2. Öğrenme Alanı: Toplumsal Değerler Ve Ahlak
SBAB5. Sosyal Katılım (SBAB5.3. Fikir Üretme)
KB2.14. Yorumlama, KB2.15. Yansıtma
E3.3. Yaratıcılık, E3.5. Açık Fikirlilik, E3.6. Analitiklik, E3.10. Eleştirel Bakma
SDB1.2. Kendini Düzenleme (Öz Düzenleme), SDB2.1. İletişim, SDB3.1. Uyum, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
D8. Mahremiyet
OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık
OTSSÇ.2.2.1. Toplumsal değerler ve ahlak ilkelerinin toplumsal bütünleşmedeki rolünü yorumlayabilme
a) Toplumsal değerler ve ahlak ilkelerinin toplumsal bütünleşmedeki rolünü inceler.
b) Toplumsal değerler ve ahlak ilkelerinin toplumsal bütünleşmedeki rolünü yazılı, görsel ve dijital ürünlere dönüştürür.
c) Toplumsal değerler ve ahlak ilkelerinin toplumsal bütünleşmedeki rolünü kendi cümleleriyle ifade eder.
OTSSÇ.2.2.2. Günlük yaşamda karşılaştığı durumlara değer odaklı fikir üretebilme
a) Günlük yaşamda karşılaştığı durumları fark eder.
b) Günlük yaşamda karşılaştığı durumlara ilişkin benzer deneyimleri inceler.
c) Günlük yaşamda karşılaştığı durumlara ilişkin değer odaklı fikir üretir.
OTSSÇ.2.2.3. Dijital ortamlarda toplumsal değerler ve ahlak ilkelerine uygun davranış örneklerini yansıtabilme
a) Dijital ortamlardaki toplumsal değerler ve ahlak ilkelerine uygun davranış örneklerini gözden geçirir.
b) Dijital ortamlarda uyulması gereken toplumsal değerler ve ahlak ilkelerine uygun davranış örneklerine ilişkin çıkarım yapar.
c) Dijital ortamlarda uyulması gereken toplumsal değerler ve ahlak ilkelerine uygun davranış örneklerine ilişkin çıkarımları değerlendirir.
Değerler ve Ahlak İlkeleriyle Bütünleşme
Değer Temelli Düşünme
Dijital Ortamda Etik Tutum
dijital ahlak, empati, toplumsal bütünleşme
Bu öğrenme alanındaki öğrenme çıktıları; gözlem formları, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve performans görevi kullanılarak değerlendirilebilir.
Performans Görevi: Günlük yaşamda karşılaşılan durumlara yönelik “Ben olsaydım…” temalı senaryo yazarak çözüm önerileri geliştirmeleri istenebilir. Öğrenci ürünleri, bütüncül dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.
Öğrencilerin toplumsal yaşamda birlik, yardımlaşma, saygı, adalet gibi değerlerle karşılaştıkları; günlük yaşamda değer odaklı kararlar verdikleri ve dijital ortamlarda etik kuralların önemine dair temel bir farkındalık taşıdıkları kabul edilmektedir.
Konuşma halkası tekniği kullanılarak “Bir toplumda insanlar ahlak ilkelerine uymazsa ne olur?” sorusu tartışılabilir. Öğrencilerin "Günlük Hayatta Değerli Davranışlar" konulu kısa bir slogan yazmaları istenebilir.
Öğrencilere “Genel ağda gördüğünüz ve sizi rahatsız eden bir paylaşımı hiç şikâyet ettiniz mi?", "Şikâyet ettiyseniz nedenini açıklayınız.” gibi açık uçlu sorular sorulabilir
Öğrencilerden toplumsal bütünleşmeye katkıda bulunan davranışlara örnek vermeleri istenebilir.
Tahtaya “adalet, sorumluluk, saygı, sevgi” kelimeleri yazılır. Öğrencilerden bu kelimelerden birini seçip günlük yaşamdan örnek vermeleri istenebilir.
Öğrencilerin dijital ortamda kendilerini mutlu eden veya üzen bir yoruma örnek vermeleri istenebilir.
OTSSÇ.2.2.1
Öğrencilere toplumsal yaşamı konu alan pedagojiye uygun kısa videolar, karikatürler veya haber başlıkları sunulur (OB1, OB4). Bu içeriklerdeki birlik, yardımlaşma, adalet, saygı gibi değerlerin toplumsal hayatı nasıl etkilediği tartışmaya açılarak incelenmesi sağlanır (E3.5, SDB2.1, OB1). Ayrıca dijital platformlardan örnek alınan içeriklerle ahlak ilkelerinin toplumu nasıl birleştirici rol üstlendiği incelenebilir (OB2). Öğrencilere toplumsal değer ve ahlak ilkelerinden örnek kavramlar paylaştırılır. Öğrenciler kendilerine verilen kavramın toplum hayatındaki etkilerini yazılı, görsel veya dijital kaynaklardan araştırır. Dijital kaynak araştırmalarında güvenilir genel ağ adreslerinden (org, edu, gov gibi) bilgi toplamaları beklenir (OB1, OB2). Öğrenciler seçtikleri değer veya ilkenin toplumsal bütünleşmeye nasıl katkıda bulunduğunu anlatan kısa bir hikâye, dijital afiş, poster veya video sunusu hazırlar. Bu aşamada Türkçe dersinin "yaratıcı yazı yazma", bilişim teknolojileri ve yazılım dersinin "görsel için kurgu oluşturabilme" ve görsel sanatlar dersinin "sanatsal ürün oluşturma" becerilerinden yararlanılabilir (E3.3, OB4). Öğrenciler bu ürünlerde toplumsal değerlerin, ahlak ilkelerinin korunmasının neden önemli olduğu ve bunların kaybolmasının toplumsal bütünleşmede ne gibi sorunlara yol açabileceğine kendi ifadeleriyle yer verirler (E3.10). Öğrenci ürünleri, bütüncül dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.
OTSSÇ.2.2.2
Tahtaya “Markette önüne geçen birine nasıl davranırsın?“, “Sınıf arkadaşını üzgün ve sessiz görsen ne yaparsın?“, “Yolda bir çöp kutusunun yanına bırakılmış çöp görürsen ne düşünürsün?“, “Okul kantininde parasını düşüren biri olduğunda nasıl davranırsın?” gibi öğrencilerin günlük yaşamda karşılaşabileceği problem durumları yazılır (E3.5,E3.6, SDB3.3, OB4). Her duruma ilişkin kişisel deneyimlerini düşünmeleri ve yaşadıkları benzer durumları sınıf arkadaşlarıyla paylaşmaları istenerek öğrencilerin günlük yaşamda karşılaştıkları durumları fark etmeleri sağlanır (E3.3, SDB2.1). Öğrencilere pedagojiye uygun çizgi film, kısa video veya çocuk hikâyelerinden kesitler izletilerek günlük yaşamlarında karşılaştıkları benzer durumları incelemeleri sağlanır (SDB3.1, OB2, OB4, KB2.11). Öğrencilere günlük yaşamda karşılaşabilecekleri durum örnekleri verilir ve bir örneği seçmeleri istenir. Performans görevi olarak öğrencilerden “Ben olsaydım...” temasını kullanarak değer odaklı bir senaryo yazmaları ve çözüm önerisi geliştirmeleri istenebilir (SDB2.1). Öğrenci ürünleri, bütüncül dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir.
OTSSÇ.2.2.3
“Dijital ortamda bir arkadaşınızın fotoğrafını izinsiz paylaşmak sizce doğru mu?", "Neden?” sorularıyla öğrencilerin dijital ortamlardaki ahlak ve değer sorunlarına dikkati çekilir. Bu durumun hangi değeri ihlal ettiği sorularak sosyal ilişkilerde kişisel alanların korunması gerektiği vurgulanır (D8.4, OB2). Öğrenciler 3-4 kişilik gruplara ayrılır. Gruplara sosyal medyada hakaret içeren yorumlar, izinsiz içerik paylaşımı, yanlış bilgi yayma, destekleyici ve pozitif yorumlarla moral verme, bilinçli ve güvenilir içerik paylaşımı gibi durumları içeren pedagojiye uygun kısa örnek senaryolar dağıtılır. Gruplardan verilen senaryolardaki doğru ve uygun davranışları belirlemeleri istenir. Bu davranışların hangi değerlere ve ahlak ilkelerine uygun olduğu tartışılır. Gruplardan dijital ortamda uyulması gereken toplumsal değer ve ahlak ilkelerini madde madde çıkarım yapmaları ve çıkarımlarını “Dijital Ahlak Kodu” adıyla listelemeleri istenir (E3.3, SDB3.3). Her gruptan yapmış olduğu çıkarımları dikkate alarak dijital ortamda uyulması gereken toplumsal değer ve ahlak ilkelerine uygun davranış örneklerini canlandırmaları istenir (SDB2.1). Yapılan çıkarımların değerlendirmesini yapabilmeleri için öğrencilerden "Dijital Ortamda En Çok Dikkat Etmem Gereken Kurallar" başlıklı kısa bir metin yazmaları istenir (E3.6, SDB1.2, SDB3.3,OB1). Grup çalışmaları ve ve bireysel çalışmalar bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanarak değerlendirilebilir.
Toplumsal değerlerin kaybolması hâlinde oluşabilecek durumları gelecek senaryosu olarak yazabilirler. Günlük yaşamda karşılaşabilecekleri durumlardan birini seçerek (markette önüne geçen birine tepki verme, üzgün bir arkadaşına yaklaşma, çöpleri çöp kutusuna atma, kantinde düşürülen parayı sahibine verme vb.) bu durumun değer odaklı çözümüne yönelik kısa bir tiyatro veya drama gösterisi hazırlamaları istenebilir. Öğrencilerin sosyal medyada olumlu içerikler üreten bir kişiyle röportaj yapmaları istenebilir.
Toplumsal değerler ve ahlak ilkelerinden birini seçerek slogan yazmaları istenebilir. Günlük yaşamda karşılaşabilecekleri durumlardan birini seçerek (markette önüne geçen birine tepki verme, üzgün bir arkadaşına yaklaşma, çöpleri doğru yere atma, kantinde düşürülen parayı sahibine verme vb.) bu durumun değer odaklı çözümüne yönelik “Ben olsaydım … yapardım.” şeklinde kısa cümle kurmaları istenebilir. Dijital ortamdaki davranışları ilgili olduğu toplumsal değerler ve ahlak ilkeleri ile eşleştirmeleri istenebilir
Güncelleme tarihi: 07.10.2026