2. Tema: Bağımsızlık Yolu

Temanın başlangıcında ön değerlendirmeye yönelik çalışma yapılır. Metin işleme sürecinde metnin içeriğine yönelik hazırlık çalışmaları (soru-cevap, ön araştırma vb.) yapılarak öğrencilerin ön bilgilerinden yararlanmaları, motive ve derse dâhil olmaları sağlanır. 

İlgili öğrenme çıktısına yönelik etkinlik yapılırken strateji, yöntem ve teknik; akıcı okuma, hikâye unsurları, şiir, konuşmada amaç ve içerik, yazıda içerik ve yapı, okuduğunu değerlendirme, değerlendirmesini yazılı ifade etme, sözlü sunum, bağlantı ifadeleri anahtar kavramları ile dil yapıları ve söz varlığı kavramlarına yönelik tanımlayıcı nitelikte, bu kavramların bileşenlerini, özelliklerini vb. belirten kısa bilgilere ve/veya uyarılara yer verilir.

Öğrencilerin dinlemede/izlemede ve okumada materyal seçimlerini yönetebilmelerini (T.D.6.1., T.O.6.1.), akıcı bir şekilde okuyabilmelerini (T.O.6.2.); okumada strateji, yöntem ve  teknik seçimlerini yönetebilmelerini (T.O.6.3.) sağlayacak çalışmalar yapılır.

Öğrencilerin dinlediklerinde/izlediklerinde ve okudukları metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamlarını tahmin edebilmelerine (T.D.6.4., T.O.6.5.), dinlediklerinin/izlediklerinin ve okudukları metnin yüzey anlamını belirleyebilmelerine (T.D.6.5., T.O.6.6.) yönelik çalışmalara yer verilir. Okuduklarını değerlendirebilmelerine (T.O.6.22.) ve okuma sürecini değerlendirebilmelerine (T.O.6.25.) yönelik çalışmalar yapılır.

Öğrencilerin öyküleyici metinde hikâye unsurlarını (T.D.6.11.), dinlediklerinin/izlediklerinin bölümlerini (T.D.6.14.) ve dinlediklerindeki/izlediklerindeki söz sanatlarını (T.D.6.16.) belirleyebilmelerine yönelik çalışmalar yapılır. Şiirin biçim özelliklerini belirlemeye yönelik çözümleme yapabilmeleri sağlanır (T.O.6.17.). Dinlediklerinden/izlediklerinden ve okudukları metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çözümleme yapabilmelerini sağlayacak çalışmalar yapılır (T.D.6.17., T.O.6.20.).

Öğrencilerin konuşma sürecini yönetebilmelerini (T.K.6.1.), konuşmada yöntem ve teknik ile yazmada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilmelerini (T.K.6.2., T.Y.6.2.); konuşma ve yazılarını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilmelerini (T.K.6.20., T.Y.6.15.)  sağlayacak çalışmalar yapılır. Konuşmalarında amaç ve içeriğe yönelik seçimlerini yönetebilmeleri (T.K.6.3.), sözlü sunum yapabilmeleri (T.K.6.9.), konuşmalarında tahminlerinden yararlanabilmeleri (T.K.6.10.) sağlanır. Öğrencilerin yazısında içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilmelerine (T.Y.6.3.), değerlendirmelerini yazılı olarak ifade edebilmelerine (T.Y.6.11.) ve yazma sürecini değerlendirebilmelerine (T.Y.6.19.) yönelik çalışmalar yapılır. Öğrencilerin konuşma ve yazılarında uygun bağlantı ifadelerinden; vurgulama (önem) ifade edenlerden (aslında, bile, bir, dA, hatta, ki, öncelikle, özellikle, sadece, tek, yalnız, yine de vb.) ve kesinlik ifade edenlerden (asla, elbette, kesinlikle, mutlaka, tabii vb.) yararlanmaları sağlanır (T.K.6.22., T.Y.6.17.). 

Öğrencilerin Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullandığı cümleler kurmaları sağlanır (T.K.6.20., T.Y.6.15.).

Yazım kurallarını (büyük harflerin yazımıyla ilgili Ek 4’teki C. 20-26. maddelerinde belirtilen kurallar) uygulamayla ilgili çalışmalar yapılır. Noktalama işaretleriyle ilgili kuralları (noktalı virgülün cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırma; kısa çizginin kelimelerin kökleri, gövdeleri ve eklerini birbirinden ayırma, fiil kök ve gövdelerini gösterme, isim yapma eklerinin başına, fiil yapma eklerinin başına ve sonuna konulma; arasında, ve, ile, ila, …-den …-e anlamlarını vermek için kelimeler veya sayılar arasında kullanılma) uygulamaya yönelik çalışmalar yapılır (T.Y.6.18.). Öğrencilerin kelimelerin kökünü ve ekini ayırt etmeleri, ekler ezberletilmeden kelime türetmenin mantığını kavramaları sağlanır (DYS.DO.6.1.).

Öğrencilerin yapım ve çekim ekini ayırt etmeleri sağlanır (DYS.DO.6.2.).

Öğrencilerin değerlendirme ifade etme işlevli dil yapıları ve söz varlığını işlevine uygun kullanmaları sağlanır (DYS.KY.6.7.).

Tema sürecinde öğrenme çıktılarına yönelik yapılacak çalışmalarda kavramsal becerilerden Bilgi Toplama (KB2.6.), Yapılandırma (KB2.13.), Yansıtma (KB2.15.); eğilimlerden Bağımsızlık (E1.2.), Sorumluluk (E2.2.); sosyal-duygusal öğrenme becerilerinden Sosyal Farkındalık (SDB2.3.), Sorumlu Karar Verme (SDB3.3.); değerlerden Hak ve Özgürlüklerini Bilmek ve Korumak (D1.1.), Cesaretli ve Girişimci Olmak (D11.1.), Bağımsızlığı Korumak (D19.4.); okuryazarlık becerilerinden Görsel Okuryazarlık (OB4.), Vatandaşlık Okuryazarlığı (OB6.) uygun bir şekilde işe koşulur.

Atölye Çalışmaları

Dinleme/İzleme Atölyesi

Belirlenen dinleme/izleme materyalinin öğrenciler tarafından dinlenerek/izlenerek çözümlenmesi çalışmaları sürdürülür.

Okuma Atölyesi

Belirlenen iki kitabın öğrenciler tarafından okunması ve birinin sınıf içerisinde çözümlenmesi çalışmalarına devam edilir.

Üretim Atölyesi

Üretim atölyesi uygulama esasları doğrultusunda öğrencilerin tema içeriği ile temadaki öğrenme çıktılarına uygun ürünler (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu; afiş, kolaj, sınıf panosu, dijital albüm vb.) hazırlamaları sağlanır. Bu etkinlikler, öğrencilerin yaratıcılığını ve  özgün düşünme becerilerini destekleyecek nitelikte olmalıdır.

İstiklâl Marşı ve Mehmet Âkif Ersoy konulu bir oratoryo ya da tiyatro metni yazılması ve süreç esnasındaki sorumluluk öğrencide olmak üzere sınıfta ya da uygun bir ortamda yazılan metnin canlandırılması istenebilir.

Millî Mücadeleye katkı sunan Türk büyüklerine mektup yazılması, mektupların sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenebilir.

Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metni yansıtan ve metnin anlaşılmasını sağlayacak kelimeler listelenebilir ve bu kelimelerin bağlamdaki anlamları görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilebilir.

Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da  hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulabilir.

Dinleme/izleme, okuma metni ya da tema içerisinde yer alan Millî Mücadele, millî kimlik vb. kavramlar görsel işitsel araçların sunumu ve uygun şematik düzenleyicilerin kullanımı ile somutlaştırılabilir.

Bulunulan yerdeki -varsa- “Atatürk Müze Evleri ve Köşkleri”, “Mehmet Âkif Ersoy Müze Evleri”, “Millî Mücadele Müzesi” vb. müzeler ya da konuya ilişkin sanal müzeler sınıf ortamında ziyaret edilerek tema içerisinde verilen bilgilerin karşılaştırılması ve somutlaştırılması sağlanabilir. 

Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği bire bir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülebilir.