3. Tema: Duygularımı Tanıyorum

Temanın başlangıcında ön değerlendirmeye yönelik çalışma yapılır. Metin işleme sürecinde metnin içeriğine yönelik hazırlık çalışmaları (soru-cevap, ön araştırma vb.) yapılarak  öğrencilerin ön bilgilerinden yararlanmaları, motive ve derse dâhil olmaları sağlanır. İlgili öğrenme çıktısına yönelik etkinlik yapılırken strateji, yöntem ve teknik, derin anlam,  hikâye unsurları, metnin bölümleri, düşünceyi geliştirme yolları, çoklu ortam ögeleri, yaratıcı konuşma ve yazma, soru sorma, yazıda içerik ve yapı, bağlantı ifadeleri anahtar kavramları ile dil yapıları ve söz varlığı kavramlarına yönelik tanımlayıcı nitelikte, bu kavramların bileşenlerini, özelliklerini vb. belirten kısa bilgilere ve/veya uyarılara yer verilir.

Öğrencilerin okumada materyal seçimini (T.O.5.1.), dinleme/izleme ve okumada strateji,  yöntem, teknik seçimlerini yönetebilmelerini (T.D.5.2., T.O.5.3.) sağlayacak çalışmalar yapılır. Dinlediklerinde/izlediklerinde ve okuduklarında geçen anlamını bilmedikleri söz varlığı unsurlarının anlamlarını tahmin edebilmelerine (T.D.5.4., T.O.5.5.) ve dinlediklerinin/ izlediklerinin, okuduklarının yüzey anlamını belirleyebilmelerine (T.D.5.5., T.O.5.6.) yönelik  çalışmalara yer verilir. Basit çıkarımlar yoluyla dinlediklerinin/izlediklerinin derin anlamını  belirleyebilmeleri (T.D.5.6.) sağlanır.

Öğrencilerin metindeki unsurları sınıflandırmaya (T.O.5.11.), metnin bölümlerini belirlemeye (T.O.5.16.) ve öyküleyici metinde hikâye unsurlarını belirlemeye (T.O.5.13.) yönelik çalışmalar yapılır. Bilgilendirici metinde düşünceyi geliştirme yollarını belirleyebilmelerini (T.O.5.18.) ve çoklu ortam ögelerini çözümleyebilmelerini (T.D.5.18.) sağlayacak etkinliklere yer verilir. Dinledikleri/izledikleri ve okudukları metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilmeleri (T.D.5.17., T.O.5.20.) ve dinleme/izleme sürecini değerlendirebilmeleri (T.D.5.20.) sağlanır. Söz varlığını geliştirmeye yönelik çalışmalar atasözü, deyim ve kalıp sözlerin öğretimi T.O.5.20. kapsamında yapılır. 

Öğrencilerin konuşmalarında yöntem ve teknik seçimlerini; yazmada strateji, yöntem ve  teknik seçimlerini (T.K.5.2., T.Y.5.2.); yazılarında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilmeleri (T.Y.5.3.) sağlanır. Yaratıcı konuşma yapabilmelerini (T.K.5.6.) ve yaratıcı yazı yazabilmelerini (T.Y.5.5.) sağlayacak çalışmalar yapılır. Konuşmalarında iletişimi sürdürmek amacıyla soru sorabilmeleri (T.K.5.4.) ve düşünceyi geliştirme yollarını kullanarak konuşmalarını yapılandırabilmelerine yönelik çalışmalar yapılır (T.K.5.16.).

Yazılarında sınıflandırma yapabilmelerini (T.Y.5.8.) ve çoklu ortam ögeleriyle içerik oluşturabilmelerini (T.Y.5.4.) sağlayacak çalışmalara yer verilir. Yazılarını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilmelerini (T.Y.5.13.) ve konuşma sürecini değerlendirebilmelerini (T.K.5.21.) sağlayacak çalışmalar yapılır. 

Yazım kurallarını (büyük harflerin yazımıyla ilgili Ek 4’teki C. 6-12. maddelerinde belirtilen kurallar) uygulamayla ilgili çalışmalar yapılır. Noktalama işaretleriyle ilgili kuralları (ünlemin duyguları anlatan cümle veya ibareleri ile seslenme, hitap ve uyarı sözlerini belirtme; uzun çizginin konuşmaları gösterme) uygulamaya yönelik çalışmalar yapılır (T.Y.5.16.). Öğrencilerin Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullandığı cümleler kurmaları sağlanır (T.Y.5.13.). 

Öğrencilerin konuşma ve yazılarında uygun bağlantı ifadelerinden; duygu ifade edenlerden [istek (en azından, keşke vb.), küçümseme (güya, sanki vb.), memnuniyet (iyi ki, neyse  ki vb.), pişmanlık (keşke, bari vb.), şaşırma (işe bak ki, nasıl olmuşsa, ne hikmetse vb.), şüphe ve/veya merak (acaba, ya, yoksa vb.), üzüntü (maalesef, ne çare, ne fayda, yazık ki vb.)  vb.] yararlanmaları sağlanır (T.K.5.19., T.Y.5.15.).

Öğrencilerin isimlerin tür özelliklerini ayırt etmeleri ve isimleri tür özelliklerine uygun kullanmaları sağlanır (DYS.DO.5.2.; DYS.KY.5.1.).

Amaç ifade etme işlevli dil yapıları ve söz varlığını belirlemeleri, işlevlerine uygun kullanmaları sağlanır (DYS.DO.5.7.; DYS.KY.5.7.).

Tema sürecinde öğrenme çıktılarına yönelik yapılacak çalışmalarda kavramsal becerilerden Gözlemleme (KB2.2.), Yapılandırma (KB2.13.); eğilimlerden Bağımsızlık (E1.2.), Azim ve Kararlılık (E1.3.), Empati (E2.1.), Sorumluluk (E2.2.), Yaratıcılık (E3.3.); sosyal-duygusal öğrenme becerilerinden Kendini Tanıma (Öz Farkındalık) (SDB1.1.), Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma) (SDB1.3.), İletişim (SDB2.1.), Sosyal Farkındalık (SDB2.3.); değerlerden Araştırmacı ve Sorgulayıcı Olmak (D3.3.), Samimi Olmak (D6.1.), İnsanı ve Doğayı Sevmek (D9.3.), Düşünce,  Duygu ve Davranışlarında Kontrollü Olmak (D12.2.), Anlayışlı ve Barışçıl Olmak (D15.1.), Görev Bilincine Sahip Olmak (D16.3.); okuryazarlık becerilerinden Dijital Okuryazarlık (OB2.), Görsel Okuryazarlık (OB4.) uygun bir şekilde işe koşulur.

Atölye Çalışmaları

Dinleme/İzleme Atölyesi

Belirlenen dinleme/izleme materyalinin öğrenciler tarafından dinlenmesi/izlenmesi ve çözümlenmesi sürdürülerek sonlandırılır.

Okuma Atölyesi 

Belirlenen iki kitabın öğrenciler tarafından okunması ve birinin sınıf içerisinde çözümlenmesi sürdürülerek tamamlanır. Diğer kitaba yönelik çözümleme rapor hâlinde sunulur.

Üretim Atölyesi 

Üretim atölyesi uygulama esasları doğrultusunda öğrencilerin tema içeriği ile temadaki öğrenme çıktılarına uygun ürünler (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu; afiş, kolaj, sınıf  panosu, dijital albüm vb.) hazırlamaları sağlanır. Bu etkinlikler, öğrencilerin yaratıcılığını ve  özgün düşünme becerilerini destekleyecek nitelikte olmalıdır.

İzlenen bir film, kısa film ya da videodaki derin anlamların belirlenmesi, belirlenen derin anlamların sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenebilir. Duygu kartları hazırlanarak iletişimde duyguların dramatize edilmesi istenebilir. Şiirlerdeki tematik unsurların duygu haritalarının çıkarılması ve bu duyguların ifade edildiği masal, hikâye gibi metinlerin yazılması istenebilir.

Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metni yansıtan ve metnin anlaşılmasını sağlayacak kelimeler listelenebilir ve bu kelimelerin bağlamdaki anlamları görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilebilir. Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulabilir. Kuklalar ile duygular konulu bir oyun sergilenmesi veya izletilmesi ve bu çalışmalar yapılırken iş birlikli öğrenme ortamlarının oluşturulması sağlanabilir. Duyguların anlatıldığı bir bilmece etkinliği hazırlanabilir. Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği bire bir anlatılarak süreç öğ renci ile yürütülebilir.