4. Öğrenme Alanı: Okuma Kültürü Geliştirme
KB2.10. Çıkarım Yapma
E1.6. Seçicilik, E3.1. Muhakeme, E3.2. Odaklanma
SDB1.1. Kendini Tanıma (Öz Farkındalık), SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB1.3. Kendine Uyarlama (Öz Yansıtma), SDB2.3. Sosyal Farkındalık, SDB3.1. Uyum
D3. Çalışkanlık, D4. Dostluk, D16. Sorumluluk, D17. Tasarruf, D18. Temizlik, D19. Vatanseverlik
OB2. Dijital Okuryazarlık, OB5. Kültür Okuryazarlığı
OB.4.1. Okuma bilinci ve alışkanlığı kazanmaya dair çıkarım yapabilme
a) Seçeceği kitap veya metnin konusu, türü, içeriği ve kendi okuma amacına uygunluğu hakkında mevcut bilgisi dâhilinde varsayımda bulunur.
b) Günlük veya haftalık okuma planındaki örüntüleri listeler.
c) Okuma planı öncesi ve sonrasındaki süreci karşılaştırır.
ç) Okuma sürecini geliştirmeye yönelik önerme sunar.
d) Okuma günlükleri oluşturarak okuma sürecini değerlendirir.
Okuma Kültürü
Okur Kimliği
Okuma Planı Oluşturma
Okuma Günlüğü
alışkanlık, okuma günlüğü, okuma kültürü, okuma planı, okur kimliği, öz değerlendirme
Öğrenme kanıtlarını belirlemede kullanılabilecek ölçme araçları şunlardır: gözlem formları, kontrol listeleri, rubrikler, akran ve öz değerlendirme formları, performans görevleri, okuma günlüğü, ürün dosyası değerlendirmesi ve dijital değerlendirme araçları. Performans görevi olarak öğrencilerden okuduğu kitaplardan herhangi birini seçerek seçtiği kitabın içeriğini veya konusunu, vermek istediği mesajı yansıtan bir poster veya dijital afiş hazırlamaları istenebilir.
Performans görevi; bütüncül dereceli puanlama anahtarı, kontrol listesi, gözlem formu, öz değerlendirme formu ve ürün dosyası değerlendirmesi gibi araçlarla değerlendirilebilir.
Öğrencilerin farklı türlerde kitap ve metinlerle karşılaşma, ilgi alanlarına göre okuma tercihinde bulunma ve okuma deneyimlerini paylaşmaya yönelik temel düzeyde becerilere sahip oldukları kabul edilmektedir.
Öğrencilerden son dönemde okudukları kitap veya metinleri listelemeleri ve seçim nedenlerini açıklamaları istenebilir.
Öğrencilerden bir kitap kapağı, tanıtım yazısı veya kısa kitap özeti incelenerek kitabın içeriğine ilişkin tahminlerde bulunmaları istenebilir.
Öğrencilerden bir haftalık okuma etkinliklerini hatırlayarak hangi günlerde, ne kadar süreyle ve hangi tür metinleri okuduklarını listelemeleri istenebilir.
Öğrencilerden okuma alışkanlıklarını geliştirmek için şimdiye kadar uyguladıkları yöntemleri ve bu yöntemlerin etkilerine ilişkin görüşlerini paylaşmaları istenebilir.
Öğrencilerden ilgi duyarak okudukları kitap veya metinleri arkadaşlarına tanıtmaları istenebilir. Okuma tercihlerinin bireyden bireye farklılaşabileceği üzerinde durulabilir.
Öğrencilerden günlük yaşamlarında okumaya ayırdıkları zamanı değerlendirmeleri istenebilir. Düzenli okuma planı oluşturmanın okuma alışkanlığını destekleyebileceği fark ettirilebilir.
Öğrencilerden geçmişteki okuma deneyimleri ile bugünkü okuma alışkanlıklarını karşılaştırmaları istenebilir. Okuma alışkanlıklarının zaman içinde gelişebileceği üzerinde durulabilir.
Öğrencilerden okudukları kitaplarla ilgili tuttukları notları veya hatırladıkları ayrıntıları paylaşmaları istenebilir. Okuma günlüğü tutmanın okuma sürecini izlemeye ve geliştirmeye katkı sağlayabileceği fark ettirilebilir.
OB.4.1
Öğrenciden kitap veya metin seçimi üzerine mevcut bilgisine dayanarak varsayımda bulunması beklenir (E1.6, E3.1). Kitap ve metin seçimlerinde öğrencinin ilgi alanlarını dikkate alması, yaşam boyu öğrenmeye yönelik olumlu tutum geliştirmesi ve okuma kültürünü günlük yaşamının bir parçası hâline getirmesi desteklenir (D16.3, KB2.9). Okuma sürecinde arkadaşlarıyla kitap ve metinler üzerine duygu ve düşüncelerini paylaşması, arka daşlarını etkin bir şekilde dinlemesi ve farklı görüşlere değer vererek ortak okuma deneyimleri oluşturması teşvik edilir (D4.2, D4.4). Öğrencinin Türk kültürüne, tarihine ve millî değerlere ilişkin metinleri değerlendirerek toplumsal aidiyet bilinci geliştirmesi ve vatanseverlik değerini fark etmesi sağlanır (E3.2, SDB2.3, D19.1, OB5). Öğrencinin ilgi alanına yönelik seçtiği kitapları veya metinleri temin etmesi için bulunduğu ildeki kütüphanelere "Okul Dışı Öğrenme Platformu" (okuldisiogrenme.eba.gov.tr) vasıtasıyla yönlendirilmesi sağlanır (OB2, TAB1). Kütüphanelerden temin edeceği kitapları özenle kullanması istenirken ortak kitapların kullanımında kitabın temizliğine önem göstermesi beklenir (D17.3, D18.2). Öğrenciden akranlarıyla kitap okuma etkiniklerine katılması beklenir (D3.4, D16.3). Öğrenciden günlük veya haftalık okuma planını listelemesi, okuma planı öncesi ve sonra sındaki süreci karşılaştırması beklenir. Öğrencinin okuma sıklığı, okuma süresi, okuduğu kitap veya sayfa sayısı, okuma planına uyma durumu ve kitap türü tercihlerini dikkate alması sağlanır (TAB3). Plana uygun okumalar yapması, okuma günlükleri tutup okuma sürecini değerlendirmesi istenir (SDB1.3, D3.2, TAB4). Öğrencinin okuma sürecinde planlı hareket etmesi, belirlediği hedeflere ulaşmak için azim göstermesi ve çalışmalarını düzenli biçimde sürdürmesi desteklenir (SDB1.2, D3.1). Öğrenciden okuma planlarını uygularken sorumluluk alması, görevlerini zamanında yerine getirmesi ve süreç boyunca öz değerlendirme yapması beklenir (SDB1.2, D3.2, D16.3). Öğrencinin metin içeriğini görev ve sorumluluklar açısından inceleyerek sorumluluk bilincine yönelik çıkarımlarda bulunması sağlanır (SDB1.1, SDB3.1, D16.3). Performans görevi olarak öğrenciden okuduğu kitaplardan herhangi birini seçerek seçtiği kitabın içeriğini veya konusunu, vermek istediği mesajı yansıtan bir poster veya dijital afiş hazırlaması istenebilir. Performans görevi, ölçme araçlarından herhangi biri ile öğretmen tarafından değerlendirilebilir. Öğrenciden okuma becerisinin bireye katkısını açıklaması ve ilgi duyduğu metin türünü fark etmesi istenebilir.
Öğrencilerden ilgi duyarak okudukları kitap veya metinleri arkadaşlarına tanıtmaları istenebilir. Okuma tercihlerinin bireyden bireye farklılaşabileceği üzerinde durulabilir.
Öğrencilerden günlük yaşamlarında okumaya ayırdıkları zamanı değerlendirmeleri istenebilir. Düzenli okuma planı oluşturmanın okuma alışkanlığını destekleyebileceği fark ettirilebilir.
Öğrencilerden geçmişteki okuma deneyimleri ile bugünkü okuma alışkanlıklarını karşılaştırmaları istenebilir. Okuma alışkanlıklarının zaman içinde gelişebileceği üzerinde durulabilir.
Öğrencilerden okudukları kitaplarla ilgili tuttukları notları veya hatırladıkları ayrıntıları paylaşmaları istenebilir. Okuma günlüğü tutmanın okuma sürecini izlemeye ve geliştirmeye katkı sağlayabileceği fark ettirilebilir. Okuma günlüğünü portfolyoya dönüştürmeleri, kitap kulübü etkinlikleri planlamaları veya okudukları metinleri farklı sanat dallarıyla ilişkilendirmeleri istenebilir.
Öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeyleri, ilgi alanları ve öğrenme stilleri dikkate alınarak metinler uzunluk, dil ve içerik bakımından sadeleştirilebilir. Okuma sürecini desteklemek amacıyla metinler anlamlı parçalara ayrılabilir; anahtar sözcükler, görseller ve grafik düzenleyiciler kullanılabilir. Öğretmen rehberliğinde öğrencilerin ilgi alanlarına uygun kitaplarla okuma planı oluşturmaları ve okuma günlüğü tutmaları desteklenebilir.
Model okuma, eşli okuma, tekrar okuma, yönlendirici sorular ve sözcük kartları gibi etkinliklerden yararlanılabilir. Etkinlikler sırasında öğrencilerin ihtiyaç duydukları durumlarda ipuçları, geri bildirimler ve bireysel rehberlik sağlanabilir.
Güncelleme tarihi: 23.08.2026