2. Öğrenme Alanı: Toplumsal Değerler Ve Ahlak
SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.6. Kanıta Dayalı Ürün Oluşturma ve Paylaşma)
KB2.18. Tartışma, KB2.14. Yorumlama
E1.4. Kendine İnanma (Öz Yeterlilik), E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E2.1. Empati, E3.3. Yaratıcılık, E3.5. Açık Fikirlilik, E3.6. Analitiklik, E3.10. Eleştirel Bakma
SDB2.1. İletişim, SDB2.3. Sosyal farkındalık, SDB3.2. Esneklik
D14. Saygı, D20. Yardımseverlik
OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık
OTSSÇ.3.2.1. Toplumsal değerler ve ahlak ilkeleri ihlallerinin toplumsal yapıya etkisini tartışabilme
a) Toplumsal değerler ve ahlak ilkeleri ihlallerinin toplumsal yapıya etkileri hakkında temellendirme yapar.
b) Toplumsal değerler ve ahlak ilkeleri ihlallerinin toplumsal yapıya etkilerine ilişkin çelişkileri tespit eder.
c) Toplumsal değerler ve ahlak ilkeleri ihlallerinin toplumsal yapıya etkileri hakkındaki görüşleri kabul eder veya çürütür.
OTSSÇ.3.2.2. Kültürel mirasın toplumsal değerlerle ilişkisini yorumlayabilme
a) Kültürel mirasın toplumsal değerlerle ilişkisini inceler.
b) Kültürel mirasın toplumsal değerlerle ilişkisini bağlamdan kopmadan dönüştürür.
c) Kültürel mirasın toplumsal değerlerle ilişkisini yeniden ifade eder.
OTSSÇ.3.2.3. Toplumsal değerler ve ahlak ilkelerine ilişkin oluşturduğu ürünü paylaşabilme
a) Toplumsal değerler ve ahlak ilkelerine ilişkin kanıtlara dayalı çıkarımda bulunur.
b) Toplumsal değerler ve ahlak ilkelerine ilişkin kendi çıkarımlarına dayalı ürün oluşturur.
c) Toplumsal değerler ve ahlak ilkelerine ilişkin oluşturulan ürünleri paylaşır.
Toplumsal Değerler ve Ahlak İlkelerinin İhlali
Kültürel Mirasın Toplumsal Değerlerle İlişkisi
Toplumsal Değerler ve Ahlak İlkeleri
ihlal, kültür ögeleri, kültürel miras
Bu öğrenme alanındaki çıktılar, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve performans görevi kullanılarak değerlendirilebilir.
Performans Görevi: "Mevlevi Sema Töreni, Türk Düğün Gelenekleri, Türk Halı Dokumacılığı, Nevruz Bayramı" konularından birini seçerek afiş, poster vb. bir ürün oluşturması istenebilir. Hazırlanan ürünler dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
Öğrencilerin günlük yaşamda toplumsal değerlerle (yardımlaşma, doğruluk, adalet, sorumluluk vb.) karşılaştıkları; kültürel miras unsurlarını aile, çevre veya medya aracılığıyla tanıdıkları; toplumsal değerlerin birey ve toplum hayatına katkıları konusunda temel farkındalığa sahip oldukları kabul edilmektedir.
Öğrencilere “Sizce toplumsal değerlerin ve ahlak ilkelerinin ihlali toplumda ne gibi sorunlara yol açabilir?” sorusu yöneltilebilir, öğrenci cevapları tahtaya yazılabilir.
Öğrencilerden UNESCO’nun somut olan ve somut olmayan kültürel miras listesinde yer alan Türk kültür ögelerinden bildiklerini söylemeleri istenebilir.
Öğrencilerden kültürel ögelerin altında yatan değerleri tespit etmeleri istenebilir. Toplumsal değerler ve ahlak ilkeleri ile ilgili bildikleri atasözü ve deyimlere örnek vermeleri istenebilir.
Öğrencilere “Günlük yaşamınızda hangi toplumsal değerler ve ahlak ilkelerine göre yaşıyorsunuz?” sorusu yöneltilebilir.
Yakın çevrelerinde yer alan kültürel miras ögelerine örnekler vermeleri istenebilir.
Öğrencilerden okulda dikkat ettikleri toplumsal değerler ve ahlak ilkelerine örnekler vermeleri istenebilir.
OTSSÇ.3.2.1
Verilen pedagojiye uygun yazılı ve görsel kaynaklar üzerinden toplumsal değerlerin ve ahlak ilkelerinin ihlalinin toplum hayatına etkileri incelenir (OB1, OB4). Bu süreçte dijital kaynaklara da başvurulabilir (OB2). Öğrencilerin dijital kaynak araştırmalarında güvenilir genel ağ adreslerinden (org, edu, gov gibi) bilgi toplamaları beklenir. Tartışma yöntemi aracılığıyla öğrencilerden inceledikleri kaynaklardan yola çıkarak toplumsal değerlerin ve ahlak ilkelerinin ihlalinin toplum hayatına etkilerini saygı değerini de göz önüne alarak ortaya koymaları istenir. Bir eylemi gerçekleştirirken içinde yaşadığı toplumun millî ve manevi değerlerini dikkate alması gerektiği vurgulanır (E1.4, E1.5, E3.5, SDB2.1, D14.3). Tartışma sürecinde çelişkili fikirler ve fikir ayrılıkları tespit edilip tahtaya yazılır (E3.6, SDB2.3, KB2.1). Öğrencilerden ortaya atılan görüşleri gerekçeleriyle kabul etmeleri veya verilere, kanıtlara, örneklere dayalı olarak çürütmeleri istenir (E3.10, OB1). Öğrencilerden toplumsal değerlerin ve ahlak ilkelerinin ihlallerinin toplumda ortaya çıkardığı sorunlar hakkında farkındalık oluşturmak için bir proje geliştirmeleri istenir (E3.3, SDB3.2). Öğrenci ürünleri, bütüncül dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.
OTSSÇ.3.2.2
Öğrencilere UNESCO tarafından somut olan ve somut olmayan kültürel miras listelerine alınmış Türk kültür ögeleri (Mevlevî semâsı, ebru sanatı, nevruz kutlaması, aşure günü, geleneksel düğünler vb.) pedagojiye uygun görsel ve videolar eşliğinde sunulur. Türk kültür ögeleri ve kültürel miras listeleri ile ilgili sosyal bilgiler dersinin "kültürel özelliklere saygı duymanın birlikte yaşamaya etkisini yorumlayabilme" öğrenme çıktısından yararlanılabilir. Sunulan her kültürel miras ögesinin altında yatan değerler (saygı, yardımlaşma, paylaşma, dayanışma, sevgi, vefa, infak, ikram ve ihsan) tespit edilerek incelenir. Bu kavramların kültürümüzde toplumsal dayanışma, paylaşma ve yardımlaşma anlayışına katkısı örnekler üzerinden açıklanır. Bu aşamada öğrencilerin millî ve manevi değerlere duyarlı davranmaları gerektiği vurgulanır (E1.4, E2.1, D14.3, D20.2, OB4). İncelemeler sonucu elde edilen bilgilerle "Kültürel Miras-Toplumsal Değer Eşleştirme Tablosu" hazırlanarak kültürel mirasın toplumsal değerlerle ilişkisine örnekler vermeleri istenir (E3.6, SDB2.3, OB1). Her öğrenciden "Kültürel mirasımızdaki hangi değeri yaşatmak isterdim ve neden?" temalı kısa bir yazı yazması istenir veya çevresinden bir kültürel gelenekle ilgili röportaj yaparak sınıfta paylaşması istenebilir (E1.5, E3.3, SDB2.1). Bu çalışma ile kültürel mirasın toplumsal değerlerle ilişkisini ifade etmesi sağlanır. Performans görevi olarak "Mevlevi Sema Töreni, Türk Düğün Gelenekleri, Türk Halı Dokumacılığı, Nevruz Bayramı" konularından birisini seçerek afiş, poster vb. bir ürün oluşturması istenebilir. Hazırlanan ürünler dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
OTSSÇ.3.2.3
Öğrencilere yardımlaşma, doğruluk, adalet, sorumluluk gibi toplumsal değerlerle ilgili pedagojiye uygun hikâyeler, karikatür, afiş, broşür gibi örnekler dağıtılır ve bunları okumaları istenir (OB1, OB4). Ardından “Sizce bu hikâyede hangi değer öne çıkıyor?", "Böy le bir davranış toplumda nasıl bir etki oluşturur?", "Bu davranışın ahlaki yönü nedir?” gibi sorular yöneltilerek tartışma başlatılır ve öğrencilerin çıkarım yapmaları sağlanır (E3.5, SDB2.3). Ardından öğrenciler gruplara ayrılır. Her grup bir toplumsal değer veya ahlak ilkesi belirler. Belirlediği değer veya ilke ile ilgili kısa skeç, drama senaryosu, dijital sunum, video, afiş, poster, çizgi hikâye, çizgi roman, anlamlı sözler panosu, değer kartları gibi bir ürün oluşturur (E3.3, SDB2.1, OB2, OB4). Bu aşamada öğretmen tarafından toplumsal değerlerin birey ve toplum için önemi üzerine rehber bir konuşma yapılır. Ahlaki ilkelerin bireysel davranışlara ve sosyal bütünlüğe katkısı vurgulanır (E1.4, E1.5). Öğrencilerden “Ben bu değeri hayatımda yaşatmak için…” ifadesiyle başlayan bir yansıtma yazısı yazmaları istenir (E3.6). Ürünler sınıf, okul panosu veya okulun sosyal medya platformunda paylaşılabilir. Öğrencilerin ürünleri için bütüncül dereceli puanlama anahtarı uygulanabilir.
Öğrenciler toplumsal değerlerin ihlali ile ilgili tartışmalardan yola çıkarak kamu spotu, kısa film veya sosyal medya kampanyası hazırlayabilirler. Kültürel miras ögelerini toplumsal değerlerle ilişkilendiren bir e-kitap oluşturabilirler. Grup ürünlerini çevrim içi platformlarda (okul sosyal medya hesapları) paylaşabilirler.
Öğrenciler toplumsal değer ihlallerine dair basit hikâye veya kısa metinler hazırlayabilir. Belirledikleri kültürel miras ögesini çizerek bunu ifade etmeleri istenebilir. Atasözü, deyim ve hikâyeler resim veya kavram kartları ile somutlaştırılabilir.
Güncelleme tarihi: 07.10.2026