1. Öğrenme Alanı: Sosyal Sorumluluk
SBAB2. Kanıta Dayalı Sorgulama ve Araştırma (SBAB2.6. Kanıta Dayalı Ürün Oluşturma ve Paylaşma)
KB2.4. Çözümleme, KB2.7. Karşılaştırma
E1.1. Merak, E2.2. Sorumluluk, E3.6. Analitiklik, E3.10. Eleştirel Bakma
SDB2.3. Sosyal Farkındalık
D5. Duyarlılık, D16. Sorumluluk
OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık
OTSSÇ.1.1.1. Sosyal sorumluluk ile ilgili kavramları çözümleyebilme
a) Sosyal sorumluluk ile ilgili kavramları belirler.
b) Belirlenen kavramlar arasındaki ilişkileri belirler.
OTSSÇ.1.1.2. Bireysel ve toplumsal sorumlulukların topluma katkısını karşılaştırabilme
a) Bireysel ve toplumsal sorumlulukların topluma katkısını belirler.
b) Bireysel ve toplumsal sorumlulukların topluma katkılarının benzerliklerini listeler.
c) Bireysel ve toplumsal sorumlulukların topluma katkılarının farklılıklarını listeler.
OTSSÇ.1.1.3. Sosyal sorumluluğun toplum açısından önemine ilişkin ürün oluşturabilme
a) Sosyal sorumluluğun toplum açısından önemine ilişkin çıkarımda bulunur.
b) Sosyal sorumluluğun toplum açısından önemine ilişkin bir ürün oluşturur.
c) Sosyal sorumluluğun toplum açısından önemine ilişkin oluşturulan ürünleri paylaşır.
Sosyal Sorumluluk ile İlgili Kavramlar
Kendime ve Topluma Karşı Sorumluluklarım
Toplum Açısından Sosyal Sorumluluk
çevre bilinci, dayanışma, gönüllülük, güven, sorumluluk, toplumsal farkındalık, yardımlaşma
Bu öğrenme alanındaki öğrenme çıktıları; kontrol listeleri, bütüncül dereceli puanlama anahtarları ve performans görevleri kullanılarak değerlendirilebilir. Performans Görevi: Öğrencilerden ulaştıkları çıkarımlardan hareketle sosyal sorumluluğun toplum açısından önemini yansıtan bir poster, afiş, broşür veya rapor hazırlamaları istenebilir. Hazırlanan ürünler, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
Öğrencilerin günlük yaşam deneyimlerinden yola çıkarak sorumluluk, gönüllülük, yardımlaşma ve toplumsal farkındalık kavramları hakkında temel düzeyde bilgi sahibi oldukları kabul edilmektedir. Öğrencilerin daha önce aile, okul veya çevrede sosyal sorumluluk etkinlikleriyle karşılaşmış olabilecekleri varsayılmaktadır.
Öğrencilere “Sosyal sorumluluk sizce ne anlama geliyor?” sorusu yöneltilebilir. Sınıfta öğrencilerden sorumluluk, gönüllülük, yardımlaşma ve toplumsal farkındalık kavramları ile ilgili hazırlanan kavram haritasını doldurmaları istenebilir. Bireysel ve toplumsal sorumluluklara dair açık uçlu sorular sorulabilir. Öğrencilerden dayanışma, güven, çevre bilinci, yardımlaşma kavramları ile ilgili çevrelerinden örnekler vermeleri istenebilir.
Günlük yaşamdan görseller kullanılarak sorumluluk, gönüllülük, toplumsal farkındalık vb. kavramlarına ait örnekler gösterilebilir.
“Bireyler sorumluluklarını yerine getirmezse toplumda ne gibi sorunlar yaşanır?” sorusu tartışılabilir.
Öğrenciler; çevre temizliği, yardım kampanyaları, gönüllülük çalışmaları vb. sosyal sorumluluk örneklerini inceleyebilir.
OTSSÇ.1.1.1
Öğrencilere bir yardım kampanyasına katılan çocuk, atıklarını geri dönüşüm kutularına atan aile, mahallede yaşlı komşusuna yardım eden öğrenci, okulda sınıf panosunu birikte hazırlayan öğrenci grubu gibi günlük yaşamdan seçilmiş kısa örnek olaylar sunulur (E1.1). Bu örnekler sunulduktan sonra öğrencilere "Bu örneklerde hangi değer, davranış veya sorumluluklar öne çıkıyor?" sorusu yöneltilir ve duyarlılık değeri vurgulanır (D5.1). Öğrenciler bireysel olarak düşünür ve öğrencilerin cevapları çalışma kâğıdına yazılır. Öğrencilerin paylaşımlarından yola çıkarak sosyal sorumluluk ile ilgili kavramlar (yardım laşma, gönüllülük, dayanışma ve duyarlılık) belirlenerek tahtaya yazılır (SDB2.3, OB1). Sınıfta gruplar oluşturulur. Oluşturulan gruplardan kavramlar arasındaki ilişkileri incelemeleri istenir. Gruplar kendi aralarında tartışarak kavramlar arasındaki ilişkileri belirler. Bu ilişkiler gruplar hâlinde oluşturularak kavram ağı üzerinde gösterilir (E3.6, KB2.13). Hazırlanan kavram ağı sınıfta sunulur. Her grup, kavramlar arasındaki ilişkileri hangi gerekçelerle kurduğunu açıklar. Diğer gruplar ise eksik gördükleri ilişkileri tamamlar ve farklı ilişkilendirme önerileri sunar (E3.10). Grupların çalışmaları, kontrol listesi ile değerlendirilebilir.
OTSSÇ.1.1.2
Öğrencilere “Sizce bir bireyin görevleri ile toplumun görevleri arasında ne gibi farklar vardır?” sorusu yöneltilir. Öğrenciler; genel ağ, gazete, dergi gibi kaynaklardan alınan görselleri inceleyerek bireysel ve toplumsal sorumlulukları belirler (OB1, OB2, OB4). Türkçe dersinde kazandıkları "görsellerle iletilen anlamı belirleyebilme" becerisinden yararlanırlar. Öğrencilerden belirledikleri bireysel ve toplumsal sorumlulukların topluma katkılarını yazmaları istenir. Ardından bu katkılar arasındaki benzerlikleri belirlemeleri sağlanır. Bireysel ve toplumsal sorumlulukların topluma katkılarının farklılıkları belirlenir. Öğrenciler tarafından belirlenen benzerlik ve farklılıklar Venn şemasında gösterilir. Öğretmen, öğrencilerden seçtikleri bir sorumluluğun topluma katkısını açıklayan bir bilgi kartı veya bilgi görseli hazırlamalarını ister (D16.2, OB1, OB4).Ürünler sınıf panosunda sergilenir. Öğrencilerin çalışmaları, dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
OTSSÇ.1.1.3
Öğrencilere yardımlaşma kampanyaları, çevre temizliği, afet gönüllülüğü, yaşlı bakım hizmetleri gibi sosyal sorumluluk örneklerini içeren pedagojiye uygun kısa video ve görseller sunulur (E1.1, OB1, OB2, OB4). Sunum sonrasında öğrencilere “Bu etkinliklerin toplum için hangi faydaları vardır?” sorusu yöneltilir. Öğrencilerin görüşleri; dayanışma, güven, yardımlaşma, çevre bilinci, toplumsal birlik gibi anahtar kavramlar etrafında tahtaya yazılır. Ardından öğrencilerin verilen örneklerden hareketle sosyal sorumluluk faaliyetlerinin toplum açısından önemine ilişkin çıkarımda bulunmaları sağlanır. Bu süreçte “Sosyal sorumluluk çalışmaları toplumsal yaşamı nasıl etkiler?”, “Bu çalışmalar bi reyler arasındaki dayanışmayı nasıl güçlendirir?” gibi sorular üzerinden tartışma yürütülür (E3.10). Tartışma sırasında ortaya çıkan çıkarımlar sınıf ortamında paylaşılır ve ortak sonuçlara ulaşılır. Öğrencilerden performans görevi olarak ulaştıkları çıkarımlardan yola çıkarak sosyal sorumluluğun toplum açısından önemini yansıtan bir poster, afiş, broşür veya rapor hazırlamaları istenebilir (OB1, OB4). Öğrencilerin hazırladıkları ürünleri sınıfta sunmaları ve sosyal sorumluluğun toplumsal yaşam üzerindeki etkilerine ilişkin görüşlerini paylaşmaları sağlanır (E2.2, SDB2.1). Bu ürünler, bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir.
Öğrencilerden topladıkları kaynaklardan yola çıkarak dijital bir dergi veya e-bülten ha zırlamaları istenebilir. Öğrenciler kavramları (sorumluluk, gönüllülük, toplumsal farkın dalık) güncel örneklerle ilişkilendiren kısa belgesel/video çekmeleri konusunda teşvik edilebilir.
Öğrenciler bireysel ve toplumsal sorumlulukların katkılarını karşılaştırarak uluslararası örnekler (farklı ülkelerdeki sosyal sorumluluk projeleri) üzerinden de Venn şeması ha zırlayabilir. Seçtikleri bir sorumluluk türünü dijital bilgi görseli veya animasyon şeklinde sunmaları sağlanabilir.
Öğrencilerden seçtikleri sosyal sorumluluk konusunu dijital kampanya tasarımı veya sosyal medya bilgilendirme çalışması olarak geliştirmeleri istenebilir. Ayrıca öğrencilerin hazırladıkları afiş/posterleri okul panosu dışına taşıyarak sanal sergi oluşturulabilir veya bunlar okul genel ağ sitesinde paylaşılabilir.
Öğrenciler kavramları (sorumluluk, gönüllülük, toplumsal farkındalık) resim, boyama etkinliği veya kavram kartları ile eşleştirerek öğrenebilir. Öğrencilerin öğretmen rehberliğinde hazırlanan şema veya tabloları doldurmaları sağlanabilir. Bireysel ve toplumsal sorumlulukların farklarını gösteren hazır görsel materyaller (tablo, kartlar ve kısa metinler) kullanılabilir. Öğrencilerden yalnızca bir sorumluluk türü seçerek bunu resim veya kısa yazı ile ifade etmeleri istenebilir. Öğrenciler sosyal sorumluluk örneklerini görseller üzerinden değerlendirir. Öğrencilerin ürün olarak çalışma yaprağı, basit broşür veya tek sayfalık bilgi kartı hazırlamaları sağlanabilir.
Güncelleme tarihi: 29.09.2026