6. Tema: Sosyal Değişme Ve Kuşaklar

SBÇ.II.6.1

Öğrenciler gruplara ayrılır ve bir kuşak (büyük kuşak, sessiz kuşak, baby boomers, X, Y, Z, Alfa vb.) seçilir. Seçilen kuşağın tipik özellikleri, değer yargıları ve bu yargıların nasıl oluştuğu gruplar tarafından araştırılır ve elde edilen bilgiler sunulur (E3.4, OB1). Sunumların ardından kuşaklar arası karşılaştırma yapılır. Bunun için karşılaştırma tablosu kullanılabilir (KB2.6, KB2.7, SDB2.2). Böylece sosyal değişmenin kuşaklara etkisinin belirlenmesi sağlanır. Öğrencilerden geçmiş dönemleri konu alan romanlar, filmler, belgeseller veya yazılı tarihî metinler gibi kültürel ürünleri incelemeleri istenir. Bu kaynaklardan yola çıkarak “Geçmişte hangi değerler önemliydi?”, “Toplum nasıldı?”, “Ne yenir, ne giyilirdi?”, “İletişim nasıldı?” gibi sorulara cevaplar aramaları beklenir. Bunun için konuşma halkası oluşturulabilir. Böylece öğrencilerin geçmişe dair değer yargılarını kültürel metinler aracılığıyla öğrenmeleri sağlanır (E2.1). Veriler doğrultusunda öğrencilerden sosyal değişimin etkilerini ve kuşaklar arasındaki ilişkiyi kültürel açıdan değerlendiren kısa bir metin yazmaları ve bunu sınıfta sunmaları istenir. Sunum sırasında nezaketli olunması, sorusu olanlara söz hakkı verilmesi ve etkin dinleme yapılması beklenir (D14.1, OB5). Süreç akran değerlendirme formu ile değerlendirilebilir.

SBÇ.II.6.2

Sosyal değişme ile kuşaklar arasındaki ilişkiyi sorgulamaları amacıyla öğrencilere çeşitli tartışma soruları yöneltilir: “Zamanla toplum mu kuşakları yoksa kuşaklar mı toplumu değiştirir?”, “Teknoloji hayatımıza hız kazandırırken hangi alışkanlıklarımızı dönüştürdü?”, “Sosyal medya kuşaklar arası iletişimi güçlendiriyor mu koparıyor mu?”, “Geleneksel aile yapısı mı güçlüdür yoksa modern birey odaklı aile yapısı mı?”. Bu sorular aracılığıyla öğrencilerin farklı bakış açıları geliştirmeleri beklenir (KB2.18). Akvaryum tekniği kullanılarak küçük grup tartışmaları yapılır. Her gruptan, verilen bir tartışma başlığı üzerine savlar geliştirmeleri beklenir. Tartışma sonunda her öğrenciden sosyal değişmenin kuşaklar üzerindeki etkisine dair kısa bir değerlendirme yazısı yazması istenir (SDB2.3, E3.3). Her öğrenciden sosyal değişmenin etkilediği bir toplumsal alan seçmesi beklenir (iletişim, aile yapısı, eğitim, çalışma hayatı, tüketim alışkanlıkları, boş zaman faaliyetleri, kültürel üretim vb.). Seçilen alanda geçmişten günümüze meydana gelen değişim incelenir ve farklı kuşakların bu alandaki deneyimleri karşılaştırılır. Elde edilen bilgiler, görseller ve kısa açıklamalar içeren bir poster sunumuyla sınıfta paylaşılır. Sunumun sonunda bu değişimin nasıl değerlendirildiğinin ve kuşaklar arası ilişkilere etkisinin sözlü ve yazılı olarak ifade edilmesi beklenir (OB4, D16.3). Poster çalışması analitik dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden farklı ülkelerde siyasi ve toplumsal olaylara bağlı olarak kuşaklara verilen adlandırmaları incelemeleri, bu adlandırmalarda kullanılan tarihsel bağlamı ve olayları kavramaları istenir. Ardından Türkiye’nin 20. yüzyıl başından günümüze kadar geçirdiği toplumsal ve siyasal dönüşümleri analiz ederek Türkiye’ye özgü kuşak tanımları geliştirdikleri bir rapor yazmaları istenir. Bu süreçte öğrencilerin kuşakları belirleyen olayları tanımlamaları, bu olaylarla kuşak özellikleri arasında neden-sonuç ilişkileri kurmaları ve her kuşağa ait temel özellikleri ortaya koymaları beklenmektedir (E3.10, SDB2.3, D3.2, KB2.10). Rapor hem araştırmaya hem de öğrencilerin yaratıcılığına dayanmalı, her kuşak için yapılan adlandırmalar tarihsel gerekçelerle desteklenmeli ve kuşakların toplumsal özellikleri açık bir biçimde ifade edilmelidir. Rapor hazırlama sürecinde öğrencilerin görev ve sorumluluklarını planlamaları, bir yol haritası oluşturmaları ve zamanlarını etkili biçimde yönetmeleri beklenmektedir.

Öğrencilerden Türkiye’de modernleşme süreciyle birlikte kuşaklar arası farklılaşmayı analiz etmeleri istenebilir. Örneğin Tanzimat kuşağı, Cumhuriyet kuşağı ve günümüz kuşakları karşılaştırılabilir.

Kavramları basitleştirilmiş tanım kartlarıyla eşleştirme yaptırılabilir, grafik veya görsel destekli okuma parçaları verilebilir.