, infografikler), dijital medya haberleri gibi farklı türde kaynaklardan bilgi toplamaları istenir. Dijital kaynakları kullanırken dijital kimlik, site uzantısı (.gov, .edu, .org vb.) ve yayın tarihi gibi ölçütlerle kaynakların güvenilirliğini değerlendirmeleri istenir (OB1, OB2). Ulaştıkları bilgileri kaynaklardaki verilerle karşılaştırmaları istenir; bu süreçte bilgilerin doğruluğunu, geçerliliğini ve nesnelliğini araştırmacı ve sorgulayıcı bir bakış açısıyla değerlendirmeleri beklenir (D3.3, E3.10). Öğrencilerin metinlerde yer alan bilgileri örüntüler hâlinde sınıflandırmaları ve bu örüntülerden yola çıkarak XXI. yüzyıl bilim ve teknolojisinin gelecekteki toplumsal değişimlere nasıl yön verebileceğine dair çıkarımlarda bulunmaları istenir. Çıkarımlarını yazılı ya da görsel biçimde sunmaları sağlanarak sınıfta öğrenme galerisi tekniğiyle paylaşımlar yapılır. Öğrencilerin panodaki içeriklere yorum eklemeleri ve karşılıklı geri bildirimde bulunmaları sağlanır. Öz değerlendirme formu ile süreç değerlendirilebilir (SDB1.2). Öğrenmeler açık uçlu sorularla değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilere; XXI. yüzyılda ortaya çıkan yeni meslekleri (veri analisti, yapay zekâ mühendisi, e-sporcu vb.) araştırmaları, bu mesleklerin hangi teknolojik gelişmelerle ortaya çıktığını ve toplumsal yaşam ile eğitim üzerindeki etkilerini açıklayan bir sunum hazırlamaları görevi verilebilir.

Öğrencilerin kendilerini bir bilim insanı olarak hayal ederek gelecekte toplumsal yaşamı etkileyebilecek bir teknolojik yenilik tasarlamaları ve bu yeniliği anlatan kısa bir hikâye, senaryo veya afiş hazırlamaları sağlanabilir.

Öğrencilerden “XXI. Yüzyılın Bilim İnsanları” başlıklı bir duvar gazetesi veya dijital pano hazırlamaları istenebilir.

Öğrencilerden 2050 yılındaki hayal ettikleri akıllı bir şehrin tasarımını yapmaları ve tasarımlarını poster, maket veya dijital çizim hâline getirirmeleri istenebilir.

Öğrencilerden seçtikleri bir bilim insanıyla ilgili bilgi kartı hazırlamaları ve bu kişinin toplumsal yaşam üzerindeki etkilerini açıklamaları istenebilir.

Öğrencilerden seçtikleri bir teknolojik aleti tanıtan poster hazırlamaları istenebilir.