2. Tema: Atatürk’Ü Tanımak

Temanın başlangıcında ön değerlendirmeye yönelik çalışma yapılır. Metin işleme sürecinde metnin içeriğine yönelik hazırlık çalışmaları (soru-cevap, ön araştırma vb.) yapılarak öğrencilerin ön bilgilerinden yararlanmaları, motive ve derse dâhil olmaları sağlanır. İlgili öğrenme çıktısına yönelik etkinlik yapılırken strateji, yöntem ve teknik; yazıda içerik ve yapı, konuşmada amaç ve içerik, şiir, söz sanatları, bağlantı ifadeleri anahtar kavramları ile dil yapıları ve söz varlığı kavramlarına yönelik tanımlayıcı nitelikte, bu kavramların bileşenlerini, özelliklerini vb. belirten kısa bilgilere ve/veya uyarılara yer verilir. 

Öğrencilerin dinleme/izleme ve okumada materyal seçimlerini (T.D.5.1., T.O.5.1.) ve strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilmelerini (T.D.5.2., T.O.5.3.) sağlayacak çalışmalar yapılır. Öğrencilerin sesli okuma çalışmalarında akıcı bir şekilde okuyup okumadıkları izlenerek sesli ve sessiz akıcı bir şekilde okuyabilmelerini sağlayacak çalışmalar yapılır  (T.O.5.2.). Dinlediklerinde/izlediklerinde ve okuduklarında geçen anlamını bilmedikleri söz  varlığı unsurlarının anlamlarını tahmin edebilmelerine (T.D.5.4., T.O.5.5.) ve dinlediklerinin/izlediklerinin, okuduklarının yüzey anlamını belirleyebilmelerine (T.D.5.5., T.O.5.6.) yönelik çalışmalara yer verilir. Öğrencilerin okudukları şiirin biçim özelliklerini (T.O.5.17.) ve okudukları metindeki söz sanatlarını (T.O.5.19.) belirlemeye yönelik çözümlemeler yapabilmelerini sağlayacak çalışmalara yer verilir. Dinledikleri/izledikleri ve okudukları metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye (T.D.5.17., T.O.5.20.), dinlediklerinin/izlediklerinin  bölümlerini (T.D.5.14.) ve dinledikleri/izledikleri öyküleyici metindeki hikâye unsurlarını  belirlemeye yönelik çözümleme yapabilmelerini (T.D.5.11.) sağlayacak çalışmalar yapılır. Okuma sürecini değerlendirebilmeleri (T.O.5.22.) sağlanır. Söz varlığını geliştirmeye yönelik çalışmalar, çağrışım alanına giren kelimeler, ikileme ve pekiştirmenin öğretimi T.O.5.20. kapsamında yapılır. 

Öğrencilerin konuşmalarında yöntem ve teknik seçimlerini; yazmada strateji, yöntem ve  teknik seçimlerini (T.K.5.2., T.Y.5.2.); konuşmalarında amaç ve içeriğe yönelik seçimlerini yönetebilmeleri (T.K.5.3.) sağlanır. Konuşma sürecini yönetebilmelerine (T.K.5.1.), yazılarında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilmelerine (T.Y.5.3.) yönelik çalışmalar  yapılır.

Öğrencilerin konuşma ve yazılarını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilmelerini (T.K.5.17., T.Y.5.13.) ve konuşmalarında tahminlerinden yararlanabilmelerini (T.K.5.9.)  sağlayacak çalışmalar yapılır. Yazma sürecini değerlendirebilmelerini (T.Y.5.17.) sağlayacak çalışmalara yer verilir. 

Öğrencilerin konuşma ve yazılarında uygun bağlantı ifadelerinden; ekleme ifade edenlerden (ayrıca, bir de, bundan başka, bunun dışında, hatta, hem ... hem ..., ile, üstelik, ve, ek  olarak vb.) yararlanmaları sağlanır (T.K.5.19., T.Y.5.15.). Öğrencilerin Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullandığı cümleler kurmaları sağlanır (T.K.5.17.,  T.Y.5.13.).

Yazım kurallarını (büyük harflerin yazımıyla ilgili Ek 4’teki A, B, C. 1-5. maddelerinde belirtilen kurallar) uygulamayla ilgili çalışmalar yapılır. Noktalama işaretleriyle ilgili kuralları (virgülün eş görevli kelime ve kelime gruplarını ayırma, tekrarlanan kelimeleri ayırma, hitap ifadelerinden sonra, sayıların yazılışında kesirleri ayırma; soru işaretinin soru eki, soru  sözü içeren cümle veya sözlerden sonra kullanımı, soru bildiren ancak soru eki veya sözü içermeyen cümlelerde kullanımı) uygulamaya yönelik çalışmalar yapılır (T.Y.5.16.). Öğrencilerin isimleri çeşitli özellikleri bakımından niteleyen ve belirten dil yapıları ve söz  varlığını belirlemeleri, bu dil yapıları ve söz varlığını işlevine uygun olarak kullanmaları sağlanır (DYS.DO.5.3.; DYS.KY.5.2.).

Öğrencilerin betimleme işlevli fiilimsi dil yapılarını belirlemeleri ve işlevine uygun kullanmaları sağlanır (DYS.DO.5.4.; DYS.KY.5.3.).

Tema sürecinde öğrenme çıktılarına yönelik yapılacak çalışmalarda kavramsal becerilerden Yapılandırma (KB2.13.); eğilimlerden Bağımsızlık (E1.2.), Sorumluluk (E2.2.), Yaratıcılık (E3.3.), Sistematiklik (E3.7.); sosyal-duygusal öğrenme becerilerinden Kendine  Uyarlama (Öz Yansıtma) (SDB1.3.), İletişim (SDB2.1.), Esneklik (SDB3.2.); değerlerden Cesaretli ve Girişimci Olmak (D11.1.), Görev Bilincine Sahip Olmak (D16.3.), Bağımsızlığı Korumak (D19.4.); okuryazarlık becerilerinden Bilgi Okuryazarlığı (OB1.), Kültür Okuryazarlığı  (OB5.), Vatandaşlık Okuryazarlığı (OB6.) uygun bir şekilde işe koşulur.

Atölye Çalışmaları 

Dinleme/İzleme Atölyesi

Belirlenen dinleme/izleme materyalinin öğrenciler tarafından dinlenerek/izlenerek çözümlenmesi çalışmaları sürdürülür.

Okuma Atölyesi

Belirlenen iki kitabın öğrenciler tarafından okunması ve birinin sınıf içerisinde çözümlenmesi çalışmalarına devam edilir.

Üretim Atölyesi

Üretim atölyesi uygulama esasları doğrultusunda öğrencilerin tema içeriği ile temadaki öğrenme çıktılarına uygun ürünler (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu; afiş, kolaj, sınıf panosu, dijital albüm vb.) hazırlamaları sağlanır. Bu etkinlikler, öğrencilerin yaratıcılığını ve  özgün düşünme becerilerini destekleyecek nitelikte olmalıdır. 

Atatürk’ün insani yönlerine yönelik araştırma yapılması ve edinilen bilgilerin dijital içerik hâline getirilip sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda sunulması istenebilir. Bulunulan yerdeki -varsa- “Atatürk Müze Evleri ve Köşkleri”, “Çanakkale Zaferi”, “Millî Mücadele” ve “Cumhuriyet”e ilişkin müzeler ya da konuya ilişkin sanal müzeler gezilir. Bu geziler sonucunda elde edilen bilgilerle daha önce okunan kaynaklardan edinilen bilgilerin eleştirel bir bakış açısıyla karşılaştırıldığı bir değerlendirme yazısı yazılması istenebilir. Atatürk’ün yazdığı kitapların görsellerinden oluşan bir duvar panosu hazırlanarak “Gençliğe Hitabe bu kitaplardan hangisindedir?” gibi araştırmaya yönelik merak uyandırıcı sorularla  kitaplar hakkında araştırma yapılması ve Gençliğe Hitabe’nin bulunduğu “Nutuk” adlı eserin sınıf kütüphanesine dâhil edilmesi istenebilir. Öğrencilerden temada işlenen konuya yönelik dijital öyküleme aşamalarına göre özgün öykü yazmaları, yazdıkları öyküyü senaryolaştırarak canlandırmaları istenebilir.

Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metni yansıtan ve metnin anlaşılmasını sağlayacak kelimeler listelenebilir ve bu kelimelerin bağlamdaki anlamları görsel araçlar ve  şematik düzenleyiciler yardımıyla verilebilir. Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulabilir. Dinleme/izleme, okuma metni ya da tema içerisinde yer alan “Millî Mücadele” ile ilişkili kavramlar görsel işitsel araçların sunumu ve uygun şematik düzenleyicilerin kullanımı ile somutlaştırılabilir. Tema kapsamındaki öğrenme çıktılarına yönelik çalışmalar yapılırken iş birlikli öğrenme ortamlarının oluşturulması sağlanabilir. Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği bire bir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülebilir.