6. Öğrenme Alanı: Katılım Ve Farkındalık
SBAB5. Sosyal Katılım (SBAB5.3. Fikir Üretme)
KB2.10. Çıkarım Yapma
E1.1. Merak, E3.3. Yaratıcılık, E3.7. Sistematiklik, E3.10. Eleştirel Bakma
SDB3.1. Uyum, SDB3.2. Esneklik, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
D3. Çalışkanlık
OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık
OTSSÇ.1.6.1. Yakın çevresindeki toplumsal sorunlar hakkında çıkarım yapabilme
a) Yakın çevresindeki toplumsal sorunlar hakkında varsayımda bulunur.
b) Yakın çevresindeki toplumsal sorunları listeler.
c) Yakın çevresindeki toplumsal sorunları karşılaştırır.
ç) Yakın çevresindeki toplumsal sorunların etkileri hakkında tahminlerde bulunur.
d) Yakın çevresindeki toplumsal sorunların etkilerini değerlendirir.
OTSSÇ.1.6.2. Yakın çevresindeki toplumsal sorunların çözümüne yönelik okul temelli farkındalık fikri üretebilme
a) Yakın çevresindeki toplumsal sorunların çözülebilmesinin önemini fark eder.
b) Yakın çevresindeki toplumsal sorunların çözümüne yönelik benzer deneyimleri inceler.
c) Yakın çevresindeki toplumsal sorunların çözümüne yönelik okul temelli farkındalık fikri üretir.
Yakın Çevremdeki Toplumsal Sorunlar
Yakın Çevremdeki Toplumsal Sorunlara Çözüm Üretiyorum
farkındalık, toplumsal sorun
Bu öğrenme alanındaki öğrenme çıktıları; analitik rubrikler, kontrol listeleri ve performans görevi kullanılarak değerlendirilebilir.
Performans Görevi: Öğrencilerin yakın çevrelerinde gözlemledikleri bir toplumsal sorunun neden, sonuç ve çözüm önerilerini içeren bir tablo oluşturmaları istenebilir. Öğrenci çalışmaları, kontrol listesi ile değerlendirilebilir.
Öğrencilerin günlük yaşamlarında mahalle veya okul çevresinde karşılaştıkları sorunları gözlemledikleri, toplumsal sorunların çözümüne yönelik bireysel sorumluluk ve katılımın önemine dair temel bir farkındalığa sahip oldukları kabul edilmektedir.
Öğrencilere toplumsal sorunlarla ilgili kısa haberler veya fotoğraflar gösterilebilir. Ardından “Sizce en önemli toplumsal sorun nedir?” sorusu yöneltilebilir. Öğrencilerden verilen kavram kartlarını (göç, çevre kirliliği, trafik vb.) uygun açıklamalarla eşleştirmeleri istenebilir.
“Yaşadığınız çevrede gözlemlediğiniz ve sizi en çok rahatsız eden sorun nedir?” sorusu yöneltilebilir. Öğrencilerin cevapları listelenebilir.
Geçmişte yaşanmış toplumsal sorunları ( göç dalgaları, kuraklık, ekonomik sıkıntılar vb.) haber kupürleri, tarihî belgeler üzerinden inceleyerek bu örnekleri günümüzdeki benzer sorunlarla karşılaştırmaları istenebilir. Öğrencilerin yakın çevresinde yaşanan toplumsal sorunları yaşantılarından ve gözlemlerinden yola çıkarak ifade etmeleri istenebilir.
OTSSÇ.1.6.1
Öğrencilerden “Mahallenizde veya okul çevresinde sizi rahatsız eden bir sorun varsa bu sorunun nedeni ne olabilir?” sorusuna yanıt istenerek varsayımda bulunmaları sağlanır. Öğrencilerin ifade etmiş olduğu toplumsal sorunlar tahtaya yazılarak listelenir (E3.7, SDB3.1, OB1). Öğrencilerden hazırladıkları liste üzerinden çevre temizlik sorunları, trafik yoğunluğu, oyun alanlarının yetersizliği, gıda israfı gibi konuları önem sırasına göre karşılaştırmaları istenir (E3.10, SDB3.3, KB2.7). Listede yer alan her toplumsal sorun için bir grup oluşturulur. Gruplar seçtiği toplumsal sorunun çözülmemesi hâlinde gelecekte toplumu nasıl etkileyeceğine dair tahminlerini senaryolaştırır (SDB3.3). Tahminler üzerinden yansıtıcı düşünme tekniği kullanılarak “Bu sorunlar kimin sorumluluğundadır?", "Bu sorunlar bizim yaşam kalitemizi nasıl etkiler?", "Çözüm üretmek neden önemlidir?” gibi sorularla tartışma başlatılır. Tartışma bitiminde öğrencilerden seçtikleri sorunun etkilerini bireysel olarak değerlendirmeleri istenir. Performans görevi olarak yakın çevrelerinde gözlemledikleri bir toplumsal sorunun nedenlerini, sonuçlarını ve çözüm önerilerini içeren bir tablo oluşturmaları istenebilir. Öğrenci çalışmaları, kontrol listesi ile değerlendirilebilir.
OTSSÇ.1.6.2
“Sizce yaşadığınız mahallede veya okul çevresinde herkesin farkında olması gereken ama yeterince konuşulmayan hangi sorunlar var?” sorusunun tartışılması ile öğrencilerin yakın çevresindeki toplumsal sorunların çözülebilmesinin önemini fark etmeleri sağlanır (E1.1, SDB3.1, OB1). Öğrencilere farklı yerlerdeki okul temelli toplumsal sorumluluk uygulamalarını anlatan pedagojiye uygun kısa videolar, haber kupürleri, röportajlar veya proje tanıtım afişleri gösterilerek incelemeleri istenir (E3.3, SDB3.2, OB2, OB4). Öğrenciden kendi çevresinde tespit ettiği bir sorunun çözümüne yönelik okul temelli farkındalık oluşturacak fikir üretmesi istenir. Çalışmalarda aktif olması vurgulanarak çalışkanlık değerine değinilir (D3.4). Hazırlanan fikirler sınıf önünde paylaşılır. Diğer öğrencilerden sorunun toplum üzerindeki etkisini, fikrin uygulanabilirliğini, etki alanını değerlendiren geri bildirimler vermesi istenir (E3.10, SDB3.3). En uygulanabilir ve özgün fikirler seçilir, okul panosunda sergilenebilir veya okul yönetimine sunulabilir. Öğrencilerin ürünleri, kontrol listesi ile değerlendirilebilir.
Öğrencilerden toplumsal sorunun çözülmemesi hâlinde gelecekte ortaya çıkaracağı etkileri dijital hikâye, kısa film veya animasyon olarak senaryolaştırmaları istenebilir. Çevresindeki sorunları farkındalık oluşturacak şekilde dijital kampanya, broşür, afiş veya kamu spotu olarak tasarlayabilirler.
Yakın çevresindeki toplumsal sorunlar ile ilgili yarım bırakılmış senaryoyu tamamlama etkinliği yapılabilir. Öğrencilerden toplumsal bir sorun belirlemeleri ve bunu çizim, poster veya kısa slogan ile ifade etmeleri sağlanabilir.
Güncelleme tarihi: 07.10.2026