1. Tema: Dilimizin Zenginliği

Temanın başlangıcında ön değerlendirmeye yönelik çalışma yapılır. Metin işleme sürecinde metnin içeriğine yönelik hazırlık çalışmaları (soru-cevap, ön araştırma vb.) yapılarak öğrencilerin ön bilgilerinden yararlanmaları, motive ve derse dâhil olmaları sağlanır.

İlgili öğrenme çıktısına yönelik etkinlik yapılırken strateji, yöntem ve teknik; söz sanatları, metnin anahtar kelimeleri, akıcı okuma, yüzey anlam, yazıda içerik ve yapı, görsel unsurlar, hazırlıksız konuşma anahtar kavramları ile dil yapıları ve söz varlığı (DYS) kavramlarına yönelik tanımlayıcı nitelikte ve bu kavramların bileşenlerini, özelliklerini vb. belirten kısa bilgilere ve/veya uyarılara yer verilir.

Öğrencilerin dinleme/izlemede ve okumada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini yönetebilmelerini (T.D.6.2., T.O.6.3.), akıcı bir şekilde okuyabilmelerini (T.O.6.2.) sağlayacak çalışmalar yapılır.

Öğrencilerin dinleyecekleri/izleyecekleri ve okuyacakları metnin içeriğine yönelik tahmin de bulunabilmelerine (T.D.6.3., T.O.6.4.), dinlediklerinde/izlediklerinde ve okudukları metinde geçen anlamını bilmediği söz varlığı unsurlarının anlamlarını tahmin edebilmelerine yönelik çalışmalar yapılır (T.D.6.4., T.O.6.5.). Dinlediklerinin/izlediklerinin ve okudukları  metnin yüzey anlamını, görselle iletilen anlamı belirleyebilmelerini sağlayacak çalışmalara yer verilir (T.D.6.5., T.O.6.6., T.O.6.7.).

Öğrencilerin dinlediklerinin/izlediklerinin ve okudukları metnin anahtar kelimelerini belirlemeye yönelik çalışmalar yapılır (T.D.6.13., T.O.6.15.). Metindeki söz sanatlarını belirlemeye yönelik çözümleme yapabilmeleri (T.O.6.19.) sağlanır. Dinlediklerinden/izlediklerinden ve okudukları metinden hareketle söz varlığını geliştirmeye yönelik çalışmalar yapılır (T.D.6.17., T.O.6.20.). Söz varlığını geliştirmeye yönelik çalışmalar gerçek, mecaz, terim  anlamlı kelimelerin öğretimi T.O.6.20. kapsamında yapılır.

Öğrencilerin konuşma ve yazma sürecini yönetebilmelerini (T.K.6.1., T.Y.6.1.), konuşma ve yazılarını zenginleştirecek biçimde söz varlığını kullanabilmelerini sağlayacak çalışmalar yapılır (T.K.6.20., T.Y.6.15.). Hazırlıksız konuşabilmeleri (T.K.6.7.), konuşmalarında sesini uygun şekilde kullanabilmeleri (T.K.6.8.) ve beden dilini kullanabilmeleri (T.K.6.23.) sağlanır. Öğrencilerin yazmada strateji, yöntem ve teknik seçimlerini; içerik ve yapıya yönelik seçimlerini yönetebilmelerine (T.Y.6.2., T.Y.6.3.); yazılı üretim ve yazılı etkileşimlerinde  tahminlerinden yararlanabilmelerine (T.Y.6.6.) yönelik çalışmalar yapılır.

Öğrencilerin Türkçeyi doğru, güzel ve etkili kullandığı cümleler kurmaları sağlanır (T.K.6.20., T.Y.6.15.).

Yazım kurallarını (büyük harflerin yazımıyla ilgili Ek 4’teki C.13-18. maddelerinde belirtilen kurallar) uygulamayla ilgili çalışmalar yapılır. Noktalama işaretleriyle ilgili kuralları (virgülün sıralı cümleleri ayırma, tırnak içinde olmayan alıntı cümleleri belirtme, konuşma çizgisinden sonra gelen alıntı cümlesini belirtme, edebî eserlerde konuşma bölümünden önceki ifadeyi belirtme, kendisinden sonraki cümleye bağlı olarak ret, kabul ve teşvik bildiren ifadeleri belirtme) uygulamaya yönelik çalışmalar yapılır (T.Y.6.18.).

Öğrencilerin seslerin özelliklerini (ünlü ve ünsüzlerin nitelikleri, büyük ünlü uyumu) ayırt etmeleri sağlanır (DYS.DO.6.5.).Tema sürecinde öğrenme çıktılarına yönelik yapılacak çalışmalarda kavramsal becerilerden Yapılandırma (KB2.13.); eğilimlerden Seçicilik (E1.6.); sosyal-duygusal öğrenme becerilerinden İletişim (SDB2.1.); değerlerden Sanatsal ve Görsel Zevkleri Hayatın Bir Parçası Hâline Getirmek (D7.3.), Görev Bilincine Sahip Olmak  (D16.3.), Millî Kimliğini Tanımak (D19.2.); okuryazarlık becerilerinden Bilgi Okuryazarlığı (OB1.), Dijital Okuryazarlık (OB2.) uygun bir şekilde işe koşulur.

Atölye Çalışmaları

Dinleme/İzleme Atölyesi

Dinleme/izleme atölyesi uygulama esaslarına uygun olarak belirlenen dinleme/izleme materyalinin öğrenciler tarafından dinlenerek/izlenerek çözümlenmesi çalışmalarına başlanır.

Okuma Atölyesi

Okuma atölyesi uygulama esaslarına uygun olarak belirlenen iki kitabın öğrenciler tarafından okunması ve çözümlenmesi çalışmalarına başlanır.

Üretim Atölyesi 

Üretim atölyesi uygulama esasları doğrultusunda öğrencilerin tema içeriği ile temadaki öğrenme çıktılarına uygun ürünler (ses kaydı, konuşma metni, sunum videosu; afiş, kolaj, sınıf panosu, dijital albüm vb.) hazırlamaları sağlanır. Bu etkinlikler, öğrencilerin yaratıcılığını ve özgün düşünme becerilerini destekleyecek nitelikte olmalıdır.

Aile büyükleri birincil kaynak olmak üzere mâni, ninni ya da tekerleme türleri üzerine bir araştırma yapılarak araştırmalar neticesinde ulaşılan ürünlerin sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşımı istenir.

Teknoloji, fen bilimleri, matematik, tıp vb. alanlara ilişkin yabancı dillerden alınarak doğrudan kullanılan kelimelerden bazılarının belirlenmesi ve bunlara Türkçe karşılıklar oluşturularak sunulması istenir.

Bulunulan yerde -varsa- alanda söz sahibi kişilerle “âşıklık geleneği”, “halk şiiri”, “müzik ve şiir” vb. konu başlıklarına ilişkin röportaj yapılması, bu röportajın ses dosyası ya da video kaydının dijital araçlar kullanılarak içerik hâline getirilmesi ve bu içeriğin sınıfta ya da uygun dijital ortamlarda paylaşılması istenebilir.

Görsellerden hareketle bilmediği deyim ve atasözlerinin anlamlarını tahmin etmelerini sağlayacak web tabanlı oyunlar geliştirmeleri ve hazırladıkları oyunu uygun dijital ortamlarda paylaşmaları istenebilir.

Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde, metni yansıtan ve metnin anlaşılmasını sağlayacak kelimeler listelenebilir ve bu kelimelerin bağlamdaki anlamları görsel araçlar ve şematik düzenleyiciler yardımıyla verilebilir.

Metnin özetlenebilmesi için metindeki anahtar kelimelerin yer aldığı bir özet planı, çalışma kâğıdı veya görsellerden oluşan bir grafik organize edici kullanılabilir. Dinleme/izleme ya da okuma etkinliği öncesinde bilgilendirici metinlerdeki kavram, bilgi; öyküleyici metinlerdeki kişi, yer, zaman vb. yapılara ilişkin unsurların yer aldığı kavram ya da hikâye haritası gibi şemalar oluşturulup sunulabilir.

“Türkü”, “mâni”, “tekerleme” vb. türlere yönelik okuma etkinlikleri düzenlenebilir ve bu etkinlikler sırasında iş birlikli öğrenme ortamları oluşturulabilir. Kütüphane, sahaf vb. yerler ziyaret edilerek tema içerisinde verilen bilgilerin karşılaştırılması ve somutlaştırılması sağlanabilir. Okuma ve yazma çalışmalarında işleyişin nasıl olması gerektiği bire bir anlatılarak süreç öğrenci ile yürütülebilir.