4.Ünite: Medya İçeriği Üretimi Ve Dijital Vatandaşlık
BTYAB4. Dijital Ürün Geliştirme (BTYAB4.1. Tasarım Araç, Teknoloji ve Yöntemlerinden Yararlanma)
KB2.8 Sorgulama
E1.1. Merak, E1.5. Kendine Güvenme (Öz Güven), E1.6. Seçicilik, E2.2. Sorumluluk, E2.3. Girişkenlik, E2.5. Oyunseverlik, E3.3. Yaratıcılık
SDB1.1. Öz Farkındalık, SDB1.2. Öz Düzenleme, SDB2.2. İş Birliği, SDB2.1. İletişim, SDB3.3. Sorumlu Karar Verme
D7. Estetik, D8. Mahremiyet, D11. Özgürlük, D12. Sabır
OB1. Bilgi Okuryazarlığı, OB2. Dijital Okuryazarlık, OB4. Görsel Okuryazarlık
MOY.4.1. Medya içeriği üretiminde tasarım araç, teknoloji ve yöntemlerinden yararlanabilme
a) Medyada içerik oluşturma sürecinde kullanılan araç, teknoloji ve yöntemlerini tanır.
b) Üreteceği medya içeriğine uygun olan araç, teknoloji ve yöntemlerini belirler.
c) Medya içeriği üretmek için belirlediği araç, teknoloji ve yöntemleri kullanır.
ç) Medyada içerik üretiminde araç, teknoloji ve yöntem seçiminin önemini değerlendirir.
MOY.4.2. Dijital vatandaşlık kavramını sorgulayabilme
a) Dijital vatandaşlık kavramını tanımlar.
b) Dijital vatandaşlık kavramıyla ilgili sorular sorar.
c) Dijital vatandaşlık kavramı hakkında bilgi toplar.
ç) Dijital vatandaşlık kavramıyla ilgili bilgilerin doğruluğunu değerlendirir.
d) Dijital vatandaşlık kavramıyla ilgili topladığı bilgilerden çıkarım yapar.
İçerik Üretiyorum
Dijital Vatandaş
dijital devlet, dijital etik, dijital güvenlik, dijital hukuk, dijital ticaret, e-içerik, popüler kültür, sanal yaşam, sosyal medya, telif, Web 2.0 araçları
Bu ünitede yer alan öğrenme çıktıları performans görevleri, kontrol listesi, kavram ağı haritası, listeleme formu, gözlem formu, öz değerlendirme formu, akran değerlendirme formu, beyin fırtınası, eşleştirme oyunu, panel, ödev, grup çalışması, dereceli puanlama ölçeği vb. ile değerlendirilebilir. Öğrencilere sosyal medya içeriği üretmeye elverişli programlardan birini kullanarak telif haklarına uygun içerik üretmeleri performans görevi olarak verilebilir.
Öğrencilerin medyada içerik paylaşım platformları ve içerik üretim programları hakkında temel düzeyde bilgi sahibi oldukları kabul edilmektedir. Öğrencilerin dijital iş ve işlemlerin neler olduğu hakkında temel düzeyde bilgi sahibi oldukları kabul edilmektedir.
Öğrencilerin genel ağ, medya ve sosyal medyada karşılaştığı videolar içerisinde ne tür videolar izlemeyi tercih ettikleri sorulur. İzledikleri içeriklerde kullanılan yöntem ve teknikler hakkında ön bilgileri yoklanabilir. Dijital ortamlarda ne gibi iş ve işlemler yapılacağına ilişkin örnek vermeleri istenebilir.
Öğrencilerin günlük yaşamlarında sıkça karşılaştıkları medya içeriklerinden yola çıkarak “Bu videolar nasıl yapılıyor?”, “Görseller neden ilgi çekici?” gibi sorular sorarak merak uyan dırılır. “Bilgi ve iletişimle ilgili ortamlara erişimde dikkat edilmesi gereken unsurlar nelerdir?” sorusu sorulur.
MOY.4.1.
Öğretmen, öğrencilere karşılaştıkları medya içerikleri hakkında “İçerikte en çok dikkatinizi çeken neydi? Renkler ve müzik size ne hissettirdi? Bu içerik üretilirken hangi medya araçları kullanıldı?” gibi sorular yönelterek öğrencilerin içerik üretiminde kullanılan araç, teknoloji ve yöntemleri tanımalarını sağlar (OB2, OB4). Öğretmen, öğrencilerden içerik üretiminde kullanılan bu araçları dijital kaynaklardan araştırıp işlevlerine göre listelemelerini ister. Öğrencilerin hangi aracın ne işe yaradığını kavramaları amacıyla gruplar hâlinde eşleştirme oyunları oynatılır (E2.5, SDB3.3). Ardından öğ renciler, üretecekleri medya içeriğine uygun araç, teknoloji ve yöntemleri belirlemek üzere gruplara ayrılırlar (E1.6, SDB2.2). Öğretmen, öğrencilerin yapay zekâdan faydalanmalarını teşvik eder. Amatör düzeyde metin, fotoğraf ve video üretebilmeleri için çeşitli dijital bloklar önerilir. Öğrencilerin üretecekleri içeriklere göre bilişim teknolojileri derslerinde edindikleri uygulama ve araçlardan birini seçmelerine imkân tanınır (E1.6). Öğrenciler belirledikleri araç, teknoloji ve yöntemleri kullanarak dijital etik kuralları ile başkalarının emeğine saygı duyma ve telif haklarına özen gösterme bilinciyle medya içeriklerini üretirler (E3.3). Öğretmen, performans görevi olarak sosyal medya içeriği üretmeye elverişli programlar aracılığıyla öğrencilere dijital poster, kısa hikâye, çizgi roman veya ürün dosyası gibi çalışmalar tasarlatır. Hazırlanan içerikler sınıfta veya okul web sitesinde paylaşılarak öğrencilere içerik üretim deneyimi kazandırılır. Bu sürecin sonunda öğrenciler, estetik bakış açısıyla medya içeriği üretip araç ve teknoloji seçiminin önemini değerlendirirler (E3.3, D7.2). Dijital platformlarda yayımlanan içeriklerin (sosyal medya paylaşımları, akımlar vb.) kültürel etkileri, gerçeklik payları ve olumlu-olumsuz yönleri panel yöntemiyle sınıfta tartışılır (SDB2.1). Öğrenciler, hazırladıkları çalışmaları “Bugün hangi tasarım aracını öğrendim?”, “En çok hangi yöntemi uygulamak hoşuma gitti?”, “Çalışmamda geliştirebileceğim yönler neler?” gibi soruları içeren öz değerlendirme veya akran değerlendirme formları ile analiz edebilirler (E2.3, SDB2.2).
MOY.4.2.
Öğrenciler kendi dijital deneyimlerinden yola çıkarak dijital vatandaşlığın avantaj ve de zavantajlarını tartışır, kavramın tanımını yapar ve dijital araçların ahlaki kullanımı üzerine sorular sorarlar (KB2.8). Öğretmen, güncel uygulamalar ile geçmişteki yöntemleri karşılaştırarak öğrencilerden fikir üretmelerini bekler. “Dijital ortamdaki sorumluluklarımız nelerdir?” sorusundan hareketle öğrenciler örnek olay canlandırması yapar ve çözüm önerilerini paylaşırlar (OB2, SDB2.2). Süreçte temel hak ve özgürlüklerin korunması ile kişisel ve toplumsal haklara saygı bilinci geliştirilir (D11.3). Öğrenciler dijital hak, sorumluluk ve vatandaşlık davranışları hakkında bilgi toplar (OB1, KB2.6). Kişisel veri mahremiyetini koruma bilinci çerçevesinde çevrim içi güvenliğin temel unsurları irdelenir (D8.2). Öğrenciler “Ben nasıl bir dijital vatandaşım?” öz değerlendirme formuyla kendi davranışlarını analiz ederek özeleştiri yaparlar (SDB1.1). Öğretmen rehberliğinde bilgi kirliliğine karşı eleştirel bakış yöntemleri (kaynak sorgulama, doğrulama, görsel/başlık tuzağı, mantık süzgeci ve tersine görsel arama) çalışılır. Öğrenciler bilginin kaynağına erişme, kişiselleştirilmiş akış algoritmalarını analiz etme ve gizlilik ayarlarını yöneterek dijital ayak izlerini bilinçli yapılandırma deneyimi kazanırlar (SDB1.1). Gruplar çalışmalarını sunarak bilgilerin doğruluğunu değerlendirir (E1.5, SDB2.2,OB1). Öğrenciler güçlü şifre oluşturma, dijital güvenlik ve öz kontrolün önemini kavrayarak çıkarımlarda bulunurlar (D8.1, D12.2). Gerekli veli rızası ve onay süreçleri tamamlandıktan sonra; erişim imkânı olan öğrencilerle tarayıcı çerezleri, geçmiş temizleme, aile filtresi ve güvenli internet profillerini yapılandırma ile uygulama izinlerini kısıtlama gibi teknik adımları içeren uygulamalı bir dijital temizlik yapılır. Cihaz erişimi olmayan öğrenciler için ise süreç; akıllı tahta üzerinden simülasyonlar, basılı/görsel kontrol listeleri ve grup içi akran paylaşımı ile yürütülür. Böylece mevcut kullanıcıların bilinçlenmesi sağlanırken henüz cihaz sahibi olmayan öğrencilerin de gelecekteki olası cihaz kullanımları için ön hazırlık ve farkındalık kazanmaları desteklenir. Son aşamada öğrenciler, dijital özgürlük alanının ve mahremiyetin korunmasına dikkat çeken “Dijital Vatandaşlığın Altın Kuralları” temalı poster/içerik hazırlayarak çalışmalarını sergiler (E3.3, SDB1.2).
Öğrencilerden görsel ve ses işleme programlarından herhangi birini kullanarak içerik üretmeleri, İstedikleri bir konuda dijital ortamda hazırladıkları kamu spotunu sınıfta paylaşmaları, Öğrencilerin, dijital ortamlarda karşılaştıkları haberlerin doğruluğunu değerlendirmeye yönelik basit bir yapay zekâ modeli tasarlamaları önerilebilir.
Öğrencilere e-devlet, EBA, e-okul gibi dijital platformların kullanımına yönelik video izletilebilir. Öğrencilerden ebeveynleriyle kısa bir röportaj yapmaları, ebeveynlerinin dijital vatandaşlıkla ilgili ne gibi işlemler yaptıklarını öğrenmeleri istenir. Öğrendiklerini sınıfta arkadaşlarıyla paylaşmaları istenebilir. Dijital vatandaşlık bilincinin geliştirilmesi için öğrencilerden RTÜK ve sosyal medya platformları hakkında araştırma yapmaları istenebilir. Öğrencilere dijital oyun oynayıp oynamadıkları sorularak başka ne gibi çevrim içi ortamlar da bulunduklarını listelemeleri istenebilir.
Güncelleme tarihi: 21.08.2026


