5. Tema: İletişim Ve Sosyal İlişkiler

Temanın başlangıcında ön değerlendirmeye yönelik çalışma yapılır. Metin işleme sürecinde metnin içeriğine yönelik hazırlık çalışmaları (soru-cevap, ön araştırma vb.) yapılarak öğrencilerin ön bilgilerinden yararlanmaları, motive ve derse dâhil olmaları sağlanır.

İlgili öğrenme çıktısına yönelik etkinlik yapılırken strateji, yöntem ve teknik; yazıda içerik ve yapı, soru sorma, bağlantı ifadeleri anahtar kavramları ile dil yapıları ve söz varlığı kavramlarına yönelik tanımlayıcı nitelikte, bu kavramların bileşenlerini, özelliklerini vb. belirten kısa bilgilere ve/veya uyarılara yer verilir.

 Öğrencilerin okumada materyal seçimini (T.O.5.1.), okuma ve dinleme/izlemede strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilmelerini (T.D.5.2., T.O.5.3.) sağlayacak çalışmalar yapılır. Dinlediklerinde/izlediklerinde ve okuduklarında geçen anlamını bilmedikleri söz varlığı unsurlarının anlamlarını tahmin edebilmelerine (T.D.5.4., T.O.5.5.) yönelik çalışmalara yer verilir. Derin anlamı belirleyebilme çalışmaları kapsamında basit (T.O.5.8.) ve üst düzey çıkarımlar (T.D.5.7., T.O.5.9.) yoluyla metnin derin anlamını belirleyebilmeleri, okuduklarını yorumlayabilmeleri (T.O.5.12.) sağlanır. Dinlediklerini/izlediklerini karşılaştırabilmelerini (T.D.5.8.) ve dinlediklerini/izlediklerini özetleyebilmelerini (T.D.5.19.) sağlayacak etkinlikler yapılır.

Öğrencilerin dinlediklerindeki/izlediklerindeki söz sanatlarını belirlemeye (T.D.5.16.) yönelik çalışmalar yapılır. Dinledikleri/izledikleri ve okudukları metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilmeleri (T.D.5.17., T.O.5.20.) ve dinleme/izleme sürecini değerlendirebilmeleri (T.D.5.20.) sağlanır. Öğrencilerin yazmada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini (T.Y.5.2.); yazılarında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilmeleri (T.Y.5.3.) sağlanır. Konuşmalarında karşılaştırma yapabilmelerini (T.K.5.10.) ve sözlü olarak özetleyebilmelerini (T.K.5.13.) sağlayacak çalışmalar yapılır. Konuşmalarında iletişimi sürdürmek amacıyla soru sorabilmeleri (T.K.5.4.) sağlanır.

Konuşma ve yazılarında açık ve örtük ifadeleri kullanabilmelerini (T.K.5.18., T.Y.5.14.) ve yorumunu yazılı olarak ifade edebilmelerini (T.Y.5.9.) sağlayacak çalışmalara yer verilir. Yazılarını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilmelerini (T.Y.5.13.), uygun bağlantı ifadelerinden yararlanabilmelerini (T.K.5.19.) ve konuşma sürecini değerlendirebilmelerini (T.K.5.21.) sağlayacak çalışmalar yapılır.

Öğrencilerin Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullandığı cümleler kurmaları (anlamca çelişen sözcükleri bir arada kullanmamaları) sağlanır (T.Y.5.13.).

Öğrencilerin konuşmalarında uygun bağlantı ifadelerinden; zaman (öncelik-sonralık, eş zamanlılık) ifade edenlerden (ilk olarak, ilk önce, önce, öncelikle; ardından, sonra, son olarak, sonunda; aynı anda, aynı zamanda, bu sırada, bir yandan … bir yandan ..., derken, hem … hem ... vb.) yararlanmaları sağlanır (T.K.5.19.).

Yazım kurallarını (büyük harflerin yazımıyla ilgili Ek 4’teki Ç, D, E, F maddelerinde belirtilen kurallar) uygulamayla ilgili çalışmalar yapılır. Noktalama işaretleriyle ilgili kuralları (tırnak işaretinin başka bir kimseden veya yazıdan olduğu gibi aktarılan sözleri gösterme, özel olarak vurgulanmak istenen sözleri belirtme) uygulamaya yönelik çalışmalar yapılır (T.Y.5.16.).

Öğrencilerin cümleleri kendi ifadeleriyle yeniden kurmaları sağlanır (DYS.KY.5.9.).

Tema sürecinde öğrenme çıktılarına yönelik yapılacak çalışmalarda kavramsal becerilerden Çelişki Giderme (KB2.1.), Yapılandırma (KB2.13.), Karar Verme (KB3.1.); eğilimlerden  Kendine İnanma (Öz Yeterlilik) (E1.4.), Kendine Güvenme (Öz Güven) (E1.5.), Sorumluluk (E2.2.), Girişkenlik (E2.3.); sosyal-duygusal öğrenme becerilerinden Kendine Uyarlama  (Öz Yansıtma) (SDB1.3.), İletişim (SDB2.1.), Uyum (SDB3.1.), Esneklik (SDB3.2.); değerlerden Sosyal İlişkilerde Kişisel Alanları Korumak (D8.4.), İnsan İlişkilerinde Yapıcı Olmak (D10.3.), Çevresine, Millî ve Manevi Değerlerine Saygı Duymak (D14.3.), Görev Bilincine Sahip Olmak (D16.3.); okuryazarlık becerilerinden Dijital Okuryazarlık (OB2.) uygun bir şekilde işe koşulur.

Atölye Çalışmaları 

Dinleme/İzleme Atölyesi 

Belirlenen ikinci dinleme/izleme materyalini öğrencinin ailesiyle dinleyerek/izleyerek çözümlemesi çalışması sürdürülür.

Okuma Atölyesi 

Belirlenen iki kitabın öğrenciler tarafından okunması ve birinin sınıf içerisinde çözümlenmesi çalışmalarına devam edilir.

Üretim Atölyesi 

Üretim atölyesi uygulama esasları doğrultusunda öğrencilerin tema içeriği ile temadaki öğrenme çıktılarına uygun ürünler (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu; afiş, kolaj, sınıf  panosu, dijital albüm vb.) hazırlamaları sağlanır. Bu etkinlikler, öğrencilerin yaratıcılığını ve özgün düşünme becerilerini destekleyecek nitelikte olmalıdır.

Türk kültüründe “komşuluk” ile ilgili bir araştırma yapılması ve bu araştırmanın sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda sunulması istenebilir. “Arkadaşlarla iletişim”, “iletişimde sevgi dili”, “empati”, “iletişim sorunları” vb. konularda özgün bir oyun yazılıp canlandırılması istenebilir.

Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metni yansıtan ve metnin anlaşılmasını sağlayacak kelimeler listelenebilir ve bu kelimelerin bağlamdaki anlamları görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilebilir. Kuklalar ile “iletişimde sevgi dili, iletişimde empati vb.” konulara ilişkin oyun sergilenmesi ve  bu çalışmalar yapılırken iş birlikli öğrenme ortamlarının oluşturulması sağlanabilir. Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulabilir. Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği bire bir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülebilir.