T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI

"Şehrimiz ..." Dersi Ortaokul Seçmeli Dersler

6. Ünite: Şehrimde Sosyal Ve Kültürel Yaşam

Bu ünitede öğrencilerin yaşadıkları şehirde gerçekleştirilen kültür, sanat ve spor faaliyetlerini fark etme leri; bu faaliyetlerin şehrin sosyal ve ekonomik yaşamına katkılarını değerlendirmeleri amaçlanmaktadır. Öğrencilerin yaşadıkları şehrin kültürel miras unsurlarını tanımaları, kültürel mirasın korunmasının önemini kavramaları ve şehir kimliği ile ilişkisini fark etmeleri beklenmektedir. Ayrıca öğrencilerin şehirde yetişmiş önemli şahsiyetleri tanımaları, bu kişilerin şehre katkılarını değerlendirmeleri ve yaşadıkları şehrin kültürel yaşamını bütüncül biçimde anlamlandırmaları hedeflenmektedir.
Ders Saati
12
Alan Becerileri

SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.2. Kaynaklardan Bilgi Toplama) SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.6. Kanıta Dayalı Ürün Oluşturma ve Paylaşma)

Kavramsal Beceriler

KB2.14. Yorumlama

Eğilimler

E2.2. Sorumluluk, E3.1. Muhakeme, E3.3. Yaratıcılık, E3.6. Analitiklik, E3.8. Soru Sorma

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB2.1. İletişim, SDB2.2. İş Birliği, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme

Değerler

D2. Aile Bütünlüğü, D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D5. Duyarlılık, D10. Mütevazılık, D13. Sağlıklı Yaşam, D19. Vatanseverlik

Okuryazarlık Becerileri

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık

Disiplinler Arası İlişkiler
Beden Eğitimi ve Spor, Görsel Sanatlar, Müzik, Sosyal Bilgiler, Türkçe
Beceriler Arası İlişkiler
KB2.11. Gözleme Dayalı Tahmin Etme
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

Ş.6.1. Yaşadığı şehrin yetiştirdiği önemli şahsiyetler hakkında kaynaklardan bilgi toplayabilme 

a) Yaşadığı şehrin yetiştirdiği önemli şahsiyetler hakkında bilgi toplayabileceği kaynakları belirler.

b) Belirlediği kaynaklardan yaşadığı şehrin yetiştirdiği önemli şahsiyetler hakkında bilgileri bulur.

c) Yaşadığı şehrin yetiştirdiği önemli şahsiyetler hakkında bilgi topladığı kaynakların uygunluğunu açıklar.

ç) Yaşadığı şehrin yetiştirdiği önemli şahsiyetler hakkında kaynaklardan ulaştığı bilgileri kaydeder.

Ş.6.2. Yaşadığı şehrin kültür, sanat ve spor imkânlarının sosyal yaşam ve şehir gelişimi üzerindeki etkilerini  yorumlayabilme

a) Yaşadığı şehrin kültür, sanat ve spor imkânlarının bireyler arasındaki etkileşime, birlikte yaşama kültü rüne ve sosyal katılıma katkılarını inceler.

b) Yaşadığı şehrin kültür, sanat ve spor imkânlarının sosyal yaşam ve şehir gelişimi üzerindeki etkilerini  bağlamdan kopmadan dönüştürür. 

c) Yaşadığı şehrin kültür, sanat ve spor imkânlarının sosyal yaşam ve şehir gelişimi üzerindeki etkilerini  nesnel ve anlamı değiştirmeyecek şekilde yeniden ifade eder.

Ş.6.3. Yaşadığı şehrin kültürel miras unsurlarına ilişkin kanıta dayalı ürün oluşturabilme ve paylaşabilme 

 a) Yaşadığı şehrin kültürel miras unsurlarına yönelik incelediği kanıtlara dayanarak çıkarım yapar.

 b) Yaşadığı şehrin kültürel miras unsurlarına yönelik kanıtlardan elde ettiği çıkarım üzerine kendi görüşünü yansıtan bir ürün oluşturur. c) Yaşadığı şehrin kültürel miras unsurlarına yönelik oluşturduğu ürünleri paylaşır.

İçerik Çerçevesi

 Şehrimin Yetiştirdiği Önemli Şahsiyetler

Şehrimdeki Sosyal ve Kültürel Faaliyetler Şehrimin Kültürel Mirası

Anahtar Kavramlar

 kültürel miras, müze, sanat, sergi, spor, şahsiyet, tarihî eser, tiyatro, UNESCO [Yunesko (Birleşmiş Millet ler Eğitim, Bilim ve Kültür Kurumu)] 

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Bu ünitede yer alan öğrenme çıktıları; kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı, derecelendirme ölçekle ri, gözlem formları, performans görevi vb. ölçme ve değerlendirme araçları kullanılarak değerlendirilebilir. Performans görevi: Öğrencilerden yaşadıkları şehrin kültür, sanat ve spor imkânlarını, somut ve somut  olmayan kültürel miras unsurlarını ve şehrin yetiştirdiği önemli şahsiyetleri tanıtan bir ürün hazırlamaları  istenebilir.  Hazırlanan ürünler derecelendirilmiş puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Temel Kabuller

Öğrencilerin kültür,sanat ve spor etkinliklerini tanıdıkları, yaşadıkları şehrin tarihî ve kültürel değerleri hak kında bilgi sahibi oldukları ve bireylerin çeşitli alanlarda topluma katkıda bulunabileceğini bildikleri kabul  edilmektedir.

Ön Değerlendirme Süreci

Öğrencilere “Yaşadığınız şehirde tanınan önemli kişiler kimlerdir?”, “Bu kişiler hangi alanlarda tanınmıştır?”  gibi açık uçlu sorular sorulabilir. Öğrencilerden kültür,sanat ve spor etkinliklerinin kendilerine ne çağrıştırdığını söylemeleri istenebilir. Bu  kavramlara ilişkin örnekler vermeleri ve düşüncelerini paylaşmaları sağlanabilir. Öğrencilere yaşadıkları şehirde ilgilerini çeken ve yaşadıkları şehri diğer şehirlerden ayırdığını düşündükleri  tarihî bir yapı, gelenek veya hikâyeyi anlatmaları istenebilir.

Köprü Kurma

Öğrencilere “Okulunuzun, mahallenizdeki bir caddenin veya kütüphanenin adını taşıdığı kişinin kim olduğu nu hiç merak ettiniz mi?”, “Bu isimler oraya neden verilmiş olabilir?” soruları sorulabilir. Öğrencilerden yaşadıkları şehirde katıldıkları veya izledikleri kültür, sanat ve spor faaliyetlerine örnekler  vermeleri istenebilir. Bu faaliyetlerin neden önemli olduğuna ilişkin düşüncelerini paylaşmaları sağlanabilir. Öğrencilere “Şehrinizde eski zamanlardan kaldığını düşündüğünüz yapılar hangileridir?” sorusu sorulabilir.  Ayrıca öğrencilerden yaşadıkları yerde sürdürülen düğün veya doğum geleneklerinden örnekler vermeleri  istenebilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

Ş.6.1 

Öğrencilerin yaşadığı şehrin yetiştirdiği önemli şahsiyetler hakkında bilgi toplamaları için başvurabilecekleri  yazılı, görsel veya dijital kaynakları belirlemeleri istenir (OB1, OB2, OB4). Öğrenciler ilgi alanlarına göre gruplara ayrılır; halk şairleri, sanatçılar, bilim insanları, tarihî şahsiyetler gibi  temalar belirlenir (SDB2.1, E3.6). Belirlenen kaynakları kullanarak seçtikleri önemli şahsiyetin hayatı, eser leri ve şehre katkıları hakkında yazılı, görsel ve dijital kaynaklardan bilgiler toplamaları istenir  (OB2, OB4).  Öğrencilerden aile bireyleriyle görüşerek yaşadıkları şehirde yetişmiş önemli şahsiyetlere ilişkin bildikleri  kişi, olay veya anıları öğrenmeleri; edindikleri bilgileri diğer kaynaklardan ulaştıkları bilgilerle karşılaştırma ları istenir. Bu süreçte öğrencilerin Okul Dışı Öğrenme Platformu’nu (okuldisiogrenme.eba.gov.tr) ziyaret  ederek “Okul Dışı Öğrenme Ortamlarını Keşfet” sayfasındaki harita üzerinde yaşadıkları ili seçmeleri, bu il deki önemli şahsiyetlere ilişkin bilgi sunan sayfaları (tarihî şahsiyetlerin isimlerini taşıyan cami, türbe vb.)  incelemeleri sağlanır. Elde ettikleri bilgilerden hareketle seçtikleri şahsiyetin şehir için önemini vurgulayan  bir tanıtım çalışması hazırlayıp paylaşmaları sağlanır (D19.3). Öğrenciler, bir kaynakta buldukları bilgiyi başka bir kaynakla karşılaştırırlar. “Bu kaynak neden daha güveni lir?” sorusu üzerine tartışarak yazarın uzmanlığı, kaynağın güncelliği ve tarafsızlığı gibi kriterlere göre kay nak uygunluğunu açıklarlar (SDB3.3, E3.1). Çelişkili bilgiler olduğunda hangisinin neden daha doğru kabul  edilebileceğine dair çıkarımlar yaparlar (E3.8). Bu süreçte doğru ve güvenilir bilgiye ulaşma konusunda  araştırmacı ve sorgulayıcı olmanın önemi vurgulanır (D3.3). Öğrencilerin yaşadığı şehrin yetiştirdiği önemli şahsiyetler hakkında kaynaklardan ulaştığı bilgileri kaydetme leri sağlanır. Öğrencilerden seçtikleri şahsiyetin biyografisini hazırlamaları ve sınıfta sunmaları istenir (OB1,  E3.3). Hazırladıkları biyografileri aile bireyleriyle paylaşmaları ve ailelerinden aldıkları görüşler doğrultusun da çalışmalarını gözden geçirmeleri teşvik edilir. Sunumlarla ilgili fikir alışverişi yapılır. Öğrencilerin yeni bilgi,  fikir, tavsiye ve eleştirilere açık olmaları,  çalışmalarını değerlendirerek hata veya eksikliklerini düzeltmeleri  teşvik edilir (D10.1). Hazırlanan biyografiler derecelendirme ölçeği ile sunumlar ise kontrol listesi ile değer lendirilebilir.

Ş.6.2 

Şehirde geçmişte düzenlenmiş veya düzenlenmesi planlanmış kültür, sanat, halk oyunları, yerel müzik  ve spor faaliyetlerine ait gazete kupürü, dergi, afiş, web sayfası ve sosyal medya duyuruları inceletilerek  öğrencilerin yaşadıkları şehirdeki sosyal yaşamı fark etmeleri sağlanır. Öğrencilerden verilen yazılı, görsel  veya dijital kaynaklar üzerinden konser, yerel müzik dinletisi, halk oyunları gösterisi, tiyatro, müze etkinliği,  kitap fuarı, festival, mahalle şenliği, spor turnuvası ve gençlik etkinliklerinin insanların bir araya gelmesine,  iletişim kurmasına, dayanışma geliştirmesine ve şehir aidiyetinin güçlenmesine nasıl katkı sağladığını belir lemeleri istenir (OB1,OB2, OB4). Bu süreçte öğrencilerin Okul Dışı Öğrenme Platformu’nu (okuldisiogrenme.eba.gov.tr) ziyaret ederek yaşa dıkları ildeki kültür, sanat ve spor merkezlerini incelemeleri sağlanır. Öğrencilerden bu mekânların yalnızca  etkinlik yapılan yerler değil; insanların sosyalleştiği, ortak deneyimler paylaştığı, yerel ezgileri, halk oyunla rını ve şehir kültürünü yaşattığı alanlar olduğuna ilişkin çıkarımlar yapmaları beklenir. Öğrencilerden yakın çevrelerindeki kültür, sanat, halk oyunları, yerel müzik ve spor faaliyetlerinin çocuklar,  gençler, yaşlılar ve farklı sosyal gruplar arasındaki etkileşimi nasıl artırdığına örnekler vermeleri istenir. Bu  faaliyetlerin insanların birbirini tanımasına, birlikte vakit geçirmesine, dayanışma geliştirmesine ve toplum sal uyumu güçlendirmesine ilişkin görüşlerini ifade etmeleri sağlanır. Ayrıca öğrencilerden, yaşlıların ve özel  gereksinimli bireylerin bu etkinliklere erişimini ve etkin katılımını desteklemenin şehirde birlikte yaşamaya  katkısını örneklerle açıklamaları beklenir (D5.1). Ayrıca spor imkânlarının sağlıklı yaşam alışkanlıkları kazan dırmanın yanında takım ruhu, iş birliği, paylaşma ve toplumsal uyum üzerindeki etkileri hakkında görüşlerini  ifade etmeleri sağlanır (D13.2). Öğrencilerden okullarında yaşadıkları şehrin kültür, sanat, halk oyunları, yerel müzik ve spor faaliyetlerin den birine yönelik sosyal katılımı artıracak bir etkinlik planladıklarını düşünmeleri istenir. Drama etkinliği  yaptırılarak öğrencilerin planladıkları etkinliğin öğrenciler, aileler ve mahalle halkı arasındaki etkileşimi nasıl  güçlendireceğini gerekçeleriyle açıklamaları beklenir (E3.3). Drama sonrasında öğrenciler küçük gruplara ayrılır. Gruplardan, yaşadıkları şehrin kültür, sanat, halk oyun ları, yerel müzik ve spor faaliyetlerinin sosyal yaşamı ve şehir gelişimini nasıl etkilediğini ele alan afiş, broşür,  dijital sunu, kısa video veya haber metni hazırlamaları ve sınıfta sunmaları istenir (E2.2, SDB2.1). Sunumlar  sırasında öğrencilerin etkili iletişim kurmaları, farklı görüşlere saygı göstermeleri ve ortak ürün oluşturma ları desteklenir (D4.2). Son aşamada gruplardan, yaşadıkları şehrin kültür, sanat, halk oyunları, yerel müzik ve spor imkânlarının  insanların bir arada yaşama kültürüne, şehir aidiyetine ve sosyal dayanışmaya katkılarını kendi cümleleriyle  ifade ettikleri kısa bir rapor veya değerlendirme metni hazırlamaları istenir (SDB2.2). Hazırlanan ürünler  derecelendirme ölçeği ile değerlendirilebilir.

Ş.6.3 

Öğrencilerden UNESCO Dünya Kültürel Miras Türkiye Listesi’ni incelemeleri ve listede yer alan unsurlar  hakkında bilgi ve deneyimlerini paylaşmaları istenir. Öğrencilere yaşadıkları şehrin somut ve somut olma yan kültürel miras unsurlarını içeren yazılı, görsel veya dijital kaynaklar sunulur (OB1, OB2, OB4). Bu sü reçte öğrencilerin Okul Dışı Öğrenme Platformu’nu (okuldisiogrenme.eba.gov.tr) ziyaret ederek “Okul Dışı  Öğrenme Ortamlarını Keşfet” sayfasındaki harita üzerinde yaşadıkları ili seçmeleri, bu ildeki somut olan ve  olmayan kültürel miras unsurlarını (tarihî yapılar, kültür, sanat, mutfak, düğün, bayramlaşma, geleneksel  çocuk oyunları, halk oyunları, türküler, oyuncak müzeleri ve merkezleri, cami, kervansaray, han, köprü, ta rihî mezar vb.) tanıtan sayfaları incelemeleri sağlanır. Ayrıca öğrencilere yaşadıkları şehirde anlatılan veya  şehirle ilişkilendirilen masal, efsane, halk hikâyesi ve diğer sözlü kültür ürünlerine ilişkin kaynaklar sunulur. Öğrencilerden günlük yaşam deneyimleriyle ilişkilendirerek yaşadıkları şehirde sürdürülen düğün, doğum,  bayramlaşma ve benzeri geleneklerin aile bireylerini bir araya getiren yönünü açıklamaları ve bu uygulama ların aile bağlarını güçlendirmedeki rolünü örneklerle ifade etmeleri istenir (KB2.11, D2.1). Öğrencilerden  evde aile bireyleriyle yaşadıkları şehrin kültürel miras unsurları üzerine sohbet etmeleri; ailelerinin bildiği  gelenekler, kültürel uygulamalar ve bu miras ögelerine ilişkin deneyimlerini öğrenmeleri istenir. Öğrendikle rini sınıfta paylaşmaları sağlanır. Öğrencilerden inceledikleri kaynaklardan hareketle kültürel miras ögeleri nin önemine ilişkin çıkarımlarda bulunmaları ve bu çıkarımlarını sözlü olarak ifade etmeleri istenir (SDB2.1). Öğrencilerden inceledikleri kanıtlardan elde ettikleri çıkarımlardan hareketle kişisel görüşlerini yansıtan,  yaşadıkları şehrin mirasını tanıtan ve korunmasının gerekliliğini açıklayan afiş, poster veya broşür hazır lamaları istenir (D19.3, SDB2.1). Hazırlanan ürünlerde öğrencilerin derledikleri yerel masal ve sözlü kültür  ürünlerinden uygun örneklere yer vermeleri teşvik edilir. Ürünlerin hazırlanma sürecinde öğrenciler arasın da bilgi paylaşımı ve iş birliği desteklenir (SDB2.2). Hazırladıkları afiş, poster veya broşürleri aile bireylerine  tanıtmaları ve ailelerini yaşadıkları şehrin kültürel mirası hakkında bilgilendirmeleri teşvik edilir. Hazırlanan ürünlerin okul veya sınıf panosunda paylaşılması istenebilir. Ürünler bütüncül dereceli puanla ma anahtarı ile değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrencilerden “Yaşadığım şehir dile gelse kendisini nasıl anlatırdı?” sorusundan  hareketle “Şehir Dile Gelse” başlıklı bir sesli hikâye, kısa video veya dijital çizgi öykü hazırlamaları istenir.  Öğrenciler, şehri anlatıcı olarak kurgulayarak kültür, sanat ve spor imkânlarını, somut ve somut olmayan  kültürel mirasını ve yetiştirdiği önemli şahsiyetleri birbiriyle ilişkili biçimde tanıtır. Anlatıda, çevrelerinden  derledikleri bir masal, efsane veya halk hikâyesine de yer verirler. Şehrin ağzından bu unsurların sosyal ya şama ve şehrin gelişimine katkıları ile korunarak geleceğe aktarılmasının önemi açıklanır. Kullanılan bilgi ve  anlatıların kaynakları ürünün sonunda belirtilir. Ürünler dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir.

Zenginleştirme

 Öğrencilerden seçtikleri şahsiyet adına bir anı günü programı veya sergi tasarımı planlamaları istenebilir. Öğrencilerden yaşadığı şehrin gelişimine katkıda bulunacak özgün kültür, sanat veya spor projesi hazırla maları istenebilir. Öğrencilerden “turist rolü” üstlenerek yaşadıkları şehrin kültürel miras unsurlarını tanıtan kısa bir gezi reh beri hazırlamaları istenebilir. Bu süreçte öğrencilerin seçtikleri kültürel miras unsurlarını turistlerin ilgisini  çekecek biçimde tanıtmaları ve bu rehberlerde kısa açıklamalara yer vermeleri sağlanabilir.

Destekleme

Şehirde iz bırakmış şahsiyetlere ilişkin kısa ve sadeleştirilmiş metinler sunularak öğrencilerden bu şahsi yetleri tanıtan bilgi kartları hazırlamaları istenebilir. Önemli şahsiyetlere ait fotoğraf-isim eşleştirme oyun ları oynatılabilir. Yaşadığı şehrin kültür, sanat ve spor imkânlarını belirleyebileceği eşleştirme çalışmaları yapılabilir. Öğrencilerden şehirlerine ait folklorik ögeler ile dinî ve millî bayramlarda sürdürülen yerel uygulamalardan  birini seçerek bu kültürel miras unsurunu koruma, sahiplenme ve yaşatma bilincini yansıtan kısa bir yazı  yazmaları istenebilir.

Güncelleme tarihi: 21.08.2026