T.C. MİLLÎ EĞİTİM
BAKANLIĞI

"Şehrimiz ..." Dersi Ortaokul Seçmeli Dersler

5. Ünite: Şehrimdeki Ekonomi

Bu ünitede öğrencilerin yaşadıkları şehirdeki ekonomik faaliyetleri günlük yaşamla ilişkilendirerek tanıma ları; tarım, sanayi, hizmet, enerji üretimi, madencilik, bilim ve teknoloji alanlarının şehir yaşamındaki yerini fark etmeleri amaçlanmaktadır. Öğrencilerin şehirde gerçekleştirilen ekonomik faaliyetlerin bireylerin ya şamı ve şehir düzeni üzerindeki etkilerini kavramaları beklenmektedir. Ayrıca öğrencilerin mobilya üretimi, terzilik, ayakkabıcılık, kuyumculuk gibi günümüz zanaat ve mesleklerinin; çinicilik, dokumacılık, halı-kilim üretimi, bakırcılık, ahşap işçiliği, keçecilik, ebru, hat, oymacılık, kakmacılık, telkâri ve tezhip gibi geleneksel zanaat ve sanatların yerel üretim, istihdam, kültürel mirasın yaşatılması ve şehir ekonomisi açısından öne mini fark etmeleri hedeflenmektedir. Yaşadığı şehrin ekonomisine katkı sağlayan unsurları yorumlayabil meleri amaçlanmaktadır. Bununla birlikte öğrencilerin şehirdeki ulaşım imkânlarını inceleyerek bu unsurla rın ekonomik ve sosyal yaşam üzerindeki etkilerini değerlendirmeleri hedeflenmektedir.
Ders Saati
12
Kavramsal Beceriler

KB2.3. Özetleme KB2.8. Sorgulama KB2.14. Yorumlama

Eğilimler

E1.1. Merak, E3.1. Muhakeme, E3.3. Yaratıcılık, E3.4. Gerçeği Arama

Sosyal-Duygusal Öğrenme Becerileri

SDB2.1. İletişim

Değerler

D11. Özgürlük, D14. Saygı

Okuryazarlık Becerileri

OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık

Disiplinler Arası İlişkiler
Görsel Sanatlar, Sosyal Bilgiler, Türkçe
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri

Ş.5.1. Yaşadığı şehrin gelişiminde etkili olan ekonomik faaliyetleri özetleyebilme 

a) Yaşadığı şehrin gelişiminde etkili olan ekonomik faaliyetleri çözümler.   b) Yaşadığı şehrin gelişiminde etkili olan ekonomik faaliyetleri sınıflandırır.

c) Yaşadığı şehrin gelişiminde etkili olan ekonomik faaliyetleri yorumlar. 

Ş.5.2. Yaşadığı şehrin ekonomisine katkı sağlayan unsurları yorumlayabilme

a) Yaşadığı şehrin ekonomisine katkı sağlayan unsurları inceler. 

b) Yaşadığı şehrin ekonomisine katkı sağlayan unsurları bağlamdan kopmadan dönüştürür.

 c) Yaşadığı şehrin ekonomisine katkı sağlayan unsurları nesnel, doğru ve anlamı değiştirmeyecek şekilde yeniden ifade eder. Ş.5.3. Yaşadığı şehrin ulaşım imkânlarını sorgulayabilme 

a) Yaşadığı şehrin ulaşım imkânlarını tanımlar.

b) Yaşadığı şehrin ulaşım imkânları hakkında sorular sorar.

c) Yaşadığı şehrin ulaşım imkânları hakkında bilgi toplar. 

ç) Yaşadığı şehrin ulaşım imkânları hakkında topladığı bilgilerin doğruluğunu değerlendirir.

d) Yaşadığı şehrin ulaşım imkânları hakkında topladığı bilgiler üzerinden çıkarım yapar.

İçerik Çerçevesi

Şehrimdeki Ekonomik Faaliyetler  Şehrimin Ekonomisine Katkı Sağlayan Unsurlar Şehrimdeki Ulaşım

Anahtar Kavramlar

el sanatları, kültürel varlık, madencilik, sanayi, tarım, ticaret, ulaşım, zanaat

Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme)

Bu ünitede yer alan öğrenme çıktıları; kontrol listesi, gözlem formu, grup değerlendirme formları, dereceli  puanlama anahtarı, derecelendirme ölçekleri, performans görevi vb. ölçme ve değerlendirme araçları kullanılarak değerlendirilebilir. Performans görevi: Öğrencilerden yaşadıkları şehrin ekonomik faaliyetleri, turizm potansiyeli ve ulaşım  imkânlarını bütüncül biçimde tanıtan bir şehir tanıtım rehberi hazırlamaları istenebilir. Hazırlanan ürünler  derecelendirilmiş puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.

Temel Kabuller

Öğrencilerin ekonomik faaliyet kavramına ilişkin farkındalığa sahip oldukları, yaşadıkları şehirde doğal kay naklar, ulaşım, pazar ve turizm gibi ekonomik unsurlarla günlük yaşamlarında karşılaştıkları; bu unsurların  şehir ekonomisine katkı sağladığına ilişkin temel farkındalığa sahip oldukları, günlük yaşamda kullanılan  ulaşım ve iletişim yolları ile bu araçların işlevleri hakkında bilgi sahibi oldukları kabul edilmektedir.

Ön Değerlendirme Süreci

Öğrencilerden günlük yaşamlarında karşılaştıkları ekonomik faaliyetlere örnekler vermeleri istenebilir. Ve rilen örneklerden hareketle bu faaliyetlerin hangi sektörle ilişkili olabileceğine dair düşüncelerini paylaş maları sağlanabilir. Öğrencilere “Çevremizde gördüğümüz ekonomik faaliyetler şehirle nasıl ilişkilidir? Bir şehrin gelişmesinde  ulaşımın rolü nedir? Doğal güzellikler ve kültürel değerler turizmi nasıl etkiler?” gibi açık uçlu sorular soru labilir. Öğrencilerden günlük yaşamda kullandıkları ulaşım yolları ve araçlarına örnekler vermeleri istenebilir. Bu  araçların hangi amaçlarla kullanıldığına ilişkin düşüncelerini paylaşmaları sağlanabilir.

Köprü Kurma

Öğrencilerden gün içinde kullandıkları ürün ve hizmetleri düşünmeleri istenir. Bu ürün ve hizmetlerin hangi ekonomik faaliyetler sayesinde kendilerine ulaştığı sorulabilir. Öğrencilere “Yaşadığınız şehirde hangi ekonomik faaliyetler yaygındır? Şehrinizde üretilen veya satılan  önemli ürünler nelerdir? Şehrin ulaşım imkânları ekonomik faaliyetleri nasıl etkiler?” gibi açık uçlu sorular  sorulabilir. Öğrencilere yaşadıkları bölgenin iklim/ yeryüzü şekilleri vb. özellikleri ile ulaşım imkânları arasında nasıl bir ilişki olduğuna yönelik açık uçlu sorular sorulabilir.

Öğrenme-Öğretme Uygulamaları

Ş.5.1

Öğrencilere yaşadıkları şehrin ekonomik faaliyetlerine ilişkin yazılı, görsel veya dijital kaynaklar sunulur (OB1,  OB2, OB4). Bu süreçte tarım, sanayi ve hizmet sektörlerinin yanı sıra enerji üretimi, bilim, teknoloji, madencilik,  zanaat ve el sanatlarına ilişkin örneklere de yer verilir. Öğrencilerden bu kaynakları incelemeleri istenir. İncele dikleri kaynaklarda yer alan bilgilerden hareketle öğrencilerin yaşadıkları şehirdeki ekonomik faaliyetlere ilişkin  çözümleme yapmaları sağlanır.  Öğrenciler edindikleri bilgilerden hareketle yaşadıkları şehirdeki ekonomik faaliyetleri belirler ve bu faaliyetleri  tarım, sanayi ve hizmet sektörlerine göre sınıflandırır. Yapılan sınıflandırma öğrenciler tarafından tablo, grafik  veya kavram ağı kullanılarak görselleştirilir (OB1, OB4). Böylece öğrencilerin yaşadıkları şehirde öne çıkan ekonomik faaliyetleri tanımaları, bu faaliyetler arasındaki benzerlik ve farklılıkları fark etmeleri, ekonomik hayatın  temel sektörlerini ilişkilendirerek düzenlemeleri sağlanır. “Şehrimiz ülke ekonomisine en çok tarım faaliyetleri ile mi katkıda bulunmaktadır?”, “Şehrimiz ülke ekonomisi ne en çok sanayi faaliyetleri ile mi katkıda bulunmaktadır?” gibi bir önerme seçilerek kâğıtlata yazılır. Kâğıtlara  yazılan tutum ifadeleri (katılıyorum, kararsızım, katılmıyorum vb.) sınıfın farklı köşelerine asılarak görüş geliştirme tekniği uygulanabilir. Öğrencilerden kendi görüşlerine uygun tutum ifadesinin olduğu yerde toplanmaları,  düşüncelerini özgürce ifade etmeleri ve farklı görüşleri dinleyerek ortak görüşlerini gerekçeleriyle paylaşmaları istenir (D11.2). “Şehrimizin ülke ekonomisine katkıları saymakla bitmez!” başlıklı bir gazete haberi sayfası hazırlamaları ve bu sayfayı görsellerle desteklemeleri istenir. Haber sayfasını oluştururken başlık, görsel  düzen, içerik sıralaması ve öne çıkaracakları ekonomik faaliyetleri özgün biçimde belirlemeleri sağlanarak  özgün düşünmeleri desteklenir (E3.3). Böylece yaşadıkları şehrin ekonomik faaliyetlerine ilişkin bilgileri öz gün ve dikkat çekici bir biçimde sunmaları beklenir. Öğrencilerin hazırladıkları gazete sayfaları kontrol listesi  veya derecelendirme ölçeği ile değerlendirilebilir. Yaşadığı şehrin gelişiminde etkili olan ekonomik faaliyetleri  özetleyebilmeye dair süreç kontrol listesi ile izlenebilir.

Ş.5.2

Öğrencilere yaşadıkları şehrin ekonomik imkânlarını (doğal kaynaklar, ulaşım ağları, pazar, turizm) ve bu im kânların şehir ekonomisine katkılarını yansıtan yazılı, görsel veya dijital kaynakları incelemeleri istenir (OB1,  OB2, OB4). Bu süreçte öğrencilerin Okul Dışı Öğrenme Platformu’nu (okuldisiogrenme.eba.gov.tr) ziyaret  ederek “Okul Dışı Öğrenme Ortamlarını Keşfet” sayfasındaki harita üzerinde yaşadıkları ili seçmeleri ve bu ilde ki turizm potansiyelini (sağlık ve termal, kış, yaz, inanç turizmi vb.) tanıtan sayfaları incelemeleri sağlanır (E1.1).  Öğrencilerden yaşadıkları şehirde doğal kaynaklar, ulaşım ağları, pazar ve turizm imkanlarının ekonomik faa liyetlere katkılarını belirlemeleri istenir. Öğrencilerden inceledikleri kaynaklardan yararlanarak şehrin doğal kaynak, ulaşım ağı, pazar ve turizm im kânlarının şehrin ekonomisine katkılarını kaydetmeleri istenir. Elde edilen bilgilerden yararlanarak öğrenciler den doğal kaynak, ulaşım ağı, pazar ve turizm imkanlarının yaşadıkları şehrin ekonomisine katkılarını yazılı me tin, afiş, broşür gibi ürünlere dönüştürür (E3.3). Öğrencilerden elde ettikleri bilgilerden hareketle yaşadıkları  şehrin ekonomik imkânlarını sorgulamaları; şehrin ekonomik açıdan güçlü yönlerini ve geliştirilmesi gereken  yönlerini belirlemeleri istenir. “Şehrimizin ekonomik gelişimini desteklemek için neler yapılabilir?” sorusu üze rinde düşünmeleri ve önerilerini gerekçeleriyle açıklamaları sağlanır. Öğrencilerin hazırladıkları ürünü kullanarak şehrin ekonomik imkânlarının şehir ekonomisine katkılarını sınıf  arkadaşlarına kendi cümleleriyle yeniden ifade etmeleri sağlanır (SDB2.1). Hazırlanan ürünler derecelendir me ölçeği ile değerlendirilebilir.

Ş.5.3

Geçmişten günümüze ulaşım araçlarının gelişimini gösteren tarih şeritleri incelenerek ulaşım imkânlarının  zaman içerisinde çeşitlenebileceği üzerinde durulur. Öğrencilerden yazılı, görsel veya dijital kaynaklardan yararlanarak yaşadıkları şehirde bulunan kara yolu, demir yolu, deniz yolu, hava yolu ve toplu taşıma imkânların dan şehre uygun olanları belirlemeleri ve temel özellikleriyle tanımlamaları istenir (OB1, OB2, OB4). Öğrenci lerin yaşadıkları şehrin ulaşım imkânlarına ilişkin merak ettikleri konuları belirlemeleri ve bu konular hakkında  sorular oluşturmaları sağlanır. Bu süreçte 5N1K tekniğinden yararlanılabilir. Öğrenciler, oluşturdukları sorular  doğrultusunda  yaşadıkları şehrin ulaşım imkânları hakkında bilgi toplar (OB1). Toplanan bilgilerin doğruluğu  farklı kaynaklardan elde edilen verilerin karşılaştırılması, kaynakların güncellik ve güvenilirliklerinin incelen mesi yoluyla değerlendirilir. Öğrencilerin doğruladıkları bilgilerden hareketle  ulaşım imkânlarının ticaret, turizm, üretim, pazar faaliyet leri ve şehir ekonomisi üzerindeki etkilerine ilişkin çıkarımlar yapmaları istenir (E3.4). Bu süreçte soru cevap  tekniğinden faydalanılabilir. Öğrencilerden ulaştıkları çıkarımı ve çıkarımın dayandığı bilgileri paylaşmaları  istenir. Öğrencilerden belirledikleri bir ulaşım güçlüğüne yönelik uygulanabilir bir öneri geliştirmeleri istene bilir. Öğrenciler önerilerini ve gerekçelerini kart veya afiş üzerine yazar. Çalışmalar sınıfın farklı bölümlerinde  sergilenir. Öğrenciler gruplar hâlinde çalışmalar arasında dolaşarak önerileri inceler, soru sorar ve geri bildi rimde bulunur. Bu aşamada pazar yeri tekniğinden yararlanılabilir. Öğrencilerin farklı görüşleri dinlemeleri ve  görüşlerini saygılı bir dille paylaşmaları sağlanır (E3.1, SDB2.1, D14.1).  Performans görevi olarak öğrencilerden yaşadıkları şehrin ekonomik faaliyetlerini, turizm, ulaşım, ticaret,  üretim ve pazar imkânlarını birlikte ele alarak şehrin ekonomik potansiyelini tanıtan bütüncül bir ürün hazır lamaları istenebilir.

Zenginleştirme

Öğrencilerden şehirde öne çıkan bir ekonomik faaliyet alanını yansıtan fotoğraflar çekmeleri ve bu fotoğ raflardan oluşan “Şehrimin Ekonomi Albümü” adlı kısa bir çalışma hazırlamaları istenebilir. Öğrencilerin al bümde yer alan her fotoğrafın altına ilgili ekonomik faaliyeti tanıtan kısa açıklamalar yazmaları sağlanabilir. Öğrencilerden şehrin doğal kaynak, ulaşım, pazar ve turizm imkânlarını inceleyerek ekonomik açıdan güçlü  ve geliştirilmesi gereken yönlerini açıklayan kısa bir rapor oluşturmaları istenebilir. Ulaşım imkânlarında yaşanabilecek gelişmelere yönelik bir sunum hazırlamaları istenebilir. Ulaşım ile ilgi li bir sorunun ilgili birimlere bildirilmesine yönelik dilekçe yazma etkinliği gerçekleştirilebilir. Valiliğe veya  kaymakamlığa şehrin ulaşım imkânlarının geliştirilmesine yönelik fikirleri içeren öneri mesajları yazılabilir.

Destekleme

Ekonomik faaliyet örnekleri görsellerle somutlaştırılabilir. Öğrencilerden yaşadıkları şehrin ekonomik unsurlarını gösteren bilgi kartları hazırlamaları istenebilir. Yaşadığı şehirdeki ulaşım imkânlarına yönelik bilgi kartları hazırlamaları istenebilir.

Güncelleme tarihi: 21.08.2026