2. Öğrenme Alanı: Toplumsal Değerler Ve Ahlak
KB2.6. Bilgi Toplama , KB2.11. Gözleme Dayalı Tahmin Etme, KB2.8. Sorgulama
E1.1. Merak, E3.5. Açık Fikirlilik, E3.10. Eleştirel Bakma
SDB1.2. Kendini Düzenleme, SDB2.3. Sosyal Farkındalık, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
D5. Duyarlılık, D8. Mahremiyet
OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık
OTSSÇ.1.2.1. Toplumsal değerler ve ahlak ilkeleri hakkında bilgi toplayabilme
a) Toplumsal değerler ve ahlak ilkeleri hakkında bilgi toplayabileceği kaynakları belirler.
b) Belirlediği kaynaklardan toplumsal değerler ve ahlak ilkeleri hakkında bilgiler bulur.
c) Toplumsal değerler ve ahlak ilkeleri hakkında belirlediği kaynaklardan edindiği bilgileri doğrular.
ç) Toplumsal değerler ve ahlak ilkeleri hakkında belirlediği kaynaklardan edindiği bilgileri kaydeder.
OTSSÇ.1.2.2. Toplumsal değerlerin sınıf ve okul ortamındaki önemini gözleme dayalı tahmin edebilme
a) Toplumsal değerlerin sınıf ve okul ortamındaki önemini, yaptığı ön gözlemlerle ilişkilendirir.
b) Toplumsal değerlerin sınıf ve okul ortamındaki önemi hakkında çıkarımlar yapar.
c) Toplumsal değerlerin sınıf ve okul ortamındaki önemine ilişkin yargıda bulunur.
OTSSÇ.1.2.3. Dijital ortamda toplumsal değerlere aykırı davranışları sorgulayabilme
a) Dijital ortamda toplumsal değerlere aykırı davranışları tanımlar.
b) Dijital ortamda toplumsal değerlere aykırı davranışlar hakkında sorular sorar.
c) Dijital ortamda toplumsal değerlere aykırı davranışlar hakkında bilgi toplar.
ç) Dijital ortamda toplumsal değerlere aykırı davranışlar hakkında topladığı bilgilerin doğruluğunu değerlendirir.
d) Dijital ortamda toplumsal değerlere aykırı davranışların doğruluğunu değerlendirdiği bilgiler hakkında çıkarım yapar.
Toplumsal Değerler ve Ahlak İlkeleri
Yakın Çevremde Toplumsal Değerler
Dijital Ortamda Toplumsal Değerler
ahlak ilkeleri, dijital ortam, sosyal medya, toplumsal değerler
Bu öğrenme alanındaki öğrenme çıktıları; performans değerlendirme ölçekleri, dereceli puanlama anahtarları ve performans görevi kullanılarak değerlendirilebilir.
Performans Görevi: Gruplardan yapmış oldukları çıkarımlardan yararlanarak “Dijital Dün yada Değerlerimizi Korumak İçin Ne Yapmalıyız?” başlıklı bir afiş veya kısa sunu hazırlamaları istenebilir. Grup çalışmaları akran değerlendirme formu ile değerlendirilebilir.
Öğrencilerin aile, okul ve sosyal çevrelerinden edindikleri günlük yaşam deneyimleri aracılığıyla toplumsal değerler ve ahlak ilkelerine ilişkin temel bilgi ve farkındalık düzeyine sahip oldukları; dijital ortamlarda karşılaşabilecekleri olumlu ve olumsuz davranışlara ilişkin de temel farkındalık geliştirdikleri kabul edilmektedir.
Öğrencilerin toplumsal değerler ve ahlak ilkeleri ile ilgili kelime bulutu hazırlamaları istenebilir.
Okulda arkadaşlarınızla iletişim kurarken en çok hangi davranışlara dikkat ediyorsu nuz?”, “Birlikte oyun oynarken veya sırada beklerken hangi kurallara uymanız gerekiyor?” gibi açık uçlu sorular yöneltilebilir.
Öğrencilerin sosyal medya ve dijital ortamlardaki deneyimlerini anlatmaları istenebilir.
Öğrencilerden toplumsal değerler ve ahlak ilkelerimizi yansıtan davranışlara örnekler vermeleri istenebilir. Öğrencilere okulda karşılaşılan günlük durumlar ile toplumsal yaşamda geçerli olan değerler arasında bağlantı kurmaları için sorular yöneltilebilir.
Medya ve dijital ortamlarda karşılaşılan siber zorbalık, hakaret, bilgi kirliliği gibi olumsuz davranışların hangi değerleri ihlal ettiği tartışılabilir.
OTSSÇ.1.2.1
Öğretmen; öğrencilerin seviyesine uygun, toplumsal değerler (dürüstlük, adalet vb.) ve ahlak ilkeleri (doğruluk, adil olma, başkalarının haklarına saygı vb.) ile ilgili pedagojiye uygun kısa video, resim, gazete kupürü, fıkra veya hikâyeler sunar (E1.1, OB1, OB2, OB4). Öğrencilerin toplumsal değer ve ahlak ilkeleri ile ilgili bilgi toplarken kullanabilecekleri kaynakları belirlemeleri sağlanır. Belirlenen kaynaklar üzerinden toplumsal değerler ve ahlak ilkeleri ile ilgili bilgi toplanır. Bu aşamada din kültürü ve ahlak bilgisi dersi kapsamındaki "doğru sözlü olmanın gerek liliği hakkında çıkarım yapabilme" öğrenme çıktısı ile ilişkilendirilir. Öğrencilerin dijital kaynak araştırmalarında bilişim teknolojilerini kullanma becerilerine uygun, güvenilir genel ağ adreslerinden (org, edu, gov gibi) bilgi toplamaları beklenir. Öğrencilerden toplumsal değerler ve ahlak ilkeleri ile ilgili ulaşılan bilgileri farklı kaynaklarla karşılaştırarak doğrulamaları istenir (E3.10). Öğrencilerden doğruladıkları bilgilerden yola çıkarak çevrelerinde gözlemledikleri bir olayı hikâyeleştirerek yazmaları istenebilir. Öğrencilerin çalışmaları, dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
OTSSÇ.1.2.2
Öğrencilerden teneffüs sırasındaki etkileşimlerini, sınıf kurallarına uyumlarını ve okulun ortak kullanım alanlarındaki davranışlarını toplumsal değerler çerçevesinde gözlemle meleri ve bu gözlemlerini not etmeleri istenir. Bu süreçte öğrencilerin başkasını rahat sız edebilecek davranışlardan kaçınmaları, hak ve özgürlüklerini kullanırken diğer in sanların kişisel sınırlarını gözetmeleri ve sosyal ilişkilerde saygılı bir tutum sergilemeleri desteklenir (D8.4). Gözlem verilerinden yola çıkarak öğrencilerin bu ortamlarda saygı, empati, iş birliği gibi toplumsal değerlerden hangilerinin etkili olduğunu belirlemeleri sağlanır (SDB2.3, OB1). Öğrenciler gözlemledikleri durumları bu değerlerle ilişkilendirerek yazılı biçimde ifade eder. Yapılan ilişkilendirme sonucunda toplumsal değerlerin okul yaşamına etkileri üzerine çıkarımlar yapılır (E3.5, KB2.10). Bu çıkarımlar doğrultusunda öğrenciler, bu değerlerin okul ortamında bulunmaması durumunda ortaya çıkabilecek olası sorunlara ilişkin yargılarda bulunurlar (E3.10). Öğ rencilerden “Değerlerimiz Olmasaydı Okulumuzda Neler Olurdu?” konulu bir deneme yazmaları veya görsel oluşturmaları istenebilir (OB1, OB4). Öğrencilerin çalışmaları, de receli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
OTSSÇ.1.2.3
Öğrencilerden sosyal medya, mesajlaşma uygulamaları gibi dijital ortamda karşılaşabi lecekleri toplumsal değerlere aykırı siber zorbalık, kişisel verilerin izinsiz paylaşımı, bilgi kirliliği gibi durumların geçtiği kısa örnek olaylar veya gerçek yaşamdan olay örnekleri sunulur. Öğrencilerden sunulan örneklerden yola çıkarak siber zorbalık, kişisel verilerin izinsiz paylaşımı, bilgi kirliliği gibi dijital ortamlarda karşılaşılabilecek olumsuz durum ve davranışları tanımlamaları istenir. Duyarlılık değeri kapsamında kendisine yapılmasını istemediği davranışı başkalarına yapmaması gerektiği vurgulanır (D5.1, OB2). Öğrenciler gruplara ayrılır. Her grup, sunulan olayla ilgili "Mağdur ne hissetmiş olabilir?", "Hangi değerimiz ihlal edilmiş olabilir?" gibi kendi araştırma sorularını hazırlar (SDB3.3).
Gruplar, öğretmen rehberliğinde belirlenen güvenli dijital kaynaklar üzerinden bu davra nışların sonuçlarına dair bilgi toplar (OB1, OB2). Toplanan bilgilerin güncelliği ve kayna ğın güvenilirliği sınıfça tartışılarak öğrencilerin bilgilerin doğruluğunu değerlendirmeleri sağlanır. Bu süreçte öğrencilerin kişisel bilgilerin gizliliğini korumaya özen göstermeleri ve bunu dijital ortamlardaki davranışlarına yansıtmaları sağlanır (D8.2). Bu aşamada bilişim teknolojileri ve yazılım dersinin "dijital güvenlik önlemleri alma" becerisinden yararlanılır. Gruplardan doğruluğunu değerlendirdikleri bilgiler ışığında dijital ortamlarda toplumsal değerlere aykırı davranışların nedenlerini ve sonuçlarını analiz etmeleri; bu durumlara karşı alınabilecek bireysel önlemlere yönelik öneriler geliştirmeleri istenir. Performans görevi kapsamında öğrencilerden geliştirdikleri önerilerden yararlanarak “Dijital Dünyada Değerlerimizi Korumak İçin Ne Yapmalıyız?” başlıklı bir afiş veya kısa sunu hazırlamaları istenebilir (SDB1.2). Grup çalışmaları, akran değerlendirme formu ile değerlendirilebilir.
Farklı kültürlerden toplumsal değer örneklerini araştırıp karşılaştırmaları ve uluslararası bir değerler tablosu oluşturmaları sağlanabilir. Öğrencilerden okul yaşamında gözlemledikleri değerleri dijital veri analizi (anket veya grafiklerle) ile sunmaları istenebilir. “Dijital Dünyada Değerlerimizi Korumak” konulu e-broşür veya çevrim içi sergi hazırlamaları sağlanabilir.
Öğretmen tarafından verilen hazır senaryoları tamamlamaları veya yeniden yazmaları istenebilir. Öğrencilerden yalnızca tek bir değer (saygı, yardımlaşma vb.) seçerek onun yokluğunda ortaya çıkabilecek sorunu basit çizim veya kısa notlarla ifade etmeleri istenebilir. Dijital ortamlardaki olumsuz davranışlar basit örneklerle (resim, kısa hikâye vb.) somutlaştırılabilir.
Güncelleme tarihi: 29.09.2026