5. Tema: Meslekler Ve Matematik

MBU.MU.2.5.1.

Öğrencilerin mimarlık, mühendislik, eczacılık, aşçılık, marangozluk, grafik tasarım vb. çeşitli mesleklerde oran ve orantının nasıl işlevsel olduğuna dair görüşleri sorularak gelen  yanıtlar alınır (SDB2.1). Örneğin "mühendisler bir binayı ölçekli olarak küçültüp binanın minyatürünü yaparken oran kullanır. 1:100 ölçekli bir bina maketi, gerçek binanın 100’de 1 boyutunda yapılmış modelidir." Böylece öğrencilerin hem matematiksel bilgilerini mesleki bağlamlarla ilişkilendirmeleri hem de matematiğin gerçek yaşamla bağlantısını fark etmeleri  sağlanabilir. Öğrencilere seçtikleri bir meslek grubunda karşılaşılan bir durumu oran-orantı ilişkisi bağlamında açıklayarak sunmalarını içeren performans görevi verilir. Bu performans görevini iş birliği içinde grup olarak yapmaları sağlanabilir (SDB2.2). Öğrencilerden  performans görevinde belirledikleri durumu matematiksel ifadelere dönüştürerek açıklamaları istenir (SDB2.1). Örneğin doktorlar ilaç dozajlarını hastanın kilosuna göre orantı  ile hesaplar. "1 kg için 0,1 ml ilaç gerekiyorsa, 50 kg’lik bir hasta için 5 ml ilaç gerekir." vb.  Bu süreçte öğrencilerin kurdukları oran-orantının doğruluğunu kontrol etmeleri ve yanlışlık varsa düzeltmeleri sağlanır (SDB1.2, E3.1). Öğrencilerin seçtikleri meslek ve kurdukları  orantıyı sınıf arkadaşlarına sözlü olarak sunmaları istenir (SDB2.1, E1.5). Öğrencilerin ilgili  meslek grubunu temsilen bir çizim, fotoğraf vb. kullanarak oran-orantı durumlarını görsel  olarak desteklemeleri istenebilir (E3.3, OB4). Bu performans görevi, süreç bileşenleri dikkate alınarak bütüncül dereceli puanlama anahtarı yardımıyla değerlendirilebilir. Öğrenme  çıktısı sonunda açık uçlu soru, doğru-yanlış, eşleştirme vb. sorular kullanılarak değerlendirme yapılabilir.

MBU.MU.2.5.2.

Öğrencilerin geometrik şekil ve cisimlerden yararlanan mesleklere örnekler vermeleri istenir ve bu doğrultuda sınıfta bir tartışma ortamı oluşturulabilir. Tartışma sürecinde özellikle mimarlık, iç mimarlık ve mühendislik gibi mesleklerde geometrik şekil ve cisimlerin  kullanım alanlarına değinmeleri sağlanır. Öğrencilerden geometrik şekil ve cisimlerin meslek gruplarındaki kullanım alanları ile poster, afiş, rapor vb. hazırlamalarını içeren performans görevi verilebilir. Bu süreçte gruplara ayrılarak çalışmaları desteklenebilir (SDB2.1,  SDB2.2). Performans görevi sürecinde öğrencilerden sorumlu ve planlı davranmaları sağlanır (D3.2, E2.2). Geometrik şekil ve cisimlerin meslek gruplarındaki kullanım alanları ile  ilgili  bilgi edinebilmeleri için güvenilir araçları (genel ağ adresleri, basılı kaynaklar, alan uzmanlarıyla görüşme vb.) belirlemeleri beklenir (OB1, OB2). Belirledikleri bilgi edinme yolları  aracılığıyla geometrik şekil ve cisimlerin meslek gruplarındaki kullanım alanları hakkında  bilgi toplamaları istenir. Öğrencilerin ulaştıkları bilgileri öğretmenlerinden, alan uzmanlarından, bilimsel kaynaklardan yardım alarak ya da arkadaşları ile tartışarak doğrulamaları  sağlanır (E3.4, E3.10, D3.3, OB1, OB7). Doğruladıkları bilgileri kaydederek poster, afiş, rapor vb. şeklinde düzenlemeleri ve sunmaları istenir (SDB2.1, OB1). Bu süreçte öğrencilerin  birbirlerini saygılı bir şekilde dinlemeleri istenir (SDB2.1, D14.1). Öğretmen grup çalışmalarını grup değerlendirme formu kullanarak değerlendirebilir. Elde edilen sonuçlara dayalı olarak öğrencilere geri bildirim verilir. Öğrencilerin hazırladığı poster, afiş, resim ya da raporlar  süreç bileşenlerinin yer aldığı performans kriterlerini barındıran analitik dereceli puanlama  anahtarıyla değerlendirilebilir. Öz değerlendirme veya akran değerlendirme formuyla öğrencilerin de değerlendirme sürecine katılmaları desteklenebilir. Öğrenme çıktısının sonunda açık uçlu sorulardan oluşan çalışma kâğıdı kullanılabilir.

MBU.MU.2.5.3.

Öğrencilerin veri toplama, analiz etme ve sonuç çıkarma ile uğraşan mesleklere örnekler vermeleri istenir. Bu meslek gruplarının çalışmalarına ilişkin sınıfta bir tartışma ortamı oluşturulabilir. Tartışma sürecinde istatistikçi, ekonomist, sosyolog, finans uzmanı  vb. mesleklerde verinin rolüne dikkat çekilir. Öğrencilerin bu mesleklerde kullanılan veri  türleri ve yöntemleri hakkında tartışmaları sağlanır (SDB2.1, E3.1). Örneğin istatistikçilerin  anketler, gözlemler veya deneyler yoluyla topladıkları verileri analiz ederek toplumun ihtiyaçlarını, eğilimlerini ya da sorunlarını ortaya koydukları tartışılarak sosyal bilgiler dersiyle  bağlantı kurulabilir. Bu tartışmalar sırasında öğrencilerin yakın çevrelerinden de örnekler  vermeleri teşvik edilir (SDB2.1). Örneğin bir kantin işletmecisinin hangi ürünlerin daha çok  tercih edildiğini gözlemlemesi, okul yöneticilerinin okulda küçük bir anket düzenleyerek  öğrencilerin sorunlarına ilişkin görüşleri toplaması ya da bir ailenin bütçesindeki gelir-gider  dengesini incelemesi, veri toplama ve analiz etme süreçlerine örnek olarak gösterilebilir.  Ardından öğrencilere veri toplama, analiz etme ve sonuç çıkarma ile uğraşan meslek grupları hakkında daha derinlemesine bilgi edinebilmeleri için bilgi toplamalarını ve bu bilgileri  poster, afiş, rapor vb. olarak sunmalarını içeren performans görevi verilir. Bu süreçte işbirlikli grup çalışması yapmaları desteklenebilir (SDB2.1, SDB2.2). Performans görevi hazırlama sürecinde öğrencilerden sorumlu ve planlı davranmaları sağlanır (SDB3.3, D3.2, E2.2).  Öğrencilerin bu görev için öncelikler bilgi toplamada kullanacakları güvenilir bilgi kaynaklarını (genel ağ adresleri, basılı kaynaklar, alan uzmanlarıyla yapılacak görüşmeler vb.) belirlemeleri beklenir (OB1, OB2). Belirledikleri bilgi edinme yollarını kullanarak veri toplama,  analiz etme ve sonuç çıkarma ile uğraşan meslek grupları hakkında bilgi bulmaları  istenir.  Öğrencilerin ulaştıkları bilgileri öğretmenlerinden, alan uzmanlarından, bilimsel kaynaklardan yardım alarak ya da arkadaşları ile tartışarak doğrulamaları desteklenir (E3.4, E3.10,  D3.3, OB1, OB7). Doğruladıkları bilgileri kaydederek düzenlemeleri ve seçtikleri yöntemle  sunmaları istenir (SDB2.1, OB1). Bu süreçte öğrencilerin birbirlerini saygılı bir şekilde dinlemeleri ve görüşlerini olumlu iletişim diliyle ifade etmeleri desteklenir  (SDB2.1, D14.1). Grup  çalışmaları grup değerlendirme formu kullanılarak değerlendirebilir. Elde edilen sonuçlara  dayalı olarak öğrencilere geri bildirim verilir. Öğrencilerin hazırladığı poster, afiş, rapor vb.  süreç bileşenlerinin yer aldığı performans kriterlerini barındıran analitik dereceli puanlama  anahtarı ile değerlendirilebilir. Öğrenme çıktısının sonunda açık uçlu sorular vb. değerlendirme amacıyla kullanılabilir.

MBU.MU.2.5.4.

“Gelecekte hangi yeni mesleklerde matematik önemli bir rol oynayacak?” sorusu yöneltilerek öğrencilerin konuya merakı artırılır ve tartışma ortamı oluşturulabilir (SDB2.1,E1.1).  Alınan yanıtlardan yola çıkılarak gelecekteki mesleklerde matematiğin nasıl ve neden kullanılacağına dair mantıksal temellendirmeler yapmaları istenir (E3.1). Örneğin “Gelecekte  insanlar başka gezegenlere seyahat edecek. Bu yüzden uzay turizmi rehberliği bir meslek  olabilir. Yolculuk için planlama yaparken zaman hesaplamaları yapmak gerekebilir.” vb.  Tartışma esnasında yapay zekâ, veri analizi, finansal analiz ve uzay bilimleri gibi alanlardaki mesleklere dikkat çekilir. Öğrencilerden gelecekte ortaya çıkabilecek mesleklerle ilgili  görüşlerini ve bu mesleklerde matematiğin nasıl kullanılacağını sınıfla paylaşması istenir  (SDB2.1, E1.5, E3.5). Her bir öğrenci kendi fikrini paylaştıktan sonra diğer öğrencilerden  paylaşılan fikirlerdeki mantıksal tutarlılığı sorgulamaları istenir (KB3.3, E3.1). Daha sonra  öğrencilerin tartışmada ortaya atılan bazı fikirleri çürütmeleri bazı fikirleri ise kabul etmeleri beklenir (SDB3.3, E3.10). Öğrencilerden kabul ettikleri ve etmedikleri fikirlerle ilgili  düşüncelerini saygı çerçevesinde belirtmeleri istenir (D14.1). Bu öğrenme çıktısı sonunda  tartışma süreci kontrol listesi ile değerlendirilebilir. Öğrenme durumlarının değerlendirilmesinde açık uçlu sorulardan oluşan çalışma kâğıdı kullanılabilir.

Aşçı, mühendis, bankacı, doktor, çiftçi, mimar vb. mesleklerden birini seçerek oran-orantıyı kullandıkları durumları ve kullanılmazsa ne gibi hataların ortaya çıkabileceğini araştırmaları ve sınıf ortamında sunmaları istenebilir.

Mesleklerde yapılan işi daha verimli, güvenli veya estetik hâle getirmek için kullanılan geometrik şekil ve cisimlerin işlevlerini araştırıp sınıf ortamında sunmaları istenebilir.

Veri toplama, analiz etme ve sonuç çıkarma ile uğraşan meslek gruplarından birinde çalışan biriyle röportaj yaparak matematiğin mesleklerindeki kullanımıyla ilgili ilk elden veri  toplamaları ve arkadaşlarına sunmaları istenebilir.

Mimar ve mühendislerin bir bina, köprü vb. yapıların tasarım ve yapım aşamasında hatalı  hesaplamalar yapılması sonucunda ne tür sorunların yaşanabileceğini araştırarak sınıf ortamında sunmaları istenebilir.

Öğrencilere, meslek gruplarında geometrik şekillerden nasıl yararlanıldığı ile ilgili video  veya görseller sunulabilir.

Yapay zekâ, veri analizi, finansal analiz ve uzay bilimleri vb. mesleklerin kapsamı ve matematikten faydalandıkları alanları tanıtan dijital içerikler izletilebilir.