1. Öğrenme Alanı: Sosyal Sorumluluk
KB2.3. Özetleme, KB2.9. Genelleme, KB2.14. Yorumlama
E2.2. Sorumluluk, E3.3. Yaratıcılık, E3.10 Eleştirel Bakma
SDB2.1. İletişim, SDB3.1. Uyum
D8. Mahremiyet, D16. Sorumluluk
OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık
OTSSÇ.2.1.1. Eğitim, sağlık ve çevre alanlarındaki sosyal sorumluluk çalışmalarını özetleyebilme
a) Eğitim, sağlık ve çevre alanlarındaki sosyal sorumluluk çalışmalarını çözümler.
b) Eğitim, sağlık ve çevre alanlarındaki sosyal sorumluluk çalışmalarını sınıflandırır.
c) Eğitim, sağlık ve çevre alanlarındaki sosyal sorumluluk çalışmalarını yorumlar.
OTSSÇ.2.1.2. Sorumluluk bilinciyle hareket eden bireylerin ortak özelliklerini genelleme yapabilme
a) Sorumluluk bilinciyle hareket eden bireylerin ortak özellikleri hakkında bilgi toplar.
b) Sorumluluk bilinciyle hareket eden bireylerin ortak özelliklerini belirler.
c) Sorumluluk bilinciyle hareket eden bireylerin farklı özelliklerini belirler.
ç) Sorumluluk bilinciyle hareket eden bireylerin ortak özellikleri hakkında önermelerde bulunur.
OTSSÇ.2.1.3. Sosyal sorumluluk çalışmalarının birey ve toplum ilişkisi üzerindeki etkisini yorumlayabilme
a) Sosyal sorumluluk çalışmalarının birey ve toplum ilişkisi üzerindeki etkisini inceler.
b) Sosyal sorumluluk çalışmalarının birey ve toplum ilişkisi üzerindeki etkisini bağlamdan kopmadan dönüştürür.
c) Sosyal sorumluluk çalışmalarının birey ve toplum ilişkisi üzerindeki etkisini ifade eder.
Sosyal Sorumlulukta Temel Alanlar
Sorumlulukta Ortak Noktalar
Sorumlulukla Yaşamak
duyarlılık, katılım, sosyal sorumluluk
Bu öğrenme alanındaki öğrenme çıktıları; gözlem formları, öz değerlendirme formları, bütüncül dereceli puanlama anahtarı, kontrol listeleri ve performans görevi kullanılarak değerlendirilebilir.
Performans Görevi: Eğitim, sağlık ve çevre alanlarındaki sosyal sorumluluk projelerini araştırıp “Sosyal Sorumluluk Alanları Tablosu” hazırlaması istenebilir. Öğrencilerin hazırladıkları “Sosyal Sorumluluk Alanları Tablosu”, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
Öğrencilerin çevrelerinde sosyal sorumluluk çalışmalarıyla karşılaştıkları sorumluluk bilinci, gönüllülük ve bireysel katkıların topluma etkisi hakkında temel düzeyde bilgiye sahip oldukları kabul edilmektedir.
Öğrencilerden daha önce katıldıkları veya tanık oldukları bir sosyal sorumluluk projesi hakkında haber metni yazmaları istenebilir.
Öğrencilerden kendi yaptıkları sorumluluk örneklerini (evde, okulda, arkadaş ilişkilerinde vb.) kısaca yazmaları ve sınıfta paylaşmaları istenebilir.
Öğrencilere “Aileniz veya okulunuzda sergilediğiniz hangi davranış çevrenizi olumlu etkiledi?” gibi açık uçlu sorular sorulabilir.
Öğrencilere “Parklarda gördüğünüz 'Çöplerinizi çöp kutusuna atınız!' yazısı da bir sosyal sorumluluk çağrısıdır. Sizce bu yazının toplumsal etkisi ne olabilir?” gibi açık uçlu sorular sorulabilir.
Öğrencilerden ailelerindeki bir kişinin sorumluluk bilincini gösteren davranışlarına örnekler vermeleri istenebilir. Öğrencilere okulda daha önce yapılmış bir sosyal sorumluluk etkinliği (kermes, yardım kampanyası, temizlik günü) hatırlatılabilir. Öğrencilerden bu etkinlikte bireylerin katkılarını ve topluma sağladığı faydaları listelemeleri istenebilir.
OTSSÇ.2.1.1
Öğrencilere çeşitli sosyal sorumluluk projeleri ile ilgili pedagojiye uygun örnek kısa videolar izletilir. Bu sosyal sorumluluk projelerinin hangi alanlarda yapıldığı, kimlerin bu projelere katıldığı, proje sürecinin nasıl ilerlediği gibi soruların cevapları aratılarak öğrencilerden çözümleme yapmaları sağlanır (E2.2, E3.10, SDB3.1). Öğrencilerden gruplar oluşturarak eğitim, sağlık ve çevre alanlarındaki sosyal sorumluluk projeleri hakkında verilen yazılı, görsel veya dijital kaynaklardan araştırma yapmaları istenir. Dijital kaynak araştırmalarında güvenilir genel ağ adreslerinden (org, edu, gov gibi) bilgi toplamaları beklenir (OB1, OB2, OB4). Performans görevi olarak gruplardan eğitim, sağlık ve çevre alanlarında “Sosyal Sorumluluk Alanları Tablosu” hazırlayarak sınıflandırma yapmaları istenebilir. Tabloda "alan, kurum veya sivil toplum kuruluşu, uygulama örneği, hedef kitle, etkisi" sütunları yer alabilir. Her grup sınıfta sözlü sunum yapabilir (E2.2). Öğrencilerin eğitim, sağlık ve çevre alanındaki sosyal sorumluluk çalışmaları üzerine tartışma yapılarak yorumlamaları sağlanır. Bu noktada insanların topluma karşı görevlerini yerine getirmelerine yönelik özlü sözlere yer verilerek sorumluluk değeri vurgulanır (D16.2). Öğrencilerin hazırladıkları “Sosyal Sorumluluk Alanları Tablosu”, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
OTSSÇ.2.1.2
Tahtaya “Yakın çevrenizde bulunan ve sorumluluklarını yerine getiren insanlara örnekler veriniz. Bu insanların hangi davranışları onları örnek vermenize neden olmuştur?” sorusu yazılır. Öğrenciler bireysel olarak düşündükten sonra örneklerini sınıfla paylaşır. Sorumluluk bilinciyle hareket eden bireyleri konu alan gerçek haber, röportaj metinleri, kısa belgesel kesitler veya dijital içerikler incelenir ve bilgi toplanır. Dijital kaynak araştırmalarında güvenilir genel ağ adreslerinden (org, edu, gov gibi) bilgi toplamaları beklenir. Görsel sanatlar dersinin "görsel mesajı okuma becerisi" ile ilişkilendirme yapılır. (OB1, OB2, OB4, KB2.6). Toplanan bilgilerden “bilgi kartları” oluşturulur. Oluşturulan bilgi kartlarından hareketle sorumluluk sahibi insanların ortak özellikleri belirlenir. Aynı şekilde sorumluluk sahibi insanların farklı özellikleri de belirlenir. Öğrenciler bu özellikleri çift yönlü Venn diyagramı veya sınıflama tablosu ile gösterir (KB2.5). Öğrenciler elde ettikleri ortak özelliklerden yola çıkarak “Sorumluluk bilinciyle hareket eden birey…” şeklinde başlayan önermeler yazar (E3.3). Bu önermelerden seçilenler sınıf panosuna asılır ve paylaşılır. Öğrencilerin ürünleri öz değerlendirme formu ile değerlendirilebilir.
OTSSÇ.2.1.3
Öğrencilere farklı sosyal sorumluluk projelerine ilişkin (pedagojiye uygun haber metni, afiş, kısa video, broşür vb.) örnekler sunulur (OB1, OB2). Bu amaçla “İnceleme Formu” hazırlanır. Formda "Projenin Adı, Alanı, Projeye Katılan Bireylerin Duygu ve Düşüncelerindeki Değişim, Bireyler Arası İlişkilerdeki Etkisi, Toplumda Dayanışma, Güven, Aidiyet, Gö nüllülük Duygularına Katkısı" gibi başlıklar yer alır. Öğrenciler bu formu bireysel veya grup hâlinde doldurarak sosyal sorumluluk çalışmalarının birey ve toplum ilişkisi üzerindeki etkilerini inceler (E2.2, OB1, OB2). Ardından her gruptan inceledikleri sosyal sorumluluk çalışmasının birey-toplum ilişkisine etkilerini bağlamdan kopmadan farklı bir biçime dönüştürmeleri istenir (SDB2.1). Örneğin haber metnini kısa bir drama metnine, video içeriğini çizgi öyküye (karikatür/çizgi roman), afişi dijital bir sosyal medya paylaşım taslağına veya broşürü bilgilendirici bir radyo/podcast metnine dönüştürmeleri beklenir (SDB3.1). Bu süreçte kişisel bilgilerin gizliliğinin korunmasının önemi ifade edilir (D8.2). Böylece öğrenciler, sosyal sorumluluk çalışmalarının birey ve toplum ilişkisine etkilerini bağlamı bozmadan farklı ifade biçimlerine dönüştürür (E3.10, SDB3.1, OB4). Son aşamada gruplar hazırladıkları drama, çizgi öykü, sosyal medya paylaşım taslağı veya radyo/podcast metnini sınıfta sunar. Sunum sonrasında diğer öğrencilerden sunulan çalışmada birey ve toplum ilişkisine dair hangi etkilerin vurgulandığını sözlü olarak ifade etmeleri istenir (SDB2.1). Öğretmen “Bu projede birey-toplum ilişkisi nasıl etkileniyor?”, “Bireyin sorumluluk alması toplumda ne tür değişikliklere yol açıyor?” gibi sorularla tartışmayı yönlendirir. Öğrencilerin hem kendi ürünleri hem de arkadaşlarının ürünleri üzerinden sosyal sorumluluk çalışmalarının birey ve toplum ilişkisi üzerindeki etkilerini sözlü ve yazılı olarak ifade etmeleri sağlanır. Öğrencilerin dönüştürdükleri ürünler ve yaptıkları sözlü/yazılı ifade çalışmaları bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
Eğitim, sağlık ve çevre alanlarında seçtikleri bir sosyal sorumluluk projesini afiş veya bilgi görseli şeklinde sunabilirler.
Sorumluluk sahibi bireylerin ortak özelliklerini anlatan özlü sözler, resimler, karikatürler veya bilgi görselleri hazırlayarak sınıf panosunda sergileyebilirler.
Sosyal sorumluluk örneklerinden yola çıkarak rol canlandırma (drama) veya kısa tiyatro gösterisi hazırlayabilirler.
Sosyal sorumluluk projelerini hazır görseller veya kısa hikâyeler üzerinden inceleyebilirler.
“Sorumluluk bilinciyle hareket eden birey…” şeklinde başlayan önermeler tek cümlelik basit not kartlarına yazdırılabilir.
“Senin bireysel davranışların çevrende neleri değiştirebilir?” sorusuna yönelik çalışmaları resim, küçük afiş veya kısa slogan ile ifade etmeleri istenebilir.
Güncelleme tarihi: 06.10.2026